Sendika Genel Kurulunun Görev ve Yetkileri Nelerdir? 6356 m.11 | 2026
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.11’e göre genel kurul; organları seçer, tüzüğü değiştirir, yönetim-denetim-YMM raporlarını görüşür, yönetim ve denetim kurullarını ibra eder, bütçeyi kabul eder, kurul üyelerinin mali haklarını belirler, taşınmaz işlemleri için yönetim kuruluna yetki verir, üst kuruluş ve uluslararası kuruluş üyeliklerini, şube açma/birleştirme/kapatma işlemlerini, birleşme-katılmayı ve kuruluşun feshini karara bağlar. Kanunun veya tüzüğün genel kurula bıraktığı yetkiler başka organa devredilemez. Şube genel kurulunun görev alanı ise m.11/2 ile daha sınırlıdır.
Genel kurul sendika içinde hangi konumdadır?
Genel kurul sendikanın en yüksek karar organıdır. 6356 sayılı Kanun, kuruluşun temel yönünü belirleyen kararların önemli bölümünü doğrudan genel kurula bırakır. Organların kimlerden oluşacağı, tüzüğün nasıl değişeceği, bütçenin kabulü, yöneticilerin ibrası, üst kuruluş ilişkileri ve kuruluşun sona ermesi gibi konular yönetim kurulunun tek taraflı kararıyla çözülemez.
Bu yapı sendika içi demokrasinin temel güvencesidir. Yönetim kurulu günlük yürütme ve temsil görevini üstlenirken, üyelerin veya delegelerin oluşturduğu genel kurul stratejik ve kurucu nitelikteki kararları alır. Tüzük hazırlanırken m.11’de genel kurula bırakılmış asli yetkilerin başka organlara devredilmemesi gerekir. 6356 m.9/2 de zorunlu organların görev ve yetkilerinin sonradan oluşturulan ek organlara devredilemeyeceğini açıkça düzenler.
Organların seçimi kimin yetkisindedir?
6356 m.11/1-a uyarınca organların seçimi genel kurulun görev ve yetkisidir. Yönetim, denetleme ve disiplin kurulu üyeleri genel kurulda seçilir. Seçimler m.14 gereğince yargı gözetimi altında, serbest, eşit, gizli oy ve açık sayım-döküm esasına göre yapılır. Tüzük adaylık ve seçim düzenini kanuna uygun biçimde ayrıntılandırabilir.
Genel kurulun seçtiği zorunlu organların üye sayıları m.9’daki sınırlar içinde olmalıdır. Merkez kuruluşlarında genel kurul dışındaki organlar 3–9, konfederasyon yönetim kurulu 5–22, şube kurulları ise 3–5 üyeden oluşur. sendika organ sayıları rehberi bu sınırları ayrıntılı açıklar.
Tüzük değişikliği kimin yetkisindedir?
6356 m.11/1-b tüzük değişikliğini genel kurulun asli yetkileri arasında sayar. Yönetim kurulu, kanunun özel olarak verdiği sınırlı düzeltme yetkileri dışında, kendi kararıyla sendika tüzüğünü değiştiremez. Tüzük değişikliği için m.13’te öngörülen özel karar yeter sayısı da dikkate alınmalıdır: tüzükte daha yüksek oran yoksa üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu gerekir.
Tüzükte bulunması zorunlu hususlar m.8’de tek tek sayılmıştır. Değişiklik, bu zorunlu başlıklardan birini ortadan kaldıramaz ve kanunun emredici hükümlerine aykırı düzenleme yapamaz. Değişiklik sonrası m.7/5 uyarınca ilan ve kanunilik denetimi uygulanır. sendika tüzüğünün zorunlu içeriği ayrıca incelenmelidir.
Yönetim kuruluna kanuna aykırı hususları düzeltme yetkisi verilebilir mi?
6356 m.11/1-c özel bir imkân tanır. İlgili makamlar veya mahkemelerce kanuna aykırı görülerek düzeltilmesi istenen konular hakkında, yapılacak ilk genel kurula sunulması ve geçmişe etkili olmaması kaydıyla yönetim kuruluna yetki verilebilir. Bu yetki, genel kurula ait genel tüzük değiştirme yetkisinin tamamen yönetim kuruluna devredilmesi anlamına gelmez.
Hükmün amacı, kanuna aykırılığı gidermek için bir sonraki olağan toplantıyı beklemek zorunda kalmadan düzeltme yapılabilmesini sağlamaktır. Yönetim kurulunun yaptığı düzeltmenin ilk genel kurula sunulması zorunludur ve değişiklik geçmişe etkili olamaz. 6356 m.7’deki kuruluş veya tüzük eksikliği giderme süreciyle birlikte uygulandığında bu yetki özellikle süreli düzeltme taleplerinde işlev görür.
Hangi raporlar genel kurulda görüşülür?
6356 m.11/1-ç uyarınca yönetim kurulu ve denetleme kurulu raporları ile yeminli mali müşavir raporları genel kurulda görüşülür. Bu belgeler üyelerin veya delegelerin yönetimin faaliyetlerini, mali yapıyı ve denetim sonuçlarını değerlendirmesini sağlar. Olağan genel kurul öncesinde raporların zamanında hazırlanması gerekir.
6356 m.12/3, iki genel kurul toplantısı arasındaki döneme ait faaliyet ve hesap raporu, YMM raporu, denetleme kurulu raporu ve gelecek döneme ait bütçe teklifinin toplantı tarihinden 15 gün önce genel kurula katılacaklara gönderilmesini zorunlu tutar. Raporların yalnız toplantı günü masaya bırakılması kanundaki ön bilgilendirme sistemine uygun değildir.
İbra kararı hangi organ tarafından verilir?
6356 m.11/1-d’ye göre yönetim kurulu ve denetleme kurulunun ibrası genel kurulun yetkisindedir. İbra, ilgili dönemdeki faaliyet ve hesapların genel kurul tarafından değerlendirilmesi sonucunda verilen kurumsal karardır. İbra oylaması, raporların görüşülmesinden bağımsız ve belirsiz bir formalite olarak ele alınmamalıdır.
Şube genel kurulları bakımından önemli bir istisna vardır: m.11/2, şube genel kurullarının mali ibra yetkisi olmadığını açıkça belirtir. Dolayısıyla şube genel kurulunun yapabileceği işlemler ile kuruluş merkez genel kurulunun yetkileri birbirine karıştırılmamalıdır.
Bütçeyi kim kabul eder?
6356 m.11/1-e uyarınca bütçenin kabulü genel kurulun görev ve yetkisidir. Yönetim kurulu bütçe teklifini hazırlayabilir; ancak bütçeyi kesin olarak kabul eden organ genel kuruldur. Gelecek döneme ait bütçe teklifinin m.12/3 uyarınca toplantıdan 15 gün önce üye veya delegelere gönderilmesi gerekir.
Bütçe kararı sendikanın aidat gelirlerinin, faaliyet giderlerinin, eğitim ve örgütlenme çalışmalarının ve diğer kanuni harcamaların planlanmasını sağlar. Sendika gelirlerinin yalnız kanun ve tüzükteki amaçlara uygun kullanılabileceği m.26 ve m.28 hükümleriyle birlikte dikkate alınmalıdır.
Yönetici ücretlerini kim belirler?
6356 m.11/1-f, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kurulu üyelerine verilecek ücret, tazminat, ödenek ve yolluklar ile sosyal hakların belirlenmesini genel kurula bırakır. Bu nedenle yönetim kurulunun kendi mali haklarını tek taraflı biçimde belirlemesi kanuni yetki sistemine uygun değildir.
Tüzük, yönetici ücretlerinin belirlenme usulünü düzenleyebilir; ancak son karar genel kurulundur. Genel kurul kararında ödeme kalemlerinin açık ve ölçülebilir biçimde gösterilmesi, mali denetim ve hesap verebilirlik bakımından önemlidir. Bu ödemeler denetleme kurulu ve YMM denetiminin de konusudur.
Sendika taşınmaz satın almak veya satmak için hangi kararı almalıdır?
6356 m.11/1-g, taşınmaz satın alınması veya mevcut taşınmazların satılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesini genel kurulun görevi sayar. Genel kurul bu işlemler için yönetim kuruluna çerçevesi belirli yetki verir; yönetim kurulu da yetkinin sınırları içinde somut işlemi gerçekleştirir.
Taşınmaz işlemleri kuruluşun malvarlığını doğrudan etkilediğinden genel kurul iradesi dışında bırakılmamıştır. Yetki kararının taşınmazın türü, işlem niteliği ve gerekiyorsa parasal sınırlar bakımından açık olması, sonradan temsil yetkisi tartışmasını azaltır.
Konfederasyon üyeliğine kim karar verir?
6356 m.11/1-ğ uyarınca üst kuruluş kurucusu olma, üst kuruluşlara üye olma veya üyelikten çekilme kararı genel kurul tarafından alınır. 6356 m.20 de üst kuruluş üyeliği için genel kurul kararını şart koşar. Sendika yönetim kurulu kendi kararıyla bir konfederasyona üye olamaz veya üyelikten çekilemez.
Üst kuruluş üyeliğinden çekilme kararı da m.20’deki özel sonuçlara tabidir ve çekilme bildiriminin kuruluşa ulaştığı tarihten itibaren bir ay sonra geçerlilik kazanır. Dolayısıyla genel kurul kararı, bildirim ve yürürlük tarihi birlikte takip edilmelidir.
Uluslararası kuruluşa üyelik de genel kurul kararı gerektirir mi?
Evet. 6356 m.11/1-i, uluslararası kuruluşun kurucusu olma, uluslararası kuruluşlara üye olma veya üyelikten çekilme kararlarını genel kurulun yetkisi olarak düzenler. Sendikaların uluslararası kuruluşlarla ilişki kurma serbestisi m.21’de ayrıca düzenlenmiştir.
Genel kurul kararı alınırken uluslararası kuruluşun amaç ve ilkelerinin Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere ve iç hukuka uygunluğu da dikkate alınmalıdır. Karar tutanağında hangi uluslararası kuruluşa hangi işlem için yetki verildiği açıkça gösterilmelidir.
Şube açma, birleştirme veya kapatma kararını kim verir?
6356 m.11/1-h’ye göre şube açma, birleştirme veya kapatma genel kurulun görev ve yetkisidir. Bununla birlikte genel kurul, tüzükte belirlenen esaslar doğrultusunda bu konuda yönetim kuruluna yetki verebilir. Dolayısıyla şube işlemleri genel kurulun doğrudan kararıyla veya tüzüğün izin verdiği çerçevede yönetim kuruluna verilen yetkiyle yürütülür.
Şube ve bölge şubelerinin nasıl kurulacağı, birleştirileceği veya kapatılacağı m.8/1-g gereğince tüzükte ayrıca düzenlenmelidir. Şube işlemi sonrasında m.9/4 uyarınca açılan ve kapatılan şubeler ilgili valiliğe bildirilir.
Birleşme ve katılmaya kim karar verir?
6356 m.11/1-ı, birleşme veya katılma kararını genel kurulun yetkileri arasında sayar. Birleşme ve katılmanın hukuki sonuçları m.22’de düzenlenir: birleşen veya katılan kuruluşların hak, borç, yetki ve menfaatleri yeni veya katılınan kuruluşa kendiliğinden geçer; üyeler de kendiliğinden yeni yapının üyesi olur.
Bu sonuçlar ağır ve kapsamlı olduğundan karar yönetim kuruluna bırakılamaz. Genel kurul gündeminde birleşme veya katılma açık biçimde yer almalı ve m.13’te bu tür kararlar için öngörülen özel karar yeter sayısı uygulanmalıdır.
Sendikanın feshine kim karar verir?
6356 m.11/1-j kuruluşun feshini genel kurulun yetkisine bırakır. Fesih kararı tüzükte daha yüksek oran yoksa m.13/3 uyarınca üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğunu gerektiren özel kararlardandır. Yönetim kurulu tek başına sendikayı feshedemez.
Fesih kararı sonrasında malvarlığının tasfiyesi m.32 ve tüzük hükümlerine göre yapılır. Tüzükte sona erme hâlindeki tasfiye şeklinin bulunması m.8/1-j gereğince zorunludur. Genel kurul fesih kararında tasfiyeye ilişkin kanuni ve tüzüksel düzenlemeleri birlikte uygulamalıdır.
Genel kurulun başka hangi yetkileri vardır?
6356 m.11/1-k, mevzuat veya tüzükte genel kurulca yapılması öngörülen diğer işlemleri yerine getirme ve başka bir organa bırakılmamış konuları karara bağlama yetkisini genel kurula verir. Bu hüküm, kanun ve tüzükteki yetki dağılımını tamamlayan genel nitelikte bir düzenlemedir.
Ancak bu hüküm, yönetim kuruluna açıkça bırakılmış günlük yürütme yetkilerinin genel kurul tarafından sürekli üstlenilmesi biçiminde yorumlanmamalıdır. Her organ kendi kanuni ve tüzüksel görev alanında çalışmalıdır.
Şube genel kurulunun görevleri nelerdir?
6356 m.11/2, şube genel kurullarının yalnız birinci fıkranın (a), (ç), (d) ve (k) bentlerinde belirtilen görevleri yerine getireceğini düzenler. Buna göre şube genel kurulu şube organlarını seçer, ilgili raporları görüşür, kendi kapsamındaki ibra işlemlerini ve mevzuat/tüzüğün öngördüğü diğer işlemleri yapar. Ancak kanun ayrıca şube genel kurullarının mali ibra yetkisinin olmadığını açıkça belirtir.
Şube genel kurulunun tüzük değişikliği, kuruluşun feshi, üst kuruluş üyeliği veya merkez düzeyindeki birleşme-katılma gibi yetkileri yoktur. Tüzük bu kanuni sınırı genişletemez.
Genel kurul kararı öncesi kontrol listesi
- Kararın m.11 uyarınca genel kurulun görev alanında olup olmadığını belirleyin.
- Gündemde karar konusunu açıkça gösterin.
- Genel kurulun üye/delege listesini ve yeter sayısını m.13’e göre kontrol edin.
- Organ seçimi varsa m.14 yargı gözetimi prosedürünü uygulayın.
- Tüzük değişikliği, fesih, birleşme, katılma ve üst kuruluş kararlarında özel karar yeter sayısını dikkate alın.
- Raporları ve bütçe teklifini toplantıdan 15 gün önce gönderin.
- Şube genel kurulu kararlarında m.11/2’deki yetki sınırını aşmayın.
- Kararları genel kurul tutanağında açık ve uygulanabilir biçimde yazın.
Mersin’de genel kurul yetkileri farklı mıdır?
Hayır. 6356 m.11 Türkiye genelinde aynı şekilde uygulanır. Kuruluş merkezinin Mersin olması yalnız toplantı ve bildirim süreçlerinde yer yönünden sonuç doğurabilir; genel kurulun kanuni görev ve yetkilerini değiştirmez. Tüzük de m.11’in genel kurula verdiği asli yetkileri başka organa aktaramaz.
Genel kurul toplantısının zamanı, çağrı sistemi ve olağanüstü genel kurul şartları m.12’de; toplantı ve karar yeter sayıları m.13’te ayrıca düzenlenmiştir. Bu maddeler genel kurul kararının geçerliliği bakımından m.11 ile birlikte uygulanır.
İlgili içerikler
- Sendika Tüzüğünde Neler Bulunmalı? 6356 m.8
- Sendika Yönetim Kurulu Kaç Kişi? 6356 m.9
- Sendikada Delege Sıfatı Ne Zamana Kadar Sürer? 6356 m.10
- Sendika Kuruluşunda Eksiklik Nasıl Giderilir? 6356 m.7
Sık Sorulan Sorular
Sendika organlarını kim seçer?
Genel kurul seçer.
Tüzüğü yönetim kurulu değiştirebilir mi?
Kural olarak hayır; tüzük değişikliği genel kurul yetkisidir. m.11/1-c’deki sınırlı düzeltme yetkisi saklıdır.
Yönetim ve denetim kurullarını kim ibra eder?
Genel kurul.
Bütçeyi kim kabul eder?
Genel kurul.
Yönetici ücretlerini kim belirler?
Genel kurul.
Taşınmaz satışına yönetim kurulu tek başına karar verebilir mi?
m.11/1-g uyarınca genel kurulun yönetim kuruluna yetki vermesi gerekir.
Konfederasyona üyelik kararını kim verir?
Genel kurul.
Şube açma yetkisi yönetim kuruluna verilebilir mi?
Evet; tüzükte belirlenen esaslar doğrultusunda genel kurul yetki verebilir.
Sendikanın feshine kim karar verir?
Genel kurul.
Şube genel kurulunun mali ibra yetkisi var mı?
Hayır. Kanun açıkça olmadığını düzenler.
Genel kurul gündemi hazırlanırken yetki kontrolü nasıl yapılmalıdır?
Genel kurul gündemi oluşturulurken her madde için karar verecek organın genel kurul olup olmadığı önceden belirlenmelidir. Organ seçimi, tüzük değişikliği, yönetim ve denetleme kurullarının ibrası, bütçenin kabulü, yönetici mali hakları, taşınmaz işlemleri için yetki verilmesi, üst kuruluş ve uluslararası kuruluş üyeliği, birleşme, katılma ve fesih gibi konular m.11 gereğince genel kurulun asli yetkisindedir. Bu başlıkların yönetim kurulunca nihai karara bağlanması veya genel kurul gündeminde belirsiz bir “diğer işler” maddesi altında sonuçlandırılması yetki uyuşmazlığı doğurabilir.
Gündem maddesi kararın hukuki sonucunu gösterecek açıklıkta yazılmalıdır. Tüzük değişikliği yapılacaksa değiştirilecek maddeler veya teklif metni üye ve delegelerin önceden inceleyebileceği şekilde hazırlanmalıdır. Taşınmaz alım-satımı için yönetim kuruluna yetki verilecekse yetkinin kapsamı açık olmalıdır. Üst kuruluş üyeliği, birleşme, katılma veya fesih kararlarında m.13’teki özel karar çoğunluğu ayrıca hesaplanmalıdır.
Genel kurul karar tutanağında hangi unsurlar bulunmalıdır?
Karar tutanağında toplantıya katılan üye veya delege sayısı, gündem maddesi, kullanılan oyların dağılımı ve alınan kararın tam metni yer almalıdır. Özel çoğunluk gerektiren konularda yalnız “oy çokluğuyla kabul edildi” ifadesi yeterli denetim imkânı sağlamaz; tam sayı ve olumlu oy sayısı açıkça gösterilmelidir. Organ seçimlerine ilişkin sonuçlar ise m.14’teki seçim kurulu tutanaklarıyla uyumlu olmalıdır.
Genel kurulun yönetim kuruluna yetki verdiği işlemlerde yetkinin süresi ve sınırı karar metninde belirlenmelidir. Sonradan yönetim kurulunca yapılan işlem genel kurul kararının kapsamını aşmamalıdır. Böylece genel kurulun asli yetkileri korunur ve yönetim organının temsil yetkisi hukuken denetlenebilir hâle gelir.
Karar güvenliği: Genel kurul tutanakları, katılım listeleri ve dayanak raporlar aynı dosyada saklanmalı; kararların hangi kanuni yetkiye dayanılarak alındığı sonradan denetlenebilir olmalıdır.
Bu içerik 17 Eylül 2026 tarihinde 6356 sayılı Kanun m.8–14, m.20, m.21, m.22 ve m.32 esas alınarak hazırlanmıştır. Genel kurulun görev ve yetkileri m.11’deki bentler ayrı ayrı değerlendirilerek açıklanmıştır.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu
Resmî kaynaklar: Mevzuat Bilgi Sistemi · ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü Mevzuatı
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
