İşverenin Ödeme Güçsüzlüğünde Güvence Talep Dilekçesi

İşverenin ödeme güçsüzlüğünde güvence talep dilekçesi, hizmet sözleşmesinden doğan haklarının güvenceye bağlanmasını isteyen işçinin işverene yönelttiği yazılı başvurudur. Açık dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.436 hükmüdür. İşveren ödeme güçsüzlüğüne düşmüşse, sözleşmeden doğan hakları uygun süre içinde güvenceye bağlanmayan işçi sözleşmeyi derhâl feshedebilir. Bu dilekçe öncelikle güvence ister; örnekte sözleşmeyi o anda sona erdiren bir fesih beyanı bulunmaz.

Başvuru, ödeme güçsüzlüğünü gösteren gerçek kayıtlarla ve güvence istenen belirli sözleşme haklarıyla hazırlanır. Kanunda bulunmayan sabit bir yedi günlük süre, her ödeme gecikmesini ödeme güçsüzlüğü sayan açıklama veya otomatik altı aylık tazminat iddiası kullanılmaz. Dilekçedeki tutarlar gerçek ücret ve ödeme belgelerinden çıkarılır. Uygun süre dosyanın koşullarıyla ilişkilendirilir; yalnız örnek metinde bir tarih bulunması o sürenin her olayda hukuken uygun olduğunu göstermez.

TBK 436’nın birlikte incelenecek koşulları

İlk koşul, işverenin ödeme güçsüzlüğüne düşmesidir. İkinci konu, işçinin hizmet sözleşmesinden doğan haklarının güvenceye bağlanmasıdır. Üçüncü konu güvence için uygun süredir. Derhâl fesih hakkının bu özel dayanağı değerlendirilirken koşullar atlanmaz. İşveren hakkında yapılan genel ekonomik yorum, internet haberindeki söylenti veya başka bir işletmenin borcu, gerçek işverenin ödeme güçsüzlüğünü tek başına kanıtlayan belge olarak yazılmaz.

Ücretin bir tarihte ödenmemesi dosyada gösterilecek bir olaydır; fakat bu olayın hangi koşullar altında gerçekleştiği ayrıca okunur. İşverenin mevcut açıklaması, ödeme kayıtları, sözleşme borçları ve varsa resmî dosya bilgileri birlikte değerlendirilir. Bir banka işlem hatasının veya açıklanmamış tek farkın doğrudan genel ödeme güçsüzlüğü olduğu ilan edilmez. Başvuru, güçsüzlük iddiasının gerçek dayanağını ayrı ek numarasıyla göstermelidir.

Madde metni ödeme güçsüzlüğünü yalnız işveren hakkında kesinleşmiş iflas kararı bulunması şartına bağlamaz. Bununla birlikte iflas veya başka resmî süreç ileri sürülüyorsa gerçek kararın tarihi, dosyası ve kapsamı okunur. Her borç takibinin iflas olduğu yazılmaz. Başvuranın bu süreçlere ilişkin belgesi yoksa varmış gibi dosya numarası eklenmez. Hukuki dayanak, genel bir mali sıkıntı anlatımından gerçek olayın kayıtlarına geçirilir.

Güvence istenen hakların listesini hazırlama

Sözleşmeden doğan haklar, dönemi ve dayanak hükmüyle gösterilir. Ücret alacağı, gerçekten kararlaştırılmış ücret eki ve diğer sözleşme hakları aynı isimsiz toplam altında yazılmaz. Her kalem için doğum koşulu, mevcut tutar veya hesap yöntemi, ödeme durumu ve ilgili belge belirlenir. Dilekçe henüz doğmamış tartışmalı bir tazminatı kesinleşmiş ücret alacağı gibi sunmaz. Gerçek sözleşme hakkının hangi kapsamda güvenceye bağlanması istendiği anlaşılır olmalıdır.

Muaccel borç ile sonraki döneme ilişkin sözleşme hakkı ayrı kayıt alanlarında tutulur. Güvence istemek, bütün gelecekteki ücretin bugün peşin ödenmesini aynı anlamda talep etmek değildir. Talep metni hangi hakların mevcut ödeme alacağı ve hangilerinin güvence konusu olarak gösterildiğini açıklar. Güvencenin kapsamını büyütmek için sözleşmenin devam süresi varsayımla belirlenmez; belirsiz süreli ilişkiye hayalî bitiş tarihi eklenmez.

Brüt ücret, net ödeme ve kanuni kesintiler aynı rakam değildir. Ücret belgesi ile banka kayıtları karşılaştırılır. Bir aya ait eksik ödeme, farklı aya ait avansla ilişkilendiriliyorsa avansın gerçek açıklaması gösterilir. Önceden karşılanmış kalem tekrar güvence listesine ödenmemiş borç olarak eklenmez. Eksik hesap belgesi için ücret hesap pusulası talep dilekçesi ayrı bilgi başvurusunu açıklar.

Uygun süre nasıl kayda geçirilir?

TBK m.436 “uygun bir süre” ölçütünü kullanır. Metinde herkes için değişmez bir gün sayısı yoktur. Talebin kapsamı, güvencenin hazırlanması için mevcut koşullar, bildirim ve dosyanın gerçek durumu değerlendirilir. Dilekçede belirtilen son tarih, başvuranın dosyaya göre belirlediği süre olarak açıklanır. Bu tarihin hangi gerçek gerekçeyle seçildiği yazılır; “kanunen yedi gün” ifadesiyle bulunmayan süre kanuna mal edilmez.

Gönderim günü ile muhatabın aldığı gün birbirinden ayrılır. Postaya verilen fakat henüz alınmamış bildirimin gönderim kaydı, aynı gün işverene ulaşmış belge olarak kullanılmaz. Süre ve son tarih değerlendirmesi talebin gerçek iletim bilgileri üzerinden yapılır. Yeni bir güvence önerisi geldiğinde önerinin alındığı tarih kaydedilir. Eksik güvence belgesinin tamamlanması için yapılan yazışma, ilk talebin kayıtlarını sessizce değiştiren yeni başlangıç gibi gösterilmez.

Uygun sürenin dolması, sözleşmenin hiçbir ek beyan olmaksızın kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. M.436 işçiye şartları gerçekleştiğinde derhâl feshedebilme hakkı verir. İşçinin bu hakkı kullanıp kullanmayacağı ve fesih beyanının içeriği ayrı belirlenir. Başvuruda “cevap vermezseniz sözleşme otomatik feshedilmiş sayılır” cümlesi kullanılmaz. Güvence isteyen yazının amacı ile fesheden yazının hukuki sonucu ayrıdır.

Sunulan güvencede hangi bilgiler kontrol edilir?

Güvence belgesinde kimin lehine düzenleme yapıldığı, hangi işveren borcunu kapsadığı, tutarı, kapsamı ve süresi okunur. İşçinin adı yerine başka alacaklıyı gösteren belge, kendi haklarının güvenceye bağlandığının kaydı olarak alınmaz. İlgili sözleşme ve haklarla bağlantısı kurulamayan genel bir açıklama da tek başına yeterli güvence kabul edilmez. Sunulan güvencenin hukuki geçerliliği, kendi işlem türünün koşulları üzerinden ayrıca incelenir.

Ödeme vaadi ile güvence aynı kavram değildir. İşverenin daha sonra ödeme yapacağını açıklaması kayıt altına alınır; açıklamanın gerçek güvenceye nasıl bağlandığı sorulur. Bir güvence belgesinin fotokopisinin gönderilmesi halinde belgenin bütünü, düzenleyen taraf ve doğrulama bilgileri değerlendirilir. Başvuranın güvenceyi yeterli bulduğunu gösteren bir kabul beyanı, belge incelenmeden örneğe eklenmez. Eksik kapsam yazılı cevaba açık kalemlerle belirtilir.

Başka kişiler lehine de kullanılan bir güvence gösterilmişse kendi haklarının bu belge içindeki yeri açıklatılır. Aynı güvence tutarı, hiçbir sınırlama yokmuş gibi her alacaklı için ayrı tam güvence olarak çoğaltılmaz. Düzenlemenin kendi hukuki niteliğine göre erişim ve kapsam değerlendirilir. Bu sayfa her güvence türünü tek bir geçerlilik kontrolüyle onaylamaz. Dilekçe, önerinin tüm belgelerle ve ilgili hak çizelgesiyle birlikte sunulmasını ister.

Hak çizelgesiyle güvence belgesini eşleştirme

Güvence önerisinde ücretin yalnız belirli dönemi yer alıyorsa hangi dönemin kapsandığı açık kaydedilir. İşçinin çizelgesindeki bütün hakların aynı belgeyle karşılandığı, kapsam satırları okunmadan yazılmaz. Farklı bir para birimi veya farklı tutar gösterilmişse dosyadaki hak hesabıyla aradaki ilişki açıklatılır. Güvence tutarı ile güvenceye konu borcun tutarı birbirinin yerine kullanılan iki başlık değildir. Mevcut sınırlamalar ve kapsam dışı bırakılan kalemler tam belge üzerinden izlenir.

