Şoför ve Alt Hizmet Verenin Kusurundan Taşıyıcı Sorumlu mu? TTK 879 | 2026
Kısa ve net cevap: Evet. TTK m.879 uyarınca taşıyıcı, kendi adamlarının ve taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirirken yaptıkları fiil ve ihmallerden kendi fiili gibi sorumludur.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
TTK 879’un temel kuralı
TTK m.879, taşıyıcının kendi çalışanları ile taşımanın yerine getirilmesi için hizmetlerinden yararlandığı diğer kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerini taşıyıcıya yükler. Taşıyıcı bu kişilerden kaynaklanan zarardan, kanuni şartları oluştuğunda kendi davranışı gibi sorumlu tutulur.
Madde yalnız bordrolu şoförü kapsamaz. Taşıma organizasyonunda kullanılan depo görevlisi, forklift operatörü, yükleme ekibi, terminal veya başka bir hizmet sağlayıcı, taşımanın ifası için gerçekten yararlanılan kişi ise somut rolüne göre m.879 kapsamında değerlendirilebilir. Esas olan hukuki etiket değil, kişinin taşıma işinin yerine getirilmesindeki fonksiyonudur.
Sorumluluğun kurulması için fiil veya ihmalin görev yerine getirilirken meydana gelmesi gerekir. Şoförün teslim güzergâhındaki sürüş hatası ile tamamen kişisel amaçla ve görevden kopmuş davranışı aynı değildir. Görev bağlantısı zaman, yer, verilen talimat, kullanılan araç ve davranışın taşıma operasyonuna hizmet edip etmediği üzerinden belirlenir.
20 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu bakımından bu konu TTK m.879 merkezinde değerlendirilir. Hüküm tek başına okunmamalı; taşıyıcının temel sorumluluğunu kuran m.875, genel kurtuluş ölçütünü düzenleyen m.876, zarar hesabı ve sınırlama hükümleri ile bildirim ve zamanaşımı kuralları somut olayın niteliğine göre birlikte ele alınmalıdır. Uluslararası karayolu taşıması CMR kapsamına giriyorsa öncelikle milletlerarası sözleşmenin uygulama alanı kontrol edilir.
Kimler yardımcı kişi sayılır?
| # | Kontrol noktası | Hukuki sonuç |
|---|---|---|
| 1 | Kişi taşıyıcının kendi adamı veya taşımanın ifasında yararlanılan kişi olmalıdır. | Yardımcı sıfatı fiilî rolle belirlenir. |
| 2 | Fiil ya da ihmal görevlerin yerine getirilmesi sırasında gerçekleşmelidir. | Görev bağlantısı yoksa m.879 ayrıca tartışılır. |
| 3 | Davranış ile zıya, hasar veya gecikme arasında illiyet bulunmalıdır. | Zarar sebebi somutlaştırılır. |
| 4 | Taşıyıcının kişiyi dikkatle seçmiş olması tek başına sorumluluğu kaldırmaz. | Seçim özeni otomatik kurtuluş değildir. |
| 5 | Yardımcının doğrudan sorumluluğu ayrıca doğabilir. | Kişisel talep yolu ayrıca incelenir. |
| 6 | Nitelikli kusur TTK 886 ve 887 kapsamında limitlere etki edebilir. | Limit kaybı kusur derecesine bağlıdır. |
TTK 879 zarar görenin her yardımcı kişiyle ayrı sözleşme ilişkisi aramasını engeller. Taşıyıcı, taşıma işini personel veya dış hizmet sağlayıcılar eliyle yürütmeyi seçtiğinde bu organizasyonun görev sırasında doğurduğu fiil ve ihmal riskini de üstlenir.
Yardımcı kişi ile fiilî taşıyıcı ayrımı önemlidir. Taşımanın tamamını veya belirli kesimini kendi hesabına fiilen üstlenen başka taşıyıcı TTK m.888’de ayrıca düzenlenir. Buna karşılık taşıyıcının organizasyonu içinde hizmet sunan kişi m.879 bakımından yardımcı olarak ele alınabilir.
