Mersin’de Trafik Cezasına İtiraz: 15 Günlük Süre, UYAP ve Sulh Ceza

Trafik idari para cezasına ilk başvuru süresi 15 gündür; bu başvuru üzerine verilen hâkimlik kararına itiraz süresi ise, kanun yolu açık olan kararlarda, tebliğden itibaren iki haftadır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 ile m.29 farklı işlemleri düzenler. İlk başvurudaki 15 günlük süre, 2024’te bütün kanun yollarının iki haftaya çevrildiği düşüncesiyle değiştirilmemelidir.

Önce hangi işleme başvurulduğu belirlenir

İdarenin düzenlediği trafik para cezası, ceza mahkemesinin verdiği adli para cezası değildir. Tutanakta ihlal edilen Karayolları Trafik Kanunu maddesi, yaptırımın türü, tutar ve başvuru bilgileri bulunmalıdır. Para cezası yanında sürücü belgesinin geri alınması, trafikten men veya başka bir karar varsa, bu işlemlerin dayanakları ayrı okunur.

5326 sayılı Kanun m.3 ve m.27 genel başvuru çerçevesini oluşturur. Başka kanundaki özel yol ile m.27/8’in aynı işlem kapsamında idari yargının görevine giren kararlar hakkındaki düzenlemesi saklıdır. Bu nedenle yalnız dilekçe başlığına “trafik cezası” yazılarak görevli merci belirlenemez. Sadece idari para cezasına yönelik genel başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır; yer bakımından yetki de ihlalin gerçekleştiği yer ve ilgili hükümler üzerinden kontrol edilir.

15 gün ile iki hafta arasındaki fark

7499 sayılı Kanun m.37/8, m.29’daki itirazı iki haftaya çevirmiştir; m.27/1’deki ilk başvuruyu iki haftaya çevirmemiştir. Aynı Kanunun geçici m.1 hükmü, yeni itiraz süresini 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar bakımından uygular.

Başvurunun süresinde olup olmadığı, gerçek tebliğ veya tefhim kaydıyla belirlenir. İhlal tarihi, tutanağın düzenlenme tarihi ve cezanın elektronik ekranda görülme tarihi aynı şey değildir. Kişinin huzurunda düzenlenen tutanakta bilgilendirme, imza veya imzadan kaçınma kaydı m.26/2’ye göre incelenir. Vergi idaresinin elektronik altyapısı üzerinden yapılan tebligatta m.26/4, elektronik adrese ulaşmayı izleyen beşinci günün sonunu tebliğ zamanı olarak düzenler. Kullanılan sistemin hangi kanuni tebliğ usulüne dayandığı tespit edilmeden süre hesabı yapılmamalıdır.

Tutanakta görevlilerin adı yerine tanıtım numarası bulunması hata mıdır?

7574 sayılı Kanun m.29 ile KTK m.114’e eklenen hüküm, trafik idari para cezası ve diğer tutanaklarda görevli ve yetkili personelin açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yazılmasını düzenler. Bu nedenle güncel bir tutanakta açık ad bulunmamasını tek başına iptal nedeni göstermek doğru değildir.

Buna karşılık yaptırımın kime, hangi fiil nedeniyle, nerede ve ne zaman uygulandığı açıklanmalıdır. 5326 m.25’teki fiil ve delil bilgileri ile KTK’nın özel tutanak hükümleri birlikte incelenir. Yazım yanlışının hukuki önemi, kararın muhatabını veya ihlalin belirlenmesini etkileyip etkilemediğine göre tartışılır. Her harf hatası cezanın kendiliğinden ortadan kalkması sonucunu doğurmaz.

Delil talebi ihlalin türüne göre kurulmalıdır

Hız ölçümüne ilişkin başvuruda ölçüm kaydı, cihaz bilgisi, ilgili yer ve araç eşleşmesi; plaka tespitinde görüntünün hangi araca ait olduğu; park veya şerit ihlalinde ise olay yeri ve fiilin tespiti önem taşır. Her trafik cezası için aynı fotoğraf veya radar kaydının bulunması gerektiği söylenemez. İhlalin hangi yöntemle tespit edildiği ve tutanağın hangi kayıtla desteklendiği gösterilmelidir.

Başvuruda yalnız “aracı ben kullanmıyordum” demek, araç sahibine veya kiracıya ilişkin özel sorumluluk hükümlerini kendiliğinden bertaraf etmez. 7574 sayılı Kanun m.31 ile KTK m.116’ya eklenen hüküm, ihlal tarihinde kiralandığı kolluğun denetimine açık kayıtlardan tespit edilen ve tebligata uygun adresi bulunan araçlarda tutanağın kiracı adına düzenlenmesini özel olarak ele alır. Başvuruda gerçek kiralama dönemi ve kayıtların kapsamı ortaya konulmalıdır.

5326 m.28/3 gereğince idare, başvuru konusu işlem dosyasının tamamının örneğini cevapla birlikte sunar; hâkimlik aslını da isteyebilir. m.28/5 tanık, bilirkişi ve keşfe ilişkin CMK hükümlerinin uygulanmasını sağlar. Bu nedenle başvuranın elinde bulunmayan belirli bir kayıt, hangi kurumdan ve hangi olay için istendiği açıklanarak talep edilir. Dosyada bulunmayan görüntü veya ölçüm sonucu varmış gibi anlatılmaz.

Ödeme, indirim ve dava hakkı ayrı değerlendirilir

5326 m.17/6, ödeme süresi içinde ödenen idari para cezasında yüzde 25 indirim uygulanmasını ve ödemenin kanun yoluna başvurma hakkını ortadan kaldırmamasını düzenler. İtiraz süresi ile ödeme süresi aynı süre değildir. İndirim hakkının kullanılması, itirazdan vazgeçme beyanı olarak yorumlanmamalıdır; makbuz ve başvuru belgesi ayrı saklanır.

Genel bütçeye gelir kaydedilecek idari para cezalarında m.17/4, 6183 sayılı Kanuna göre tahsil için gönderimi kesinleşen karara bağlar. İlk başvurunun süresinde yapılması, mücbir nedenle sonradan başvuru ve hâkimlik kararına itirazın etkileri aynı değildir. Özellikle m.27/2’deki mücbir sebep başvurusu kesinleşmeyi engellemez; hâkimlik yerine getirmeyi durdurabilir. Para cezasına başvuru yapılması, ayrı bir sürücü belgesi veya trafikten men kararının kendiliğinden kaldırıldığı anlamına da gelmez.

Hâkimlik kararı ve 15.000 TL kesinlik sınırı

5326 m.28/8’e göre başvurunun sonunda hukuka uygun bulunan yaptırım yönünden ret; hukuka aykırı bulunan yaptırım yönünden kaldırma kararı verilir. Kanunda alt ve üst sınırla belirlenen para cezasında m.28/9 uyarınca miktar değişikliğiyle kabul de düzenlenmiştir. Usulden kabul kararı ise incelemeye geçildiğini gösterir; cezanın iptal edildiği anlamına gelmez.

m.28/10 uyarınca 15.000 TL dahil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir. Bu sınır, ilk başvuru hakkını kaldırmaz; ilk başvuru üzerine verilen karara karşı sonraki itirazı ilgilendirir. Kanun yolu açık olduğunda m.29’daki iki haftalık tebliğ süresi uygulanır. Birden fazla kararın bulunduğu dosyada hangi yaptırıma karşı hangi talebin ileri sürüldüğü ayrıca gösterilir.

m.31/1 gereğince bu başvuru harca tabi değildir. Ancak aynı maddenin ikinci fıkrası masraf ve vekâlet ücretini ayrıca düzenler; harç bulunmaması, hiçbir yargılama gideri doğmayacağı taahhüdü olarak sunulamaz.

Mersin’de başvuru dosyasının belge düzeni

Dilekçeye ceza tutanağı, tebliğ kaydı, araç ve muhatapla ilgili belgeler, eldeki somut deliller ve varsa ödeme makbuzu eklenir. Talep edilen iptal nedeni, ilgili KTK maddesiyle ilişkilendirilir. Cezanın miktarı denetlenirken ihlal tarihindeki düzenleme esas alınır; 7574 sayılı Kanunla 2026’da değişen yaptırımlar eski tutarlardan hareketle hesaplanmaz.

Bu metin trafik idari yaptırım başvurusunu ele alır. Ceza mahkemesince verilen adli para cezası için adli para cezasının ödenmemesi, bir suç soruşturması için ceza dosyasının aşamaları ayrı hukuki konulardır. Avukatlık ücretinin kapsamı da ücret ve sözleşme rehberinde açıklanmıştır.

Mevzuat kontrolü: 9 Eylül 2026. Dayanaklar: 5326 sayılı Kanun m.3, 17, 25-29 ve 31; 7499 sayılı Kanun m.37/8 ve geçici m.1; 7574 sayılı Kanun m.29 ve 31. Somut bir cezanın iptali hakkında sonuç garantisi verilmez.