OSB Kendi Elektrik Üretim Tesisini Kurabilir mi? | Yönetmelik m.65
Kısa ve net cevap: Evet. Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği m.65/1’e göre OSB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından izin almak kaydıyla, ayrı bir şirket kurma şartı olmaksızın ve öncelikle kendi ihtiyacı olmak üzere OSB alanı içinde elektrik üretim tesisi kurma ve işletme hakkına sahiptir. Bu yetki OSB’nin katılımcılara ait üretim tesisi izninden farklıdır. Katılımcının elektrik üretim tesisi OSB iznine tabi iken, OSB tüzel kişiliğinin kendi üretim tesisi için Bakanlık izni gerekir. Her iki durumda da elektrik piyasası, bağlantı, imar, yapı, çevre ve teknik güvenlik mevzuatındaki diğer yükümlülükler ayrıca uygulanır.
OSB’nin elektrik üretim tesisi kurma yetkisinin hukuki dayanağı
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.20, OSB’lerin altyapı ve genel hizmet tesislerini kurma ve işletme yetkisini düzenler. Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği m.65/1 ise 5 Eylül 2024 tarihli değişiklik sonrası güncel metninde elektrik üretim tesisleri bakımından açık bir hüküm içerir. OSB’ler Bakanlıktan izin alarak, ayrı şirket kurmadan, OSB alanı içinde ve öncelikle kendi ihtiyaçları için elektrik üretim tesisi kurup işletebilir.
Bu hüküm, OSB’nin ortak enerji ihtiyacını planlı biçimde yönetmesine imkân verir. Elektrik maliyetleri, arz güvenliği, yenilenebilir enerji hedefleri ve bölgesel tüketim profili OSB ölçeğinde değerlendirilebilir. Ancak yetki sınırsız değildir; Bakanlık izni şarttır ve elektrik piyasası mevzuatı ayrıca uygulanır.
OSB’nin altyapı tesislerini kurma ve işletme konusundaki genel yetkisi için OSB’de elektrik, su, doğalgaz ve altyapıyı kim kurar? başlıklı rehberde m.65’in genel sistemi ayrıntılı açıklanmıştır.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı izni neden zorunludur?
Yönetmelik m.65/1, OSB’nin elektrik üretim tesisi kurma ve işletme yetkisini doğrudan Bakanlık iznine bağlar. Bu nedenle OSB müteşebbis heyetinin veya genel kurulunun yatırım kararı alması tek başına yeterli değildir. Kurumsal kararın ardından Bakanlığın izin süreci tamamlanmalıdır.
Bakanlık izni; yatırımın OSB’nin kuruluş amacı, mali yapısı, ortak altyapı ihtiyaçları ve mevzuatla uyumunun değerlendirilmesine imkân verir. Üretim tesisi OSB bütçesini ve katılımcılarla enerji ilişkisini etkileyebileceği için kurumsal denetim önemlidir.
İzin başvurusunda tesisin teknolojisi, kurulu gücü, yatırım alanı, finansman modeli, tahmini üretimi, OSB tüketim profili, bağlantı yöntemi ve teknik projeler gündeme gelebilir. Güncel belge listesi yatırım tarihinde Bakanlık ve ilgili enerji otoritelerinden teyit edilmelidir.
OSB elektrik üretmek için ayrı şirket kurmak zorunda mı?
Hayır. Yönetmelik m.65/1 açıkça “ayrı şirket kurma şartı aranmaksızın” OSB’nin elektrik üretim tesisi kurabileceğini düzenler. Bu, OSB tüzel kişiliğinin yatırım sahibi ve işletmeci olabilmesine imkân verir.
Ancak “ayrı şirket zorunlu değildir” ifadesi “hiçbir şirket modeli kullanılamaz” anlamına gelmez. OSB’nin anonim şirket kurması veya şirkete ortak olması Yönetmelik m.65/4’te ayrı şartlara tabi tutulmuştur. Elektrik üretim yatırımının hangi kurumsal modelle yürütüleceği seçilirken m.65/1 ile m.65/4 birlikte değerlendirilmelidir.
OSB doğrudan yatırım yapacaksa yatırım sözleşmeleri, EPC, işletme-bakım, finansman, sigorta ve enerji ekipmanı tedariki OSB tüzel kişiliği adına yürütülür. Bir anonim şirket modeli seçilecekse Bakanlık uygun görüşü, müteşebbis heyet/genel kurul kararı ve şirket yönetim/hisse çoğunluğu kuralları ayrıca uygulanabilir.
“Öncelikle kendi ihtiyacı olmak üzere” ne anlama gelir?
Yönetmelik, OSB elektrik üretim yetkisini “öncelikle kendi ihtiyacı olmak üzere” ifadesiyle sınırlar. Bu ifade, yatırımın temel amacının OSB’nin ve bölge altyapısının elektrik ihtiyacını karşılamak olduğunu gösterir. OSB, sıradan bir bağımsız elektrik üretim yatırımcısı gibi yalnız piyasa ticareti amacıyla bu hükme dayanamaz.
