OSB Arsa Tahsisinin İadesi veya İptali: Yönetmelik m.62 | 2026
Kısa ve net cevap: OSB’de katılımcı, Yönetmelik m.60’taki süreler içinde istediği zaman parsel tahsisini iade edebilir; inşaat süresinde veya verilen ek sürede tamamlanmazsa OSB tahsisi iptal edebilir. Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği m.62’ye göre iade veya iptal, taraflara tebliğ edildiği tarihte hüküm doğurur. Bedelin nasıl güncelleneceği, iade/iptalin m.60’ın ilk süreleri içinde mi yoksa ek süreleri içinde mi gerçekleştiğine göre değişir: ilk süreler bakımından 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre yeniden değerleme oranı, ek süreler bakımından ise kural olarak 3095 sayılı Kanundaki yasal faiz oranı esas alınır; ancak yeniden değerleme oranı daha düşükse o oran uygulanır. İade bedeli en geç bir yıl içinde ödenir ve hiçbir durumda OSB’nin belirlediği güncel parsel tahsis bedelini aşamaz.
OSB arsa tahsisinin iadesi ve iptalinin hukuki dayanağı nedir?
Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 62 nci maddesi “Arsa tahsisinin iadesi veya iptali” başlığını taşır ve 5 Eylül 2024 tarihinde bütünüyle değiştirilmiştir. Madde, katılımcının tahsisi kendi isteğiyle iade etmesini, OSB’nin inşaatın tamamlanmaması nedeniyle tahsisi iptal etmesini, işlemin tebliğle hüküm doğurmasını ve ödenen tahsis/satış bedelinin hangi yöntemle güncelleneceğini ayrıntılı biçimde düzenler.
Bu madde, tahsisin hangi sebeple iptal edileceğini düzenleyen m.60 ile birlikte okunmalıdır. OSB Arsa Tahsis Süreleri ve Tahsis İptali m.60 rehberimiz; yapı ruhsatı, işyeri ruhsatı, ÇED, uzatma ve spekülatif devir kaynaklı iptal sebeplerini açıklar. M.62 ise özellikle iade/iptalin yürürlük tarihi ve mali sonucuna odaklanır.
Katılımcı OSB tahsisini istediği zaman iade edebilir mi?
Yönetmelik m.62/1’e göre katılımcı, m.60’ta belirlenen süreler içinde istediği zaman parsel tahsisini iade edebilir. Dolayısıyla yatırımcı, yatırımın ekonomik veya teknik olarak sürdürülemeyeceğine karar verdiğinde tahsis süresinin sonunu beklemek zorunda değildir.
İade iradesi yazılı biçimde OSB’ye sunulmalı ve hangi parsel/tahsis sözleşmesine ilişkin olduğu açıkça belirtilmelidir. İade işleminin mali sonucu, iadenin m.60/1’deki ilk süreler içinde mi yoksa m.60/2-3’teki ek süreler içinde mi yapıldığına göre değiştiğinden, başvuru tarihi ve geçerli süre takvimi önemlidir.
İnşaat bitmezse OSB tahsisi iptal edebilir mi?
Evet. Yönetmelik m.62/2, katılımcının inşaatını süresinde veya verilmiş ek süre içinde bitirmemesi halinde OSB’nin tahsisi iptale yetkili olduğunu düzenler. Burada “yetkilidir” ifadesi, inşaat takviminin OSB tarafından izlenmesi ve koşullar oluştuğunda yönetim kurulu işlemi tesis edilmesi gerektiğini gösterir.
İnşaatın tamamlanma durumunun yalnız fiziki gözleme değil, ruhsat ve proje kayıtlarına göre değerlendirilmesi gerekir. Yapının hangi aşamada bulunduğu, verilen ek sürenin bitiş tarihi ve varsa katılımcının süreye ilişkin Bakanlık/OSB kararları dosyada birlikte bulunmalıdır.
İade veya iptal ne zaman geçerli olur?
Yönetmelik m.62/3 açık bir zaman kuralı getirir: m.62/1 ve m.62/2 kapsamındaki tahsis iadesi veya tahsis iptali, taraflara tebliğ edildiği tarihte geçerlilik kazanır. Bu nedenle yalnız yönetim kurulunun karar tarihi veya katılımcının iade dilekçesini hazırladığı tarih tek başına sonuç tarihi değildir.
