Yayınevine Yeni Basım İçin Süre Verme İhtarı Örneği
Kısa cevap: Yayımcıya sözleşmede belirli birkaç basımı veya bütün yeni basımları yapma yetkisi verilmiş, eserin baskı adedi tükenmiş ve yayımcı yeni basımı ihmal etmişse yayımlatan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.491/3 uyarınca yeni basım için uygun süre verir. Yayımcı verilen sürede basımı gerçekleştirmezse yayımlatan sözleşmeden cayabilir. Bu yazı, cayma öncesindeki süre verme başvurusunu ve düzenlenebilir Word ihtar örneğini açıklar. Kanunda her eser için sabit yedi, on beş veya otuz günlük süre bulunmaz.
Bu başvuru hangi aşamaya yöneliktir?
Örnek, yeni basım yapma yetkisi bulunan yayımcıya kanundaki süreyi bildirmek isteyen yayımlatan içindir. İlk defa basılması kararlaştırılmış fakat hiç basılmamış eser için aynı mekanizma koşulları incelenmeden uygulanmaz. Yetkisiz fazla basım, eksik telif ödemesi ve eserde değişiklik başka konulardır. Dosyanın gerçek sorunu yeni basımın ihmal edilmesi olmalıdır. Talep, hangi eser ve hangi sözleşme bakımından ileri sürüldüğünü açık gösterir.
Süre verme bildirimi ile sözleşmeden cayma açıklaması farklı aşamalardır. Bu örnek önce yeni basımın gerçekleştirilmesi için süre verir. Bildirim gönderildiği anda bütün yayım ilişkisinin sona erdiğini ilan etmez. Süre sonunda basımın gerçekleşip gerçekleşmediği belgelerden kontrol edilir. Sonraki cayma işlemi, kanuni koşullar ve sözleşmenin ilgili düzeni incelenerek ayrıca hazırlanır. İki işlemin tarihleri dosyada karıştırılmaz.
Başvurunun muhatabı sözleşmedeki yayımcıdır. Matbaa, dağıtımcı veya kitabın satıldığı platform kendiliğinden aynı muhatap olmaz. Editörle yapılan görüşmenin hangi kişi veya işletme adına yürütüldüğü kaydedilir. Dilekçe, sözleşmeyi kurmamış bir matbaaya yayım sözleşmesini ifa etme talebi olarak gönderilmez. Doğru işletme unvanı ve bildirim adresi sözleşme ve güncel iletişim kayıtlarıyla kontrol edilir.
Yayım sözleşmesi ve yeni basım yetkisi
TBK m.487 yayım sözleşmesini, fikir ve sanat eserinin yayımcıya bırakılması ve yayımcının çoğaltıp yayımlamayı üstlenmesi üzerinden tanımlar. M.488 yayım sözleşmesinin geçerliliğini yazılı şekle bağlar. Bu başvuru hazırlanırken imzalı sözleşme ve ilgili ek protokoller dosyaya alınır. Eserin adı, taraflar, sözleşme tarihi ve eserin teslimine ilişkin kayıtlar belirlenir. Genel bir yayın görüşmesi, tamamlanmış sözleşme gibi gösterilmez.
M.491/1, basım sayısı belirtilmemişse yayımcının ancak bir basım yapma hakkı bulunduğunu düzenler. M.491/2 ise tarafların sözleşmenin süresini veya baskı adedini kararlaştırmasını öngörür. Bu nedenle yalnız kitabın ilk baskısının bitmesi, her sözleşmede yayımcının ikinci baskı yapmakla yükümlü olduğu sonucunu vermez. Süre verme mekanizması için m.491/3’teki yeni basım yetkisi ayrıca incelenir.
Sözleşmede birkaç basım veya bütün yeni basımlar için yetki varsa ilgili hüküm aynen dosyaya bağlanır. İlk basımın numarası, yetki kapsamı ve varsa ek protokol gösterilir. Başka eser için verilmiş yetki bu esere taşınmaz. Yayımlatanın genel bir yayıneviyle çalışmış olması, o yayınevine bütün gelecekteki eserleri basma yetkisi verdiği anlamına gelmez. Talep belirli eser ve mevcut sözleşmeyle sınırlıdır.
Baskı adedinin tükenmesi nasıl belirlenir?
Kanun, baskı adedinin tükenmiş olması koşulunu kullanır. Tek kitapçının stokta yok demesi ile bütün ilgili baskının tükenmesi aynı veri değildir. Yayımcı stoğu, dağıtım kayıtları, satış hareketleri ve iadeler birlikte incelenir. Bir mağazadaki geçici tedarik eksikliği, kesin baskı tükenmesi gibi yazılmaz. Başvuruda tükenmenin hangi tarihli kayıtlara dayandığı belirtilir. Yalnız arama sonucu veya ürün sayfasındaki ibare bütün dosyanın yerine geçirilmez.
Basılmış miktar, satılmış miktar ve elde bulunan nüsha ayrı tutulur. Dağıtımcıya sevk edilen bütün kitaplar son tüketiciye satılmış olmayabilir. İade gelen nüshaların durumu da kayıtlanır. Promosyon ve bedelsiz nüsha hareketi varsa bunların satış dışındaki niteliği gösterilir. Hesap, üretimle başlayan ve mevcut stokla biten bağlantıyı kurmalıdır. Belgeler farklı tarihlere aitse dönemleri karşılaştırmadan tek toplam çıkarılmaz.
Stok bilgisi yalnız yayımcıda bulunuyorsa başvuru, gerçek stok ve ilgili baskı hareketlerinin açıklanmasını da ister. Yayımlatan, bilmediği stok sayısını sıfır olarak doldurmaz. Daha önce gelen stok raporu ile yeni açıklama arasında fark varsa sebebi sorulur. Bu bilgi talebi, m.497’deki satışa bağlı bedel hesabıyla aynı başvuru amacı değildir; burada yeni basım koşulunun varlığına ilişkin kayıt aranır.
Baskının belirli bölümünün hasarlı olması veya satışa sunulmadan yok olması hâlinde m.499 ayrıca incelenir. Bu olay, satılmış ve tükenmiş baskıyla otomatik aynı sayılmaz. Elde kalan nüshaların niteliği ve yok olma kaydı gösterilir. Başvuran, kanunun farklı olayları ayrı düzenlediği gerçeğini atlayarak her tedarik sorununu m.491/3 süre verme örneğine dönüştürmez.
Yeni basımın ihmal edildiğine ilişkin kronoloji
Yeni basım için önceki görüşmeler, yayımcının cevapları ve üretim kayıtları tarih sırasına konulur. Baskının tükenmesiyle sonraki basım görüşmesinin tarihleri ayrı yazılır. Yayımcının belirli bir üretim takvimi açıklaması varsa bu açıklama korunur. Yapılmış bir basımın belgeleri bulunmasına rağmen yalnız kitap henüz bir platformda görünmedi diye hiç basılmadığı ilan edilmez. Basım, dağıtım ve satışa çıkış ayrı olaylardır.
Matbaa siparişi ile gerçekleştirilmiş basım aynı aşama değildir. Sipariş, üretimin planlandığını gösterebilir; basımın tamamlandığına ilişkin belge ayrıca incelenir. Başvuruda mevcut aşama doğru anlatılır. Yayımcı bir tarih bildirmiş fakat sonra değiştirmişse iki açıklama birlikte saklanır. Değişiklik nedeni, eser teslimi veya düzeltme beklenmesi gibi dosyada gerçekten bulunan olaylarla karşılaştırılır. Olmayan bir üretim gecikmesi sebebi üretilmez.
Yayımlatanın kendi yerine getirmediği ve dosyayla ilgili yükümlülükler saklanmaz. Eser dosyasının teslimi, kararlaştırılmış düzeltme ve ilgili iletişim kayıtları kronolojide yer alır. Böylece sadece yayımcının son mesajı değil, üretimin hangi gerçek aşamada bulunduğu incelenir. Bildirimin açık talebi, mevcut kayıtlar üzerinden yeni basımın verilen süre içinde gerçekleştirilmesidir.
Uygun sürenin açık ve denetlenebilir gösterilmesi
M.491/3 uygun süre verilmesini düzenler. Kanunda bütün eserler için tek sayı bulunmaz. Bu nedenle ihtar şablonuna otomatik otuz gün yazmak, bu sayıyı kanuni süreye dönüştürmez. Başvuruda seçilen süre ve bitişinin nasıl belirleneceği açık gösterilir. Eserin hacmi, basım tekniği ve mevcut üretim aşamasına ilişkin gerçek kayıtlar süre açıklamasında kullanılmalıdır. Kanunun uygunluk koşulu yalnız başlığa yazılarak yerine getirilmez.
Bildirimin ulaştığı tarihten başlayan bir süre kullanılmışsa başlangıç ve hesap yöntemi açık olmalıdır. Belirli takvim tarihi seçilmişse bu tarihin muhatabın bildirimi aldığı zamanla uyumu kontrol edilir. İhtarın tesliminden önce sona eren veya üretim için gerçek anlamda zaman bırakmayan tarih, örneğin boşluğuna rastgele eklenmez. Süre bildiriminde başlangıç, bitiş ve istenen iş aynı metinde takip edilebilmelidir.
Görüşmelerde verilen tarihle resmî süre verme başvurusundaki tarih farklıysa hangi bildirimin esas alındığı açıklanır. Yeni bir süre kabul edilmişse ilgili yazışma korunur. Başvuran sonradan hesabı değiştirdiğinde önceki bildirimi yok saymaz. Dilekçe ve teslim belgesi, sürenin sonradan denetlenmesini sağlayacak biçimde birlikte dosyalanır. Birden çok bildirim varsa her biri ayrı tarih ve içerikle listelenir.
Yeni basım öncesinde eserin sürümü
TBK m.493 eser sahibinin düzeltme ve iyileştirme, haleflerinin güncelleştirme alanını ayrıca düzenler. Yayımcı, ilgili imkan verilmeden yeni basım yapamaz ve çoğaltamaz. Bu nedenle süre verme başvurusunda hangi eser sürümünün teslim edildiği ve ilgili düzeltme iletişimi gösterilir. M.493’ün koşulları, yayımcının menfaatini zedelememe ve sorumluluğunu artırmama düzeniyle birlikte okunur. Sınırsız değişiklik hakkı gibi anlatılmaz.
Son dosyanın adı, teslim tarihi ve sürüm bilgisi kaydedilir. Yazışmada yalnız bazı sayfaların değiştiği belirtilmişse bu değişiklikler listelenir. Bir dosyanın gönderilmiş olmasıyla yayımcı tarafından alındığına ilişkin mevcut kayıt ayrılır. Eski sürüm ve yeni sürüm, üretim hatasına yol açmayacak biçimde tanımlanır. Bu kayıtlar yeni basım talebini somutlaştırır; bütün sözleşme koşullarının yeniden kararlaştırıldığı anlamına gelmez.
Üretim dosyasında basım numarası, adet ve eser ayrımı
Basım numarası ile o basımdaki nüsha adedi farklı kayıtlardır. İkinci basımın planlanması, önceki basımdan kalan nüshanın yeniden dağıtıma verilmesiyle aynı işlem değildir. İhtarda hedeflenen basım sözleşmedeki yetkiyle eşleştirilir. Üretim belgesinde basım numarası bulunmuyorsa yalnız dosya adından yeni basım sonucu çıkarılmaz. Matbaa kaydının hangi eser sürümüne ve hangi üretim partisine ait olduğu açıklanmalıdır. Aynı siparişin fatura ve irsaliyesi, iki ayrı tamamlanmış basım olarak sayılmaz. Yayımcının üretim cevabı bu bilgiler üzerinden incelenir.
Bir sözleşmede birden çok eser varsa her eserin yetki, baskı ve stok durumu ayrı tutulur. Bir eserin tükenmiş olması diğerlerinin de tükendiği anlamına gelmez. Başvuru yalnız ilgili eser için hazırlanmışsa konu ve sonuç bölümünde bu eser açık yazılır. Eklerde başka eserlerin raporları bulunuyorsa ilgili satırlar ayrılır. Toplu sözleşmenin bütün hükümlerinin sona erdiği sonucuna, tek esere yönelik süre verme örneğinden otomatik ulaşılmaz. Diğer eserlerin mevcut basım ve kullanım kayıtları kendi dosyasında izlenir.
Yayımcının cevabında yeni basımın adedi de açıklanmışsa bu miktar sözleşmenin kapsamıyla karşılaştırılır. Süre verme talebi, sözleşmede bulunmayan sınırsız çoğaltma izni değildir. Bildirim yalnız basımın zamanında gerçekleştirilmesini istemek için gönderilmişse bunun hak kapsamını genişlettiği kabul edilmez. Yeni bir adet veya farklı kullanım konusunda anlaşma yapılmışsa o anlaşmanın gerçek metni ayrıca gösterilir. Başvuran, üretim cevabına karşılık verdiğinde hangi hususu kabul ettiğini açık yazmalı; farklı konuları tek kısa onay cümlesinde belirsiz bırakmamalıdır.
Basım tamamlandığında tarih ve belge numarası kronolojiye işlenir. Eski baskı stoğundan yapılan sevk ile yeni basımdan yapılan sevk ayrı kaydedilir. Bu kayıtlar süre sonunda gerçekleştirilen işin hangisi olduğunu ortaya koyar. Sonraki dağıtım veya bedel hesabı, bu üretim tespitine eklenebilir; fakat yeni basımın gerçekleşme tarihi son satışın tahsil tarihine dönüştürülmez.
Yayınevine yeni basım için süre verme ihtar örneği
Örnek, m.491/3 koşulları belgelerle kontrol edildikten sonra kullanılır. Süre alanı dosyanın gerçek üretim koşullarına göre doldurulur. Tükenme tarihi veya yeni basım yetkisi bulunmuyorsa mevcutmuş gibi yazılmaz. Henüz cayma açıklaması yapılmadığı bu aşamada sonuç bölümü yeni basıma yöneliktir.
[YAYIMCININ / YAYINEVİNİN UNVANI]’NA
Başvuran yayımlatan: [Ad soyad/unvan, adres]
Yayımcı: [Unvan ve bildirim adresi]
Eser ve sözleşme: [Eser adı, sözleşme tarihi/numarası]
Konu: TBK m.491/3 uyarınca yeni basımın gerçekleştirilmesi için uygun süre verilmesidir.
Açıklamalar
1. [Sözleşme ve ilgili hüküm] uyarınca [belirli birkaç basım/bütün yeni basımlar şeklindeki gerçek yetki] tarafınıza verilmiştir. İmzalı sözleşme ve ilgili ekler Ek 1’dedir.
2. [İlgili baskı] adedinin tükenmesi [tarih ve gerçek stok/dağıtım kayıtları] ile gösterilmiştir. Tükenme ve yeni basım görüşmelerinin kronolojisi Ek 2’dedir. Yeni basımın gerçekleşmediğine ilişkin mevcut durum [belgeli açıklama]dır.
3. Yeni basım için eserin ilgili sürümü ve teslim kaydı [gerçek kayıt]dır. Varsa düzeltme iletişimi Ek 3’te gösterilmiştir. Üretim aşaması ve süre belirlemede kullanılan bilgiler Ek 4’tedir.
Bildirim ve talepler
TBK m.491/3 uyarınca yeni basımı gerçekleştirmeniz için [başlangıç, sürenin uzunluğu ve bitiş hesabı / açık bitiş tarihi] şeklinde belirlenen uygun süreyi veriyorum. Bu sürenin dayanağı [esere ve üretim aşamasına ilişkin somut açıklama]dır. Yeni basımın gerçekleşmesine ilişkin kayıtları tarafıma bildirmenizi talep ederim. Verilen sürede basım gerçekleştirilmezse m.491/3’te düzenlenen sözleşmeden cayma hakkının koşulları oluşacaktır.
Ekler: 1. Yayım sözleşmesi ve yetki. 2. Baskı-stok ve görüşme kronolojisi. 3. Eser sürümü ve teslim. 4. Üretim aşaması ve süre açıklaması. 5. Varsa temsil belgesi.
Tarih: [Tarih]
Yayımlatan: [Ad soyad/unvan ve yetkili imza]
Word yeni basım için süre verme ihtarını ve baskı kronolojisini indir. Boş süre alanı, kanunda sabit süre bulunduğu anlamına gelmez; somut uygunluk açıklamasıyla doldurulur.