Taşıma hukukunda doğru yöntem önce maddi kronolojiyi kurmak, sonra taraf sıfatlarını belirlemek ve en son özel hükmü seçmektir. Fatura, sevk belgesi veya ticari unvan tek başına taşıyıcı, gönderen, gönderilen, fiilî taşıyıcı ya da yardımcı kişi sıfatını kesinleştirmez. Sözleşme metni ile fiilî operasyon birlikte okunmalı; yükü kimin teslim aldığı, talimatı kimin verdiği, yükleme ve boşaltmayı kimin yaptığı ve teslimin kim tarafından gerçekleştirildiği dosyada açıkça gösterilmelidir.
Somut olaylarda yardımcı kusuru
1. Şoförün hatalı manevrası
Şoför teslim sahasında geri manevra yaparken paletlere çarpmış ve yükü devirmişse, zarar görev sırasında meydana geldiği için taşıyıcı m.879 kapsamında bu davranıştan kendi fiili gibi sorumlu tutulabilir.
2. Forklift operatörünün hatası
Taşımanın ifasında kullanılan forklift operatörü yükleme sırasında ağır makineyi düşürmüşse, operatörün hangi işletmeye bağlı olduğu kadar taşıma organizasyonundaki görev ve talimat ilişkisi de incelenir.
3. Geçici depolama personelinin ihmali
Taşıma zincirinin parçası olan geçici depoda yanlış sıcaklık ayarı nedeniyle ürün bozulmuşsa, depolamanın taşımanın ifası içindeki yeri ve personelin görev sırasındaki ihmali m.879 açısından değerlendirilebilir.
Taşıyıcı ile yardımcı arasında hizmet, alt işveren veya başka bir sözleşme bulunması zarar görenin kanuni korumasını ortadan kaldırmaz. İç ilişkideki rücu, dış ilişkideki taşıyıcı sorumluluğundan ayrıdır.
Örneklerin ortak noktası, soyut hukuki kavramın somut zarar sebebiyle eşleştirilmesidir. İleri sürülen olgunun ne zaman, nerede ve hangi belgeyle ortaya çıktığı; zarar veya gecikmeyle arasında nedensellik bulunup bulunmadığı ayrıca ispatlanmalıdır.
Görev bağlantısı ve ispat
Dosyada yardımcı kişinin kim olduğu kadar olay anında hangi görevi yaptığı ispatlanmalıdır. Vardiya, teslim, görev emri ve operasyon kayıtları görev bağlantısının kurulmasında önemlidir.
- Şoför görev çizelgesi ve araç teslim kayıtları
- Alt hizmet veya depo sözleşmesi
- Vardiya ve personel kayıtları
- Kamera, GPS ve terminal kayıtları
- Yükleme/boşaltma tutanakları
- Talimat e-postaları ve operasyon mesajları
Deliller mümkün olduğunca olay anında korunmalıdır. Taşıma belgesindeki çekince, teslim tutanağı, fotoğraf ve video, araç veya depo kayıtları, sıcaklık/konum verileri, eksper raporu ve taraflar arasındaki yazışmalar sonradan oluşturulan açıklamalardan daha güçlü olabilir. Özellikle teknik hasarda eşyanın onarılması, ambalajın atılması veya ölçüm verilerinin silinmesi bilirkişi incelemesini zorlaştırır.
Taşıyıcının yalnız “bu kişi bizim çalışanımız değildi” savunması yeterli değildir. Kişinin taşımanın yerine getirilmesi için kimin adına ve hangi işlevle kullanıldığı, kimin talimat verdiği ve zarar anındaki faaliyetinin taşıma işiyle bağlantısı belgelerle ortaya konulmalıdır.
TTK 879’un diğer maddelerle ilişkisi
TTK m.879, m.877’deki araç kiraya vereninin veya onun çalışanlarının kusuruna ilişkin özel kuraldan farklıdır. m.886 taşıyıcının nitelikli kusurunda limitlerin kaybını, m.887 ise doğrudan yardımcı kişiye yöneltilen istemlerde sınırların uygulanmasını düzenler. Fiilî taşıyıcı için m.888 ayrıca önemlidir.
- TTK 850 Taşıma Sözleşmesi
- TTK 875 Taşıyıcının Sorumluluğu
- TTK 876 En Yüksek Özen
- TTK 877 Araç Arızası
Yardımcı kişi ile bağımsız fiilî taşıyıcı karıştırılırsa yanlış taraf ve yanlış sorumluluk rejimi seçilebilir. m.879 taşıyıcının organizasyonunda kullanılan kişilerin davranışını taşıyıcıya yüklerken, m.888 fiilî taşıyıcının kendi taşıdığı kesim bakımından doğrudan kanuni sorumluluğunu kurar.