Tebliğ tarihi, bedel iadesi için bir yıllık sürenin ve parselin sonraki hukuki işlemlerinin hesaplanmasında önemlidir. İade/iptal yazısının teslim veya elektronik tebligat kaydı saklanmalı; karar ve tebliğ evrakında parsel bilgileri açıkça bulunmalıdır.
İlk tahsis süreleri içinde iade edilirse bedel nasıl hesaplanır?
Yönetmelik m.62/4, m.60/1’de belirtilen süreler içinde tahsis iadesi veya bu sürelerin bitiminde tahsis iptali halinde ödenen parsel tahsis/satış bedelinin, ödendiği tarihten geri ödemenin yapılacağı tarihe kadar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranıyla güncellenmesini öngörür.
Bu düzenleme, nominal bedelin aynen geri verilmesi sistemini değiştirmiştir. Katılımcının farklı tarihlerde yaptığı ödemeler varsa her ödemenin tarihi ve tutarı muhasebe kayıtlarından belirlenmeli ve Yönetmelikteki güncelleme yöntemi buna göre uygulanmalıdır.
Kıst dönem yeniden değerleme nasıl uygulanır?
M.62/4, iade veya iptal işleminin gerçekleştiği yılın ilk günü ile ödeme yapılacak tarih arasındaki kıst dönem için de açık kural getirir. Bu dönem bakımından 213 sayılı Kanun uyarınca belirlenen cari yıl yeniden değerleme oranı kullanılır.
Bu nedenle hesap yalnız tamamlanmış takvim yıllarına ait oranların eklenmesiyle bitmez. İadenin yapılacağı yıl içindeki dönem de Yönetmelikte gösterilen yöntemle hesaba katılır. Hesap cetvelinde kullanılan oranlar ve dönemler açıkça gösterilmelidir.
Ek süre içinde iade veya iptalde hangi oran uygulanır?
Yönetmelik m.62/5, m.60/2 ve m.60/3’te belirlenen ek süreler içinde tahsis iadesi veya bu sürelerin sonunda tahsis iptali halinde farklı bir güncelleme sistemi kurar. Ödenen parsel tahsis/satış bedeli, ödeme tarihinden geri ödeme tarihine kadar 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1 inci maddesindeki yasal faiz oranıyla güncellenir.
Ancak aynı fıkranın ikinci cümlesi önemli bir sınır getirir: güncellemenin yapılacağı dönemde yeniden değerleme oranı, 3095 sayılı Kanundaki yasal faiz oranından düşükse bu fıkra kapsamında yeniden değerleme oranı uygulanır. Dolayısıyla ek süre iadesinde otomatik olarak her zaman yasal faiz oranı kullanılacağı söylenemez; oranlar karşılaştırılmalıdır.
Neden ilk süre ve ek süre iadesi farklı hesaplanır?
Yönetmelik, yatırımcı tahsis edilen ilk süreler içinde iade ettiğinde veya ilk süre sonunda iptal edildiğinde yeniden değerleme sistemini; yatırımcı ek sürelerden yararlandıktan sonra iade/iptal gerçekleştiğinde ise yasal faiz/revaluasyon karşılaştırmasına dayalı sistemi benimsemiştir. Böylece tahsis parselini ek süre boyunca kullanmaya devam eden yatırımcı ile ilk süre içinde ayrılan yatırımcının iade hesabı aynı yöntemle yapılmaz.
Bu ayrım uygulamada yüksek bedelli parsellerde ciddi tutar farkı doğurabilir. İade dilekçesi verilmeden önce yatırımın hangi süre rejiminde olduğu belirlenmeli ve olası iade hesabı somut tarihlerle yapılmalıdır.
İade bedeli ne kadar sürede ödenir?
Yönetmelik m.62/6’ya göre arsa iade veya iptal bedeli, iptal veya iade işlemi tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde OSB tarafından katılımcıya ödenir. Bu süre, OSB’nin ödeme planlaması bakımından üst sınırdır.
