Sendika Genel Kurul Seçimleri Nasıl Yapılır? Hâkim Gözetimi | 6356 m.14 (2026)

6356 m.14 hangi sendika seçimlerine uygulanır?

6356 sayılı Kanun m.14/1, genel kurulda yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kuruluna üye seçimi ile delege seçimini kapsar. Bu seçimler yargı gözetimi altında yapılır. Genel kurul dışında yapılan delege seçimleri ise m.16’da ayrıca düzenlenmiştir. Dolayısıyla önce seçimin genel kurul içinde mi yoksa genel kurul dışında mı yapıldığı doğru belirlenmelidir.

Genel kurul organ seçimleri sendikanın yönetim yapısını doğrudan oluşturduğu için kanun ayrıntılı seçim güvenceleri getirmiştir. Tüzük seçim yöntemini ayrıntılandırabilir; ancak kanundaki yargı gözetimi, serbestlik, eşitlik, gizli oy ve açık sayım-döküm ilkelerini değiştiremez.

Sendika seçimlerinin temel ilkeleri nelerdir?

m.14/1 uyarınca seçimler serbest, eşit, gizli oy ve açık sayım-döküm esasına göre yapılır. “Serbest” seçim, üye veya delegenin baskı altında bırakılmamasını; “eşit” seçim oyların aynı hukuki değere sahip olmasını; “gizli oy” tercihin başkalarının gözetimi dışında kullanılmasını; “açık sayım-döküm” ise oyların denetlenebilir şekilde sayılmasını ifade eder.

Bu ilkeler yalnız seçim günü sandık başında değil adaylık, seçmen listesi, oy pusulası ve sonuç tutanağı aşamalarında da korunmalıdır. Adaylardan birine fiilen ayrıcalık tanıyan, bazı seçmenleri listeden keyfî çıkaran veya oy gizliliğini ortadan kaldıran uygulama seçim hukukuna aykırılık oluşturabilir.

Seçimli genel kuruldan kaç gün önce seçim kuruluna başvurulur?

6356 m.14/2’ye göre seçim yapılacak genel kurul toplantısından en az 15 gün önce genel kurula katılacak üye veya delegeleri belirleyen listeler yetkili seçim kurulu başkanlığına verilir. Listeyle birlikte toplantının gündemi, yeri, günü, saati ve çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususları belirten yazı da sunulur.

Bu 15 günlük süre seçim hazırlığının temel takvimidir. Yönetim kurulunun genel kurul çağrısını yaparken seçim kurulu başvuru tarihini geriye doğru hesaplaması gerekir. m.12’deki genel kurul süreleriyle m.14’teki seçim takvimi birlikte planlanmalıdır.

Yetkili seçim kurulu başkanlığı hangi belgeleri inceler?

Seçim kurulu başkanlığı genel kurula katılacak üye veya delege listesini ve toplantıya ilişkin bilgileri alır. Hâkim, seçime katılacak ve oy kullanacak kişileri belirleyen listeleri inceleyerek onaylar. Böylece seçmen/delege listesi sendika yönetiminin tek taraflı belgesi olmaktan çıkar ve yargısal denetimden geçer.

Liste hazırlanırken üyelik veya delege sıfatının toplantı tarihinde devam edip etmediği kontrol edilmelidir. Delege sıfatının süresi m.10’a göre bir sonraki olağan genel kurul için yapılacak delege seçimine kadar devam eder. delege sıfatı rehberi bu statüyü ayrıntılı açıklar.

Hâkim onaylı liste ne zaman ve kaç gün ilan edilir?

6356 m.14/3’e göre hâkim listeyi onayladıktan sonra ilan edilmek üzere bir nüshasını ilgili kuruluş veya şubeye verir. Kuruluş, onaylı listeyi genel kurul toplantı tarihinden 7 gün önce merkez veya şube binasında asmak suretiyle ilan eder. İlan süresi 3 gündür.

Bu ilan, üyelerin veya delegelerin listede yer alıp almadığını görmesini ve hatalara karşı itiraz hakkını kullanmasını sağlar. Liste binada üç gün süreyle erişilebilir olmalı ve ilan başlangıç-bitiş tarihleri ispatlanabilir biçimde kayıt altına alınmalıdır.

Hâkim onaylı listeye nasıl itiraz edilir?

m.14/4 uyarınca ilan süresi içinde seçim kurulu başkanlığına itiraz edilebilir. İtirazlar en geç iki gün içinde incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Bu şekilde kesinleşen listeler ve toplantıya ilişkin diğer hususlar hâkim tarafından onaylanarak kuruluş veya şubeye gönderilir.

