Sendika Olağan ve Olağanüstü Genel Kurulu Ne Zaman Yapılır? 6356 m.12 | 2026
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.12’ye göre kuruluşların ilk genel kurulu tüzel kişiliğin kazanılmasından itibaren 6 ay içinde, şubelerin ilk genel kurulu kuruluş tarihinden itibaren 6 ay içinde yapılır. Olağan genel kurul en geç 4 yılda bir toplanır. Yönetim veya denetleme kurulu gerekli görürse ya da genel kurul üye/delegelerinin beşte biri yazılı isterse olağanüstü genel kurul 60 gün içinde toplanır. Ancak talep tarihinde olağan genel kurula 6 aydan az kalmışsa olağanüstü toplantı yapılmaz; talep konusu olağan genel kurul gündemine alınır.
Sendikanın ilk genel kurulu ne zaman yapılır?
6356 sayılı Kanun m.12/1 kuruluşların ilk genel kurulunu tüzel kişiliğin kazanılmasından itibaren altı ay içinde yapmasını zorunlu kılar. Sendika m.7 uyarınca kuruluş tüzüğünün ve gerekli kuruluş belgelerinin merkez ilinin valiliğine verilmesiyle tüzel kişilik kazanır. İlk genel kurul için altı aylık süre de bu tarihten itibaren hesaplanır.
Bu süre Bakanlığın kuruluşu internet sitesinde ilan ettiği tarihten veya valiliğin belgeleri Bakanlığa gönderdiği tarihten başlamaz. Tüzel kişiliğin kazanıldığı kuruluş tarihi esas alınır. Kuruluş dosyasının valiliğe verildiği gün bu nedenle ayrıca kayıt altına alınmalı, ilk genel kurul takvimi aynı gün hesaplanmalıdır.
Şubenin ilk genel kurulu ne zaman yapılır?
6356 m.12/1 şubeler için ayrı başlangıç noktası belirler. Şubelerin ilk genel kurulu şubenin kuruluş tarihinden itibaren altı ay içinde yapılır. Merkez sendikanın tüzel kişilik tarihi ile sonradan açılan şubenin kuruluş tarihi aynı olmadığından süreler birbirine karıştırılmamalıdır.
Şube açma usulü tüzükte düzenlenir ve m.11 uyarınca genel kurul kararıyla ya da tüzükteki esaslara göre yönetim kuruluna verilen yetki çerçevesinde işlem yapılabilir. Şube açıldıktan sonra ilk genel kurul için altı aylık takvim ayrı oluşturulmalıdır.
Olağan genel kurul en geç kaç yılda bir yapılır?
6356 m.12/2’ye göre olağan genel kurul en geç dört yılda bir toplanır. Bu süre azami süredir; tüzük daha kısa olağan genel kurul dönemi öngörebilir. Örneğin tüzüğün üç yıllık olağan genel kurul dönemi belirlemesi kanundaki dört yıllık üst sınırla uyumludur. Buna karşılık beş yıllık olağan dönem öngörülemez.
Olağan genel kurul yalnız organ seçiminin yapıldığı toplantı değildir. Faaliyet ve hesap raporları, denetleme ve YMM raporları, bütçe, ibra ve tüzükteki diğer gündem maddeleri genel kurulun yetkisine göre görüşülür. Bu nedenle toplantı hazırlığı seçim takviminden daha geniş bir mali ve idari hazırlık gerektirir.
“En geç dört yılda bir” ifadesi nasıl uygulanır?
Kanun, önceki olağan genel kuruldan sonra dört yılı aşan bir dönemde olağan toplantı yapılmasına izin vermez. Tüzükte olağan genel kurulun örneğin üç yılda bir yapılacağı yazılıysa kuruluş kendi tüzüğündeki daha kısa süreye uymak zorundadır. Kanundaki dört yıl, tüzüğün öngördüğü daha kısa süreyi otomatik olarak dört yıla çıkarmaz.
