Bulgar Anne veya Babadan Doğan Çocuk Bulgar Vatandaşlığını Nasıl Kazanır? m.8–9 | 2026

Kısa ve net cevap: Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.8’e göre ebeveynlerinden en az biri Bulgar vatandaşı olan kişi soybağı yoluyla Bulgar vatandaşıdır. Bu yol naturalizasyon değildir; çocuğun vatandaşlığı ebeveyn vatandaşlığına dayanır. m.9 ise Bulgar vatandaşı tarafından tanınan veya Bulgar vatandaşıyla soybağı mahkeme kararıyla kurulan kişiyi de soybağı yoluyla Bulgar vatandaşı kabul eder. Çocuğun Türkiye’de doğmuş olması bu sonucu ortadan kaldırmaz. Ancak uygulamada Bulgar vatandaşlığının nüfus ve kimlik sistemlerinde görünmesi için doğum, ebeveyn vatandaşlığı ve soybağı belgelerinin Bulgar makamlarına sunularak kayıtların oluşturulması gerekir. Türk vatandaşlığının ayrıca soybağıyla kazanıldığı durumda çocuk iki vatandaşlığı birlikte taşıyabilir. Buna karşılık ebeveyn çocuğun doğumundan sonra Bulgar vatandaşı olmuşsa m.8 otomatik olarak geçmişe dönük uygulanmaz; çocuğun durumuna göre m.15/1-3, m.17, m.18 veya çocuklara ilişkin diğer özel hükümler ayrıca değerlendirilir.

Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.8 ne düzenler?

Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.8 son derece açık bir soybağı kuralı kurar: ebeveynlerinden en az biri Bulgar vatandaşı olan herkes soybağı yoluyla Bulgar vatandaşıdır. Bu kural, kişinin Bulgaristan’da doğmasını şart koşmaz.

Dolayısıyla Bulgar vatandaşı anne veya Bulgar vatandaşı babanın çocuğu Türkiye’de, Almanya’da veya başka bir ülkede doğsa bile m.8 kapsamındaki soybağı şartı mevcutsa Bulgar vatandaşlığı bakımından doğum yeri engel değildir. Vatandaşlığın hukuki kaynağı çocuğun doğduğu ülke değil ebeveynin Bulgar vatandaşlığıdır.

Kanunun 16 Haziran 2026 değişikliklerini içeren güncel metni Bulgaristan Adalet Bakanlığının resmî Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu sayfasından kontrol edilebilir. m.8 ve m.9, Kanunun “soybağı yoluyla vatandaşlık” bölümünde yer alır.

Bu nedenle m.8 kapsamındaki çocuk için “vatandaşlığa alınma” ifadesi teknik olarak yanıltıcı olabilir. Çocuk, şartlar varsa baştan itibaren soybağı nedeniyle Bulgar vatandaşıdır; sonraki başvuru çoğunlukla bu statünün nüfus ve kimlik kayıtlarına geçirilmesiyle ilgilidir.

Çocuğun Türkiye’de doğmuş olması Bulgar vatandaşlığını engeller mi?

Hayır. m.8 soybağını esas alır ve Bulgaristan’da doğum şartı koymaz. Çocuk Mersin, İstanbul, Berlin veya başka bir yerde doğmuş olabilir. En az bir ebeveyn Bulgar vatandaşıysa soybağı yoluyla Bulgar vatandaşlığı doğar.

Çocuğun Türkiye’de doğmuş olması Türk vatandaşlığı bakımından ise Türk hukukuna göre ayrıca değerlendirilir. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.7, Türk vatandaşı anne veya babadan doğan çocuk için soybağı yoluyla Türk vatandaşlığını düzenler. Böylece bir ebeveyn Türk, diğer ebeveyn Bulgar ise çocuk çoğu durumda iki vatandaşlığı birlikte taşıyabilir.

Türk nüfusuna doğum kaydı için yurt dışı doğum tescili ve Bulgaristan bağlantılı rehberimiz incelenebilir. Bulgaristan’da doğan çocuğun Türk nüfusuna kaydı ile Türk doğum belgesinin Bulgar makamlarına sunulması farklı işlemlerdir.

Doğum yeri ancak Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.10’daki sınırlı “doğum yeri yoluyla vatandaşlık” kuralında ayrıca önem kazanır. m.10, Bulgaristan’da doğan fakat soybağı yoluyla başka vatandaşlık kazanamayan kişiyi koruyan farklı bir hükümdür.

m.9 tanıma veya mahkeme kararıyla kurulan soybağında ne sağlar?

m.9, soybağının doğum anında resmî kayıtlarda açık olmadığı dosyalar için önemli tamamlayıcı hükümdür. Buna göre Bulgar vatandaşı tarafından tanınan veya Bulgar vatandaşıyla soybağı mahkeme kararıyla tespit edilen kişi de soybağı yoluyla Bulgar vatandaşıdır.