Katılımcı, iade/iptal kararının tebliğ tarihini ve ödeme tarihini ayrı kaydetmelidir. Ödemenin taksitli veya tek seferde yapılması konusu somut OSB işlemine göre yürütülebilir; ancak toplam ödemenin Yönetmelikteki bir yıllık üst sınır içinde tamamlanması gerekir.
İade bedeli güncel parsel tahsis bedelini aşabilir mi?
Hayır. M.62/6 kesin bir tavan getirir: katılımcıya geri ödenecek tutar her hâlükârda OSB’nin belirlediği güncel parsel tahsis bedelinin üzerinde olamaz. Yeniden değerleme veya yasal faiz hesabı teorik olarak daha yüksek bir sonuç verse bile ödeme bu tavanı aşamaz.
Bu nedenle iade hesabı iki aşamada yapılmalıdır. Önce m.62/4 veya m.62/5’e göre güncellenmiş tutar bulunur; ardından bu tutar OSB’nin güncel parsel tahsis bedeliyle karşılaştırılır ve üst sınır uygulanır.
Tahsis iadesi yapan yatırımcının yeniden başvuruda önceliği olur mu?
Hayır. Yönetmelik m.62/6, iade veya iptal işlemi yapılarak parasını alan katılımcının yeniden müracaat etmesi halinde hiçbir öncelik hakkı bulunmadığını açıkça düzenler. Eski katılımcı yeni tahsis başvurusunda diğer başvuru sahipleriyle aynı ilan ve değerlendirme sistemine tabidir.
Yeni başvuru yapılacaksa güncel m.55 ilan, puanlama, kısa liste, kura/ihale ve sözleşme prosedürü baştan uygulanır. Ayrıntılar için OSB Arsa Tahsisi Nasıl Yapılır? m.55 rehberi incelenebilir.
Yabancı para ile yapılan tahsislerde iade nasıl hesaplanır?
Yönetmelik m.62/7, 4562 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin yedinci fıkrası saklı kalmak üzere, ilgili mevzuat uyarınca yabancı para ile yapılan tahsislerin iade veya iptalinde uygulanacak güncelleme katsayısının OSB ile katılımcı arasında yapılan tahsis sözleşmesinde belirlenebileceğini düzenler.
Bu nedenle yabancı para tahsisinde genel yeniden değerleme hesabı doğrudan uygulanmadan önce tahsis sözleşmesindeki güncelleme hükmü incelenmelidir. Sözleşmedeki katsayı ve ödeme para birimi açık değilse iade hesaplaması yapılmadan hukuki ve mali değerlendirme gerekir.
İnşaat temel seviyesini geçmişse iade veya iptalde ne olur?
Yönetmelik m.62/8, iptal veya iade edilen parselde inşaat temel seviyesinin üstüne çıkmışsa özel bir geçiş mekanizması getirir. İptal/iade tarihinden itibaren 3 ay içinde, inşa edilmiş kısmın eski ve yeni katılımcı tarafından OSB’den uygunluk görüşü alındıktan sonra rızaen belirlenecek bedelinin ödendiği belgelenirse arsa yeni katılımcıya tahsis edilir.
Bu sistem, parsel üzerindeki mevcut yapının ekonomik değerinin tamamen kaybolmasını önlemeyi amaçlar. Ancak eski ve yeni katılımcının kendi aralarında bedel belirlemesi tek başına yeterli değildir; OSB’den uygunluk görüşü alınmalı ve ödemenin yapıldığı belgelenmelidir.
Üç ay içinde mevcut yapı için anlaşma olmazsa ne olur?
M.62/8’e göre 3 aylık sürede inşa edilmiş kısmın rızaen satışı gerçekleşmezse, satış bedeli ilgili mahkeme tarafından belirlenecek bilirkişi marifetiyle tespit edilir ve satış OSB tarafından bu bedel üzerinden yapılır.
Dolayısıyla eski katılımcı yapıyı parsel üzerinde bırakıp yeni tahsisi süresiz engelleyemez. Yönetmelik, önce rızaen anlaşma; anlaşma olmazsa mahkeme-bilirkişi değerlemesi üzerinden satış şeklinde iki aşamalı çözüm kurar.
Temel seviyesinin altında kalan imalatlarda m.62/8 uygulanır mı?
M.62/8 özel olarak “inşaat temel seviyesinin üstüne çıkmışsa” uygulanır. Bu şart gerçekleşmemişse aynı fıkradaki üç aylık rızaen satış ve mahkeme bilirkişisi mekanizmasının doğrudan uygulanacağı söylenemez. Parseldeki imalatın hangi seviyede olduğu teknik tespit ve yapı denetim/proje kayıtlarıyla belirlenmelidir.
İptal veya iade tarihinde yapı seviyesi konusunda uyuşmazlık varsa fotoğraf, OSB teknik birim tutanağı, yapı denetim kayıtları ve gerektiğinde bilirkişi tespiti önem taşır.
İade ile iptal arasındaki temel fark nedir?
İade, m.62/1 kapsamında katılımcının kendi iradesiyle tahsis hakkından vazgeçmesidir. İptal ise m.60 ve m.62/2’deki koşullar gerçekleştiğinde OSB’nin tahsis ilişkisini sona erdiren işlemidir. Her ikisinde de bedel iadesi gündeme gelebilir; fakat işlemin nedeni ve gerçekleştiği süre hangi güncelleme yönteminin uygulanacağını etkiler.
Ayrıca m.60/5’teki muvazaalı veya spekülatif devir nedeniyle iptalde özel sonuç vardır: katılımcı tazminat veya yeniden değerleme talep edemez ve tahsis bedeli en geç bir yıl içinde geri ödenir. Bu özel hüküm m.62’deki genel güncelleme mekanizmasından ayrılmalıdır.
Gecikmiş arsa taksiti nedeniyle geri alma ile m.62 arasındaki bağlantı nedir?
Yönetmelik m.59/4, taksit gecikmesi nedeniyle parsel geri alındığında katılımcının o ana kadar yaptığı arsa tahsis bedelinin m.62’de belirlenen şekilde hesaplanacağını düzenler. Dolayısıyla taksit gecikmesi uyuşmazlığında da bedel hesabı için m.62’ye dönülür.
Ödeme gecikmesinde iki aylık başvuru, en fazla altı aylık uzatma ve üç ayı aşan gecikmede geri alma kuralları için OSB Arsa Taksiti Ödenmezse? m.59 rehberimiz kullanılabilir.
İade bedeli hesabında hangi belgeler gerekir?
Tahsis sözleşmesi, yönetim kurulu tahsis kararı, bütün ödeme dekontları, ödeme tarihleri, varsa satış sözleşmesi, uzatma kararları, iade dilekçesi veya iptal kararı ve tebligat belgesi temel belgelerdir. Ayrıca OSB’nin iade tarihindeki güncel parsel tahsis bedelini gösteren yetkili organ kararı veya resmi tarife dosyada bulunmalıdır.
Ödemeler farklı tarihlerde yapılmışsa her ödeme ayrı satırda gösterilmelidir. Uygulanan yeniden değerleme/yasal faiz oranı, dönemler, kıst dönem hesabı ve güncel bedel tavanı hesap cetvelinde açıkça yazılmalıdır.
Katılımcı iade kararı vermeden önce neyi hesaplamalıdır?
İlk olarak yatırımın m.60/1’deki ilk süreler içinde mi, m.60/2-3’teki ek süreler içinde mi olduğu belirlenmelidir. İkinci olarak bugüne kadar ödenen tahsis/satış bedeli ve ödeme tarihleri çıkarılmalıdır. Üçüncü olarak iade tarihine göre uygulanacak güncelleme yöntemi ve OSB’nin güncel tahsis bedeli tavanı hesaplanmalıdır.
İnşaat başlamışsa yapının temel seviyesini geçip geçmediği ve m.62/8’deki mevcut yapı satış mekanizmasının uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Böylece yatırımcı yalnız arsa bedelini değil, parsel üzerindeki gerçekleşmiş yatırımın hukuki kaderini de karar öncesinde görebilir.
İade veya iptal sonrası parselin yeniden tahsisi nasıl planlanır?