Sözleşmedeki sorumsuzluk veya sorumluluğu genişletme kayıtları ayrıca incelenmelidir. TTK m.854 ve taşıma hükümlerinin emredici niteliği karşısında genel işlem koşuluyla kanuni sorumluluk rejimini tamamen kaldıran bir hüküm otomatik olarak geçerli kabul edilemez. Buna karşılık kanunun izin verdiği alanlarda tarafların operasyon ayrıntılarını, bildirim yöntemlerini ve ek hizmetleri düzenlemesi mümkündür.
Dava ve savunma stratejisi
- Taşıma sözleşmesi, taşıma senedi, sipariş, irsaliye ve teslim belgelerini aynı dosyada toplayın.
- Zarara sebep olduğu ileri sürülen kişinin işverenini ve fiilî görevini belirleyin.
- Davranışın görev sırasında olup olmadığını zaman ve yer kayıtlarıyla gösterin.
- Taşıyıcı ile yardımcı arasındaki sözleşme ve talimat zincirini tespit edin.
- Kusur derecesinin TTK 886-887 kapsamında limitlere etkisini ayrıca inceleyin.
- TTK m.889’daki hasar ve gecikme bildirim sürelerini olayın türüne göre ayrıca kontrol edin.
- Gerçek zarar hesabı ile kanuni sorumluluk sınırını birbirinden ayırın.
- Uluslararası unsur varsa CMR veya başka bağlayıcı milletlerarası düzenlemenin önceliğini kontrol edin.
Dava yöneltilecek kişileri belirlerken sözleşmesel taşıyıcı, fiilî taşıyıcı ve yardımcının sıfatı ayrı sütunlarda gösterilmelidir. Aynı olayda birden fazla kişinin sorumluluğu doğuyorsa taleplerin hukuki dayanağı her davalı bakımından ayrı kurulmalıdır.
Talep yazısı veya dava dilekçesi hazırlanırken maddi olay, hukuki sebep ve delil aynı sırada sunulmalıdır. Savunma bakımından da yalnız kanun maddesinin numarasını yazmak yerine, o maddenin şartlarının hangi somut vakıayla gerçekleştiği gösterilmelidir.
Sık yapılan hatalar
- Sadece bordrolu çalışanları yardımcı kişi saymak.
- Görev bağlantısını araştırmadan taşıyıcıya sorumluluk yüklemek.
- Fiilî taşıyıcı ile yardımcı kişiyi aynı kavram sanmak.
- Taşıyıcının seçim özeni savunmasını otomatik kurtuluş kabul etmek.
- Yardımcının nitelikli kusurunun limitlere etkisini incelememek.
- Alt hizmet sözleşmesindeki iç rücu hükmünü zarar görene karşı ileri sürmek.
Yanlış taraf sıfatı zamanaşımı ve husumet sorununa yol açabilir. Bu nedenle operasyon zinciri, sözleşme zincirinden ayrı olarak haritalanmalı ve her kişinin fiilî rolü belgelendirilmelidir.
Uyuşmazlığın bilirkişi, arabuluculuk ve yargılama boyutu
TTK m.879 uyuşmazlıklarında bilirkişiye yöneltilecek sorular davanın sonucunu etkileyebilir. Bilirkişiden hukuki yorum yapması değil; Kişi taşıyıcının kendi adamı veya taşımanın ifasında yararlanılan kişi olmalıdır., Fiil ya da ihmal görevlerin yerine getirilmesi sırasında gerçekleşmelidir. ve Davranış ile zıya, hasar veya gecikme arasında illiyet bulunmalıdır. gibi teknik veya ticari olguların dosya verileriyle uyumlu olup olmadığını açıklaması istenmelidir. Raporun hangi belgelere dayandığı, hangi ölçüm veya piyasa verisini kullandığı ve alternatif zarar nedenlerini dışlayıp dışlamadığı denetlenmelidir.
Ticari nitelikteki taşıma uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk kapsamı, talebin konusu ve tarafların sıfatı üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir. Arabuluculuk başvurusunda yalnız toplam bir rakam yazmak yerine, TTK 879 taşıyıcının yardımcı kişilerden sorumluluğu merkezindeki ana uyuşmazlık ile faiz, masraf ve diğer talepler açıkça ayrıştırılmalıdır. Böylece olası dava aşamasında talep kapsamı ve zamanaşımı tartışması daha öngörülebilir hâle gelir.
Zamanaşımı incelemesi TTK m.855 ve özel taşıma hükümleriyle birlikte yapılır. Hasar ihbarı ile zamanaşımı aynı şey değildir: ihbar sürelerinin kaçırılması ispat ve karine sonuçları doğurabilirken zamanaşımı talep hakkının dava yoluyla ileri sürülmesi bakımından ayrı bir süre rejimidir. Bu iki takvimin birbirine karıştırılması taşıma dosyalarında sık rastlanan hatalardandır.
Tazminat hesabında önce sorumluluğun hukuki temeli kurulmalı, sonra TTK m.880 ve devamındaki değerleme ve sınır hükümleri uygulanmalıdır. TTK 879 zarar görenin her yardımcı kişiyle ayrı sözleşme ilişkisi aramasını engeller. Taşıyıcı, taşıma işini personel veya dış hizmet sağlayıcılar eliyle yürütmeyi seçtiğinde bu organizasyonun görev sırasında doğurduğu fiil ve ihmal riskini de üstlenir. Bu nedenle hesap raporu, sorumluluk raporundan ayrı düşünülebilir; teknik zarar, ekonomik değer ve kanuni limit adımları tek rakam altında gizlenmemelidir.
Sigorta bulunması taşıyıcının kanuni sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Emtia nakliyat sigortası, taşıyıcı sorumluluk sigortası veya başka poliçeler devreye girdiğinde ödeme ve halefiyet/rücu ilişkileri ayrıca belirlenir. Zarar görenin aynı zarar için mükerrer tahsilat yapmaması ve sigortacının halefiyet kapsamının yapılan ödeme ile sınırlı tutulması gerekir.
Dosya hazırlanırken karşı tarafın muhtemel savunması önceden test edilmelidir. Yardımcı kişi ile bağımsız fiilî taşıyıcı karıştırılırsa yanlış taraf ve yanlış sorumluluk rejimi seçilebilir. m.879 taşıyıcının organizasyonunda kullanılan kişilerin davranışını taşıyıcıya yüklerken, m.888 fiilî taşıyıcının kendi taşıdığı kesim bakımından doğrudan kanuni sorumluluğunu kurar. Hangi belgenin eksik olduğu, hangi olgunun teknik inceleme gerektirdiği ve hangi iddianın kanuni düzenlemeyle uyuşmadığı dava açılmadan önce görülebilir.
Kontrol özeti ve profesyonel dosyalama
TTK 879 taşıyıcının yardımcı kişilerden sorumluluğu konusunda dosya kapatılmadan önce taşıma sözleşmesi ile fiilî sevk zinciri yan yana kontrol edilmelidir. Zarara sebep olduğu ileri sürülen kişinin işverenini ve fiilî görevini belirleyin. Ayrıca Davranışın görev sırasında olup olmadığını zaman ve yer kayıtlarıyla gösterin. ve Taşıyıcı ile yardımcı arasındaki sözleşme ve talimat zincirini tespit edin. hususları yazılı bir kontrol listesine bağlanmalıdır. Böylece tarafların sonradan birbirine aykırı anlatımları karşısında ilk tarihli objektif kayıtlar korunur.
Talep miktarı veya savunma sonucu ne olursa olsun, TTK m.879 hükmü tek başına sonuç cümlesi olarak kullanılmamalıdır. TTK 879’un amacı taşıyıcının iş organizasyonunu parçalayarak sorumluluktan kaçınmasını önlemektir. Profesyonel taşıyıcı, işi bizzat yapmak yerine başka kişilerin emeğinden yararlanıyorsa görev sırasında oluşan fiil ve ihmal riskini zarar görene karşı üstlenir. Kanun maddesinin şartları olay verileriyle eşleştirildiğinde hem hukuki görüş hem de bilirkişi soruları daha denetlenebilir hâle gelir.
Mersin lojistik operasyonlarında uygulama
Mersin Limanı, serbest bölge, antrepolar, organize sanayi bölgeleri ve güçlü karayolu bağlantıları nedeniyle taşıma hukuku uyuşmazlıklarının yoğun yaşandığı merkezlerden biridir. Liman, antrepo ve lojistik depolarda aynı yük üzerinde taşıyıcı şoförü, liman personeli, forklift operatörü ve özel depo çalışanı art arda işlem yapabilir. Hasarın hangi aşamada ve hangi görev sırasında doğduğunu gösteren kamera ve terminal kayıtlarının hızlı korunması önemlidir.
Türkiye genelindeki taşıma dosyaları İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilebilir. Ancak yetkili mahkeme, dava şartı arabuluculuk, uygulanacak hukuk ve milletlerarası sözleşme bakımından her uyuşmazlık kendi sözleşmesi ve taşıma güzergâhı üzerinden değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Şoförün kusurundan taşıyıcı sorumlu mu?
Şoför görevini yerine getirirken kusurlu fiil veya ihmalle zarara sebep olmuşsa TTK m.879 uyarınca taşıyıcı bu davranıştan kendi fiili gibi sorumlu olur.
Şoför taşeron firmaya bağlıysa sonuç değişir mi?
Kişi taşımanın yerine getirilmesi için yararlanılan kişi ise yalnız başka işverene bağlı olması taşıyıcı sorumluluğunu otomatik kaldırmaz.
Depo personeli yardımcı kişi olabilir mi?
Depolama taşıma ifasının parçasıysa ve personel görev sırasında zarar doğurmuşsa somut role göre TTK 879 uygulanabilir.
Taşıyıcı personeli dikkatle seçtiğini ispatlarsa kurtulur mu?
Salt seçim özeni, TTK 879’daki görev sırasındaki fiil ve ihmallerden sorumluluğu otomatik kaldırmaz.
Yardımcıya doğrudan dava açılabilir mi?
Somut olayda yardımcının kişisel sorumluluğu doğabilir; bu durumda TTK 887’deki kurtuluş ve sınır hükümleri ayrıca incelenir.
Görev dışı kişisel eylemde TTK 879 uygulanır mı?
Madde görevlerin yerine getirilmesi sırasındaki davranışları kapsar. Tamamen görev dışı eylemde görev bağlantısı ayrıca değerlendirilir.
Alt taşıyıcı her zaman yardımcı kişi midir?
Hayır. Fiilî taşıyıcı TTK 888’de ayrı düzenlenir; somut taşıma rolü belirlenmeden kavramlar eşitlenmemelidir.
Kusur derecesi tazminat limitini etkiler mi?
Kasten veya pervasızca ve zararın gerçekleşme ihtimalinin bilinciyle davranışta TTK 886-887 kapsamında sınırlama imkânı kaybedilebilir.
Ayrıntılı hukuki dosya kontrolü
TTK 879’un amacı taşıyıcının iş organizasyonunu parçalayarak sorumluluktan kaçınmasını önlemektir. Profesyonel taşıyıcı, işi bizzat yapmak yerine başka kişilerin emeğinden yararlanıyorsa görev sırasında oluşan fiil ve ihmal riskini zarar görene karşı üstlenir.
Görev bağlantısının sınırı her olayda ayrı çizilir. Şoförün yük teslimi için yaptığı manevra açıkça görev kapsamındayken, mesai sonrasında tamamen kişisel amaçla araç kullanması farklı değerlendirilir. Talimat, güzergâh, teslim noktası ve zaman kaydı bu ayrımı sağlar.
Yardımcı kişinin kasıtlı veya pervasız davranışı varsa sorumluluk limitlerinden yararlanma tartışması TTK 887 ile birlikte yürütülmelidir. Kişinin kendi kusur derecesi ile taşıyıcının organizasyon kusuru birbirinden ayrılabilir.
Taşıyıcının yardımcıya karşı rücu hakkı, hizmet veya alt sözleşmedeki sorumluluk hükümlerine göre ayrıca doğabilir. Ancak bu iç ilişki, zarar görenin TTK 879’a dayalı doğrudan taşıyıcı talebini tek başına ortadan kaldırmaz.
Resmî kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
- TBMM – 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu metni
Kontrol tarihi: 20 Eylül 2026.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın sözleşmesi, taşıma türü, teslim ve hasar kayıtları, sigorta ilişkisi ve varsa milletlerarası unsurlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