Örneğin çocuk yabancı anneden evlilik dışında doğmuş ve Bulgar vatandaşı baba daha sonra geçerli bir tanıma işlemi yapmışsa, m.9 vatandaşlık bakımından doğrudan önem taşır. Aynı şekilde babalık bir mahkeme hükmüyle kurulmuşsa yabancı kararın Bulgar hukukunda kabulü ve kesinliğiyle birlikte m.9 sonucu gündeme gelir.

Türkiye’de yapılan babalık tanımasının Bulgaristan’da kullanılmasında tanıma belgesinin resmî niteliği, apostil veya uygulanabilir başka tasdik rejimi ve Bulgarca tercüme şartları kontrol edilmelidir. Bulgaristan’da yapılmış babalık tanımasının Türk nüfusuna etkisi için 5490 m.28/5 Bulgaristan babalık tanıması rehberimize bakılabilir.

m.9, sırf biyolojik iddiayı değil hukuken kurulmuş tanıma veya mahkemece belirlenmiş soybağını esas alır. DNA sonucu tek başına nüfus ve vatandaşlık kaydında hukuki soybağının yerine geçmez.

Bulgar ebeveyn üzerinden çocuk vatandaşlığı için hangi belgeler gerekir?

Dosyanın temel belgeleri çocuğun resmî doğum belgesi, Bulgar vatandaşı ebeveynin Bulgar kimlik/pasaport veya vatandaşlık belgesi ve ebeveyn-çocuk bağını açıkça gösteren kayıtlarıdır. Ebeveynin Bulgar vatandaşlığı geçmişte belirsizse m.39 uyarınca vatandaşlık durum belgesi alınabilir.

Vatandaşlık durum belgesinin 30 günlük düzenlenme ve 1 yıllık geçerlilik sistemi için Bulgaristan vatandaşlık durum belgesi m.39–40 rehberimize bakılabilir.

Çocuk Türkiye’de doğmuşsa Türk doğum belgesinin Bulgar makamlarında kullanılacak uygun resmî örneği hazırlanır. İki ülke Apostil Sözleşmesine taraftır; ancak belgenin türüne ilişkin daha kolaylaştırıcı ikili veya çok dilli medeni hâl belgesi rejimi bulunuyorsa ilgili özel düzenleme ayrıca uygulanır.

Yabancı dildeki belge Bulgarca kullanılacaksa Bulgaristan’ın tercüme ve tasdik kuralları izlenir. Belgede ebeveyn adı, doğum tarihi veya soyadı farklılıkları varsa aynı kişi bağlantısı ek belgelerle kurulmalıdır.

Soybağıyla Bulgar vatandaşı olan çocuk Bulgar nüfusuna nasıl kaydedilir?

Vatandaşlık hakkının m.8 veya m.9’dan doğması ile Bulgar nüfus ve kimlik kayıtlarında çocuğun fiilen görünmesi aynı aşama değildir. Yurt dışında doğan çocuğun doğum olayı Bulgar makamlarına bildirilir ve ilgili medeni hâl kaydı oluşturulur.

Bulgar vatandaşı ebeveynin Bulgaristan’daki daimi adresi, doğum tescilinde hangi belediye kayıt sisteminin kullanılacağını etkileyebilir. Dış temsilcilik üzerinden yapılan bildirimlerde belgeler Bulgaristan’daki yetkili medeni hâl makamına aktarılır.

Bulgar doğum kayıt süreci tamamlandıktan sonra çocuğun kişisel numarası, Bulgar doğum belgesi ve şartları varsa kimlik/pasaport işlemleri yürütülebilir. Vatandaşlık hakkı ile pasaport belgesi aynı şey değildir; pasaport vatandaşlık ve kimlik kaydı oluşturulduktan sonra verilen seyahat belgesidir.

Başvuru sırasında ebeveynin Bulgar vatandaşlığının çocuğun doğduğu tarihte mevcut olup olmadığı özellikle kontrol edilmelidir. m.8’in uygulanması açısından ebeveynin yalnız bugün Bulgar vatandaşı olması her dosyada yeterli değildir.

Çocuk hem Türk hem Bulgar vatandaşı olabilir mi?

Evet. Türkiye ve Bulgaristan mevzuatı, somut şartlara göre çok vatandaşlığa imkân verir. Bir ebeveyn Türk, bir ebeveyn Bulgar ise çocuk Türk hukukunda 5901 m.7; Bulgar hukukunda ise m.8 kapsamında iki vatandaşlığı doğumdan itibaren taşıyabilir.

Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.3, aynı zamanda başka bir devlet vatandaşı olan Bulgar vatandaşının Bulgar hukukunun uygulanmasında kural olarak yalnız Bulgar vatandaşı sayılacağını düzenler. Bu nedenle Bulgaristan’da işlem yapılırken kişinin Türk vatandaşlığı Bulgar vatandaşlığını bertaraf etmez.

Türkiye’de yabancı vatandaşlık bilgisinin nüfus kayıtlarında görünmesi için 5901 m.44 kapsamındaki çok vatandaşlık bildirimi yapılabilir. Ayrıntılı adımlar için çok vatandaşlık bildirimi rehberimize bakılabilir.

İki pasaportta isim veya soyadı farklıysa sınır, eğitim, miras ve banka işlemlerinde aynı kişi bağlantısını gösteren belgeler saklanmalıdır.

Ebeveyn çocuk doğduktan sonra Bulgar vatandaşı olursa çocuk m.8’den otomatik yararlanır mı?

m.8’in temel mantığı soybağı ve ebeveyn vatandaşlığıdır. Çocuk doğduğu anda ebeveyn Bulgar vatandaşı değilse, ebeveynin yıllar sonra naturalizasyonla Bulgar vatandaşlığı kazanması çocuğu her durumda geçmişe dönük olarak m.8 kapsamında doğumdan itibaren Bulgar vatandaşı yapmaz.

Bu durumda çocuğun yaşı ve ebeveynin vatandaşlığı hangi yolla kazandığı önem taşır. Bulgaristan Vatandaşlık Kanununun çocukların ebeveynle birlikte vatandaşlık kazanmasına ilişkin özel hükümleri uygulanabilir. 14 yaş altı ve 14–18 yaş gruplarında rıza ve ebeveyn durumuna göre farklı kurallar vardır.

Çocuk artık erginse ve ebeveyn bugün Bulgar vatandaşıysa m.15/1-3 özel naturalizasyon yolu gündeme gelebilir. Bu hüküm, ebeveynlerinden biri Bulgar vatandaşı olan veya Bulgar vatandaşı olarak ölen kişiye genel naturalizasyonun bazı ağır koşullarından muafiyet sağlar.

Bu nedenle “annem şimdi Bulgar vatandaşı oldu, ben doğuştan Bulgarım” sonucuna otomatik varılmamalıdır. Doğum tarihi, ebeveynin vatandaşlığı kazanma tarihi ve çocuğun yaşına göre doğru hüküm seçilmelidir.

m.8 ile m.15/1-3 arasındaki temel fark nedir?

m.8 soybağı yoluyla vatandaşlıktır. En az bir ebeveynin Bulgar vatandaşı olması nedeniyle kişi zaten Bulgar vatandaşı kabul edilir. Burada naturalizasyon başvurusu ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yeni vatandaşlık kazanımı söz konusu değildir.

m.15/1-3 ise Bulgar vatandaşı olmayan bir kişinin ebeveynlerinden birinin Bulgar vatandaşı veya Bulgar vatandaşı olarak ölmüş olması halinde başvurabileceği naturalizasyon yoludur. Bulgaristan Adalet Bakanlığının güncel belge listesi, bu başvuruda ilgili belediye veya Adalet Bakanlığınca verilmiş ebeveyn vatandaşlık belgesini arar.

m.15 başvurusunda beş yıllık ikamet, gelir/meslek, Bulgarca dil ve önceki vatandaşlıktan çıkma şartları aranmaz; ancak kişinin Bulgar vatandaşı olmadığı ve naturalizasyon işleminin tamamlanması gerektiği kabul edilir.

Dolayısıyla ebeveynin vatandaşlık tarihi doğru tespit edilmeden m.8 ile m.15/1-3 arasında seçim yapılamaz. Vatandaşlık kayıtları belirsizse önce m.39 belgesiyle durum netleştirilmelidir.

Çocuğun Türk ve Bulgar kayıtlarında adı veya soyadı farklı olabilir mi?

Evet. Bulgar adlandırma sistemi, Kiril-Latin transliterasyonu ve Türk nüfus hukukundaki soyadı kuralları nedeniyle iki ülkedeki kayıtlar birebir aynı olmayabilir. Ancak farklılığın belgelenebilir ve aynı kişiyi açıkça gösterir olması gerekir.

Çocuğun doğum belgesinde ebeveynlerden birinin Bulgarca adı farklı yazılmışsa, Bulgar kimliği ve Türk kimliği arasındaki bağlantı pasaport, doğum, evlilik veya ad değişikliği belgeleriyle kurulmalıdır.

