Limited Şirkette Ek Ödemenin Geri Verilmesi Talep Dilekçesi | TTK 605
Limited şirkette ek ödemenin geri verilmesi talep dilekçesi, ortağın şirket sözleşmesindeki ek ödeme yükümlülüğünü gerçekten yerine getirdikten sonra TTK 605 uyarınca bu tutarın kısmen veya tamamen geri verilmesini istemesine yöneliktir. Kanuni mali şart, geri verilecek tutarın serbestçe kullanılabilecek yedek akçeler ile fonlardan karşılanabilir olmasıdır. Banka hesabında para bulunması bu şartın yerine geçmez. Talep, yapılan ödemenin kaynağını ve geri vermeyi karşılayacak serbest tutarı belgelemelidir.
Buradaki örnek halen ortak olan kişinin, daha önce müdürlerin çağrısıyla şirket hesabına ödediği ek tutarın belirli kısmını ilk kez geri istemesidir. Şirket tasfiye veya iflas halinde değildir. Güncel mali belgelerde talep edilen kısmı karşılayan serbest yedek akçe ve fon kaydı belirlenmiştir. Başvuru şirketin müdürlerine yöneltilir; belgeli mali durumun ve şirketin karar usulünün değerlendirilmesi istenir. Dilekçe tek başına geri verme kararı veya kanunda bulunmayan otomatik ödeme vadesi oluşturmaz.
TTK 605 yerine getirilen ek ödemenin geri verilmesini düzenler
TTK 605/1, yerine getirilen ek ödeme yükümlülüğünün kısmen veya tamamen geri verilebilmesi için ilgili tutarın serbestçe kullanılabilecek yedek akçeler ile fonlardan karşılanabilir olmasını şart koşar. Başvurunun dayanağı bu özel hükümdür. Sadece ortaklık sıfatına veya şirketin kâr etmiş olmasına dayanarak geçmiş katkının tamamı istenmez. Önce gerçekten yerine getirilmiş ek ödeme, ardından geri verme için kullanılabilecek kaynak belirlenir. Her iki unsurun belgesi aynı dosyada bulunur.
Madde bir geri verme imkânını mali koşulla sınırlar. Serbest kaynak kaydının bulunması, dilekçenin gönderildiği gün şirketin her talebi kendiliğinden kabul etmiş olduğu anlamına gelmez. Şirketin yürürlükteki sözleşmesi, ilgili kararları, mali tabloları ve yetkili organlarının işlem düzeni birlikte incelenir. Örnek, henüz verilmemiş kabul kararını varmış gibi göstermeden ilk geri verme talebini kurar. Kesinleşmiş ödeme taahhüdüne dayalı alacak takibi ayrı hukuki dosyadır; burada böyle bir taahhüt bulunduğu yazılmaz.
6335 sayılı Kanun m.41, TTK 605’teki işlem denetçisinin doğrulamasına ilişkin ibareyi metinden çıkarmıştır. Eski metinlerden alınan zorunlu işlem denetçisi raporu koşulu bu başvuruya eklenmez. Buna karşılık serbest kaynak şartı yürürlüktedir. Mali tablonun ve kaynak açıklamasının hazırlanması, kaldırılmış bir kanuni denetçi zorunluluğunun yeniden üretilmesi değildir. İsteğe bağlı alınmış uzman incelemesinin gerçek kapsamı belirtilir; kanunun her dosyada aynı raporu emrettiği söylenmez.
Şirkete gönderilen her para ek ödeme değildir
TTK 603/1 şirket sözleşmesiyle esas sermaye payı bedeli dışında ek ödeme yükümlülüğü kurulmasını düzenler. İlgili sözleşme hükmü, yükümlülüğün bağlı olduğu pay ve geçmiş ödeme çağrısı incelenir. Ödeme dekontunda yalnız ortak tarafından havale yazması hukuki niteliği tek başına belirlemez. Sermaye borcu, ortak tarafından verilen ödünç, mal satış bedeli ve gerçek ek ödeme birbirinden ayrılır. Başvuruda hangi borcun yerine getirildiği somut belgeyle açıklanır; muhasebe hesabına gelişigüzel ek ödeme adı verilmez.
TTK 603/5 şartlar gerçekleşmişse ek ödemeleri müdürlerin isteyeceğini belirtir. Geçmiş çağrının tarihi, dayandığı şirket sözleşmesi maddesi, ilgili pay ve istenen tutar kaydedilir. TTK 603/1’deki mali gereksinimlerden hangisinin geçmiş çağrıya dayanak olduğu gerçek dosyadan görülür. Bu dilekçe eski çağrıyı geçersiz sayıp sebepsiz ödeme iadesi istememektedir. Yerine getirilen geçerli ek ödemenin sonradan geri verilmesini konu alır; çağrı geçerliliği uyuşmazlığı aynı talepmiş gibi yazılmaz.
Ödemenin şirkete fiilen ulaşması banka kaydı ve şirketin ilgili hesap kaydıyla karşılaştırılır. Müdürün kişisel hesabına gönderilmiş para şirket hesabına yapılmış gibi gösterilmez. Birden fazla taksit varsa tarih ve tutarlar ayrı satırlara yazılır. Henüz ödenmemiş taahhüt, yerine getirilmiş ek ödeme toplamına katılmaz. Talep eden halen ortak olduğundan örnekte mevcut pay ve ortaklık bilgisi güncel kayıtlarla doğrulanır. Payı devredilmiş kişinin önceki katkı üzerindeki istemi bu örneğin otomatik sonucu kabul edilmez.
Serbestçe kullanılabilecek kaynak nakit bakiyesinden ayrılır
TTK 605’in aradığı kaynak serbestçe kullanılabilecek yedek akçeler ile fonlardır. Şirketin krediyle elde ettiği nakit, müşteri avansı veya başkasına ait tahsilat yalnız banka hesabında göründüğü için serbest yedek akçe sayılmaz. Mali belgede ilgili yedek veya fonun dayanağı ve kullanım kısıtı belirlenir. Kaydın başlığında fon sözcüğünün bulunması yeterli değildir. Serbest kullanılabilirlik, o kaydın gerçek hukuki ve mali niteliği üzerinden açıklanır.
TTK 610, anonim şirketlerin finansal tablolar ve yedek akçelere ilişkin 514 ilâ 527. maddelerini limited şirketlere de uygular. Bu nedenle şirketin yedek akçe kayıtları kanuni kullanım sınırlarından bağımsız okunmaz. Esas sermaye, kanuni yedekler, sözleşmesel tahsisler ve gerçekten serbest kayıtlar aynı torbada toplanmaz. Hesap çizelgesi, geri vermede kullanılacak her kaydın neden serbest olduğunu ve hangi belgeye dayandığını gösterir. Güncel kaynak toplamı bu sınıflandırmadan sonra belirlenir.
Mali tablonun dönem sonu ile başvuru tarihi arasında kaynak durumu değişmişse bu değişiklik dosyaya işlenir. Daha önce dağıtım için ayrılmış veya başka gerçek işlemle kullanılmış tutar ikinci kez mevcut serbest kaynak diye yazılmaz. Şirketin güncel zararları ve kayda etki eden işlemler gözden kaçırılmaz. Eski tabloda görünen tutar bugün aynı miktarda kullanılabilir kabul edilmez. Başvuru ekinde tablo tarihi ve sonradan yapılan kaynak hareketleri açık gösterilir; görülmemiş ara döneme olumlu rapor verilmez.
Ortak kaynak hesabını doğrulamak için TTK 614/1 uyarınca müdürlerden şirket işleri ve hesapları hakkında bilgi isteyebilir, belirli konularda inceleme yapabilir. Bu yazının örneği henüz reddedilmiş bilgi talebinin mahkemede çözümü değildir. Mevcut mali belgeyle belirli geri verme istenir. Kaynak belgesi bulunmayan dosyada bu örneğin kaynak doğrulandı cümlesi korunmaz; önce gerçek belge ve hesabın edinilmesi gerekir. Bilgi hakkı, bilinmeyen finansal sonucu biliniyormuş gibi yazma yetkisi vermez.
Kısmi talep önceki ödeme ve geri vermelerden hesaplanır
Kanun kısmen geri vermeyi de düzenlediğinden talep bütün geçmiş ek ödeme tutarıyla sınırlı bir seçim değildir. Ortağın gerçekten ödediği toplam, daha önce geri verilmiş tutar ve kalan kayıt ayrı gösterilir. İlk defa belirli kısmın geri verilmesi isteniyorsa bu kısım açık rakamla yazılır. Geçmiş ödeme birden fazla paya bağlıysa ilgili pay bağlantısı korunur. Başka ortağın ek ödemesi başvuranın kendi toplamına eklenmez; ödenmemiş borç iade kalemi oluşturmaz.
