Asansör Hangi Binalarda Zorunludur? PAİY m.34 | 2026
Kısa ve net cevap: 1 Temmuz 2026 değişikliği sonrası PAİY m.34’e göre, tek bağımsız bölümlü konutlar hariç olmak üzere bodrumlar dâhil kat sayısı 3 olan binalarda asansör yeri ayrılması, kat sayısı 4 ve daha fazla olan binalarda ise asansör tesis edilmesi zorunludur. Teknik hacim niteliğindeki bodrumlar kat hesabında ayrıca değerlendirilir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Asansör zorunluluğu – PAİY m.34
asansör zorunluluğu: hukuki dayanak
PAİY m.34 asansör yapılacak binaları, kat hesabını ve erişilebilirlik şartlarını düzenler. 1 Temmuz 2026 değişikliğiyle eşikler güncellenmiştir.
Kat sayısı hesabında bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti bulunan bodrum katları önem taşır; yalnız teknik hacim olan bodrumların durumu maddenin özel hükmüne göre ayrılır.
20 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükte bulunan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği esas alınmıştır. Yapıların can güvenliği, erişilebilirlik, sağlık, tesisat veya kullanım güvenliğiyle ilgili sayısal eşikler proje alışkanlığına göre değiştirilemez. Yönetmelikte açık bir kat sayısı, metre, hacim veya kullanım şartı varsa ruhsat projesi bu değer üzerinden denetlenir.
Yönetmelikteki açık şartlar
1. 3 katlı yapıda asansör yeri zorunludur
Tek bağımsız bölümlü konut istisnası dışında, maddedeki kat hesabına göre 3 katlı binada asansör yapılabilecek yer ayrılması gerekir.
Asansörün sonradan yapılmasına elverişli boşluk ve yapısal düzen proje aşamasında gösterilir.
2. 4 ve daha fazla katta asansör tesis edilir
Kat sayısı 4 veya daha fazla olduğunda m.34 asansörün fiilen tesis edilmesini zorunlu kılar.
Yalnız şaft bırakılması dört ve üzeri katlı yapı için yeterli değildir.
3. Bodrum katlar kat hesabını etkileyebilir
Bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti içeren bodrumlar maddedeki kat sayısı hesabına dahil edilir; yalnız teknik hacim niteliğindeki bodrumlar özel hükme tabidir.
Bodrumun adı değil fiili proje kullanımı esas alınır.
4. Asansör zorunluysa bodrumlara erişim de incelenir
Asansörün erişmesi gereken katlar m.34’ün bodrum ve ortak alan hükümleriyle birlikte belirlenir.
Bağımsız/ortak kullanım bulunan bodrumun erişilebilirliği proje üzerinde gösterilmelidir.
5. Erişilebilirlik şartları ayrıca uygulanır
Asansör ölçüsü ve erişim düzeni engelli erişimine ilişkin standart ve Yönetmelik hükümlerine uygun olmalıdır.
Asansörün varlığı tek başına erişilebilirlik şartının karşılandığı anlamına gelmez.
Projede nasıl kontrol edilir?
Mimari projede bodrum dâhil katların kullanım türü tek tek belirlenir, m.34’e göre kat sayısı çıkarılır ve asansör şaftı/tesisi zorunluluğu işaretlenir.
Asansör kuyusu, kapı yaklaşımı, kabin ölçüleri ve erişilebilir güzergâh mimari projede; makine/elektrik unsurları ilgili tesisat projelerinde aynı revizyonla gösterilmelidir.
Kontrol yalnız mimari çizime bakılarak bitmez. Konuya göre mekanik, elektrik, yangın, erişilebilirlik veya altyapı projeleri de aynı bina ve aynı revizyon tarihiyle eşleştirilmelidir. asansör zorunluluğu bakımından Yönetmelikte öngörülen teknik unsurun projede ayrıldığı yer, ölçüsü ve bağlantısı açıkça gösterilmelidir. Bir açıklama notu, çizimde bulunmayan zorunlu elemanın yerini tutmaz.
Asansör Yönetmeliği, erişilebilirlik standartları ve yangın güvenliği hükümleri PAİY m.34 ile birlikte uygulanır; bunlardan biri diğerinin yerine geçmez.
Ruhsat ve yapı kullanma izni bakımından sonuç
Ruhsat idaresi kat sayısı ve bina kullanımına göre asansör şartını denetler. Dört ve üzeri katlı zorunlu yapıda yalnız ‘ileride yapılabilir’ şaft bırakılması yeterli değildir.
Ruhsat aşamasında mevzuata uygunluk denetimi yapılmış olsa da sahadaki imalatın onaylı projeye uygun olması ayrıca gerekir. Projede bulunan zorunlu elemanın uygulamada kaldırılması veya ölçüsünün düşürülmesi, yalnız proje açısından değil yapı kullanma izni ve denetim bakımından da sorun yaratır. Sonuç belirlenirken gerçekleşen imalat ile onaylı projenin aynı olmadığı açıkça ayrıştırılır.
Dosyada hangi belgeler incelenir?
Mimari kat planları, kesitler, asansör projesi, bodrum kullanım çizimleri ve erişilebilirlik çözümü birlikte incelenir.
- Güncel uygulama imar planı ve plan notları,
- Onaylı mimari proje ve vaziyet planı,
- Konuya göre mekanik, elektrik, yangın veya altyapı projeleri,
- Yapı ruhsatı ve tadilat ruhsatları,
- Yapı kullanma izin belgesi mevcutsa ilgili kayıt,
- İdarenin teknik görüşü veya kurum uygunluk yazısı gerekiyorsa tarih ve sayı bilgisi.
Belge setindeki revizyon tarihleri karşılaştırılmalıdır. Eski mekanik proje ile yeni mimari planın birlikte değerlendirilmesi yanlış sonuç doğurabilir. Her teknik koşulun hangi proje paftasında karşılandığı dosyada gösterilmelidir.
2026 güncellik notu
1 Temmuz 2026 değişikliği nedeniyle eski ‘kat sayısı/asansör’ rehberleri güncel olmayabilir. 2026 konsolide m.34 doğrudan kontrol edilmelidir.
1 Temmuz 2026 tarihli değişiklikler bazı yapılaşma hükümlerini güncellemiştir. Bu nedenle 2026 öncesinde hazırlanmış internet rehberleri ve belediye iç çalışma notları güncel konsolide metinle doğrulanmadan kullanılmamalıdır. Geçmiş ruhsatlarda ise değişiklik tarihi otomatik olarak geriye yürütülmez; işlem tarihi ve geçiş hükmü ayrıca incelenir.
Sık yapılan hatalar
Bodrumları otomatik olarak kat hesabı dışında bırakmak, 4 katlı binada yalnız asansör boşluğu bırakmak ve tek bağımsız bölümlü konut istisnasını bütün konutlara yaymak hatalıdır.
İkinci temel hata, zorunluluğun yalnız yeni yapı için var olduğunu varsayıp tadilat projesinin aynı unsuru etkilediği halde yeniden kontrol yapmamaktır. Üçüncü hata, aynı maddede geçen farklı eşikleri birbirine taşımaktır. Kat sayısı, bağımsız bölüm sayısı, bina kullanım türü, alan veya hacim ayrı ölçütlerdir; biri diğerinin yerine kullanılamaz.
Teknik uygunluk ile hukuki yaptırım da birbirinden ayrılmalıdır. m.34 hangi proje koşulunun sağlanacağını belirler; aykırılık halinde uygulanacak idari işlem veya yaptırım 3194 sayılı İmar Kanunu ve bağlantılı düzenlemelerden ayrıca belirlenir.
Kontrol listesi
- Yapının kullanım türü doğru belirlendi mi?
- m.34 güncel metinden kontrol edildi mi?
- Kat/alan/hacim eşiği doğru hesaplandı mı?
- Zorunlu unsur mimari projede açık mı?
- Bağlantılı tesisat veya güvenlik projesinde karşılığı var mı?
- Tadilat revizyonu aynı şartı koruyor mu?
- İdare veya kurum uygunluğu gerekiyorsa dosyada mı?
- Uygulamadaki imalat onaylı projeyle aynı mı?
Resmî kaynaklar
Site içinde ilgili rehberler
Sık sorulan sorular
Kısa cevap nedir?
1 Temmuz 2026 değişikliği sonrası PAİY m.34’e göre, tek bağımsız bölümlü konutlar hariç olmak üzere bodrumlar dâhil kat sayısı 3 olan binalarda asansör yeri ayrılması, kat sayısı 4 ve daha fazla olan binalarda ise asansör tesis edilmesi zorunludur. Teknik hacim niteliğindeki bodrumlar kat hesabında ayrıca değerlendirilir.
Hangi hüküm esas alınır?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.34 esas alınır. Uygulama imar planı ve bağlantılı teknik mevzuat ayrıca kontrol edilir.
Projede nerede gösterilmelidir?
Asansör kuyusu, kapı yaklaşımı, kabin ölçüleri ve erişilebilir güzergâh mimari projede; makine/elektrik unsurları ilgili tesisat projelerinde aynı revizyonla gösterilmelidir.
Tadilatta yeniden kontrol gerekir mi?
Evet. Tadilat, mevcut projedeki bu unsuru etkiliyorsa güncel mevzuat ve geçiş hükümleri çerçevesinde yeni projenin uygunluğu yeniden denetlenir.
Ruhsat verilmiş olması aykırılığı giderir mi?
Hayır. Ruhsat ve onaylı proje mevzuata uygun olmak zorundadır; idari onay açık teknik zorunluluğu ortadan kaldırmaz.
Eski binalarda aynı kural doğrudan uygulanır mı?
Bina ve ruhsat tarihi, o tarihte yürürlükteki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca incelenir. Bu yazı 20 Eylül 2026 tarihindeki güncel kuralı açıklar.
Başka yönetmelikler de uygulanır mı?
Asansör Yönetmeliği, erişilebilirlik standartları ve yangın güvenliği hükümleri PAİY m.34 ile birlikte uygulanır; bunlardan biri diğerinin yerine geçmez.
Güncel metin nereden kontrol edilir?
Mevzuat Bilgi Sistemi ve T.C. Resmî Gazete üzerinden güncel konsolide metin kontrol edilmelidir.
Sonuç
2026 güncel m.34 uyarınca 3 katta asansör yeri, 4 ve üzeri katta asansör zorunluluğu vardır; kat hesabı bodrum kullanımları ve tek bağımsız bölümlü konut istisnasıyla birlikte yapılır.
asansör zorunluluğu bakımından açık sayısal ve teknik şartlar onaylı projede gösterilmek ve uygulamada korunmak zorundadır. Dosya incelemesinde güncel madde, plan kararı ve proje revizyon tarihi aynı anda kontrol edilmelidir.
Hukuki bilgilendirme ve yazar
Bu içerik güncel Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve 3194 sayılı İmar Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Somut dosyada yapının ruhsat tarihi ve özel plan notları ayrıca incelenir.
Avukat Halil BAKIRCI – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin. Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden koordine edilir.
Teknik ölçünün hukuki niteliği
Tek bağımsız bölümlü konut istisnası dışında, maddedeki kat hesabına göre 3 katlı binada asansör yapılabilecek yer ayrılması gerekir. Asansörün sonradan yapılmasına elverişli boşluk ve yapısal düzen proje aşamasında gösterilir. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Proje revizyonunda kontrol
Kat sayısı 4 veya daha fazla olduğunda m.34 asansörün fiilen tesis edilmesini zorunlu kılar. Yalnız şaft bırakılması dört ve üzeri katlı yapı için yeterli değildir. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Saha uygulamasıyla karşılaştırma
Bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti içeren bodrumlar maddedeki kat sayısı hesabına dahil edilir; yalnız teknik hacim niteliğindeki bodrumlar özel hükme tabidir. Bodrumun adı değil fiili proje kullanımı esas alınır. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
İdari denetimde esas alınacak veri
Asansörün erişmesi gereken katlar m.34’ün bodrum ve ortak alan hükümleriyle birlikte belirlenir. Bağımsız/ortak kullanım bulunan bodrumun erişilebilirliği proje üzerinde gösterilmelidir. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Bağlantılı mevzuatın sınırı
Asansör ölçüsü ve erişim düzeni engelli erişimine ilişkin standart ve Yönetmelik hükümlerine uygun olmalıdır. Asansörün varlığı tek başına erişilebilirlik şartının karşılandığı anlamına gelmez. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Yapı kullanma izni aşaması
Tek bağımsız bölümlü konut istisnası dışında, maddedeki kat hesabına göre 3 katlı binada asansör yapılabilecek yer ayrılması gerekir. Asansörün sonradan yapılmasına elverişli boşluk ve yapısal düzen proje aşamasında gösterilir. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Teknik ölçünün hukuki niteliği
Kat sayısı 4 veya daha fazla olduğunda m.34 asansörün fiilen tesis edilmesini zorunlu kılar. Yalnız şaft bırakılması dört ve üzeri katlı yapı için yeterli değildir. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Proje revizyonunda kontrol
Bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti içeren bodrumlar maddedeki kat sayısı hesabına dahil edilir; yalnız teknik hacim niteliğindeki bodrumlar özel hükme tabidir. Bodrumun adı değil fiili proje kullanımı esas alınır. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Saha uygulamasıyla karşılaştırma
Asansörün erişmesi gereken katlar m.34’ün bodrum ve ortak alan hükümleriyle birlikte belirlenir. Bağımsız/ortak kullanım bulunan bodrumun erişilebilirliği proje üzerinde gösterilmelidir. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
İdari denetimde esas alınacak veri
Asansör ölçüsü ve erişim düzeni engelli erişimine ilişkin standart ve Yönetmelik hükümlerine uygun olmalıdır. Asansörün varlığı tek başına erişilebilirlik şartının karşılandığı anlamına gelmez. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Bağlantılı mevzuatın sınırı
Tek bağımsız bölümlü konut istisnası dışında, maddedeki kat hesabına göre 3 katlı binada asansör yapılabilecek yer ayrılması gerekir. Asansörün sonradan yapılmasına elverişli boşluk ve yapısal düzen proje aşamasında gösterilir. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Yapı kullanma izni aşaması
Kat sayısı 4 veya daha fazla olduğunda m.34 asansörün fiilen tesis edilmesini zorunlu kılar. Yalnız şaft bırakılması dört ve üzeri katlı yapı için yeterli değildir. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Teknik ölçünün hukuki niteliği
Bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti içeren bodrumlar maddedeki kat sayısı hesabına dahil edilir; yalnız teknik hacim niteliğindeki bodrumlar özel hükme tabidir. Bodrumun adı değil fiili proje kullanımı esas alınır. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Proje revizyonunda kontrol
Asansörün erişmesi gereken katlar m.34’ün bodrum ve ortak alan hükümleriyle birlikte belirlenir. Bağımsız/ortak kullanım bulunan bodrumun erişilebilirliği proje üzerinde gösterilmelidir. Bu şart, asansör zorunluluğu bakımından ruhsat dosyasına doğrudan yansıtılmalıdır. Ölçünün veya zorunluluğun sağlandığı yalnız metinle değil, ilgili proje paftasında denetlenebilir biçimde gösterilmelidir. Yönetmelikte sayılmayan bir istisna uygulamayla oluşturulamaz; farklı düzenleme varsa açık norm ve plan dayanağı dosyada belirtilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