İade veya iptal tamamlandıktan sonra parselin yeni yatırımcıya tahsisi, mevcut yapının durumu ve m.60/6 gibi özel onay şartları dikkate alınarak yürütülmelidir. Özellikle uzatma süreleri sonunda iptal edilen parsellerde Bakanlık onayı alınmadan yeniden tahsis yapılamaz. Temel seviyesini geçmiş yapı bulunan parselde ise m.62/8’deki üç aylık rızaen satış veya mahkeme bilirkişi bedeli süreci tamamlanmadan yeni tahsis dosyasının fiilen sonuçlandırılması, eski ve yeni yatırımcı arasında yapı bedeli uyuşmazlığı doğurabilir.
OSB yönetimi parseli yeniden ilana çıkarmadan önce iptal/iade tebligatının kesin tarihini, bedel iadesi yükümlülüğünü, mevcut inşaatın statüsünü ve Bakanlık onayı gerekip gerekmediğini kontrol etmelidir. Böylece yeni tahsis işlemi eski katılımcının devam eden mali veya yapı kaynaklı haklarıyla çakışmaz.
OSB arsa iadesi ve iptali kontrol listesi
- İşlemin katılımcı iadesi mi OSB iptali mi olduğunu belirleyin.
- M.60 kapsamındaki ilk ve ek sürelerin başlangıç/bitiş tarihlerini çıkarın.
- İade veya iptal kararının tebliğ tarihini belgeleyin.
- İlk sürelerdeki işlemlerde 213 sayılı Kanun yeniden değerleme sistemini uygulayın.
- Ek sürelerdeki işlemlerde 3095 sayılı Kanun yasal faizini ve yeniden değerleme oranını karşılaştırın.
- Kıst dönem hesabını ayrıca gösterin.
- Hesaplanan tutarı OSB’nin güncel parsel tahsis bedeli tavanıyla karşılaştırın.
- Bir yıllık geri ödeme son tarihini takvime alın.
- İnşaat temel seviyesini geçmişse 3 aylık rızaen satış sürecini takip edin.
- Yeni başvuruda önceki tahsisin öncelik hakkı vermediğini dikkate alın.
Sık Sorulan Sorular
OSB tahsisinden kendi isteğimle vazgeçebilir miyim?
Evet. M.60’taki süreler içinde m.62/1 uyarınca parsel tahsisini iade edebilirsiniz.
İnşaatı süresinde bitirmezsem tahsis iptal edilir mi?
M.62/2’ye göre OSB, inşaat süresinde veya verilen ek süre içinde tamamlanmazsa tahsisi iptale yetkilidir.
İade ne zaman geçerli olur?
M.62/3’e göre taraflara tebliğ edildiği tarihte geçerlilik kazanır.
İlk süre içinde iade bedeli nasıl güncellenir?
M.62/4’e göre 213 sayılı Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
Ek süre içinde iade bedeli nasıl güncellenir?
M.62/5 uyarınca kural olarak 3095 sayılı Kanun m.1’deki yasal faiz uygulanır; yeniden değerleme oranı daha düşükse yeniden değerleme oranı esas alınır.
İade bedeli kaç ay içinde ödenir?
İade veya iptal tarihinden itibaren en geç 1 yıl içinde.
Geri ödeme sınırsız şekilde artar mı?
Hayır. Geri ödeme OSB’nin belirlediği güncel parsel tahsis bedelini aşamaz.
Yeniden başvurursam önceliğim olur mu?
Hayır. Parasını alan eski katılımcının yeni başvuruda öncelik hakkı yoktur.
Temelin üstüne çıkmış yapı varsa ne olur?
Üç ay içinde OSB uygun görüşüyle eski ve yeni katılımcı rızaen bedel belirleyebilir; anlaşma olmazsa mahkemece belirlenecek bilirkişi bedeli üzerinden OSB satış yapar.
Spekülatif devir iptalinde yeniden değerleme alabilir miyim?
Hayır. M.60/5 bu durumda yeniden değerleme ve tazminat talebini açıkça dışlar.
Resmî kaynaklar
- T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı – Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği
- T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı – 4562 sayılı OSB Kanunu
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 213 ve 3095 sayılı Kanunlar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