Buradaki itiraz, seçim sonuçlarına karşı m.15’teki iki günlük itirazdan farklıdır. m.14/4 henüz seçim yapılmadan önce üye/delege listesinin doğruluğuna ilişkindir. m.15 ise seçim işlemleri ve sonuçlarıyla ilgilidir. Süre ve başvuru konusu doğru ayrılmalıdır.

Seçim sandık kurulu nasıl oluşturulur?

6356 m.14/5’e göre seçim kurulu başkanlığı, kuruluşun üyesi olmayan kişiler arasından bir başkan ve seçimlerde aday olmayan üyeler arasından iki üye belirleyerek seçim sandık kurulunu oluşturur. Yedek başkan ve üyeler de aynı şekilde belirlenir. Sandık kurulu seçimin yapılması ve oyların sayımıyla görevlidir.

Başkanın kuruluş üyesi olmaması tarafsızlığı; iki üyenin aday olmayan kişiler arasından seçilmesi ise adayların seçim idaresini kontrol etmemesini güvence altına alır. Sandık kurulunun oluşumu sendika yönetiminin tek taraflı seçimine bırakılmamıştır.

Sandık kurulunda aday olan kişi görev alabilir mi?

Kanun, seçim sandık kurulunun iki üyesinin seçimlerde aday olmayan üyeler arasından belirlenmesini açıkça ister. Dolayısıyla organ veya delege seçiminde aday olan üye sandık kurulu üyeliğine getirilemez. Sandık kurulu başkanı ise kuruluşun üyesi olmayan kişiler arasından seçilir.

Bu kural seçim yönetimiyle adaylık arasında çıkar çatışmasını önler. Aday listeleri kesinleşmeden sandık kurulu oluşturuluyorsa, sonradan adaylığı ortaya çıkan kişinin sandık kurulu görevi kanuna uygun biçimde yeniden değerlendirilmelidir.

Aday listeleri nasıl hazırlanır?

6356 m.14/6’ya göre seçimlerde aday olanların listeleri başkanlık divanınca düzenlenir ve mühürlenmek üzere ilgili seçim kurulu başkanlığına verilir. Bu işlem, oy pusulalarının ve aday listelerinin resmi seçim sürecine bağlanmasını sağlar.

Başkanlık divanı adaylık başvurularını tüzük ve genel kurul usulüne göre almalı, aday isimlerini doğru ve eksiksiz biçimde listelemelidir. Seçim kurulu başkanlığınca mühürlenmemiş listeler üzerinden oy kullandırılması m.14 sistemine uygun değildir.

Oy nasıl kullanılır?

6356 m.14/7’ye göre listede adı bulunanlar resmî kimlik belgesi göstermek ve listeyi imzalamak suretiyle oy kullanır. Oy, sandık kurulu başkanı tarafından verilen, adayları gösteren ve seçim kurulu başkanlığınca mühürlenmiş listedeki isimlerin işaretlenmesi suretiyle kullanılır.

Bu sistem hem seçmen kimliğini hem tek oy kullanımını hem de oy pusulasının resmî niteliğini güvence altına alır. Kimlik göstermeyen veya kesinleşmiş listede adı bulunmayan kişinin oy kullanmasına izin verilmemelidir. Listeyi imzalama işlemi de oy kullanan kişilerin tespitini sağlar.

Hangi oy pusulaları geçersizdir?

m.14/7 iki açık geçersizlik hâli düzenler. Seçilecek organı oluşturan üye sayısından fazla adayın işaretlendiği oy pusulaları geçersizdir. Ayrıca seçim kurulu başkanlığınca mühürlenmiş aday listesi dışında diğer kâğıtlara yazılan oylar da geçersiz sayılır.

Sandık kurulu, sayım sırasında geçersiz oyları bu kanuni ölçütlere göre ayırmalı ve tutanakta sayısını göstermelidir. Tüzükte kanuna aykırı biçimde geçerli oy kapsamını genişleten düzenleme yapılamaz.

Seçim sonuçları nasıl tespit edilir?

Seçim süresinin sonunda sonuçlar seçim sandık kurulu tarafından tutanakla tespit edilir. Tutanak nüshalarından biri seçim yerinde asılmak suretiyle duyurulur. Kanunun açık sayım-döküm ilkesi, üyelerin sonuçların nasıl oluştuğunu görebilmesini sağlar.

Sonuç tutanağı seçime ilişkin itiraz sürelerinin başlangıcı bakımından da önem taşır. m.15’te seçim işlemlerine ilişkin iki günlük itiraz süresi seçim sonuç tutanaklarının düzenlenmesinden itibaren işler. Bu nedenle tutanağın tarihi ve ilanı açık olmalıdır.

Oylar ve seçim belgeleri ne kadar saklanır?

6356 m.14/9’a göre kullanılan oylar ve diğer belgeler, tutanağın bir nüshasıyla birlikte 3 ay süreyle saklanmak üzere yetkili seçim kurulu başkanlığına verilir. Seçim sonuçları seçim kurulu başkanlığı tarafından derhâl ilan edilir ve ilgili kuruluş veya şubesine bildirilir.

Üç aylık saklama süresi seçim itirazları ve olası yargısal denetim bakımından delillerin korunmasını sağlar. Kuruluş kendi iç arşivinde de sonuç tutanaklarını ve organ listelerini mevzuata uygun şekilde saklamalıdır.

Sandık kurulu üyelerine karşı işlenen suçlar nasıl değerlendirilir?

6356 m.14/10, seçimler sırasında sandık kurulu başkanı ve üyelerine karşı işlenen suçların kamu görevlilerine karşı işlenmiş sayılacağını düzenler. Bu hüküm seçim görevinin bağımsız ve güvenli biçimde yürütülmesini koruyan ceza hukuku bağlantılı özel bir güvencedir.

Sandık kurulu üyelerinin seçimin yürütülmesi sırasında baskı veya engellemeye maruz bırakılması yalnız sendika içi disiplin sorunu olarak görülmez; kanunun açık koruma hükmü uygulanır.

Seçim görevlilerinin ücretini kim öder?

6356 m.14/11’e göre seçim kurulu ve seçim sandık kurulu üyelerine, 298 sayılı Kanunda belirtilen esaslara göre ilgili kuruluş tarafından ücret ödenir. Seçim maliyetinin kuruluş tarafından karşılanması, yargı gözetiminin kaldırıldığı anlamına gelmez; görevlilerin belirlenmesi ve seçim sürecinin yönetimi kanundaki yargısal sistem içinde kalır.

Genel kurul bütçesi hazırlanırken seçim görevlisi ücretleri ve diğer zorunlu seçim giderleri öngörülmelidir. Ödemeler sendikanın mali kayıtlarına uygun şekilde belgelendirilmelidir.

Genel kurul yeter sayısı seçim usulünden ayrı mıdır?

Evet. m.14 seçimlerin nasıl yapılacağını; m.13 ise genel kurulun toplantı ve karar yeter sayılarını düzenler. Seçim kurulu süreci tamamlanmış olsa bile genel kurul m.13’teki toplantı yeter sayısı sağlanmadan açılamaz. İlk toplantıda salt çoğunluk, ikinci toplantıda en az üçte bir katılım şartı korunur.

Seçim takvimi hazırlanırken her iki madde birlikte uygulanmalıdır. genel kurul yeter sayısı rehberi hesaplamaları ayrıntılı açıklar.

Seçimli genel kurul için kontrol takvimi

• Genel kurul tarihini m.12 ve tüzüğe göre belirleyin.
• Üye/delege listesini güncel kayıtlarla oluşturun.
• Toplantıdan en az 15 gün önce liste, gündem, yer, gün, saat ve ikinci toplantı bilgilerini seçim kuruluna verin.
• Hâkim onaylı listeyi toplantıdan 7 gün önce asın ve 3 gün ilan edin.
• İlan süresindeki itirazların seçim kurulunca en geç 2 günde karara bağlanmasını takip edin.
• Sandık kurulunun kanuna uygun kişilerden oluştuğunu kontrol edin.
• Aday listelerini divanca düzenleyip mühür için seçim kuruluna sunun.
• Oy kullanımında resmî kimlik ve liste imzasını uygulayın.
• Sayım ve sonuç tutanağını açık biçimde düzenleyin.
• Oy ve seçim belgelerini 3 ay saklanmak üzere seçim kuruluna teslim edin.

Mersin’de sendika seçimlerinde hangi seçim kurulu görevlidir?

Yetkili seçim kurulu, genel kurulun yapılacağı yer ve 6356 ile seçim mevzuatındaki yetki kurallarına göre belirlenir. Mersin’de yapılacak bir genel kurulda ilgili seçim kurulu başkanlığına m.14’teki belgeler kanuni süresinde sunulmalıdır. Kuruluşun farklı illerde şubeleri varsa her şube genel kurulunun kendi yer yönünden yetkili seçim kurulu süreci ayrıca yürütülür.

Seçimin yargı gözetiminde olması, kuruluş merkezinin hangi ilde bulunduğuna göre değişen bir ilke değildir. Serbest, eşit, gizli oy ve açık sayım-döküm sistemi Türkiye genelinde aynıdır.

İlgili içerikler

• Sendika Genel Kurulu Toplantı ve Karar Yeter Sayısı – 6356 m.13
• Sendika Genel Kurulu Ne Zaman Yapılır? 6356 m.12
• Sendika Genel Kurulunun Görev ve Yetkileri – 6356 m.11
• Sendikada Delege Sıfatı Ne Zamana Kadar Sürer? 6356 m.10

Sık Sorulan Sorular

Sendika genel kurul seçimi gizli oyla mı yapılır?

Evet. Seçimler gizli oy ve açık sayım-döküm esasına tabidir.

Seçim yargı gözetiminde mi yapılır?

Evet. 6356 m.14 açıkça yargı gözetimi öngörür.

Listeler seçim kuruluna kaç gün önce verilir?

Genel kuruldan en az 15 gün önce.

Hâkim onaylı liste ne zaman asılır?

Genel kuruldan 7 gün önce.

Liste kaç gün ilan edilir?

Üç gün.

Liste itirazı kaç günde karara bağlanır?

En geç iki gün içinde ve kesin olarak.

Sandık kurulu başkanı sendika üyesi olabilir mi?

Hayır. Kuruluşun üyesi olmayan kişiler arasından belirlenir.

Aday olan üye sandık kurulunda görev alabilir mi?

Kanun sandık kurulu üyelerini aday olmayan üyeler arasından seçer.

Oylar ne kadar saklanır?

Üç ay süreyle seçim kurulu başkanlığında saklanır.

Resmî mevzuat nereden kontrol edilir?

Mevzuat Bilgi Sistemi ve ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü mevzuat sayfası resmî kaynaklardır.

Seçim dosyasında hangi belgeler bulunmalıdır?

Seçimli genel kurul dosyası yalnız sonuç tutanağından oluşmamalıdır. Yönetim kurulunun genel kurul çağrı kararı, toplantı gündemi, üye veya delege listesi, seçim kurulu başkanlığına en az 15 gün önce sunulan yazı, hâkimce onaylanan liste, listenin genel kuruldan 7 gün önce üç gün süreyle ilan edildiğini gösteren kayıt, liste itirazları ve bunlara ilişkin kararlar dosyada birlikte saklanmalıdır. Aday listeleri, seçim kurulu mühür işlemleri, sandık kurulu oluşumuna ilişkin kayıtlar, oy kullanma listesi ve sonuç tutanağı da aynı dosyanın parçasıdır.

Bu belgeler seçim sürecinin m.14’teki yargı gözetimine uygun yürüdüğünü gösterir. Seçim kurulu başkanının kuruluş üyesi olmayan kişiler arasından, sandık kurulu üyelerinin ise seçimde aday olmayan üyeler arasından belirlenmesi gerekir. Aday listeleri başkanlık divanınca düzenlenip seçim kurulu başkanlığınca mühürlenmeden oy pusulası olarak kullanılamaz. Oy kullanan kişi resmî kimlik belgesini gösterir ve kesinleşmiş listeyi imzalar.

Geçersiz oy ve sayım işlemleri nasıl kayıt altına alınmalıdır?

Seçilecek organın üye sayısından fazla adayın işaretlendiği pusulalar ile seçim kurulu başkanlığınca mühürlenmiş aday listesi dışında kullanılan kâğıtlar geçersizdir. Sandık kurulu sayım sırasında geçerli ve geçersiz oyları ayrı ayrı belirlemeli, sonuçları tutanağa yazmalı ve açık sayım-döküm ilkesine uygun biçimde seçim mahallinde duyurmalıdır. Sonuç tutanağının tarihi, m.15’teki iki günlük seçim işlemi itiraz süresinin başlangıcı bakımından önemlidir.

Kullanılan oylar ve diğer seçim belgeleri, sonuç tutanağının bir nüshasıyla birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere yetkili seçim kurulu başkanlığına teslim edilir. Bu süre, seçim işlemlerine ilişkin itiraz ve iptal davalarında delillerin korunmasını sağlar. Kuruluş kendi arşivinde de seçim sonuç tutanağı ile seçilen organların kesin listesini saklamalı ve m.9 uyarınca seçilen organ üyelerini ilgili valiliğe bildirmelidir.

Seçim günü hangi hatalar iptal riskini artırır?

Kesinleşmiş listede olmayan kişiye oy kullandırılması, listede bulunan kişinin katılım veya oy hakkının engellenmesi, gizli oy ilkesinin bozulması, mühürsüz aday listesi kullanılması, açık sayım yapılmaması veya sonuç tutanağının gerçeğe aykırı düzenlenmesi seçim hukukuna aykırılık oluşturur. Bu işlemler m.15 kapsamında iki günlük itiraza veya sonuçları etkileyecek ölçüdeyse bir aylık genel kurul/seçim iptal davasına konu olabilir.

Bu nedenle seçim sürecinde her kanuni aşama tarihli ve imzalı belgeyle yürütülmelidir. Hâkim onaylı seçmen/delege listesi ile sandıkta kullanılan liste aynı olmalı; aday sayısı ve seçilecek organ üye sayısı oy pusulasında açıkça gösterilmelidir. Sayım sonunda tutanak seçim sandık kurulu tarafından imzalanmalı ve kanundaki ilan usulü uygulanmalıdır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →