Yapıdan Doğan Tehlikenin Önlenmesi Talep Dilekçesi

Yapıdan doğan tehlikenin önlenmesi talep dilekçesi, başkasına ait bina veya başka bir yapı eseri nedeniyle zarar görme tehlikesiyle karşılaşan kişinin, gerekli önlemlerin alınmasını hak sahiplerinden istemesi için hazırlanır. Doğrudan dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.70 hükmüdür. Başvuru için zararın gerçekleşmesini beklemek gerekmez. Dilekçede yapı, tehlikenin kaynağı, başvuranın nasıl etkilendiği ve alınması istenen önlemin amacı somutlaştırılır.

Bu örnek, yapı üzerindeki ilgili hak sahibine gönderilecek yazılı önlem talebidir. Mahkemeye sunulan dava dilekçesi veya belediyenin teknik tespit tutanağı değildir. Üç sayfalık Word dosyasında talep metni, gözlem ve belge hazırlık formu, alınan önlemleri takip çizelgesi bulunur. Zarar meydana gelmişse TBK m.69 kapsamında yapı malikinin tazminat sorumluluğu ayrıca incelenir.

TBK m.70 hangi hakkı verir?

Madde, başkasına ait bina veya diğer yapı eserinden zarar görme tehlikesiyle karşılaşan kişiye gerekli önlemleri isteme hakkı tanır. Talebin konusu tehlikenin giderilmesidir. Henüz zarar doğmamışken gelecekte oluşacağı varsayılan bir bedeli kesin alacak gibi tahsil etmeye yönelik değildir. Tehlikenin varlığı ile gerçekleşmiş zararın miktarı ayrı inceleme konularıdır. Önlem başvurusu hazırlanırken bu iki konu farklı başlıklar altında tutulmalıdır.

Kanunda yalnız bitişik taşınmaz malikine verilmiş bir hak anlatılmaz; zarar görme tehlikesiyle karşılaşan kişi esas alınır. Başvuran kendi bağlantısını yine de göstermelidir. Komşu konutun kullanıcısı, yakındaki işyerinin işletmecisi veya somut olarak tehlikeden etkilenen başka kişi bakımından olay anlatımı farklılaşır. Başkasının hakkını temsil ettiğini ileri süren kişi ise temsil sıfatını ve kimin adına talepte bulunduğunu açıkça belirtmelidir.

Hangi yapı unsuru tehlike yaratıyor?

Yalnız binanın açık adresini yazmak her zaman yeterli değildir. Kaynağın hangi cephe, çatı bölümü, duvar, korkuluk veya sabit yapı unsuru olduğu gösterilmelidir. Başvuranın gözlemiyle belirleyebildiği yer tarif edilir. Teknik nitelendirme için yeterli bilgi bulunmuyorsa olmayan mühendislik sonucu yazılmaz. Görülen durumun açık anlatımı ile uzman raporundaki tespit aynı tür bilgi değildir.

Yapının eski görünmesi, bütün unsurlarının tehlikeli olduğuna ilişkin teknik karar yerine geçmez. Tersine, binanın yeni olması da belirli bir yapı unsurundan doğan somut tehlikeyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Dilekçenin ağırlığı yapının yaşı üzerinde değil, olayın belirli kaynağı ve başvurana etkisi üzerinde olmalıdır. Fotoğrafın hangi bölümü gösterdiği kısa açıklamayla belirtilirse muhatap inceleme yerini daha kolay belirler.

Tehlike ile kişisel gözlem nasıl ayrılır?

Gözlem cümlesi görülen olayın tarihini, yerini ve niteliğini anlatır. Uzmanlık gerektiren sonuç ise rapora dayanmalıdır. Bir çatlağın fotoğrafını sunmakla taşıyıcı sistem hakkında kesin hüküm vermek aynı işlem değildir. Dilekçede “fotoğrafta görülen açıklık” gibi kaynağı belli anlatım kullanılabilir; rapor yokken “bina kesin olarak çökecek” şeklinde sonuç yazılmaz. Netlik, teknik bilgi olmadan kesinlik iddiasında bulunmak demek değildir.

Tehlikenin başvuranla bağlantısı ayrıca açıklanır. Kullanılan giriş, yürüyüş güzergâhı, işyeri önü veya etkilenen eşyanın bulunduğu alan tarif edilir. Aynı sokakta oturmak bilgisi tek başına bütün yapı sorunlarını kişisel talebe dönüştürmez. Yapı unsuruyla zarar görme tehlikesi arasındaki bağlantı, yer ve kullanım bilgisiyle kurulmalıdır. Fiilen gerçekleşen düşme, kopma veya başka olay varsa tarih ve eldeki kayıtlar ayrıca gösterilir.

Talep kime gönderilir?

TBK m.70, gerekli önlemlerin hak sahiplerinden istenmesini düzenler. Yapının maliki ve ilgili hak ilişkisi mümkün olan güvenilir kayıtlarla belirlenmelidir. Binada oturan ilk kişiye veya yalnız kapıcıya bırakılan yazı, bütün hak sahiplerine ulaştığını kanıtlamaz. Kiracı, malik, intifa hakkı sahibi ve yönetici sıfatları birbirine karıştırılmamalıdır. Muhatap seçimi yapıya ilişkin mülkiyet ve kullanım ilişkisine göre yapılır.

Kat mülkiyetine tabi yapıda sorun ortak yerden kaynaklanıyorsa yönetimin ve kat maliklerinin konumu ayrıca değerlendirilir. Yöneticiye bilgi verilmesi uygulamada koordinasyon sağlayabilir; ancak bu durum yöneticiyi her olayda tek başına bütün maddi sorumluluğun sahibi yapmaz. Dilekçede kime hangi sıfatla başvurulduğu yazılır. Birden fazla muhatap varsa her birine yapılan gönderimin teslim bilgisi ayrı saklanır.

Önlem talep dilekçesi örneği

Örneği doldururken yalnız gerçek gözlemleri ve mevcut belgeleri kullanın. Teknik rapor yoksa rapor eki varmış gibi yazmayın. Önlem yöntemini belirleyen yetkili teknik değerlendirme bulunuyorsa ilgili kısmın tarih ve sayısını belirtin. Acil tehlike bulunan durumda dilekçenin hazırlanması veya cevabı beklenerek güvenlik bildirimi geciktirilmez.

Yapıdan doğan tehlikenin önlenmesi talep dilekçesini Word olarak indirin. Dosyadaki hazırlık ve takip sayfaları, başvuru ile sonraki işlemleri birbirine bağlar. Sunulacak ekler dilekçede sayılır; kişisel değerlendirme notları muhataba gönderilen nüshadan ayrılır.

Talep edilen önlem ne kadar ayrıntılı olmalı?

İstenen sonuç, tanımlanan tehlikenin giderilmesi olmalıdır. “Binayla ilgilenin” cümlesi hangi unsurun inceleneceğini ve hangi riskin önleneceğini göstermeyebilir. Buna karşılık uzman incelemesi olmadan belirli bir taşıyıcı parçanın sökülmesini veya belirli bir güçlendirme tekniğinin uygulanmasını emretmek de doğru değildir. Başvuruda riskin kaynağı açık anlatılır; teknik çözümün yetkin kişilerce belirlenmesi ve uygulanması istenir.

Geçici koruma ile kalıcı giderim ayrı işlerdir. Tehlikeli alana erişimin yetkili kişilerce düzenlenmesi gibi ilk koruyucu işlem, asıl yapı unsurunun onarımının tamamlandığı anlamına gelmez. Cevapta yalnız bir uyarı levhası konulduğu belirtilmişse bu bilginin hangi riski ne ölçüde karşıladığı incelenmelidir. Dilekçe, başvurana kendiliğinden yolu kapatma, binaya girme veya yapıyı sökme yetkisi vermez.

Kanunda sabit cevap süresi var mı?

TBK m.70, her başvuru için yedi, on beş veya otuz günlük tek bir cevap süresi belirlemez. Dilekçeye yazılan özel tarih, kanunda bulunmayan genel bir süre gibi tanıtılmamalıdır. Önlem ihtiyacının aciliyeti ve işlem planı somut olayla bağlantılıdır. Muhataptan yazılı cevap ve zaman planı istemek, bütün tehlikeler için aynı bekleme süresinin güvenli veya hukuken zorunlu olduğu anlamına gelmez.

Önceki bildirimler sonuçsuz kaldıysa bunların tarihleri ve içerikleri gösterilir. “Defalarca söyledim” yerine bilinen her başvurunun kayıt bilgisi yazılır. Cevap gelmemesi, tehlikenin giderildiğini veya muhatabın bütün iddiaları kabul ettiğini göstermez. Özel bildirim, yargısal veya idari başvuru sürelerini kendiliğinden durdurduğu varsayımıyla kullanılmamalıdır. Devam eden acil tehlike, yalnız yazışma takibine indirgenmez.

Kamu makamlarına başvuru ile ilişkisi

TBK m.70’in ikinci fıkrası, kişilerin ve malların korunmasına ilişkin kamu hukuku kurallarını saklı tutar. Hak sahibine yazı gönderilmesi, ilgili idarenin denetim veya güvenlik yetkisini kaldırmaz. Aynı şekilde kamu makamına yapılmış bildirim, özel hukuk talebinin bütün unsurlarını kendiliğinden karşılamaz. Her başvurunun muhatabı, amacı, kayıt numarası ve cevabı dosyada kendi başlığı altında gösterilir.

Bu örnek, yapı hakkında kendiliğinden resmî riskli yapı tespiti, tahliye kararı veya yıkım kararı üretmez. Böyle bir idari işlem varsa kendi dayanak ve başvuru usulüyle değerlendirilmelidir. Özel kişiye yöneltilen önlem talebiyle idari karara itiraz aynı metinde birbirine karıştırılmamalıdır. Acil can veya mal tehlikesi görüldüğünde ilgili acil müdahale ve kamu birimlerine bildirim, muhatabın mektuba cevap vermesine bağlanmaz.

Fotoğraflar nasıl açıklanmalı?

Fotoğraf dosyaları için tarih, çekim yeri ve görüntülenen yapı bölümü kaydedilir. Geniş açı görüntü yer bağlantısını; yakın görüntü görülen ayrıntıyı anlatır. Tek yakın görüntü hangi binaya veya hangi cepheye ait olduğunun anlaşılmasını zorlaştırabilir. Ek listesinde her fotoğrafın neyi gösterdiği kısa cümleyle açıklanır. Görüntünün tek başına ispatlamadığı teknik sonuç, fotoğraf açıklamasına kesin tespit gibi eklenmez.

Kayıt almak için tehlikeli bölgeye yaklaşılmaz, izinsiz özel alana girilmez veya yapı unsuruna müdahale edilmez. Güvenli biçimde elde edilmiş mevcut kayıtlar kullanılır. Belgeyi göndermeden önce üzerine açıklama eklenmiş kopyayla özgün dosyayı ayırın. Başvuru ekindeki işaretlerin neyi gösterdiği anlaşılmalıdır. Fotoğrafın tarihini değiştirmek veya başka olayın görüntüsünü bu yapıya aitmiş gibi sunmak, bildirimin güvenilirliğini ortadan kaldırır.

Teknik rapor hangi soruları karşılamalı?

Mevcut raporun hangi yapı unsurunu ve hangi tarihteki durumu incelediği kontrol edilir. Raporun kapsamı bütün bina değil yalnız belirli cephe elemanıysa dilekçede kapsam genişletilmez. İncelemeyi yapan kişinin uzmanlık alanı, gözlemin yöntemi ve raporda belirtilen sınırlamalar dosyada görünmelidir. Başka tarihte veya başka bölüm için hazırlanmış rapor, yeni tehlikeyi değerlendirmiş gibi kullanılmaz.

Rapor bir önlem öneriyorsa uygulama koşulları ve takip ihtiyacı da okunur. Önerinin yalnız acil geçici koruma mı yoksa kalıcı giderim mi olduğu ayrılır. Teknik rapordan birkaç kelime seçip raporun bütünüyle çelişen talep kurulmaz. Muhataba gönderilen yazı, raporun tarih ve ilgili bölümüne atıf yapabilir. Başvuranın kendi gözlem notları, raporu hazırlayan uzmanın imzalı görüşü gibi gösterilmez.

Muhatap önlem aldığını bildirirse

Cevapta yapılan işin yeri, kapsamı ve tamamlanma tarihi aranır. “Gereken yapıldı” ifadesi, hangi unsurun incelendiğini tek başına açıklamaz. Talep edilen hususla yapılan işlem karşılaştırılır. Tehlikenin kaynağı cephedeyse başka bölümdeki bakımın fotoğrafı aynı talebin karşılandığını göstermeyebilir. Varsa işlem raporu, bakım kaydı ve ilgili belgeler cevapla birlikte saklanır.

Başvuranın dışarıdan yaptığı gözlem teknik güvenlik onayının yerine geçmez. Yeni durumun değerlendirilmesi uzmanlık gerektiriyorsa uygun teknik inceleme esas alınmalıdır. Takip formunda görülen değişiklik ile muhatabın beyanı ayrı alanlarda tutulur. Bir kısmın onarılması diğer kısmın da güvenli olduğu şeklinde genellenmez. Devam eden somut sorun varsa yeni tarih ve belirli unsur gösterilerek bildirilir.

Zarar gerçekleşmişse talep nasıl ayrılır?

Gerçekleşmiş zarar için fatura, hasar kaydı, onarım belgesi veya diğer deliller ayrı tutulur. TBK m.69 yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğan zarar bakımından özel sorumluluk düzenler; m.70 ise tehlikenin önlenmesini konu alır. Dilekçenin amacı önlem alınmasıysa zarar kalemlerinin ayrıntılı tazminat hesabı başka bir talebin yerine metne karıştırılmamalıdır. Mevcut zarar ve devam eden tehlike aynı dosyada ayrı açıklanabilir.

“Haklarım saklıdır” cümlesi her türlü süreyi koruyan veya karşı tarafı otomatik borçlu hâle getiren bir formül değildir. Gerçekleşmiş zararın hukuki dayanağı, sorumluları ve başvuru süresi ayrıca incelenir. Yapıdaki tehlikenin sonradan giderilmesi, geçmiş zararın kendiliğinden ödendiği anlamına gelmez. Aynı şekilde zarar için ödeme yapılması, devam eden güvenlik sorununun da çözüldüğünü kanıtlamaz.

Komşuluk davasıyla arasındaki sınır

Komşu taşınmazdan gelen gürültü, koku veya başka taşkınlık hakkında hazırlanmış genel dava metni, her yapı tehlikesi bildirimine aynen uyarlanmaz. Komşuluk hukukuna aykırılığın giderilmesi dava dilekçesi, mahkemeye yöneltilen ve dava usulünü içeren farklı bir metindir. Buradaki örnek, hak sahibine TBK m.70 kapsamında somut önlem ihtiyacının bildirilmesine odaklanır.

Özel bildirimden sonuç alınamaması hâlinde yargısal koruma ihtiyacı, uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre değerlendirilir. Bu bildirim bütün davalar için zorunlu ve yeterli ön şartmış gibi sunulamaz. Dava açılması, geçici koruma, delil tespiti ve varsa dava şartı süreçleri ayrı usullere tabidir. Başvuranın kendisinin hazırladığı özel talep yazısı mahkeme kararı gibi uygulanamaz.

Gönderim ve teslim dosyası nasıl tutulur?

Gönderilecek son metin ve ekler tek listeyle eşleştirilmelidir. Muhatabın adı, sıfatı ve adresi okunaklı olmalıdır. Temsilci imzalayacaksa hangi kişi adına hareket ettiği belirtilir. Gönderim yönteminin sağladığı teslim kaydı saklanır. Sadece telefon görüşmesinin tarihi biliniyorsa yazılı belge varmış gibi anlatılmaz; görüşmenin gerçek kapsamı ve varsa sonraki yazılı teyit birbirinden ayrılır.

Birden fazla hak sahibine aynı bildirim gönderiliyorsa hangi nüshanın kime ulaştığı ayrı kaydedilir. Sonradan yeni fotoğraf veya rapor sunulduğunda ilk başvurunun tarihine atıf yapılır. Dosyada ilk durum, ilk bildirim, verilen cevap, yapılan işlem ve son gözlem sıralı tutulur. Böylece tehlikenin zaman içindeki değişimi, yalnız son yazı üzerinden değil belgeler arasındaki bağlantıyla anlaşılır.

Yerinde inceleme için erişim nasıl koordine edilir?

Muhatap teknik inceleme yapacağını bildirirse tarih, incelemeyi yapacak kişi ve bakılacak yapı unsuru önceden netleştirilir. Başvuranın kullandığı alana erişim gerekiyorsa erişimin amacı ve kapsamı açıklanmalıdır. Önlem talebi göndermek, başvuranın konutuna veya işyerine belirsiz kişilerin sınırsız girmesine izin verdiği anlamına gelmez. İncelemeye katılan kişilerin görevleri kaydedilir; yalnız randevuya gelmiş olmak raporun tamamlandığını veya tehlikenin kaldırıldığını göstermez.

İnceleme sırasında görüşülen konular ile alınan kesin kararlar ayrılır. Bir ustanın sözlü önerisi, imzalı teknik rapor veya yetkili idare işlemi olarak kaydedilmez. İşlemin kapsamı değişirse hangi bölümün neden inceleme dışında kaldığı not edilir. İncelemeden sonra verilecek raporun kim tarafından ve hangi iletişim kanalından iletileceği belirlenir. Başvuranın takip çizelgesi, bu yazışmaların tarih ve belge numaralarını bir arada tutmak için kullanılabilir.

Onarım sırasında yeni tehlike doğarsa

Önlem alınması için başvurulmuş olması, uygulama sırasında oluşan yeni riskleri önemsiz hâle getirmez. Onarım bölgesinden başka parçaların düşmesi, kullanılan geçiş alanının değişmesi veya koruma düzeninin kaldırılması gibi fiilen gözlenen değişiklikler tarihleriyle kaydedilir. Yeni bildirimde önceki sorun tekrar edilmekle yetinilmez; yapılan işlem ile yeni durumun bağlantısı açıklanır. Teknik sebep kesin bilinmiyorsa gözlenen olay anlatılır ve değerlendirme istenir.

Uygulamayı yapan firma ile hak sahibinin irtibatı dosyada ayrı gösterilmelidir. Firmanın şantiyede bulunması, başvurunun muhatabının değiştiği veya önceki hak sahibinin bütün yükümlülüklerinin sona erdiği anlamına gelmez. Başvuranın firmaya ilettiği pratik bilgi ile hak sahibine yönelttiği hukuki talep aynı kayıt altında kaybolmamalıdır. Acil durum bildirimleri, işin bitiminde hazırlanacak toplu raporun beklenmesine bağlanmaz.

Dosyanın kapanışı nasıl kaydedilir?

İşlem tamamlandığında talebin hangi kısmının karşılandığı açıkça yazılır. Tamamlanan onarım, kalan eksik, verilen teknik belge ve son gözlem tarihi ayrı alanlarda tutulur. Başvuranın “işlem yapıldığını gördüm” açıklaması, teknik yeterlilik konusunda yetkisi dışında bir onay veya geçmiş zararlarından vazgeçme beyanı hâline getirilmemelidir. İmzalanması istenen tutanakta teslim, kabul, ibra ve güvenlik onayı gibi farklı sonuç doğuran ifadeler dikkatle ayrılır.

Muhatabın cevap verdiği yazı ile fiilen tamamlanan işin tarihleri farklıysa ikisi de korunur. Sonradan tehlike aynı unsurda tekrar ortaya çıkarsa yeni gözlem eski dosyayla bağlantılı kaydedilir. Eski kayıtlar güncel fotoğraflarla değiştirilmez; tarihler boyunca oluşan belge zinciri saklanır. Bu yöntem, giderimin kapsamını ve sonraki bildirimin nedenini somut biçimde göstermeye yarar.

Resmî kaynak ve son kontrol

TBMM’nin yayımladığı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.70, yapıdan kaynaklanan zarar tehlikesine karşı önlem istemenin doğrudan dayanağıdır. m.69 gerçekleşmiş zarar sorumluluğuyla bağlantılıdır. Kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır. Başvuru öncesinde muhatabın sıfatı, yapının belirli bölümü, gözlem tarihi, belge kapsamı ve talep edilen sonuç yeniden eşleştirilmelidir. Kanunda olmayan sabit cevap süresi veya teknik raporda bulunmayan kesin tespit metne eklenmez.