OSB’nin kendi ihtiyacı; ortak alanlar, arıtma tesisi, pompalar, aydınlatma, idari binalar, itfaiye, güvenlik, altyapı tesisleri ve OSB’nin elektrik dağıtım sistemi içindeki toplam talep yapısıyla bağlantılı olarak değerlendirilebilir. Üretimin katılımcılara nasıl yansıtılacağı veya fazla enerjinin nasıl değerlendirileceği elektrik piyasası mevzuatına göre ayrıca belirlenir.
Yatırım fizibilitesinde yıllık tüketim profili, pik güç, üretim eğrisi, bağlantı kapasitesi ve enerji mevzuatındaki satış/mahsuplaşma kuralları birlikte incelenmelidir. Salt yüksek üretim hedefi değil, OSB’nin gerçek enerji ihtiyacı hukuki ve ekonomik tasarımın merkezinde olmalıdır.
Elektrik üretim tesisi nerede kurulabilir?
m.65/1, OSB’nin üretim tesisini OSB alanı içerisinde kurma ve işletme hakkını düzenler. Bu nedenle yatırım alanının OSB sınırları ve imar planındaki kullanım kararı kontrol edilmelidir. Tesisin ortak kullanım alanında, teknik altyapı alanında, çatı üzerinde veya başka uygun yerde planlanması somut imar ve proje durumuna göre değerlendirilir.
OSB’nin her boş alanı otomatik olarak enerji tesisi alanı değildir. İmar planı, yapılaşma koşulları, arazi tahsisi, ulaşım, yangın güvenliği ve çevresel etkiler yatırım yerini belirler. Arazi tipi güneş santrali, çatı uygulamasından farklı planlama ve yapı koşullarına tabi olabilir.
Mevcut ortak tesislerin çatılarının kullanılması hâlinde taşıyıcı sistem, su yalıtımı, yangın kaçış düzeni ve bakım erişimi teknik raporlarla değerlendirilmelidir. OSB’nin malik veya işletmeci olması, yapı güvenliği yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Bakanlık izni elektrik piyasası izinlerinin yerine geçer mi?
Hayır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı izni OSB mevzuatından kaynaklanır. Elektrik üretim tesisi ise ayrıca 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, lisans veya lisanssız üretim düzenlemeleri, bağlantı ve sistem kullanım hükümleri, EPDK kararları ve teknik standartlara tabidir.
Projenin türüne ve kapasitesine göre TEİAŞ, dağıtım sistemi, bağlantı görüşü, kabul işlemleri veya başka enerji piyasası prosedürleri gündeme gelebilir. Hangi sürecin uygulanacağı yatırım tarihindeki güncel mevzuata göre belirlenmelidir; kapasite ve teknolojiye ilişkin sayısal eşikler zaman içinde değişebilir.
OSB’nin elektrik dağıtım faaliyetindeki statüsü de bağlantı kurgusunu etkiler. Üretim tesisinin OSB iç dağıtım sistemine bağlantısı, sayaçlama, koruma ve enerji kalitesi kuralları teknik proje aşamasında netleştirilmelidir.
OSB elektrik üretim yatırımını nasıl finanse edebilir?
OSB’nin yatırım modeli; öz kaynak, banka kredisi, Bakanlıkça uygun ve mevzuata açık finansman araçları veya proje bazlı sözleşme modelleri üzerinden kurulabilir. Ancak finansman yöntemi OSB’nin yetkili organ kararları, borçlanma yetkileri, bütçe ve ihale hükümleriyle uyumlu olmalıdır.
Bakanlık kredisi kullanılan yatırımın ihale süreci, OSB Uygulama Yönetmeliğinin m.71 ve devamındaki özel ihale kurallarına tabi olabilir. Bakanlık kredisi kullanılmayan yatırımlarda ise m.81/2’deki düzenleme ayrıca incelenmelidir. Bu ihale konuları ayrı rehberlerde ayrıntılı yayımlanacaktır.
Finansman sözleşmesinde üretim tesisinin mülkiyeti, teminat, gelir tahsisi, sigorta, işletme riski ve sözleşme sona erdiğinde varlığın durumu açıkça düzenlenmelidir. OSB taşınmazlarının finansal kiralanması ise 4562 Ek Madde 1 ve Yönetmelik m.63/7 kapsamında farklı bir rejimdir; OSB taşınmazı finansal kiralama rehberi bu konuyu açıklar.
OSB’nin üretim tesisi ile katılımcının üretim tesisi arasındaki fark
En önemli fark izin makamıdır. OSB tüzel kişiliği kendi elektrik üretim tesisi için Bakanlıktan izin alır. OSB’deki katılımcının elektrik üretim tesisi ise OSB iznine tabidir. OSB katılımcısının kendi elektrik üretim tesisi kurması rehberinde bu ayrım ayrıntılı incelenmiştir.
OSB’nin tesisi ortak veya bölgesel ihtiyaçla bağlantılıdır. Katılımcının tesisi ise kendi sanayi işletmesinin tüketim ve yatırım planıyla ilişkilidir. İki projenin bağlantı, mülkiyet, finansman ve enerji muhasebesi farklıdır.
Katılımcı, OSB’nin üretim yetkisini gerekçe göstererek kendi projesinde Bakanlığa doğrudan başvurup OSB iznini atlayamaz. Aynı şekilde OSB tüzel kişiliği de katılımcıya özgü izin yolunu kullanarak kendi ortak yatırımını kuramaz.
EPC ve işletme sözleşmelerinde hangi hükümler önemlidir?
OSB’nin enerji yatırımında EPC sözleşmesi kurulurken Bakanlık izni ve enerji piyasası bağlantı prosedürleri açık ön koşullar olarak tanımlanmalıdır. Proje takvimi, kurulu güç, ekipman standardı, performans garantisi, geçici/kesin kabul, gecikme cezaları ve garanti süreleri net olmalıdır.
İşletme-bakım sözleşmesinde üretim tahmini, kullanılabilirlik oranı, arıza müdahale süresi, yedek parça, uzaktan izleme, iş sağlığı ve güvenliği, siber güvenlik ve veri erişimi düzenlenmelidir. OSB’nin ortak altyapı sorumluluğu yükleniciye hizmet alımıyla tamamen devredilemez; OSB kendi mevzuat sorumluluğunu korur.
Üretim tesisinin sigortası, doğal afet, yangın, ekipman hasarı ve gelir kaybı risklerine uygun biçimde planlanmalıdır. Projenin finansman sağlayıcısı varsa sigorta tazminatının kime ödeneceği ve teminat hakları sözleşmeler arasında uyumlu olmalıdır.
Proje sahasında üçüncü kişiye kullanım hakkı tanınacaksa OSB mevzuatındaki altyapı kullanım hakkının devredilememesi kuralı da göz önünde bulundurulmalıdır. Enerji tesisi işletme sözleşmesi, OSB altyapısının kontrolünü hukuken başka bir kuruluşa devreden yapıya dönüşmemelidir.
Kanuni dayanak ve resmî kaynaklar
Temel dayanaklar 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.20 ve Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği m.65/1’dir. Güncel metin için T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kanunlar, Bakanlık Yönetmelikler ve enerji mevzuatı için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu resmî kaynakları esas alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
1. OSB güneş enerji santrali kurabilir mi?
Evet. Bakanlık izniyle ve m.65/1 şartlarıyla kurabilir.
2. OSB bunun için ayrı şirket kurmak zorunda mı?
Hayır. m.65/1 açıkça ayrı şirket kurma şartı aranmaksızın yatırım yapılabileceğini düzenler.
3. OSB’nin üretim tesisi için kimin izni gerekir?
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının izni gerekir; enerji mevzuatındaki diğer izinler ayrıca uygulanır.
4. OSB elektriği yalnız kendi idari binası için mi üretebilir?
Hüküm öncelikle OSB’nin kendi ihtiyacını esas alır; ihtiyaç kavramı ortak altyapı ve bölgesel tüketim yapısıyla birlikte değerlendirilir.
5. OSB alanı dışında santral kurabilir mi?
m.65/1’deki özel yetki OSB alanı içinde kurulacak tesisi düzenler; alan dışı yatırım başka mevzuat ve yetki hükümlerine göre ayrıca incelenmelidir.
6. Bakanlık izni EPDK işlemlerini kaldırır mı?
Hayır. Elektrik piyasası ve bağlantı mevzuatı ayrıca uygulanır.
7. Katılımcı da aynı izinle santral kurabilir mi?
Hayır. Katılımcının elektrik üretim tesisi OSB iznine tabidir.
8. OSB enerji yatırımı için kredi kullanabilir mi?
Mevzuata uygun finansman mümkündür; yetkili organ, bütçe, ihale ve teminat kuralları birlikte incelenmelidir.
9. EPC yüklenicisi OSB’nin altyapı sorumluluğunu üstlenmiş sayılır mı?
Hizmet sözleşmesi teknik görev paylaşımı sağlar; OSB’nin kanun ve yönetmelikten doğan temel sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
10. OSB anonim şirket üzerinden enerji yatırımı yapabilir mi?
Bu model seçilirse m.65/4’teki anonim şirket kurma/ortak olma şartları ayrıca uygulanır; m.65/1 ayrı şirketi zorunlu tutmaz.
Yazar ve hukuki inceleme
Avukat Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472. Son mevzuat kontrolü: 17 Eylül 2026. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fizikî ofisi Mersin’dedir.
Mersin ofis ve harita
OSB enerji yatırımları, EPC sözleşmeleri ve sanayi projeleri için Mersin ofis konumu ve harita bilgileri iletişim sayfasındadır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
