Islah Dilekçesi Karşı Tarafa Tebliğ Edilmediyse Dilekçe | HMK 177/2 Word
Islah dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmediyse dilekçe, duruşma dışında sunulan yazılı ıslah talebinin ve eklerinin HMK m. 177/2 uyarınca bildirilmesini, açıklama hakkı için süre verilmesini ve bu işlemler tamamlanmadan hüküm kurulmamasını istemek için kullanılır. Düzenlenebilir Word örneği somut dosya kayıtlarıyla birlikte hazırlanmıştır.
- Kısa cevap: ıslah dilekçesi karşı tarafa bildirilmek zorunda mı?
- Örnek olay: UYAP’a yüklenen kısmi ıslah bildirilmeden duruşma günü yaklaştı
- HMK 177/2’nin açık bildirim kuralı
- Duruşma dışında yapılan ıslah nasıl belirlenir?
- Bildirimde hangi belgeler bulunmalıdır?
- UYAP’ta belgeyi görmek resmî bildirim yerine geçer mi?
- HMK 27 ile hukuki dinlenilme hakkı bağlantısı
- Bildirim eksikliği ıslahı otomatik olarak geçersiz kılar mı?
- Karşı tarafa açıklama için kaç gün verilmelidir?
- Zamanaşımı ve diğer defiler neden ayrıca yazılmalıdır?
- Islah harcı ile bildirim sorunu nasıl ayrılır?
- Dosyada hangi kayıtlar kontrol edilmelidir?
- Tahkikat bitmeden ve hüküm kurulmadan başvuru
- Sonuç ve istem bölümü nasıl yazılır?
- Sık yapılan hatalar
- Word dilekçe nasıl doldurulur?
- Resmî kaynaklar ve ilgili site içi yazılar
- Sık sorulan sorular
Kısa cevap: ıslah dilekçesi karşı tarafa bildirilmek zorunda mı?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 177/2, ıslahın sözlü veya yazılı yapılabileceğini; karşı taraf duruşmada hazır değilse yahut ıslah talebi duruşma dışında yapılıyorsa yazılı talebin veya tutanak örneğinin haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirileceğini açıkça düzenler. Duruşma dışında UYAP’a yüklenen yazılı ıslah dilekçesinin dosyada görülmesi, mahkemenin kanunda öngörülen bildirim işlemini yapma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Bildirim yapılmadığında verilecek dilekçede, ıslahın kendiliğinden yok sayıldığı ileri sürülmez. Mahkemeden ıslah dilekçesinin ve eklerinin usulüne uygun biçimde bildirilmesi; bildirimin tarihi ile yönteminin dosyaya kaydedilmesi; karşı tarafın HMK m. 27 kapsamındaki açıklama hakkı kullanılmadan ıslah edilen talep üzerinden tahkikatın bitirilmemesi ve hüküm kurulmaması istenir. Harç, zaman, ıslahın kapsamı ve zamanaşımı gibi diğer itirazlar ayrıca ve açıkça ileri sürülmelidir.
Örnek olay: UYAP’a yüklenen kısmi ıslah bildirilmeden duruşma günü yaklaştı
Örnek dosyada davacı, 15 Eylül 2026 tarihinde duruşma dışında sunduğu “kısmi ıslah dilekçesi” ile 50.000 TL olan alacak talebini 280.000 TL’ye yükseltmiştir. Belge UYAP evrak listesinde görünmektedir; ancak davalıya elektronik tebligat çıkarılmamış, ıslah dilekçesi ekleri gönderilmemiş ve bildirim kaydı oluşmamıştır. Sonraki tahkikat duruşması 2 Ekim 2026 tarihindedir.
Davalı, yalnız dosyada belgeyi gördüğünü açıklayarak bildirimden vazgeçmiş sayılmaz. Dilekçede ıslah belgesinin evrak tarihi ve numarası, talep sonucundaki eski ve yeni miktar, tebligat listesindeki eksiklik ve yaklaşan duruşma somutlaştırılır. Mahkemeden HMK m. 177/2 uyarınca bildirim işleminin yapılması; cevap ve itiraz hakkı için mahkemece belirli süre verilmesi; bu aşama tamamlanmadan artırılan miktar üzerinden hüküm kurulmaması talep edilir.
HMK 177/2’nin açık bildirim kuralı
HMK m. 177/1, ıslahın tahkikatın sona ermesine kadar yapılabileceğini düzenler. İkinci fıkra ise ıslahın sözlü veya yazılı yapılabileceğini belirtir. Karşı taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah talebi duruşma dışında yapılıyorsa, yazılı talep ya da tutanak örneği haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirilir. Bu nedenle bildirimin konusu, ıslah iradesini ve değiştirilen usul işlemini gösteren belgenin tamamıdır.
Kanun, bildirimi yalnız mahkemenin takdirine bırakılmış bir nezaket işlemi olarak kurmamıştır. Duruşma dışında sunulan talep bakımından “bildirilir” emri kullanılmıştır. Bununla birlikte m. 177/2, bildirimin yapılmamasının ıslahı hangi anda ve hangi kapsamda hükümsüz kılacağını ayrıca düzenlemez. Başvurunun doğru amacı, kanunun emrettiği bildirimi tamamlatmak ve açıklama hakkını hükümden önce kullanmaktır; kanunda yazmayan otomatik sonuçlar üretmek değildir.
Duruşma dışında yapılan ıslah nasıl belirlenir?
Islah dilekçesinin fiziki kaleme verilmesi, UYAP Avukat Portal üzerinden gönderilmesi veya elektronik imzalı evrak olarak dosyaya kaydedilmesi duruşma dışında yazılı ıslah örnekleridir. Belgenin duruşma tarihleri arasında sunulması ve ıslah iradesinin bir celse tutanağında karşı tarafın huzurunda açıklanmamış olması, m. 177/2 bildirim kuralını gündeme getirir. Evrakın başlığından çok içeriği ve talep sonucunda yaptığı değişiklik incelenir.
Duruşmada sözlü ıslah yapılmış, karşı taraf hazır bulunmuş ve beyan tutanağa geçirilmişse ayrıca aynı amaçla bildirim gerekip gerekmediği somut tutanak üzerinden değerlendirilir. Karşı taraf duruşmada yoksa tutanak örneğinin bildirilmesi gerekir. Dilekçede hangi ihtimalin bulunduğu açıkça yazılmalı; duruşma tutanağı ile evrak kayıt tarihi birbirine karıştırılmamalıdır.
Bildirimde hangi belgeler bulunmalıdır?
Bildirim, yalnız “dosyaya ıslah dilekçesi sunuldu” şeklindeki kısa bir kalem notundan ibaret olmamalıdır. Islah dilekçesinin tamamı, talep sonucu veya savunmada yapılan değişikliği gösteren sayfalar ve dilekçeye dayanak gösterilen ekler karşı tarafa erişilebilir biçimde gönderilmelidir. Tebligat mazbatasında ya da elektronik tebligat kaydında belgenin adı, gönderim ve teslim tarihi denetlenebilmelidir.
Islah harcına ilişkin makbuz, artırılan miktar çizelgesi veya hesap tablosu ıslah dilekçesinin eki olarak sunulmuşsa bunların da bildirim paketi içinde bulunması istenir. Eksik ek, karşı tarafın hangi hesaplamaya cevap vereceğini belirsiz bırakır. Mahkemece yalnız ana dilekçe gönderilmişse eksik eklerin ayrıca bildirilmesi ve bunun UYAP tebligat kaydına işlenmesi talep edilir.
UYAP’ta belgeyi görmek resmî bildirim yerine geçer mi?
Taraf veya vekilin UYAP evrak listesinde belgeyi görmesi, dosya takibinin bir parçasıdır. HMK m. 177/2 ise duruşma dışında yapılan ıslah talebinin karşı tarafa bildirilmesini ayrıca emreder. Bu nedenle “vekil dosyayı zaten görmüş olabilir” varsayımıyla bildirim kaydı atlanmamalıdır. Dilekçede UYAP görüntüleme tarihi, resmî tebliğ tarihiymiş gibi yazılmaz.
Elektronik Tebligat sistemi üzerinden gönderilen ileti için gönderim, ulaştırma ve kanuni tebliğ tarihleri ayrı kayıtlardır. Bu yazı tebligat tarihinin genel hesaplanmasını değil, ıslah belgesinin karşı tarafa bildirilmemiş olmasını ele alır. Dosyada elektronik tebligat kaydı varsa dilekçe sunulmadan önce gönderilen belgenin gerçekten ıslah dilekçesi ve ekleri olup olmadığı kontrol edilmelidir.
HMK 27 ile hukuki dinlenilme hakkı bağlantısı
HMK m. 27, davanın taraflarının hukuki dinlenilme hakkına sahip olduğunu düzenler. Bu hak; yargılamayla ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin açıklamaları dikkate alarak kararını somut ve açık biçimde gerekçelendirmesini kapsar. Talep miktarını yükselten veya savunmayı değiştiren ıslah, karşı tarafın bilgi sahibi olup açıklama yapmasını gerektiren önemli bir usul işlemidir.
HMK m. 177/2’deki bildirim emri ile HMK m. 27 birlikte uygulandığında, mahkeme karşı tarafın ıslah içeriğini öğrenmesini ve buna ilişkin açıklamasını hükümden önce sunabilmesini sağlamalıdır. Dilekçede “savunma hakkım tamamen ortadan kalktı” gibi dosya kaydıyla desteklenmeyen genelleme yerine; hangi yeni miktar, dönem, hesap veya vakıaya cevap verilemediği somut biçimde gösterilir.
Bildirim eksikliği ıslahı otomatik olarak geçersiz kılar mı?
HMK m. 177/2, bildirim yapılacağını açıkça söyler; fakat bildirim eksikliğinin her durumda ıslahı kendiliğinden geçersiz kıldığına dair ayrı bir sonuç cümlesi içermez. Bu nedenle güvenli ve kanuna uygun talep, önce eksik işlemin tamamlanmasıdır. Mahkemeden bildirimin yapılması, açıklama için süre verilmesi ve bu işlemler tamamlanmadan artırılan talep esas alınarak tahkikatın bitirilmemesi istenir.
Islahın süresinde olup olmadığı, aynı davada ikinci kez yapılıp yapılmadığı, gereken harcın yatırılıp yatırılmadığı veya ıslahın kapsamı farklı sorunlardır. Bildirim dilekçesi bu itirazların yerine geçmez. Somut dosyada ayrıca bir geçersizlik nedeni varsa ilgili HMK maddesi ve kayıtlarla ayrı başlık altında ileri sürülür. Böylece m. 177/2 bildirim sorunu, diğer ıslah itirazlarıyla karıştırılmaz.
Karşı tarafa açıklama için kaç gün verilmelidir?
HMK m. 177/2, bildirimin yapılmasını emreder ancak bu bildirimden sonra verilecek açıklama süresi için belirli bir gün sayısı yazmaz. Bu nedenle dilekçede kanunda bulunmayan sabit bir süre “zorunlu süre” olarak gösterilmez. Mahkemeden ıslahın kapsamı, eklerin hacmi ve yaklaşan duruşma dikkate alınarak açıklama ve delil sunma hakkının kullanılabileceği belirli bir süre verilmesi istenir.
Mahkeme ara kararla süre verirse süre başlangıcı, tebliğ kaydı ve son gün ayrıca izlenir. Islah, yeni bir miktar hesabı veya dönem tablosu içeriyorsa cevap için ihtiyaç duyulan kayıtlar dilekçede gösterilir. Taraf, süre verilmesini beklerken mevcut kesin süreleri kaçırmamalı; elindeki açık itirazları ilk fırsatta sunmalı ve ek açıklama hakkını saklı tuttuğunu somut gerekçeyle belirtmelidir.
Zamanaşımı ve diğer defiler neden ayrıca yazılmalıdır?
Islahla talep miktarı artırıldığında zamanaşımı defi gündeme gelebilir; ancak yalnız “ıslah bana bildirilmedi” başvurusu, somut zamanaşımı definin yerine geçmez. Hangi alacak kaleminin hangi dönem veya muacceliyet tarihine göre zamanaşımına uğradığı belirlenmeli ve defi açıkça ileri sürülmelidir. Bu yazı, zamanaşımı süresini veya hangi davada hangi definin dinleneceğini varsaymaz.
Aynı şekilde görev, yetki, mahsup, ödeme, faiz başlangıcı ve hesap hatasına ilişkin savunmalar da ayrı cümlelerle kurulmalıdır. Bildirim talebi usul işleminin karşı tarafa ulaştırılmasını sağlar; esas savunmaları kendiliğinden üretmez. Word örneğinde bu nedenle “bu dilekçe zamanaşımı veya esasa ilişkin itirazların yerine geçmez” kaydı ve somut itirazlar için ayrı bölüm bulunur.
Islah harcı ile bildirim sorunu nasıl ayrılır?
Talep sonucunu artıran ıslah bakımından harç işlemleri, ıslahın niteliğine ve artırılan miktara göre incelenir. Harç makbuzunun dosyada bulunması, ıslah dilekçesinin karşı tarafa bildirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Tersine, bildirim yapılmış olması da eksik harç varsa bu eksikliği kendiliğinden gidermez. İki işlem dosyada ayrı kayıtlarla kontrol edilir.
Dilekçede harç itirazı yapılacaksa yatırılan tutar, makbuz tarihi, artırılan miktar ve ilgili ara karar belirtilir. Salt bildirim eksikliği için hazırlanan başvuruya hesaplanmamış harç iddiası eklenmez. Sitedeki ıslah harcı rehberi hesaplama mantığını açıklar; mahkemeye sunulacak dilekçede ise gerçek makbuz ve dosya miktarı esas alınır.
Dosyada hangi kayıtlar kontrol edilmelidir?
İlk kayıt, ıslah dilekçesinin UYAP evrak numarası ile dosyaya giriş tarihidir. İkinci kayıt, dilekçenin duruşmada mı yoksa duruşma dışında mı sunulduğunu gösteren tutanaktır. Üçüncü kayıt, elektronik veya fiziki tebligat listesidir. Dördüncü kayıt, karşı tarafa gönderilen belgenin adı ve ekleridir. Beşinci kayıt, mahkemenin açıklama süresi verip vermediğini gösteren ara karardır.
Talep sonucu değişmişse dava dilekçesindeki ilk miktar ile ıslah sonrası miktar yan yana yazılır. Islahın kısmi mi tam mı olduğu ve hangi usul işlemini değiştirdiği belirlenir. Dilekçe, erişilemeyen tebligat kaydının içeriğini uydurmaz; mahkemenin UYAP tebligat ve evrak kayıtlarını incelemesini ister. Varsa ekran görüntüsü yardımcı ek olabilir, fakat resmî kaydın yerini tutmaz.
Tahkikat bitmeden ve hüküm kurulmadan başvuru
Islah kural olarak tahkikat sona erene kadar yapılabildiğinden, bildirim eksikliği de fark edilir edilmez aynı dosyada ileri sürülmelidir. Başvuru, sonraki celseden önce verilirse mahkemenin tebligat çıkarması ve açıklama süresi belirlemesi kolaylaşır. Dilekçede yaklaşan duruşma tarihi yazılır ve bildirim tamamlanmadan tahkikatın bittiğinin açıklanmaması talep edilir.
Nihai karar verilmişse aynı mahkemeye sunulan bildirim dilekçesi kanun yolu süresini durdurmaz ve hükmü kendiliğinden kaldırmaz. Kararın tebliğ tarihi, istinaf veya temyiz süresi ayrıca takip edilir. Bildirim eksikliğinin hükme etkisi, kararın gerekçesi ve tarafın zamanında yaptığı itirazla birlikte kanun yolu dilekçesinde somutlaştırılır.
Sonuç ve istem bölümü nasıl yazılır?
Sonuç bölümünde ıslah dilekçesinin tarih ve evrak numarası açıkça gösterilir. Mahkemeden dilekçe ile tüm eklerinin HMK m. 177/2 gereğince taraf veya vekiline bildirilmesi; bildirim yönteminin ve tarihinin dosyaya kaydedilmesi; HMK m. 27 uyarınca açıklama ve ispat hakkı için belirli süre verilmesi istenir. İstem, gerçek dosyadaki eksik işlemle sınırlanır.
İkinci aşamada, bildirim ve açıklama süreci tamamlanmadan ıslah edilen miktar veya talep üzerinden tahkikatın bitirilmemesi ve hüküm kurulmaması talep edilir. Mahkemenin ıslahın zamanına, sayısına, harcına veya kapsamına ilişkin incelemesi ayrıca isteniyorsa bunların dayanakları ayrı bentlerde belirtilir. Bu yapı, bildirim talebi ile esasa ilişkin savunmaların birbirine karışmasını önler.
Sık yapılan hatalar
Birinci hata, UYAP’ta belgeyi görmenin resmî bildirim olduğu kabul edilerek hiç başvuru yapmamaktır. İkinci hata, m. 177/2’de yazmayan otomatik hükümsüzlük sonucunu kesin gerçek gibi ileri sürmektir. Üçüncü hata, ıslah dilekçesinin tarih ve evrak numarasını göstermemektir. Dördüncü hata, asıl itirazları bildirim talebinin kendiliğinden kapsadığını sanmaktır.
Diğer hata, mahkemeden ne yapılacağını açıkça istemeden yalnız “savunma hakkım ihlal edildi” demektir. Sonuç bölümü bildirim, eklerin gönderilmesi, açıklama süresi ve hükmün bu işlemlerden sonra kurulması taleplerini ayrı ayrı içermelidir. Nihai karar verilmiş dosyada örnek dilekçe aynen sunulmamalı; kanun yolu süresi ve kararın içeriği esas alınmalıdır.
Word dilekçe nasıl doldurulur?
Word örneğinde mahkeme, esas numarası, taraflar, ıslah dilekçesinin tarihi ve UYAP evrak numarası, ilk ve artırılmış talep miktarı, yaklaşan duruşma tarihi ve tebligat kaydı için düzenlenebilir alanlar vardır. Örnek 50.000 TL’den 280.000 TL’ye artış gerçek dosyaya göre değiştirilir. Islah eklerinin adları tek tek yazılır.
Nihai nüshada köşeli alan bırakılmaz. Elektronik tebligat listesi, ıslah dilekçesi, UYAP evrak listesi ve varsa harç makbuzu eklenir. Zamanaşımı veya başka bir defi ileri sürülecekse olay tarihleri ve hukuki dayanaklarla ayrıca yazılır. Doldurma kontrolü bölümü mahkemeye sunulacak nüshadan çıkarılır; tarih ve e-imza tamamlandıktan sonra belge UYAP’a yüklenir.
Resmî kaynaklar ve ilgili site içi yazılar
HMK m. 27 ve m. 176–183 hükümleri için Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat kaydı ile TBMM’de yayımlanan 6100 sayılı Kanun metni kontrol edilmiştir. TBMM sayfası kabul edilen metni gösterdiği ve sonraki değişiklikleri içermeyebileceği uyarısını taşıdığından güncel uygulamada UYAP Mevzuat kaydıyla birlikte değerlendirilmelidir. Somut dosyanın tebligat ve evrak kayıtları ayrıca incelenmelidir.
Artırılan talebin harç yönü için ıslah harcı hesaplama rehberi, tutanak örneğinin alınması için onaylı duruşma tutanağı dilekçesi, tutanak imza kaydı için HMK 155 imza eksikliği dilekçesi ve dosyadaki açık yazı veya hesap hatası için HMK 183 düzeltme dilekçesi kullanılabilir.
Resmî mevzuat bağlantıları
Islah dilekçesinin bildirilmesi talebi Word indir
Islah dilekçesi karşı tarafa bildirilmediyse tebliğ talebi Word (.docx) indir
Sık sorulan sorular
Duruşma dışında verilen ıslah dilekçesi karşı tarafa bildirilir mi?
Evet. HMK m. 177/2, yazılı ıslah talebinin veya tutanak örneğinin haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirileceğini açıkça düzenler.
UYAP’ta ıslah dilekçesini görmek tebligat sayılır mı?
Dosyada belgeyi görmek, HMK m. 177/2 uyarınca yapılması gereken bildirim işleminin dosyaya kaydedilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.
Bildirim yapılmadıysa ıslah otomatik geçersiz midir?
HMK m. 177/2 böyle bir otomatik sonuç yazmaz. Öncelikle bildirimin tamamlanması ve açıklama hakkının hükümden önce kullandırılması istenir.
Islah dilekçesinin ekleri de gönderilmeli mi?
Islahın dayandığı hesap, miktar çizelgesi ve diğer ekler açıklama hakkı için gerekli olduğundan bildirim paketinde bulunmalıdır.
Bildirimden sonra cevap için kanunda kaç gün vardır?
HMK m. 177/2 belirli bir gün sayısı koymaz. Mahkemeden dosyanın kapsamına uygun belirli bir açıklama süresi verilmesi talep edilir.
Bu dilekçe zamanaşımı defi yerine geçer mi?
Hayır. Zamanaşımı veya başka bir defi, ilgili alacak ve tarihler gösterilerek ayrıca açıkça ileri sürülmelidir.
Islah harcı yatırılmışsa bildirim gerekmez mi?
Gerekir. Harç işlemi ile ıslah dilekçesinin karşı tarafa bildirilmesi birbirinden ayrı usul işlemleridir.
Mahkeme bildirim yapmadan hüküm kurarsa ne olur?
Bildirim eksikliği, açıklama hakkına etkisi ve zamanında yapılan itirazla birlikte uygun kanun yolunda ileri sürülür; süre ayrıca takip edilir.
Duruşmada karşı taraf hazırsa yine bildirim gerekir mi?
Islah duruşmada sözlü yapılıp hazır tarafça öğrenilmişse tutanak kaydı esas alınır. Karşı taraf hazır değilse tutanak örneğinin bildirilmesi gerekir.
Word dilekçe hangi dosyaya sunulur?
Islahın yapıldığı aynı hukuk davasının esas dosyasına, ıslah evrak numarası ve bildirim kaydı gösterilerek sunulur.
Yazar ve kapsam
Avukat Halil Bakırcı tarafından hukuk yargılamasında ıslah dilekçesinin karşı tarafa bildirilmesi hakkında hazırlanmıştır. Bakırcı ve Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosya ve hukuki süreçler Mersin merkezli olarak yönetilir. Metin bilgilendirme amaçlıdır; Word örneği somut ıslah, tebligat ve süre kayıtlarına göre uyarlanmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