Belgenin imza veya düzenleme tarihi ile geçerli olduğu dönem ayrı gösterilir. Düzenleme açıklamasında belirli bir bitiş tarihi bulunuyorsa o tarih görünür bırakılır. İşçinin başvurusunda esas alınan sözleşme hakkı daha sonraki dönemi de içeriyorsa bu kapsam farkı cevap incelemesine yazılır. Belgenin yalnız ilk sayfası üzerinden kalan koşulların olmadığı varsayılmaz. Ek, değişiklik veya sınırlama metni belirtilmişse o bölüm de istenir.

İşverenle aynı marka altında çalışan başka şirketin unvanı, hizmet sözleşmesindeki borçlu şirketin unvanıyla karşılaştırılır. Ayrı şirketin açıklama göndermesi, işveren borcunun kendiliğinden üstlenildiğini gösteren işlem olarak kabul edilmez. Sunulan belgenin tarafları ve gerçek kapsamı okunur. İşçinin ödeme aldığı hesap sahibinin farklılığı da sözleşme tarafının sessizce değiştiği şeklinde kaydedilmez. Başvurunun muhatabı, sözleşme ve gerçek çalışma ilişkisine göre belirlenir; güvence belgesi bu bağlantı içinde değerlendirilir.

İşverene güvence talep dilekçesi örneği

Örnek güvence istemeye yöneliktir. Ödeme güçsüzlüğü, güvence kapsamı ve uygun süre alanları gerçek dosya değerlendirmesiyle doldurulur. İşverenin ödeme güçsüzlüğünde güvence talep dilekçesini Word olarak indirin.

Güvence talebi, ödeme talebi ve fesih ayrımı

Gecikmiş bir ücretin ödenmesini istemek mevcut ödeme borcuna yöneliktir. M.436 çerçevesindeki güvence talebi, ödeme güçsüzlüğü ve sözleşme haklarının korunmasını konu alır. İki konu aynı dosyada bulunabilir, fakat aynı işlem değildir. Dilekçede bir ücretin hem ödenmesi hem güvenceye bağlanması söz konusuysa amaç ve güncel ödeme durumu açıklanır. Sonradan ödeme yapılan kalem, güvence incelemesinde eski ödenmemiş tutarıyla bırakılmaz.

Fesih ise devam eden sözleşmeyi sona erdiren ayrı beyandır. TBK m.435, sözleşmeyi fesheden tarafın fesih sebebini yazılı bildirmesini düzenler. Güvence talep metnine bu beyan sonradan incelenmeden eklenmez. Kanuni şartların gerçekleşmesi ve uygun sürede güvence sağlanmaması değerlendirilmeden sonuç tarihi yazılmaz. Fesih gündeme geldiğinde ilk başvuru, ulaşma kaydı, cevap ve güvence belgeleri birlikte okunur.

TBK m.437 haklı sebeple feshin maddi sonuçlarını ayrı düzenler. Bir tarafın sözleşmeye uymamasından doğan haklı fesihte sebep olunan zararın giderilmesi ve diğer durumlarda hâkimin değerlendirmesi aynı maddenin farklı hükümleridir. M.436’nın tek cümlesinden her dosyada sabit aylık tazminat çıkarılmaz. Zarar, alacak ve başka hakların her biri kendi koşuluyla hesaplanır. İşçinin feshi ile işverenin haklı sebebe dayanmayan feshi farklı hukuki olaylardır.

İşin görülmesi ve ayrı çalışma hakları

Bu örnek yalnız güvence istemektedir. Dilekçenin gönderildiği gün işçinin bütün edimleri otomatik sona ermiş gibi kayıt yapılmaz. İşgörmeden kaçınma, fesih ve çalışma düzenine ilişkin başka bir hak gündeme gelirse kendi kanuni koşulları ayrıca belirlenir. Ücretin ödenmemesine ilişkin İş Kanunu m.34 rehberi farklı düzenlemeyi açıklar. O düzenlemenin koşulları TBK m.436’nın uygun süre ölçütü yerine geçirilmez.

Sözleşmenin süre niteliği de özgün belgeler üzerinden okunur. Belirli süreli sözleşmenin yenilenmesi rehberi süre ve zincir ilişkisine yöneliktir. Güvence isteyen metin, sırf bitiş tarihi var diye bütün sözleşme türünü kesinleştirmez. Uygulanacak özel çalışma mevzuatı ile TBK’nın genel hizmet hükümlerinin ilişkisi dosyanın gerçek niteliğine göre belirlenir. Başvuranın hukuki sıfatı ve işverenin kimliği her aşamada korunur.

Gönderim sonrası dosyanın güncellenmesi

İlk talep ve ekleri son gönderilen nüsha olarak saklanır. Cevapta sunulan güvence belgesi kendi tarih ve kaynağıyla dosyaya alınır. Birden fazla cevap varsa hangi belgenin hangi eksik kalemi tamamladığı çizelgede gösterilir. İşverenin farklı unvan veya başka şirket borcu için sunduğu belge, ilgili hizmet sözleşmesinin güvencesi olduğu incelenmeden kabul edilmez. Muhatap ile güvence borçlusu bağlantısı açıklanmalıdır.

Yeni ödeme, hak tutarını veya güvence ihtiyacını değiştirmişse dosya güncellenir. İlk hesap silinmez; yeni hesapta değişikliğin kaydı gösterilir. Aynı banka hareketi hem ödeme hem ayrı bir güvence tahsilatı olarak iki kez yazılmaz. Uygun sürenin sonuna gelindiğinde mevcut belgeler bir arada değerlendirilir. Sonraki fesih veya alacak başvurusu hakkında karar, ilk dilekçenin varlığıyla otomatik alınmış sayılmaz.

Sık sorulan sorular

Ödeme güçsüzlüğünde güvence talebinin dayanağı nedir?

TBK m.436’dır. İşverenin ödeme güçsüzlüğüne düşmesi ve sözleşme haklarının uygun süre içinde güvenceye bağlanmaması halinde işçinin derhâl fesih hakkını düzenler.

Her maaş gecikmesi aynı koşulu oluşturur mu?

Ödeme gecikmesi ve ödeme güçsüzlüğü ayrı incelenir. Olayın kaydı, işverenin açıklaması ve mevcut ödeme durumu birlikte değerlendirilir. Tek gecikme belgesinden bütün mali durum varsayılmaz.

Kesinleşmiş iflas kararı şart mı?

Madde ödeme güçsüzlüğünü yalnız kesinleşmiş iflas şartına bağlamaz. Resmî bir süreç ileri sürülüyorsa gerçek belgesi ve kapsamı gösterilir. İflas dosyası bulunmadığı halde numara veya karar üretilmez.

Kanunda sabit güvence günü var mı?

M.436 uygun süre ölçütünü kullanır. Her dosya için değişmez gün sayısı verilmez. Dilekçedeki süre, talebin kapsamı ve gerçek koşullara göre gerekçelendirilir.

Bu örnek sözleşmeyi hemen feshediyor mu?

Hayır. Örnek güvence isteyen bildirimdir. Şartlar sonradan değerlendirilerek fesih kullanılacaksa ayrı ve açık beyan hazırlanır. Sürenin dolması otomatik fesih olarak yazılmaz.

Ödeme sözü her zaman güvence midir?

Vaadin neye bağlandığı ve gerçek güvence belgesi incelenir. Gelecekte ödeme yapılacağına ilişkin açıklama tek başına bütün hakların güvenceye bağlandığı sonucuna dönüştürülmez.

Güvence belgesinde hangi haklar gösterilmeli?

İlgili hizmet sözleşmesinden doğan gerçek haklar, kapsam ve bağlantılarıyla gösterilir. İşçi lehine düzenleme, borçlu, tutar ve süre okunur. Farklı alacaklıya ait belge aynı kabul edilmez.

Ödenmiş tutar güvence listesinde kalır mı?

Karşılanmış tutar ödenmemiş borç olarak yeniden yazılmaz. Yeni ödeme ve kapsam değişiklikleri gerçek tarihleriyle kaydedilir. İlk liste ile güncel hak listesi birbirine bağlanır.

Bu maddede sabit altı aylık tazminat var mı?

M.436 böyle sabit bir tazminat kuralı içermez. Fesih sonuçları ve alacaklar kendi hukuki dayanaklarıyla incelenir. Başka fesih düzenlemesindeki tutar buraya otomatik aktarılmaz.

Word örneği hangi belgelerle doldurulur?

Hizmet sözleşmesi, ödeme güçsüzlüğüne ilişkin gerçek kayıt, hak ve ödeme çizelgesi ile mevcut açıklamalar kullanılır. Süre ve tutarlar dosyaya göre belirlenir; bilinmeyen belge yerine senaryo yazılmaz.

Resmî kaynak ve hukuk incelemesi

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun resmî metnindeki m.436 esas alınmıştır. Hizmet ilişkisi için m.393, fesih bildirimi için m.435 ve sonuç ayrımı için m.437 kontrol edilmiştir. İnceleme tarihi 30 Eylül 2026’dır. Uygun süre, gerçek güvence ve sözleşme hakları birbiriyle ilişkilendirilerek değerlendirilir.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde hizmet ve alacak dosyalarını inceler. Mersin merkezli bürodan Türkiye genelindeki dosyalar yürütülür. Mersin büro konumu ulaşım bilgilerini gösterir. Başvurunun hazırlanmasında güçsüzlük kayıtları, güvence kapsamı ve süre dosyanın özgün belgeleriyle belirlenir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

İşverenin Ödeme Güçsüzlüğünde Güvence Talep Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular