Tanık Başka Şehirdeyse Nasıl Dinlenir? HMK 259 | 2026

HMK m.259 ne düzenler?

HMK m.259 tanığın nerede ve hangi mahkemece dinleneceğini dört fıkra halinde düzenler.

İstinabe kararı verildiğinde tanığın hangi hususlardan dinleneceğini asıl hâkim belirler. Taraflar talep ederse tanığın nerede, hangi gün ve saatte dinleneceği kendilerine tebliğ edilir.

Tanık dinleme usulünde belirleyici nokta şudur: Temel kural tanığın davaya bakan mahkemede dinlenmesidir. Tanık beyanının güvenilirliği, yalnız içeriğe değil usulün kanuna uygun yürütülmesine de bağlıdır.

Duruşma kaydında bu unsur ayrıca görünmelidir: Gerçeğin ortaya çıkması için gerekiyorsa tanık olayın gerçekleştiği veya şeyin bulunduğu yerde dinlenebilir. İşlem adımları açık tutulduğunda tarafların itiraz ve açıklama hakları etkili biçimde kullanılabilir.

Hâkimin yetkisi burada şu sınırda kullanılır: Hasta veya engelli olduğu için gelemeyen tanık mahkemece bulunduğu yerde dinlenir. Tanıkların birbirlerini etkilemesini önleyen ve beyanı serbest bırakan düzen korunmalıdır.

Tarafların usul hakkı bakımından sonuç şudur: Yargı çevresi dışında bulunan tanığın bulunduğu yer mahkemesince dinlenmesine karar verilebilir. Bu nedenle hangi işlemin nerede ve ne şekilde yapıldığı tutanaktan anlaşılmalıdır.

Bu hüküm, tanık beyanının alınmasında şu güvenceyi kurar: İstinabe yoluyla dinleme kararı verilirse tanığın hangi hususlardan dinleneceğini asıl hâkim belirler. Kanunda düzenlenmeyen bir yöntemle tanığın beyanını yönlendirmek veya sınırlamak doğru değildir.

Madde metni uygulamada şu işlemi zorunlu kılar: Tarafların talebi hâlinde istinabe dinlemesinin yeri, günü ve saati taraflara tebliğ edilir. Mahkemenin gerekçesi, bu usul kuralının dosyadaki somut karşılığını göstermelidir.

Kanunun açık kuralı şudur: İstinabe yalnız tanık dinleme işlemini başka mahkemeye verir; davanın esasını devretmez. Bu ayrım, tanık dinleme kuralları ile duruşma disiplinini birbirine karıştırmayı önler.

Kanuni şartlar

Hangi yöntem uygulanacağı tanığın bulunduğu yer ve özel durumuna göre belirlenir.

Duruşma kaydında bu unsur ayrıca görünmelidir: Tanığın adresi doğru tespit edilmelidir. Kanunda düzenlenmeyen bir yöntemle tanığın beyanını yönlendirmek veya sınırlamak doğru değildir.

Hâkimin yetkisi burada şu sınırda kullanılır: Asıl mahkemede dinleme imkânı değerlendirilmelidir. Mahkemenin gerekçesi, bu usul kuralının dosyadaki somut karşılığını göstermelidir.

Tarafların usul hakkı bakımından sonuç şudur: Olay yerinde dinleme gerekiyorsa gerçeğin ortaya çıkmasıyla bağlantı kurulmalıdır. Bu ayrım, tanık dinleme kuralları ile duruşma disiplinini birbirine karıştırmayı önler.

Bu hüküm, tanık beyanının alınmasında şu güvenceyi kurar: Hasta veya engelli tanığın gelememe durumu belirlenmelidir. Tanık beyanının güvenilirliği, yalnız içeriğe değil usulün kanuna uygun yürütülmesine de bağlıdır.

Madde metni uygulamada şu işlemi zorunlu kılar: Yargı çevresi dışı tanık için istinabe kararı açık olmalıdır. İşlem adımları açık tutulduğunda tarafların itiraz ve açıklama hakları etkili biçimde kullanılabilir.

Kanunun açık kuralı şudur: Dinleme konuları asıl mahkemece belirlenmelidir. Tanıkların birbirlerini etkilemesini önleyen ve beyanı serbest bırakan düzen korunmalıdır.