İhtarın ulaşması ve süre sonundaki kontrol
Bildirim sözleşmedeki yayımcıya ve ilgili adrese iletilir. M.491/3 her dosyada noter şartı yazmaz; kullanılan yöntemin bildirim içeriğini ve ulaşma zamanını belgeleyebilmesi gerekir. Gönderilen metin, ekler ve teslim kaydı birlikte korunur. İletim belgesinin tarihi, yazının hazırlandığı tarih yerine geçirilmez. Süre ulaşmadan başlıyorsa hesabın dayanağı yeniden kontrol edilir.
Süre sonunda yayımcının cevabı ve basımın gerçekleşmesine ilişkin belgeler incelenir. Sadece basacağız açıklaması gerçekleşmiş basım belgesi değildir. Buna karşılık tamamlanmış üretim kaydı mevcutsa hiç basılmadığı iddiası sürdürülmez. Verilen süre içinde hangi işin gerçekleştiği belirlenir. Cayma düşünülüyorsa bu örnek aynen tekrar gönderilmez; şartlar, tarih ve sonuç açıklaması ayrı metinde kurulmalıdır.
Sık sorulan sorular
1. Yeni basım için hangi maddeye dayanılır?
TBK m.491/3 birkaç basım veya bütün yeni basımlar yetkisi, tükenmiş baskı ve ihmal koşullarıyla uygun süre verme mekanizmasını düzenler.
2. İlk baskı bitince her yayımcı yeniden basmak zorunda mı?
Yeni basım yetkisi sözleşmeden kontrol edilir. Basım sayısı belirtilmemişse m.491/1 ancak bir basım hakkı tanır.
3. Kanuni süre otuz gün müdür?
Hayır. Madde uygun süre düzenler. Belirli bir gün sayısı bütün eserlere otomatik uygulanmaz.
4. Tek kitapçıda stok olmaması yeterli mi?
Bütün ilgili baskının tükenmesiyle aynı değildir. Yayımcı, dağıtım ve mevcut stok kayıtları birlikte incelenir.
5. Sipariş verilmesi basımın gerçekleşmesi midir?
Üretim planı ve tamamlanmış basım ayrı aşamalardır. İlgili belgenin hangi aşamayı gösterdiği kontrol edilir.
6. Süre verme ihtarı sözleşmeyi hemen bitirir mi?
Bu örnek yeni basım için süre verir. Verilen sürede basım gerçekleştirilmezse kanundaki cayma koşulu incelenir.
7. Yazılı sözleşme önemli mi?
TBK m.488 yayım sözleşmesini yazılı geçerlilik şekline bağlar. İmzalı sözleşme ve ilgili ek protokoller dosyaya alınır.
8. Yeni baskı öncesi düzeltme nasıl izlenir?
M.493’ün koşulları ve ilgili eser sürümü incelenir. Teslim ve düzeltme kayıtları süre verme kronolojisine bağlanır.
9. Eksik telif için aynı dilekçe kullanılır mı?
Bu içerik yeni basıma yöneliktir. Satış hesabı ve bedel talebi m.497 ile ilgili ayrı kayıt ve başvuruda düzenlenir.
10. Bildirim mutlaka noterle mi yapılır?
M.491/3 her başvuru için noter zorunluluğu koymaz. Sözleşme, ispat ihtiyacı ve ulaşma kaydı kontrol edilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili iç okumalar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.487, m.488, m.491 ve m.493
- TBMM: Kanunun kabul edilen metni
- Basım sayısı ve baskı adedi genel rehberi
- Yeni basım öncesinde düzeltme ve iyileştirme
- Satış hesabı ve telif ödemesi için ayrı dilekçe
Dayanak ve kapsam
İçerik güncel resmî TBK m.491/3 uyarınca yeni basım için süre verme aşamasına yöneliktir. Yazılı sözleşme, yeni basım yetkisi, baskının tükenmesi, mevcut üretim ve verilen sürenin uygunluğu ayrı kontrol edilir. Hazırlama tarihi: 30 Eylül 2026.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Türkiye genelindeki dosyaları Mersin’den yürütür. İhsaniye Mahallesi, Profit İş Merkezi, Akdeniz/Mersin ofis konumu görüşme adresini gösterir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