Bulgaristan’da sonradan ad/soyadı değişikliği yapılmışsa bu değişikliğin Türkiye nüfusundaki etkisi ayrıca değerlendirilir. Ayrıntı için Bulgaristan ad veya soyadı değişikliğinin Türkiye nüfusuna etkisi rehberimize bakılabilir.

İki ülkedeki kayıtları mümkün olduğunca erken uyumlaştırmak, çocuk reşit olduğunda vatandaşlık, üniversite, miras ve taşınmaz işlemlerinde ek kimlik ispatı ihtiyacını azaltır.

Bulgar ebeveyn vefat etmişse çocuk vatandaşlığı nasıl ispatlanır?

Ebeveynin vefat etmiş olması soybağına dayalı vatandaşlık bağını ortadan kaldırmaz. Önemli olan ebeveynin ilgili tarihte Bulgar vatandaşlığına sahip olduğunun ve başvurucuyla soybağının resmî belgelerle kurulmasıdır.

Vatandaşlık kaydı belirsizse m.40 uyarınca ölen kişinin mirasçıları vatandaşlık bilgisi talep edebilir. Böylece ölen anne veya babanın Bulgar vatandaşlığı resmî Bakanlık kaydıyla ispatlanabilir.

Ölüm belgesi ve doğum kayıtları farklı ülkelerdeyse apostil/tasdik ve tercüme zinciri hazırlanmalıdır. Bulgaristan’da gerçekleşen ölümün Türk nüfusuna tescili için Bulgaristan ölüm tescili rehberimiz kullanılabilir.

Ebeveynin vatandaşlığının çocuk doğmadan önce sona ermiş olması halinde m.8 sonucu ayrıca incelenir; yalnız geçmişte Bulgar vatandaşı olmuş olmak doğum anındaki vatandaşlık şartının yerine geçtiği varsayılmamalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Annem Bulgar vatandaşıysa ben de Bulgar vatandaşı mıyım?

Bulgaristan Vatandaşlık Kanunu m.8’e göre ebeveynlerden en az biri Bulgar vatandaşıysa kişi soybağı yoluyla Bulgar vatandaşıdır; somut dosyada ebeveyn vatandaşlığının ilgili tarihte mevcut olduğu belgelenmelidir.

Babam Bulgar, annem Türk; Türkiye’de doğdum. Bulgar vatandaşlığım olur mu?

Evet. Doğum yeri m.8 açısından engel değildir. Bulgar baba ile hukuki soybağının kurulmuş olması gerekir.

Evlilik dışı doğdum; Bulgar baba beni sonradan tanıdı. Vatandaşlık kazanır mıyım?

m.9, Bulgar vatandaşı tarafından tanınan kişiyi de soybağı yoluyla Bulgar vatandaşı kabul eder.

Babalık mahkeme kararıyla kurulursa ne olur?

m.9, Bulgar vatandaşıyla soybağı mahkeme kararıyla tespit edilen kişiyi de soybağı yoluyla vatandaş kabul eder.

Bulgaristan’da doğmak tek başına vatandaşlık verir mi?

Hayır. m.10 yalnız Bulgaristan’da doğup soybağı yoluyla başka vatandaşlık kazanamayan kişiye doğum yeri yoluyla vatandaşlık verir.

Annem ben doğduktan sonra Bulgar vatandaşı oldu; ben otomatik doğuştan Bulgar olur muyum?

Her durumda hayır. Doğum tarihi ve ebeveynin vatandaşlığı kazanma tarihi dikkate alınarak çocuklara ilişkin özel hükümler veya m.15/1-3 naturalizasyon yolu değerlendirilir.

Hem Türk hem Bulgar vatandaşı olabilir miyim?

Evet. Her iki ülke hukukunda ilgili şartlar oluşmuşsa iki vatandaşlık birlikte taşınabilir.

Bulgar pasaportu almak için önce vatandaşlık kaydı gerekir mi?

Evet. Pasaport, vatandaşlık ve medeni hâl kayıtları oluşturulduktan sonra yürütülen ayrı bir kimlik/seyahat belgesi işlemidir.

Ebeveynimin Bulgar vatandaşlığı belirsizse ne yapmalıyım?

Bulgaristan Adalet Bakanlığından m.39 kapsamında vatandaşlık durum belgesi alınarak kayıt netleştirilebilir.

m.8 ile m.15 aynı şey mi?

Hayır. m.8 doğrudan soybağı yoluyla vatandaşlıktır; m.15 ise Bulgar vatandaşı olmayan belirli kişiler için naturalizasyon yoludur.