Genel kurul tarihinin belirlenmesinde tüzükteki çağrı süreleri, seçim kurulu işlemleri ve raporların 15 gün önce gönderilmesi yükümlülüğü geriye doğru planlanmalıdır. Son haftaya bırakılan hazırlıklar kanundaki seçim ve bilgilendirme sürelerinin ihlaline yol açabilir.
Genel kuruldan 15 gün önce hangi belgeler gönderilir?
6356 m.12/3, iki genel kurul toplantısı arasındaki döneme ait faaliyet ve hesap raporu, yeminli mali müşavir raporu, denetleme kurulu raporu ve gelecek döneme ait bütçe teklifinin toplantı tarihinden 15 gün önce genel kurula katılacaklara gönderilmesini zorunlu tutar. Bu yükümlülük üye veya delegelerin karar öncesinde bilgi sahibi olmasını sağlar.
Belgelerin toplantı salonunda ilk kez dağıtılması, kanundaki 15 günlük ön bilgilendirme amacını karşılamaz. Gönderimin hangi yöntemle yapıldığı ve alıcılara ulaştırıldığı kayıt altına alınmalıdır. Elektronik yöntem kullanılıyorsa tüzük ve ilgili mevzuatla uyumlu, ispatlanabilir sistem tercih edilmelidir.
Faaliyet raporunda hangi dönem yer alır?
Kanun açıkça iki genel kurul toplantısı arasındaki döneme ait faaliyet ve hesap raporundan söz eder. Bu nedenle rapor, yalnız son mali yılın kısa özetini değil, genel kurul döneminin tamamını kapsayacak biçimde hazırlanmalıdır. Yönetim kurulunun faaliyetleri, mali işlemler ve önemli kararlar genel kurulun denetimine sunulmalıdır.
YMM ve denetleme kurulu raporlarının da aynı dönemin mali yapısını değerlendirmeye elverişli olması gerekir. Genel kurul, m.11 uyarınca bu raporları görüşür ve yönetim ile denetleme kurullarının ibrasına karar verir.
Olağanüstü genel kurul hangi hâllerde yapılır?
6356 m.12/4 olağanüstü genel kurul için üç temel başlatma yolu öngörür: yönetim kurulunun gerekli görmesi, denetleme kurulunun gerekli görmesi veya genel kurul üye/delegelerinin beşte birinin yazılı istemi. Bu hâllerden biri varsa olağanüstü genel kurul kanundaki süre ve gündem kurallarına göre toplanır.
Olağanüstü genel kurulun amacı belirli ve gecikmesinde sakınca bulunan konuları olağan dönem beklenmeden genel kurulun önüne getirmektir. Bu nedenle kanun, üye/delege talebinde yazılı istekteki konuların öncelikle görüşülmesini ister. Yönetim kurulu toplantıyı başka konularla etkisizleştirecek biçimde düzenlememelidir.
Kaç üye veya delege olağanüstü genel kurul isteyebilir?
Kanuni eşik genel kurul üye veya delegelerinin beşte biridir. Hesap genel kurulun oluşum biçimine göre yapılır: genel kurul doğrudan üyelerden oluşuyorsa üye tam sayısı; delege esaslıysa delege tam sayısı dikkate alınır. Yazılı talepte bulunacakların sayısı bu toplamın beşte birine ulaşmalıdır.
Talep imzalarının güncel üye/delege listesiyle karşılaştırılması gerekir. Delege sisteminde delege sıfatının bir sonraki olağan genel kurul için yapılacak delege seçimine kadar sürdüğü m.10 uyarınca dikkate alınır. delege sıfatı rehberi bu süreyi ayrıntılı açıklar.
Olağanüstü genel kurul kaç gün içinde toplanır?
Beşte bir oranındaki yazılı talep veya yönetim/denetleme kurulu kararı üzerine olağanüstü genel kurul 60 gün içinde toplanır. Bu süre, yönetim kurulunun dilediği kadar erteleyebileceği bir hazırlık süresi değildir. Toplantı çağrısı, seçim kurulu işlemleri ve tüzükteki diğer hazırlıklar 60 günlük üst sınır içinde tamamlanmalıdır.
Olağanüstü genel kurulda organ seçimi yapılacaksa m.14’teki yargı gözetimi işlemleri de zamanında yürütülmelidir. Genel kuruldan en az 15 gün önce seçmen/delege listelerinin seçim kuruluna verilmesi gerektiğinden 60 günlük süre geriye doğru planlanmalıdır.
Olağan genel kurula altı aydan az kalmışsa olağanüstü genel kurul yapılır mı?
6356 m.12/4 bu konuda özel bir sınırlama getirir. Talep tarihi itibarıyla olağan genel kurul toplantı tarihine altı aydan az süre kalmışsa olağanüstü genel kurula gidilemez. Bunun yerine olağanüstü genel kurul istemine konu olan hususlar yaklaşan olağan genel kurul gündemine alınır.
Bu kural, olağan toplantıya çok kısa süre kala ikinci bir genel kurul yapılmasının yaratacağı gereksiz mali ve idari yükü önler; aynı zamanda talep konusunun tamamen gündemden çıkarılmasını engeller. Yönetim kurulu “olağanüstü toplantı yapılamaz” diyerek talep konusunu yok sayamaz; kanun gündeme alınmasını zorunlu tutar.
Altı aylık sınırlama yönetim kurulunun kendi olağanüstü çağrısında da geçerli mi?
m.12/4’teki son cümle, olağan genel kurula altı aydan az kalması hâlinde olağanüstü genel kurula gidilemeyeceğini genel bir ifade ile düzenler. Olağanüstü genel kurul ihtiyacının hangi kaynaktan doğduğundan bağımsız olarak bu zaman kuralı dikkate alınmalıdır. Ancak özel ve acil hukuki durumlarda başka kanuni zorunlulukların bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.
Kuruluş yönetimi, olağan genel kurul tarihini sırf olağanüstü toplantı talebini etkisizleştirmek amacıyla keyfî biçimde değiştirmemelidir. Tüzük ve önceki genel kurul dönemine göre belirlenen olağan takvim esas alınmalıdır.
Genel kurula çağrıyı kim yapar?
6356 m.12/5, genel kurula çağrının yönetim kurulu tarafından yapılacağını düzenler. İlk, olağan ve olağanüstü genel kurul süreçlerinde çağrı yetkisinin tüzükteki usule ve kanundaki sürelere uygun kullanılması gerekir. Yönetim kurulu toplantı gündemi, yeri, tarihi ve diğer gerekli bilgileri üyeler veya delegeler için açık biçimde ilan eder.
Seçimli genel kurulda ayrıca m.14 kapsamında seçim kurulu başkanlığına toplantı bilgileri ve listeler sunulur. Çağrı işleminin kanun ve tüzüğe aykırı olması genel kurulun iptali davasına konu olabilir. Bu nedenle çağrı kararı ve tebliğ/ilan kayıtları dosyada saklanmalıdır.
Yönetim kurulu çağrı yapmazsa ne olur?
6356 m.12/6, maddenin önceki hükümlerine aykırı hareket eden kuruluş veya şube yönetim kuruluna karşı yargısal müdahale öngörür. Kuruluş üyelerinden birinin veya durumu tespit eden Bakanlığın başvurusu üzerine mahkeme yönetim kuruluna işten el çektirebilir.
Mahkeme ayrıca genel kurulu kanun ve tüzük hükümlerine göre en kısa zamanda toplamak ve yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar kuruluşu yönetmek üzere Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre bir veya üç kayyım tayin eder. Bu yaptırım, genel kurul çağrı ve süre hükümlerinin sendika içi demokrasi bakımından ne kadar önemli olduğunu gösterir.
Olağan genel kurul dört yılı aşarsa ne olur?
Olağan genel kurulun kanundaki azami dört yıllık sürede yapılmaması m.12 hükümlerine aykırılıktır. Yönetim kurulunun çağrı görevini yerine getirmemesi hâlinde m.12/6’daki mahkeme ve kayyım sistemi gündeme gelebilir. Tüzük daha kısa dönem belirlemişse bu tüzüksel süreye de uyulmalıdır.
Kuruluşun “faaliyet devam ediyor” olması süre ihlalini ortadan kaldırmaz. Olağan genel kurul, yalnız seçim değil yönetimin hesap vermesi, denetlenmesi ve bütçenin yenilenmesi bakımından zorunlu dönemsel mekanizmadır.
İlk genel kurul yapılmazsa geçici yönetim süresiz görevde kalabilir mi?
Hayır. Geçici yönetim kurulu m.8 uyarınca organlar oluşuncaya kadar kuruluşun işlerini yürütmek üzere tüzükte gösterilir. m.12/1 ise ilk genel kurul için altı aylık kesin bir üst süre getirir. Geçici yönetim bu süreyi aşarak kalıcı yönetim kurulu gibi devam edemez.
İlk genel kurulda zorunlu organlar seçilmeli, tüzüğün uygulanması ve kuruluşun demokratik yapısı olağan sisteme geçirilmelidir. Sürenin ihlali m.12/6 kapsamında yargısal müdahaleye neden olabilir.
Genel kurul takvimi için kontrol listesi
- Tüzel kişilik tarihinden itibaren ilk genel kurul için 6 aylık son günü belirleyin.
- Şubelerde kuruluş tarihinden itibaren ayrı 6 aylık takvim oluşturun.
- Olağan genel kurul döneminin tüzükteki süresini ve 4 yıllık kanuni üst sınırı takip edin.
- Faaliyet-hesap, YMM, denetleme raporları ve bütçe teklifini 15 gün önce gönderin.
- Olağanüstü talepte beşte bir sayısının sağlanıp sağlanmadığını kontrol edin.
- Olağanüstü toplantıyı 60 gün içinde gerçekleştirin.
- Olağan genel kurula 6 aydan az kalmışsa talep konusunu olağan gündeme alın.
- Çağrı kararını yönetim kurulunca alın ve tüzüğe uygun ilan edin.
- Seçim varsa m.14 seçim kurulu takvimini ayrıca uygulayın.
Mersin’de genel kurul toplantısı için farklı süre var mı?
Hayır. İlk genel kurul için 6 ay, olağan genel kurul için azami 4 yıl, olağanüstü genel kurul için 60 gün ve beşte bir talep oranı Türkiye genelinde aynıdır. Kuruluş merkezinin Mersin olması süreleri değiştirmez.
Toplantı yerinin ve seçim kurulunun belirlenmesinde kuruluşun veya şubenin merkez bilgileri önem taşır. Ancak kanuni takvim 6356 m.12’ye göre uygulanır. Genel kurulun hangi konularda karar verebileceği 6356 m.11 genel kurul görevleri rehberinde ayrıntılıdır.
İlgili içerikler
- Sendika Genel Kurulunun Görev ve Yetkileri – 6356 m.11
- Sendikada Delege Sıfatı Ne Zamana Kadar Sürer? 6356 m.10
- Sendika Yönetim Kurulu Kaç Kişi? 6356 m.9
- Sendika Tüzüğünde Neler Bulunmalı? 6356 m.8
Sık Sorulan Sorular
Sendikanın ilk genel kurulu kaç ay içinde yapılır?
Tüzel kişiliğin kazanılmasından itibaren altı ay içinde.
Şubenin ilk genel kurulu ne zaman yapılır?
Şubenin kuruluş tarihinden itibaren altı ay içinde.
Olağan genel kurul en geç kaç yılda bir yapılır?
En geç dört yılda bir.
Raporlar genel kuruldan kaç gün önce gönderilir?
On beş gün önce.
Olağanüstü genel kurul için kaç üye veya delege gerekir?
Genel kurul üye veya delegelerinin beşte birinin yazılı talebi yeterlidir.
Olağanüstü genel kurul kaç gün içinde toplanır?
Altmış gün içinde.
Olağan genel kurula beş ay kalmışsa olağanüstü genel kurul yapılır mı?
Hayır. Talep konusu yaklaşan olağan genel kurul gündemine alınır.
Genel kurula çağrıyı kim yapar?
Yönetim kurulu.
Yönetim kurulu çağrı görevini yapmazsa ne olabilir?
Mahkeme işten el çektirme ve bir veya üç kayyım tayini kararı verebilir.
Resmî mevzuat nereden kontrol edilir?
Mevzuat Bilgi Sistemi ve ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü mevzuat sayfası resmî kaynaklardır.
Genel kurul takvimi yıllık yönetim planına nasıl işlenmelidir?
Kuruluş yönetimi genel kurul takvimini yalnız toplantı tarihinden ibaret görmemelidir. İlk genel kurulda tüzel kişilik tarihinden başlayan altı aylık süre; sonraki olağan genel kurullarda tüzükteki dönem ve kanundaki azami dört yıllık süre esas alınmalıdır. Toplantı tarihinden geriye doğru m.14’teki seçim kurulu başvuru süresi, m.12/3’teki rapor ve bütçe tekliflerinin 15 gün önce gönderilmesi yükümlülüğü ve tüzükteki çağrı süreleri ayrı ayrı planlanmalıdır.
Olağanüstü genel kurul talebinde ise yazılı başvurunun ulaştığı gün kaydedilmeli, beşte bir eşiği güncel üye veya delege tam sayısına göre kontrol edilmeli ve 60 günlük toplantı üst süresi aynı gün takvime işlenmelidir. Olağan genel kurula altı aydan az kalmışsa olağanüstü toplantı yapılmaz; talep konusu yaklaşan olağan genel kurul gündemine alınır. Bu nedenle olağan genel kurulun hukuken öngörülen tarihi de olağanüstü talep değerlendirmesinde belgeyle gösterilmelidir.
Genel kurul çağrısına uyulmaması hangi kurumsal riski doğurur?
Yönetim kurulunun kanuni çağrı ve süre hükümlerini yerine getirmemesi yalnız iç tüzük ihlali değildir. 6356 m.12/6, kuruluş üyesinin veya Bakanlığın başvurusu üzerine mahkemenin yönetim kuruluna işten el çektirmesine ve genel kurulu toplamak üzere bir veya üç kayyım tayin etmesine imkân verir. Bu nedenle toplantı süreleri yönetim kurulunun takdirine bırakılmış idari tarihler değil, kanuni yükümlülüklerdir.
Genel kurul dosyasında kuruluş tarihi, önceki olağan genel kurul tarihi, yönetim kurulu çağrı kararı, raporların gönderim kayıtları, seçim kurulu başvurusu, ilanlar ve toplantı tutanakları kronolojik olarak saklanmalıdır. Böylece hem süreye uyulduğu hem de üyelerin bilgi edinme ve katılım hakkının korunduğu denetlenebilir.
Takvim güvenliği: Bütün çağrı, rapor gönderimi, seçim kurulu başvurusu ve toplantı tarihleri tek kronolojik genel kurul dosyasında birlikte izlenmelidir.
Bu içerik 17 Eylül 2026 tarihinde 6356 sayılı Kanun m.8, m.10, m.11, m.12, m.13 ve m.14 esas alınarak hazırlanmıştır. 6 ay, 4 yıl, 15 gün, beşte bir ve 60 günlük süreler güncel kanun metnine bağlı biçimde açıklanmıştır.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu
Resmî kaynaklar: Mevzuat Bilgi Sistemi · ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü Mevzuatı
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