Tanık dinleme usulünde belirleyici nokta şudur: Talep varsa yer-gün-saat taraflara tebliğ edilmelidir. Bu nedenle hangi işlemin nerede ve ne şekilde yapıldığı tutanaktan anlaşılmalıdır.

Mahkemede uygulama sırası

Mahkeme önce tanığın nerede bulunduğunu ve özel bir dinleme sebebi bulunup bulunmadığını belirler.

Hâkimin yetkisi burada şu sınırda kullanılır: Tanığın güncel adresi alınır. İşlem adımları açık tutulduğunda tarafların itiraz ve açıklama hakları etkili biçimde kullanılabilir.

Tarafların usul hakkı bakımından sonuç şudur: Asıl mahkemede dinleme kuralı esas alınır. Tanıkların birbirlerini etkilemesini önleyen ve beyanı serbest bırakan düzen korunmalıdır.

Bu hüküm, tanık beyanının alınmasında şu güvenceyi kurar: Özel yerinde dinleme nedeni varsa gerekçeli karar kurulur. Bu nedenle hangi işlemin nerede ve ne şekilde yapıldığı tutanaktan anlaşılmalıdır.

Madde metni uygulamada şu işlemi zorunlu kılar: İstinabe gerekiyorsa yetkili yer mahkemesine talimat yazılır. Kanunda düzenlenmeyen bir yöntemle tanığın beyanını yönlendirmek veya sınırlamak doğru değildir.

Kanunun açık kuralı şudur: Talimat dinlenecek konuları açıkça içerir. Mahkemenin gerekçesi, bu usul kuralının dosyadaki somut karşılığını göstermelidir.

Tanık dinleme usulünde belirleyici nokta şudur: Tarafların bildirim talebi varsa yer-gün-saat tebliğ edilir. Bu ayrım, tanık dinleme kuralları ile duruşma disiplinini birbirine karıştırmayı önler.

Duruşma kaydında bu unsur ayrıca görünmelidir: İstinabe tutanağı asıl dava dosyasına alınır. Tanık beyanının güvenilirliği, yalnız içeriğe değil usulün kanuna uygun yürütülmesine de bağlıdır.

Hukuki sonuç

Usulüne uygun istinabe veya yerinde dinleme, tanık beyanını asıl dosyada kullanılabilir hale getirir; beyanın delil değeri yine davaya bakan mahkemece değerlendirilir.

Tarafların usul hakkı bakımından sonuç şudur: İstinabe mahkemesi yalnız verilen dinleme görevini yerine getirir. Mahkemenin gerekçesi, bu usul kuralının dosyadaki somut karşılığını göstermelidir.

Bu hüküm, tanık beyanının alınmasında şu güvenceyi kurar: Tanığın beyanı asıl dosyaya gönderilir. Bu ayrım, tanık dinleme kuralları ile duruşma disiplinini birbirine karıştırmayı önler.

Madde metni uygulamada şu işlemi zorunlu kılar: Tarafların talep üzerine dinleme zamanını öğrenmesi katılım ve takip imkânı sağlar. Tanık beyanının güvenilirliği, yalnız içeriğe değil usulün kanuna uygun yürütülmesine de bağlıdır.

Kanunun açık kuralı şudur: Hasta veya engelli tanık için erişilebilir dinleme sağlanır. İşlem adımları açık tutulduğunda tarafların itiraz ve açıklama hakları etkili biçimde kullanılabilir.

Tanık dinleme usulünde belirleyici nokta şudur: Olay yerinde dinleme yalnız gerçeğin ortaya çıkması gereğiyle bağlantılı kullanılmalıdır. Tanıkların birbirlerini etkilemesini önleyen ve beyanı serbest bırakan düzen korunmalıdır.

Diğer HMK hükümleriyle ilişki

m.259 tanığın yerini, m.260-261 ise bilgilendirme ve dinleme biçimini düzenler.

Bu hüküm, tanık beyanının alınmasında şu güvenceyi kurar: HMK m.243 tanığın çağrılmasını düzenler. Tanıkların birbirlerini etkilemesini önleyen ve beyanı serbest bırakan düzen korunmalıdır.

Madde metni uygulamada şu işlemi zorunlu kılar: HMK m.260 tanığın olay hakkında bilgilendirilmesini düzenler. Bu nedenle hangi işlemin nerede ve ne şekilde yapıldığı tutanaktan anlaşılmalıdır.

Kanunun açık kuralı şudur: HMK m.261 tanığın nasıl dinleneceğini belirler. Kanunda düzenlenmeyen bir yöntemle tanığın beyanını yönlendirmek veya sınırlamak doğru değildir.

Tanık dinleme usulünde belirleyici nokta şudur: HMK m.149 ses ve görüntü nakli yoluyla katılımın genel çerçevesiyle bağlantılıdır. Mahkemenin gerekçesi, bu usul kuralının dosyadaki somut karşılığını göstermelidir.

Sık yapılan hatalar

Madde metni uygulamada şu işlemi zorunlu kılar: Başka şehirde olan her tanığı zorunlu istinabeye tabi saymak yanlıştır. Bu ayrım, tanık dinleme kuralları ile duruşma disiplinini birbirine karıştırmayı önler.

Kanunun açık kuralı şudur: İstinabe talimatında dinleme konularını belirsiz bırakmak m.259/4’ün yapısına uymaz. Tanık beyanının güvenilirliği, yalnız içeriğe değil usulün kanuna uygun yürütülmesine de bağlıdır.

Tanık dinleme usulünde belirleyici nokta şudur: Tarafın talep ettiği yer-gün-saat bildirimini yapmamak katılım hakkını zedeler. İşlem adımları açık tutulduğunda tarafların itiraz ve açıklama hakları etkili biçimde kullanılabilir.

Duruşma kaydında bu unsur ayrıca görünmelidir: Hasta veya engelli tanığın mutlaka adliyeye gelmesini istemek m.259/3’e aykırıdır. Tanıkların birbirlerini etkilemesini önleyen ve beyanı serbest bırakan düzen korunmalıdır.

Hâkimin yetkisi burada şu sınırda kullanılır: İstinabe mahkemesinin dava esasını değerlendirmesi görev sınırını aşar. Bu nedenle hangi işlemin nerede ve ne şekilde yapıldığı tutanaktan anlaşılmalıdır.

Dosya kontrol listesi

Kanunun açık kuralı şudur: Tanık adresi güncel mi? Bu nedenle hangi işlemin nerede ve ne şekilde yapıldığı tutanaktan anlaşılmalıdır.

Tanık dinleme usulünde belirleyici nokta şudur: Asıl mahkemede dinleme mümkün mü? Kanunda düzenlenmeyen bir yöntemle tanığın beyanını yönlendirmek veya sınırlamak doğru değildir.

Duruşma kaydında bu unsur ayrıca görünmelidir: Yerinde dinleme gerekçesi var mı? Mahkemenin gerekçesi, bu usul kuralının dosyadaki somut karşılığını göstermelidir.

Hâkimin yetkisi burada şu sınırda kullanılır: İstinabe kararı açık mı? Bu ayrım, tanık dinleme kuralları ile duruşma disiplinini birbirine karıştırmayı önler.

Tarafların usul hakkı bakımından sonuç şudur: Dinlenecek konular yazılı mı? Tanık beyanının güvenilirliği, yalnız içeriğe değil usulün kanuna uygun yürütülmesine de bağlıdır.

Bu hüküm, tanık beyanının alınmasında şu güvenceyi kurar: Taraflar bildirim talep etti mi? İşlem adımları açık tutulduğunda tarafların itiraz ve açıklama hakları etkili biçimde kullanılabilir.

Madde metni uygulamada şu işlemi zorunlu kılar: Tutanak dosyaya döndü mü? Tanıkların birbirlerini etkilemesini önleyen ve beyanı serbest bırakan düzen korunmalıdır.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 1

Temel kural tanığın davaya bakan mahkemede dinlenmesidir. Özel yerinde dinleme nedeni varsa gerekçeli karar kurulur. Bunun sonucu olarak tanığın beyanı asıl dosyaya gönderilir. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 2

Gerçeğin ortaya çıkması için gerekiyorsa tanık olayın gerçekleştiği veya şeyin bulunduğu yerde dinlenebilir. İstinabe gerekiyorsa yetkili yer mahkemesine talimat yazılır. Bunun sonucu olarak tarafların talep üzerine dinleme zamanını öğrenmesi katılım ve takip imkânı sağlar. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 3

Hasta veya engelli olduğu için gelemeyen tanık mahkemece bulunduğu yerde dinlenir. Talimat dinlenecek konuları açıkça içerir. Bunun sonucu olarak hasta veya engelli tanık için erişilebilir dinleme sağlanır. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 4

Yargı çevresi dışında bulunan tanığın bulunduğu yer mahkemesince dinlenmesine karar verilebilir. Tarafların bildirim talebi varsa yer-gün-saat tebliğ edilir. Bunun sonucu olarak olay yerinde dinleme yalnız gerçeğin ortaya çıkması gereğiyle bağlantılı kullanılmalıdır. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 5

İstinabe yoluyla dinleme kararı verilirse tanığın hangi hususlardan dinleneceğini asıl hâkim belirler. İstinabe tutanağı asıl dava dosyasına alınır. Bunun sonucu olarak i̇stinabe mahkemesi yalnız verilen dinleme görevini yerine getirir. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 6

Tarafların talebi hâlinde istinabe dinlemesinin yeri, günü ve saati taraflara tebliğ edilir. Tanığın güncel adresi alınır. Bunun sonucu olarak tanığın beyanı asıl dosyaya gönderilir. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 7

İstinabe yalnız tanık dinleme işlemini başka mahkemeye verir; davanın esasını devretmez. Asıl mahkemede dinleme kuralı esas alınır. Bunun sonucu olarak tarafların talep üzerine dinleme zamanını öğrenmesi katılım ve takip imkânı sağlar. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 8

Temel kural tanığın davaya bakan mahkemede dinlenmesidir. Özel yerinde dinleme nedeni varsa gerekçeli karar kurulur. Bunun sonucu olarak hasta veya engelli tanık için erişilebilir dinleme sağlanır. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 9

Gerçeğin ortaya çıkması için gerekiyorsa tanık olayın gerçekleştiği veya şeyin bulunduğu yerde dinlenebilir. İstinabe gerekiyorsa yetkili yer mahkemesine talimat yazılır. Bunun sonucu olarak olay yerinde dinleme yalnız gerçeğin ortaya çıkması gereğiyle bağlantılı kullanılmalıdır. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 10

Hasta veya engelli olduğu için gelemeyen tanık mahkemece bulunduğu yerde dinlenir. Talimat dinlenecek konuları açıkça içerir. Bunun sonucu olarak i̇stinabe mahkemesi yalnız verilen dinleme görevini yerine getirir. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 11

Yargı çevresi dışında bulunan tanığın bulunduğu yer mahkemesince dinlenmesine karar verilebilir. Tarafların bildirim talebi varsa yer-gün-saat tebliğ edilir. Bunun sonucu olarak tanığın beyanı asıl dosyaya gönderilir. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

HMK m.259 ayrıntılı uygulama 12

İstinabe yoluyla dinleme kararı verilirse tanığın hangi hususlardan dinleneceğini asıl hâkim belirler. İstinabe tutanağı asıl dava dosyasına alınır. Bunun sonucu olarak tarafların talep üzerine dinleme zamanını öğrenmesi katılım ve takip imkânı sağlar. Bu üç başlık aynı duruşma kaydı üzerinde birlikte değerlendirildiğinde tanık dinleme işleminin kanuni sınırı açıkça belirlenir. Mahkeme, beyanın içeriği ile beyanın alınma usulünü ayrı göstermeli ve kanunda yer almayan varsayımlarla delil sonucunu genişletmemelidir.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Birincil kanun metni için Adalet Bakanlığı HMK metni esas alınmalıdır.

• Tanık mahkemeye nasıl çağrılır? HMK 243
• Tanık duruşmaya gelmezse HMK 245
• İkinci tanık listesi verilebilir mi?

Sık sorulan sorular

Tanık başka şehirdeyse mutlaka gelir mi?

Mahkeme yargı çevresi dışındaki tanığın bulunduğu yer mahkemesince dinlenmesine karar verebilir.

Hasta tanık ne olur?

Bulunduğu yerde dinlenir.

Olay yerinde tanık dinlenebilir mi?

Gerçeğin ortaya çıkması için gerekliyse evet.

İstinabede soruları kim belirler?

Asıl hâkim tanığın hangi hususlardan dinleneceğini belirler.

Taraflar istinabe tarihini öğrenir mi?

Talep ederlerse yer, gün ve saat tebliğ edilir.

İstinabe davayı taşır mı?

Hayır.

Tanık beyanını kim değerlendirir?

Davaya bakan mahkeme.

İstinabe tutanağı dosyaya girer mi?

Evet.