Ev Düzeninde Yaşayan İşçinin Gıda ve Barınak Talep Dilekçesi

Ev düzeninde yaşayan işçinin gıda ve barınak talep dilekçesi, işverenle birlikte ev düzeni içinde yaşayan işçinin yeterli gıda ve uygun barınak sağlanmasını istemesi için hazırlanır. Doğrudan kanuni dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.418/1 hükmüdür. İşçi ve işverenin birlikte ev düzeni içinde yaşaması bu hükmün açık koşuludur. Yalnız evde çalışmak, bir işyerinin lojmanında bulunmak veya başka kişinin evine belirli günlerde hizmet vermek, koşul incelenmeden aynı hukuki ilişki olarak kabul edilmez.

Buradaki başvuru işverenden gıda ve barınak yükümlülüğünün yerine getirilmesini isteyen doğrudan bildirimdir. Sağlık gideri iadesi, ücret alacağı, sosyal güvenlik tescili veya konut kiracısının tahliye savunması değildir. Talepler mevcut yaşam ve hizmet ilişkisiyle sınırlandırılır. Yetersizliği gösteren gerçek kayıtlar belirtilir; bulunmayan bir beslenme olayı, oda özelliği veya sözleşme hükmü dilekçeye eklenmez. Word örneğinin ikinci sayfası yaşam düzeni ile eksikliklerin ayrı belgelenmesine ayrılmıştır.

Ev düzeni içinde birlikte yaşama koşulu

Kanun, yükümlülüğü işçi işverenle birlikte ev düzeni içinde yaşıyorsa düzenler. Dosyanın ilk incelemesi işçinin nerede çalıştığıyla sınırlı kalmaz; yaşam düzeninin gerçek özellikleri kayda geçirilir. İşin türü, hizmet sözleşmesinin tarafı, kalınan yer, bu düzenin başlangıcı ve işverenle birlikte yaşamı gösteren mevcut belgeler belirlenir. Bir adresin sözleşmede geçmesi, o adreste birlikte yaşamın bütün koşullarının gerçekleştiğini tek başına açıklamaz.

Geçici konaklama kaydı ile yerleşmiş birlikte yaşam düzeni aynı başlık altında belgesiz birleştirilmez. İşçinin belirli günlerde gidip kendi evine dönmesi, dosyadaki gerçek çalışma biçimidir ve dilekçede olduğu gibi yazılmalıdır. Başvuranın düzeni işverenle birlikte yaşamayı içermiyorsa bu özel örneğin kanuni koşulu kendiliğinden oluşmuş sayılmaz. Talebi güçlendirmek için çalışma adresiyle ikamet edilen yer birbirine dönüştürülmez. Hangi ilişkinin mevcut olduğu, tarafların gerçek uygulamasıyla açıklanır.

TBK m.393 hizmet ilişkisini bağımlı işgörme ve ücret ödeme üzerinden tanımlar. Bu ilişkinin varlığı da gösterilmelidir. Bir konutta misafir olmak veya aile ilişkisi içinde aynı evde bulunmak, tek başına işçi sıfatı ve m.418 yükümlülüğü oluşturmaz. Sözleşme, ücret kaydı ve iş talimatları gerçek hizmet ilişkisini açıklayan belgeler olarak incelenir. Başvuru, yalnız gündelik dilde kullanılan “yardımcı” veya “ev arkadaşı” ifadesine dayanarak hukuki sıfat üretmez.

Evde hizmet ve ev hizmetleri ile fark

TBK m.461’de düzenlenen evde hizmet sözleşmesi, işverenin verdiği işi işçinin kendi evinde veya belirlediği başka bir yerde yapmasıdır. İşçinin kendi evinde üretim yapması, işverenle birlikte ev düzeni içinde yaşaması demek değildir. Evde hizmet sözleşmesi rehberi bu farklı sözleşme tipini açıklar. İki kavramın başlığında “ev” bulunması, kanuni koşulların birbirine aktarılmasını haklı kılmaz.

Ev hizmetlerinde sosyal güvenlik ise ayrı bir inceleme alanıdır. Ev hizmetlerinde SGK rehberi sigortalılık ve bildirim konularına yöneliktir. Sigorta kayıtları çalışma ilişkisine dair bilgi taşısa da yeterli gıda ve uygun barınak sağlandığını tek başına göstermez. Sigorta başvurusu yapmak, işverene bu konuda gıda ve barınak talebi iletmekle aynı işlem değildir. Bu sayfadaki örneğe kontrol edilmemiş prim tutarı veya gün hesabı eklenmemiştir.

İşçinin kendi üretim alanında bozuk malzemeyi bildirmesi de farklı bir yükümlülüğe dayanır. Evde hizmette bozuk malzeme bildirimi, işin üretim araçlarına ilişkindir. Burada ise çalışma ve yaşam ilişkisinde gıda ile barınak edimi istenir. Malzeme bedeli, yemek gideri ve barınma koşulu üç farklı kayıt konusu olarak ele alınır; tek bir masraf tutarında birleştirilmez.

Yeterli gıda talebi nasıl somutlaştırılır?

TBK m.418/1 “yeterli gıda” sağlanmasını düzenler. Dilekçede bu yükümlülüğün hangi gerçek bölümünün yerine getirilmediği açıklanır. Mevcut sağlama düzeni, aksamanın görüldüğü dönem ve işverene daha önce iletilmiş bilgi varsa tarihi yazılır. Bütün dönemde hiç gıda sağlanmadığı ancak kayıtlar kısmi aksama gösterdiği halde ileri sürülmez. Başvuran, sağlanan bölümleri de doğru kaydederek eksik kalan somut durumu gösterir.

Bu maddeden herkese uygulanacak sabit bir günlük yemek parası, belirli marka ürün veya standart menü listesi çıkarılmaz. Talep ayni edimin yerine getirilmesine yöneliktir; para ödenmesi konusunda dosyada başka bir anlaşma bulunuyorsa bunun metni ayrıca incelenir. İşçinin kendisinin yaptığı harcama, kanundaki gıda yükümlülüğünü otomatik ve sınırsız bir nakit ödeme tarifesine dönüştürmez. Harcama belgesi farklı bir alacak talebine dayanak gösterilecekse talebin kapsamı ayrıca kurulmalıdır.

Beslenmeye ilişkin kişisel sağlık bilgisi mevcutsa dosyada yalnız talebin değerlendirilmesi için gerekli kapsamda kullanılır. Bu yazı tıbbi menü veya tedavi tavsiyesi vermez. Gerçek sağlık belgesinde bulunmayan zorunluluk dilekçede hekim önerisi olarak sunulmaz. İşverene iletilen açıklamanın hangi belgeyi esas aldığı belirtilir. Talep edenin kişisel bilgileriyle ilgisi bulunmayan üçüncü kişilerin sağlık kayıtları ek yapılmaz.

Uygun barınak talebinde kayıt düzeni

Barınak yönünden mevcut yerin ne olduğu ve yetersizlik iddiasının hangi özelliğe dayandığı açık yazılır. Yer tanımı, hizmet ve yaşam düzeni bağlantısı, eksikliğin görülme tarihi ve ilgili kayıt numarası belirtilir. Kanunun tek cümlesinden herkese uygulanacak sabit oda metrekaresi veya zorunlu otel sınıfı üretilmez. Dosyadaki barınma yerinin gerçek koşulları, tarafların açıklamaları ve mevcut belgeler üzerinden incelenir.

Görsel kayıt kullanılıyorsa kaydın tarihi ve hangi bölümün gösterildiği açıklanır. Başka bir konutun fotoğrafı kendi kalınan yerin belgesi gibi eklenmez. Ortak yaşam alanlarına ilişkin ilgisiz kişisel görüntüler talep dosyasına gereksiz biçimde konulmaz. Yetersizlik başka bir belgeyle gösterilebiliyorsa belgenin konusu ve kaynağı belirtilir. Kişisel notlar, işverenin imzaladığı tespit tutanağı olarak adlandırılmaz; her kaydın kimin tarafından oluşturulduğu açık tutulur.

Barınak sağlanmasını istemek, işçi lehine sınırsız bir konut mülkiyeti veya süresiz kira hakkı bulunduğunu ilan etmek değildir. Bu başvuru m.418’in hizmet ilişkisine bağlı edimini konu alır. Kalınan yer için ayrıca kira sözleşmesi, lojman düzeni veya başka kullanım ilişkisi varsa onun hukuki koşulları ayrıca okunur. Hizmet sözleşmesinin devamı, sona erme ve barınma yerinin kullanımına dair kayıtlar tek iddiada karıştırılmaz.

Yaşam yerinin değişmesi ve ücret kayıtları

Hizmet devam ederken kalınan yer değişmişse eski ve yeni yerin kayıtları ayrı düzenlenir. Başlangıçta sağlanan barınak, sonraki yerdeki koşulları kendiliğinden açıklamaz. Dilekçede ilgili dönem açık yazılır; önceki barınağın koşulları sonraki adrese aitmiş gibi aktarılmaz. İşverenin değişiklik bildirimi, işçinin fiilen kalmaya başladığı tarih ve mevcut yerin eksiklikleri ayrı belge alanlarına alınır. Eski yerdeki eksiklik giderilmişse bu bilgi de saklanır; devam eden sorun olarak ileri sürülmez.

Gıda sağlama düzeninin farklı dönemlerde değişmesi de aynı yöntemle izlenir. İşverence verilen yemek, işçinin kendisinin aldığı ürün ve başka kişinin sağladığı edim birbirinin kaydı olarak kullanılmaz. İşçinin alışveriş belgesi, belirtilen bütün tutarın yalnız kendi beslenmesi için harcandığını otomatik göstermeyebilir. Belgenin içeriği ve ilgili döneme bağlantısı açıklanır. Bu örnekte asıl talep, sağlama yükümlülüğünün yerine getirilmesidir; harcama belgesinden kontrol edilmemiş toplu para alacağı türetilmez.

Ücret belgesinde yemek veya barınma adıyla bir kalem bulunuyorsa kalemin niteliği okunur. Ücrete ek ödeme, sağlanan ayni edimin kaydı, masraf açıklaması ve kesinti aynı bilgi değildir. İşçinin elindeki net havale tutarı, bu dört ihtimalin hangisinin gerçekleştiğini tek başına açıklamaz. İlgili hesap belgesi ve sözleşme hükmü dosyaya alınır. Dilekçe, mevcut bir kalemin ne olduğunu sormayı, o kalemin hukuka uygunluğunu kabul etme beyanına dönüştürmez.

İşveren, işçiden ayrı bir alacağı bulunduğunu ileri sürüp bunu ücretle takas etmişse TBK m.407’nin ücret takasına ilişkin hükmü ayrıca incelenir. İşçinin rızası olmadan takas yasağı ile kasten verilen, yargı kararıyla sabit zarar alacağına ilişkin ücretin haczedilebilir kısmıyla sınırlı istisna aynı dosyada ayrı değerlendirilir. Sadece gıda veya barınak başlığı kullanılması, ücret hesabındaki her kesintiye otomatik geçerlilik sağlamaz. Bu sayfadaki edim talebi, kesinti ve ödeme uyuşmazlığının gerçek kayıtlarını ortadan kaldırmaz.

Bakım ve tedavi fıkrası neden ayrı tutulur?

TBK m.418/2, kusuru olmaksızın hastalık veya kaza gibi sebeplerle işgörme edimini yerine getiremeyen ve sosyal sigorta yardımlarından yararlanamayan işçinin bakım ve tedavisi hakkında ayrı koşul ve süre düzenler. Bir yıla kadar çalışmış işçi için iki haftalık süre öngörülür; bir yılı aşan her hizmet yılı için ikişer gün eklenir ve dört haftalık üst sınır korunur. Bu hüküm, gıda ve barınak talebindeki bütün dönemlere aynı iki haftalık sınır uygulanacağı anlamına gelmez.

Üçüncü fıkra, gebelik ve doğum durumunda aynı edimleri düzenler. Bu sayfadaki örnek bakım veya tedavi talebini hesaplamaz. Böyle bir dosya varsa hizmet süresi, sosyal sigorta yardımı ve ilgili durumun gerçek belgeleri ayrı incelenir. İlk fıkradaki yeterli gıda ve uygun barınak yükümlülüğünün dayanağı, bakım süresinin dolduğu ileri sürülerek yanlış biçimde açıklanmaz. Fıkraların farklı koşulları dilekçenin başlığında ve talep hesabında görünür kalmalıdır.

İşverene gıda ve barınak talep dilekçesi örneği

Örnek, birlikte ev düzeni içinde yaşayan işçiden işverene yöneliktir. Yalnız mevcut olan eksiklikler yazılır; sağlanan edimler saklanmaz. Ev düzeninde yaşayan işçinin gıda ve barınak talep dilekçesini Word olarak indirin.

Gönderim ve eksikliğin giderilmesini izleme

Bildirim, hizmet ilişkisinin gerçek işverenine yöneltilir. Evde bulunan her aile bireyi, sözleşme tarafı işveren olarak yazılmaz. İşveren adına cevap veren kişinin sıfatı varsa kayda geçirilir; dilekçenin muhatabı bununla karıştırılmaz. Metnin son nüshası, ek listesi ve teslim bilgisi saklanır. Başvuran, eksikliğin ilk kez hangi tarihte bildirildiğini gösteren kayıtları sonradan oluşturulmuş nottan ayırır.

Cevap gıda ile barınak için ayrı okunur. Birine ilişkin düzenleme yapılmış olması, diğer eksikliğin giderildiği şeklinde dosyaya yazılmaz. Gerçek düzenleme tarihi ve sağlanan edimin kapsamı çizelgeye eklenir. İşverenin yalnız ileride yapacağını açıklaması ile edimin fiilen sağlanması ayrı aşamalardır. Yeni durum incelenirken eski kayıt korunur; değişmiş koşullar başlangıçtan beri aynıymış gibi gösterilmez.

TBK m.418/1 bu dilekçe için sabit bir yedi veya otuz günlük cevap süresi belirlemez. Başvuruda kanuni olmayan gün sayısı ve sessizlikle otomatik kabul sonucu üretilmez. Bu bildirim ayrıca kendiliğinden fesih veya mahkeme kararı oluşturmaz. Ücret, zarar veya sözleşmenin sona ermesi hakkında başka bir talep gündeme gelirse onun gerçek dayanağı ve belgeleri ayrı değerlendirilir. Gıda ve barınak başvurusu üzerinden kesin tazminat sonucu ilan edilmez.

Sık sorulan sorular

İşverenin gıda ve barınak yükümlülüğü hangi maddede?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.418/1’de düzenlenir. İşçinin işverenle birlikte ev düzeni içinde yaşaması şartı korunur. Başvuru gerçek yaşam düzeniyle bağlantılı hazırlanır.

Evde çalışmak tek başına yeterli mi?

Hayır. İşçinin kendi evinde üretim yapması ile işverenle birlikte ev düzeni içinde yaşaması farklıdır. M.418/1’in birlikte yaşam koşulu incelenmeden iki ilişki aynı sayılmaz.

Kanun sabit günlük yemek bedeli koyuyor mu?

M.418/1 yeterli gıda sağlanmasını düzenler; bu cümleden herkese uygulanacak sabit nakit tarife çıkarılmaz. Gerçek bir para anlaşması veya başka alacak talebi ayrı incelenir.

Barınak için sabit oda ölçüsü var mı?

Bu hüküm adına bütün dosyalara aynı metrekare veya otel sınıfı yazılmaz. Mevcut barınak ve somut yetersizlik gerçek özellikleriyle gösterilir. Dosyadaki ek düzenlemeler ayrıca okunur.

Bakım ve tedavi süresi aynı taleple mi hesaplanır?

Bakım ve tedavi m.418’in ikinci ve üçüncü fıkralarında ayrı koşullarla düzenlenmiştir. Bu örnek ilk fıkradaki gıda ve barınak edimine yöneliktir; farklı süreler tek hesaba aktarılmaz.

Sigorta kaydı barınağın sağlandığını gösterir mi?

Sigorta kaydı çalışma ilişkisini açıklayabilir. Gıda ve uygun barınak sağlandığını tek başına doğrulamaz. Sosyal güvenlik bildirimi ile buradaki edim talebi ayrı konulardır.

Gıda verilmiş dönemler gizlenebilir mi?

Hayır. Mevcut sağlanan bölüm ve eksik kalan bölüm ayrı kaydedilir. Kısmi aksama, bütün dönemde hiçbir edim sağlanmadığı iddiasına dönüştürülmez. Bildirim gerçek kayda dayanır.

Bu dilekçe konut mülkiyeti talebi midir?

Hayır. Hizmet ilişkisine bağlı uygun barınak sağlanması istenir. Ayrı kira, lojman veya kullanım ilişkisi varsa o ilişkinin koşulları kendi belgeleriyle ayrıca değerlendirilir.

İşverenin cevap vermemesi kabul sayılır mı?

M.418/1 adına sessizlikle otomatik kabul sonucu yazılmaz. Gönderim ve alınma kayıtları korunur; edimin gerçekleşip gerçekleşmediği kendi gerçek belgeleri üzerinden izlenir.

Word örneğine bütün olası eksiklikler yazılır mı?

Yalnız mevcut ve gerçek eksiklikler yazılır. Köşeli parantezler olay, dönem ve belge bilgileriyle doldurulur. Dosyada bulunmayan barınma veya beslenme olayı örnekten üretilmez.

Resmî kanun metni ve inceleme

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun resmî metnindeki m.418 esas alınmış; hizmet ilişkisi için m.393, ücret takası için m.407 ve evde hizmet ayrımı için m.461 incelenmiştir. Kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır. Birlikte yaşam, gıda, barınak ve farklı bakım edimleri kanunun ayrı koşullarıyla ele alınmıştır.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde hizmet sözleşmesi dosyalarını inceler. Mersin merkezli bürodan Türkiye genelindeki iş ve sözleşme dosyaları yürütülür. Mersin büro konumu ulaşım bilgilerini gösterir. Dilekçenin kullanımı öncesinde hizmet ilişkisi, birlikte yaşam kayıtları, gerçek eksiklik ve muhatap dosya üzerinden belirlenir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Ev Düzeninde Yaşayan İşçinin Gıda ve Barınak Talep Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular