Keşif Yeri Yanlış Parsel Yazıldıysa Düzeltme Dilekçesi | HMK 290/1

Kısa cevap: Mahkemenin keşif ara kararında dava konusu taşınmazın ada veya parseli yanlış yazılmışsa, keşiften önce esas dosyasına başvurup ara kararın gerçek tapu ve kadastro kayıtlarıyla karşılaştırılmasını, keşif yerinin doğru taşınmaz olarak açıkça belirlenmesini isteyin. HMK m.290/1, keşfin yerini, kapsamını ve zamanını mahkemenin tespit edeceğini düzenler. Keşif heyetinin yanlış parsele gitmesini önlemek için yalnız “parsel yanlış” demek yeterli değildir; ara karardaki numara, dava dilekçesindeki taşınmaz, güncel kayıt, eski-yeni numaralandırma varsa bunun belge bağlantısı ve istenen doğru yer somut yazılır. Ayrıntılı Word örneği bu karşılaştırmayı içerir.

Bu yazı, ilk kez keşif yapılmasını isteme ya da keşif günü mazereti konularından farklıdır. Keşif kararı vardır; sorun kararda gösterilen yerin dava konusuyla uyuşmamasıdır. Yer doğru fakat yalnız gün uygun değilse parsel düzeltme şablonu kullanılmaz. Amaç, incelemenin gerçekten uyuşmazlık konusu mahallî yer üzerinde yapılmasıdır.

Keşfin yerini kim belirler?

HMK m.288/1, hâkimin uyuşmazlık konusu hakkında doğrudan bilgi edinmek amacıyla yerinde veya mahkemede inceleme yapmasına karar verebileceğini düzenler. HMK m.290/1’e göre keşfin yeri, kapsamı ve zamanı mahkemece tespit edilir. 7251 sayılı Kanun m.25 ile “kapsamı” sözcüğü fıkraya eklenmiştir. Bu nedenle keşif ara kararı sadece adres veya ada/parsel numarası değil, neyin inceleneceği bakımından da okunmalıdır. Yanlış yerin düzeltilmesi istemi ara kararın bu üç unsurunu birbirine uygun hâle getirmeyi amaçlar.

HMK m.290/2, keşif sırasında yapılan işlemler ve beyanların tutanağa yazılmasını, hâkimin yer ve konuya ilişkin gözlemlerinin kaydedilmesini ve varsa plan, çizim, fotoğraf gibi belgelerin eklenmesini öngörür. Yanlış yer incelemesi yapılırsa teknik rapor ve tutanak gerçekte başka parseli anlatabilir. Bunun önlenmesi için keşiften önce mahkemenin, ilgili yerin dosyadaki uyuşmazlık konusu olup olmadığını kayıtla belirlemesi istenir. Tarafın dilekçeyle tek başına keşif yerini değiştirdiği varsayılmaz.

Ara karardaki yanlışlığın niteliği önemlidir. Bir rakamın açık yazım kayması olabilir; eski parselin kadastro işlemi sonrası başka numarayla anılması olabilir; ya da dava konusu taraflar arasında gerçekten tartışmalı olabilir. Bunlar aynı işlem değildir. İlk durumda doğru numaranın ara karara geçirilmesi istenir. İkincisinde eski ve yeni numaranın resmî kayıt zinciri gösterilir. Üçüncüsünde mahkemenin önce hangi yerin uyuşmazlık konusu olduğuna ilişkin taraf beyan ve delillerini değerlendirmesi gerekebilir.

Yanlış parsel nasıl doğrulanır?

Önce dava dilekçesi ve cevapta taşınmazın nasıl tanımlandığını bulun: il, ilçe, mahalle veya köy, ada, parsel, varsa bağımsız bölüm ve sınır bilgisi. Sonra mahkemenin keşif ara kararındaki aynı alanları karşılaştırın. Dava dilekçesinde 120 ada 5 parsel yazılı, ara kararda 120 ada 6 parsel görünüyorsa bu fark tabloya açık konur. Ancak doğru kaydı yalnız dava dilekçesinden çıkarıp kesinleştirmeyin; dava dilekçesindeki ilk numara da yanlış veya eski olabilir.

Güncel tapu kaydı, kadastro paftası, çap veya resmî dönüşüm belgesi gibi dosyada mevcut yahut usulüne uygun sunulacak kayıtlar incelenir. Belgenin tarihini ve kurumu yazın. Uydu görüntüsü veya özel harita uygulamasındaki etiket, resmî tapu/kadastro belgesi gibi sunulmaz. Tapu kaydında parselin mahallesi değişmişse eski ve yeni ad bağlantısı ayrıca gösterilir. Keşif yapılacak yerin yalnız posta adresiyle belirlenmesi yeterli olmayabilir; ara karardaki yerin sınırları açık olmalıdır.

Birden fazla taşınmaz davaya konuysa tek yanlış rakam için diğer yerlerin keşif kapsamı dışına çıkarılmasını istemeyin. Hangi parselin hangi talep ve delille ilgili olduğu çizelgede gösterilir. Örneğin elatmanın önlenmesi ve eski sınır tartışması iki komşu parseli birden gerektirebilir; bu durumda “yanlış” görünen komşu parsel aslında sınırın belirlenmesi için gerekli inceleme yeridir. Ara karardaki kapsam okunmadan sadece numara farkıyla sonuç çıkarılmaz.

Keşif mahalli ile istinabe yapılacak mahkeme de farklı kavramlardır. HMK m.289/1 yargı çevresi dışındaki keşfin istinabe yoluyla yapılmasını düzenler. Keşif ara kararında il veya ilçe yanlış yazıldıysa bu, inceleme yetkisi ve istinabe işlemini de etkileyebilir. Önce doğru taşınmazın hangi yargı çevresinde bulunduğu kayıttan belirlenir. İstinabe keşfi örneği bu ayrı usulün ayrıntılarını içerir.

Eski ve yeni ada parsel numaraları

Kadastro yenilemesi, ifraz, tevhit veya idarî sınır değişikliği sonucunda dosyanın eski belgeleriyle güncel kayıttaki numaralar farklı olabilir. Dilekçede “eski 120 ada 5 parsel artık 121 ada 2 parseldir” gibi bir cümle ancak resmî işlem ve tarihleriyle desteklenirse yazılır. Hangi kayıt neden değişmiş, aradaki dönüşüm hangi pafta veya işlem belgesinden görülüyor, tek parsel mi birden fazla parsel mi oluşmuş, bunlar belirlenir. Belge yoksa kesin eşleştirme yapılmaz; mahkemeden kayıtların getirtilip keşif mahallinin netleştirilmesi istenir.

Bağımsız bölüm uyuşmazlığında arsa ada/parseli doğru, blok veya bağımsız bölüm numarası yanlış olabilir. Bu da keşif yerini değiştirebilir. Tapu kaydındaki kat, blok, bağımsız bölüm ve fiilî kapı numarası aynı olmayabilir. Dilekçe, mahkemenin hangi daireyi veya iş yerini incelemek istediğini karıştırmaması için resmi bağımsız bölüm kaydını ve fiilî erişim bilgisini ayrı yazar. Fiilî tabela veya kapı numarası resmî kayıt yerine geçirilmez.

Tapu kaydı uyuşmazlığın kendisi ise “güncel tapuda şu kişi var, o hâlde keşif yalnız onun gösterdiği yerde olmalı” gibi kestirme sonuç kurulmaz. Dava konusu taşınmazın tanımı, iddia edilen hak, tarafların gösterdiği sınırlar ve mahkemenin ara kararı birlikte değerlendirilir. Düzeltme istemi maddi dava talebini sessizce genişletme yolu değildir. Yeni bir taşınmazın dava konusu hâline getirilmesi gerekiyorsa bunun usulü ayrı değerlendirilir; sırf keşif günü düzeltmesiyle yeni talep yaratılmaz.

Mahkemeden hangi somut ara karar istenir?

Önce keşif kararının belirli satırındaki yer bilgisinin resmî taşınmaz kayıtlarıyla karşılaştırılması istenir. Ardından gerçek uyuşmazlık konusu yerin il, ilçe, mahalle/köy, ada, parsel ve gerekiyorsa bağımsız bölüm bilgisiyle ara kararda açıkça belirlenmesi talep edilir. Farkın eski-yeni kayıt ilişkisi mi yazım kayması mı olduğu delillerle gösterilir. Yalnız bir alternatif doğruysa o açıkça yazılır; iki olasılık varsa mahkemenin gerekli resmî kayıtları getirtip netleştirmesi istenir.

Keşif tarihi çok yakınsa yanlış yere gidilmesini önlemek için talep gecikmeden dosyaya sunulur. Yer netleşene kadar mevcut günün değiştirilmesi gerekiyorsa bunun gerekçesi açıklanır. Dilekçe sunulunca keşfin otomatik iptal edildiği söylenmez; mahkemenin ara kararı izlenir. Yeni gün belirlenirse taraflara ve görevlilere bildirim işlemleri mahkemece yürütülür. Dilekçede keşif gideri veya bilirkişi programı hakkında dosyada görülmeyen sonuçlar varsayılmaz.

Yer doğru ama inceleme kapsamı eksikse ayrı bir somut istem kurulabilir. Örneğin ara karar sadece yapının zemin katını gösteriyor, dosyada ikinci kat ayıbı da dava konusu ise üst katın hangi belge ve iddiayla ilgili olduğu açıklanır. Bu yazının ana konusu yanlış yer olduğundan, kapsam değişikliği otomatik eklenmez. Aynı dosyada gerçekten iki farklı hata varsa her biri kendi kanıtı ve sonuç istemiyle ayrı paragrafta yazılır.

Yanlış parsel incelemesinin pratik etkileri

Yanlış parsele gidilmesi komşu yapının ölçülmesine, başka sınır işaretinin fotoğraflanmasına veya bilirkişinin ilgisiz taşınmaz için değer hesaplamasına yol açabilir. Böyle bir sonucun varlığı varsayılmaz; keşif henüz yapılmadıysa risk belirtilir. Mahkeme doğru yeri saptarsa ölçüm, plan ve fotoğraflar ilgili parsel için düzenlenir. İlgisiz komşu taşınmaz da sınır uyuşmazlığı nedeniyle incelenecekse bunun hangi amaçla ve hangi kayıtla yapılacağı ara kararda anlaşılır olmalıdır.

Yanlışlığı sadece telefonla kaleme bildirmek dosyada neden ve hangi belgenin gösterildiğini kalıcı biçimde açıklamayabilir. Esas dosyasına yazılı dilekçe ve ek kayıt sunmak mahkemenin ara karar verebilmesini sağlar. Acil durumlarda dosyaya başvurunun ne zaman işlendiği takip edilir. Mahkeme yanlışlığı zaten düzeltmişse eski ara kararla yeni ara kararı karşılaştırın; aynı istemi gereksiz tekrar etmeyin. Keşif görevlilerine fiilî adres göstermek mahkemenin resmî yer belirleme yetkisinin yerini almaz.

Keşif yeri yanlış parsel yazıldıysa dilekçe örneği

Şablondaki iki alternatiften yalnız gerçek duruma uyanı bırakın. Güncel tapu kaydı eski dava konusu parselin devamı olduğunu tek başına kanıtlamıyorsa resmî dönüşüm belgesini arayın. Mahkeme henüz keşif ara kararı vermediyse “ara karar düzeltme” başlığı kullanılmaz. Keşif yapılmışsa aşağıdaki tamamlayıcı işlem değerlendirilir.

Düzenlenebilir Word dilekçesi

Keşif yeri yanlış parsel yazıldıysa düzeltme dilekçesi Word indir (.docx). Dosya ara kararın tarih ve evrak numarası, kararda yazan yer, dava konusu yer, güncel tapu/kadastro belgesi, varsa eski-yeni parsel zinciri, yanlış yerin teknik incelemeye etkisi ve seçenekli sonuç istemi için ayrı alanlar içerir. Bilinmeyen resmî kayıtları varsayımla doldurmayın.

Keşif yanlış parselde yapılmışsa

Önce keşif tutanağındaki fiilî yer, fotoğraf ve plan eklerinin hangi taşınmazı gösterdiği incelenir. Ara kararda bir numara yanlış olsa bile heyet gerçekte doğru mahalli incelemiş olabilir; yalnız numara farkından yanlış yer sonucuna gidilmez. Tersine ara karar doğru yazılmışken heyet fiilen komşu yere gitmiş olabilir. Bu iki olgunun ispatı farklıdır. Tutanak satırları, fotoğrafın konumu, bilirkişi raporunun parsel tanımı ve resmî pafta karşılaştırılır.

Gerçekten yanlış yer incelenmişse mahkemeden hangi tespitin dava konusu taşınmaz için yapılmadığı gösterilerek doğru yerde sınırlı yeni keşif veya gerekli başka inceleme istenir. Bilirkişi raporu tebliğ edilmişse yanlış taşınmaz verisiyle yapılan teknik değerlendirmeye ilişkin HMK m.281 süresi ayrıca gözetilir. Tutanakta gözlem veya fotoğraf kaydı eksikse keşif tutanağı eksikliği örneği ayrı sorunu ele alır. Tüm önceki işlemlerin otomatik geçersiz olduğu genellemesi yapılmaz.

Sunmadan önce kontrol listesi

1. Keşif ara kararının tarihi ve tam yer tanımı doğru aktarıldı mı?
2. Dava dilekçesi ve diğer dosya belgeleri hangi taşınmazı konu ediyor?
3. Güncel tapu/kadastro kaydı hangi tarih ve kurumdan?
4. Eski-yeni parsel numaraları arasındaki resmî bağ gerçekten belgeli mi?
5. Komşu parselin sınır incelemesi için ayrıca gerekli olabileceği düşünüldü mü?
6. Yanlış yer keşifte hangi ölçüm veya tespiti saptıracak?
7. Mahkemenin yer, kapsam ve zaman belirleme yetkisine uygun açık sonuç istemi yazıldı mı?

Bu kontrol, bir rakam hatasıyla gerçek uyuşmazlık konusu hakkındaki tartışmayı ayırır. “Yanlış parsel” tespiti resmî kayıtla doğrulandığında mahkeme, keşif yerini ve gerekiyorsa gününü açıkça belirleyebilir. Taşınmaz kimliği tartışmalıysa aynı dilekçe, resmî kayıtların getirtilip ilişki kurulmasını ister. Başlığın amacı arama yapan kişinin keşiften önce somut hatayı mahkemeye dosya üzerinden göstermesidir.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynak ve yazar

Adalet Bakanlığı UYAP 6100 sayılı HMK m.288–290; Resmî Gazete 7251 sayılı Kanun m.25 keşfin kapsamına ilişkin değişikliği gösterir. Tapu ve kadastro kayıtları için somut dosyadaki resmî belge esas alınır. İlgili diğer yazılar dilekçe örnekleri kategorisindedir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’deki ofisten yönetilir. Yazar: Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu sicil 3472. Kontrol tarihi: 28 Eylül 2026.