Talep edilen kısmın hem kalan yerine getirilmiş ek ödeme kaydı içinde bulunması hem de belgeli serbest kaynakla karşılanabilmesi incelenir. Hesap iki farklı sınırı gösterir. Şirket kaynağının büyük olması başvuranın hiç ödemediği ilave para için geri verme dayanağı değildir. Başvuranın geçmişte büyük tutar ödemiş olması da kaynak kısıtını kaldırmaz. Çizelgede toplam ödeme, önceki geri verme, kalan ek ödeme, mevcut serbest kaynak ve bu başvurudaki tutar farklı sütunlara konulur.
| Kayıt | Gösterdiği husus | Talepteki sınır |
|---|---|---|
| Gerçek şirket hesabı ödemeleri | Yerine getirilmiş ek ödeme | Taahhüt veya sermaye ödemesi eklenmez |
| Önceki geri verme kayıtları | Kalan tutarın hesabı | Aynı ödeme yeniden istenmez |
| Serbest kaynak açıklaması | TTK 605 mali koşulu | Salt nakit bakiyesi yeterli değildir |
| Belirli kısmi istem | Bu başvurunun tutarı | Kaynak ve kalan kayıt birlikte incelenir |
İlk başvuru müdürlere mali ve karar dosyasıyla yöneltilir
Şirketin tam unvanı, merkezi ve ilgili müdürleri doğru gösterilir. Başvurunun belirli mali kaynak incelemesi ve geri verme istemi içerdiği konu satırından anlaşılır. TTK 605 tek başına her şirkette değişmez bir karar merciini, toplantı şeklini veya cevap süresini düzenlemez. Güncel şirket sözleşmesi ve karar düzeni görülmeden mutlaka yalnız müdür karar verir yahut mutlaka genel kurul kararı gerekir şeklinde genel hüküm yazılmaz. Müdürlerden ilgili dosyanın şirketin uygulanacak usulüne göre yürütülmesi istenir.
Dilekçe ekleri yalnız gerçek kayıtlarla kurulur. Ödeme çağrısı, dekontlar, şirket hesap kaydı, kaynak açıklaması ve varsa önceki geri verme belgesi ayrı numaralanır. Başvuranın hazırladığı hesap ile şirketin onaylı hesabı aynı belge gibi sunulmaz. Mali belgenin kim tarafından ve hangi dönem için hazırlandığı belirtilir. Ödeme için başvuranın kendi hesap bilgisi yazılır. Başka kişiye gönderim talebi, sıradan banka bilgisi yerine gizlice konulmaz; ayrı temsil ve hukuki sebep gerekir.
Ek ödemenin kısmen geri verilmesi talep dilekçesi örneği
Limited şirkette ek ödeme geri verme talebini Word olarak indir. Bu örnek, gerçek ek ödeme ve belirli serbest kaynak belgeleri bulunan ilk kısmi istem içindir. Köşeli alanlar tamamlanır. Mali şart görülmeden doğrulandı beyanı yazılmaz; hazırlık sayfası gönderilmez.
[LİMİTED ŞİRKET TAM UNVANI] MÜDÜRLERİNE
Talep eden ortak: [Ad/unvan, kimlik/sicil ve adres]
Şirket: [Tam unvan, merkez ve sicil]
İlgili esas sermaye payı: [Gerçek kayıt]
Geri verilmesi istenen tutar: [Belirli rakam ve para birimi]
Konu: Yerine getirdiğim ek ödemenin belirtilen kısmının TTK 605 kapsamında geri verilmesi istemidir.
AÇIKLAMALAR
1. Şirketinizin halen ortağıyım. Güncel şirket sözleşmesinin [madde] hükmünde ilgili paya bağlı ek ödeme yükümlülüğü öngörülmüştür. Ortaklık ve sözleşme kayıtları ekte sunulmuştur.
2. Müdürlerin [tarih ve kayıt] ek ödeme çağrısı üzerine [tarih/tutar listesi] ödemelerini şirketin [hesap] hesabına yaptım. Yerine getirdiğim ek ödeme toplamı [tutar]dır. Dekontlar ve şirket hesap kaydı ekte yer almaktadır.
3. Önceki geri verme kayıtları ve kalan ek ödeme tutarı ek çizelgede gösterilmiştir. Bu başvuruda yalnız kalan kaydın [belirli tutar] kısmının geri verilmesini istiyorum. Sermaye payı bedelimin geri verilmesini veya başka ortağın ödemesini talep etmiyorum.
4. Ekteki [gerçek tarih ve hazırlayan] mali belge ve kaynak açıklamasında, bu istem tutarını karşılayan serbestçe kullanılabilecek [belirli yedek akçe/fon] kayıtları gösterilmiştir. Başvuru tarihine kadar kayda etkili gerçek hareketler ayrıca belirtilmiştir. TTK 605 mali koşulunun bu belgeler üzerinden değerlendirilmesini istiyorum.
5. İlgili belgelerin güncel şirket sözleşmesi ve uygulanacak karar düzeniyle birlikte incelenmesini, belirtilen kısmi geri verme istemimin şirketin ilgili usulüne göre karara bağlanmasını talep ediyorum. Bu dilekçeyi verilmiş kabul kararı veya otomatik ödeme vadesi olarak göstermiyorum.
6. Geri verme kabul edildiğinde ödeme ve kalan ek ödeme kaydının açık gösterilmesini; kararın ve uygulanacak ödeme bilgisinin tarafıma yazılı bildirilmesini istiyorum. Banka bilgim [başvuranın kendi hesap ve IBAN kaydı]dır.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.605; ek ödemenin kaynağı bakımından m.603; finansal tablo ve yedek akçe düzeni bakımından m.610.
SONUÇ VE TALEP: Yerine getirdiğim ek ödemenin [belirli tutar] kısmının, ekte gösterilen serbest kaynak ve TTK 605 şartı değerlendirilerek ilgili şirket usulüyle geri verilmesine karar verilmesini; karar, ödeme bilgisi ve kalan ek ödeme kaydının tarafıma bildirilmesini talep ederim.
EKLER: 1. Güncel ortaklık ve şirket sözleşmesi kayıtları. 2. Gerçek ek ödeme çağrısı. 3. Dekontlar ve şirket hesap kaydı. 4. Ödeme, önceki geri verme ve kalan tutar çizelgesi. 5. Güncel mali belge ve serbest kaynak açıklaması. 6. Varsa temsil belgesi.
[Gerçek tarih]
[Ortağın/temsilcinin adı ve imzası]
Karar, ödeme ve kalan ek ödeme ayrı izlenir
Şirketin cevabı yalnız dilekçe alındı kaydıysa kabul kararı olarak kullanılmaz. Kabul edilen miktar, ilgili karar, ödeme tarihi ve şirket hesabından yapılan gerçek transfer karşılaştırılır. Daha düşük tutar kabul edilmesi başvurunun tamamının ödendiği anlamına gelmez. Gerçek ödeme sonrasında kalan yerine getirilmiş ek ödeme kaydı güncellenir. Başvuranın tablosu şirket cevabıyla birlikte tutulur. Ödeme olmadan kalan kayıt sıfırlanmış gibi yeni dilekçe hazırlanmaz; karar ile ifa aynı aşama değildir.
Ret cevabında kaynak yetersizliği veya kullanım kısıtı belirtilmişse bunun dayandığı gerçek kayıt incelenir. İlk başvuru için kanunda yazmayan yedi, on beş veya otuz günlük kesin cevap süresi uydurulmaz. Sessizlik kaynak koşulunun kabulü sayılmaz. Sonraki uyuşmazlığın hukuki niteliği şirket sözleşmesi, karar ve gerçek mali duruma göre değerlendirilir. Bu sayfadaki talep otomatik icra belgesi, dava kabulü veya her gecikmede aynı faiz oranını doğuran bir metin olarak sunulmaz.
Geri verme, yükümlülüğü kaldırma ve kâr payı ayrı işlemlerdir
TTK 603/6 ek ödeme yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasını ayrı koşullara ve sermaye azaltımı hükümlerinin kıyasen uygulanmasına bağlar. TTK 605 ise yerine getirilmiş tutarın geri verilmesini düzenler. Ödenen kısmın geri verilmesi şirket sözleşmesindeki geleceğe ilişkin yükümlülüğün kaldırılmış olduğu anlamına gelmez. Bu örnek sözleşme değişikliği istememektedir. Yükümlülükten gelecekte muafiyet talebi, ilk geri verme dilekçesinin sonucuna eklenmeden kendi kanuni usulüyle ele alınır.
TTK 601 esas sermaye payı bedelinin geri verilmesine ilişkin yasağı, sermayenin azaltılması istisnasıyla düzenler. Ek ödeme geri verme talebi bu yasağı aşmak için sermaye katkısına farklı ad koyma yöntemi değildir. TTK 608 kâr payı düzeni de geçmiş ek ödeme tutarının geri verilmesiyle aynı işlem değildir. TTK 609 esas sermayeye ve ek ödemelere faiz verilmesini yasaklar; şirket sözleşmesindeki hazırlık dönemi faizi düzeni ayrıdır. Bu dilekçeye bütün geçmiş süre için banka kredisi gibi yıllık getiri eklenmez.
Sık sorulan sorular
Ödenen ek tutarın geri verilmesinin dayanağı nedir?
TTK 605, yerine getirilen ek ödemenin kısmen veya tamamen geri verilmesini serbest yedek akçe ve fon şartına bağlar.
Şirket hesabında nakit olması tek başına yeterli mi?
Hayır. Kanunun aradığı serbestçe kullanılabilecek yedek akçe ve fon kaynağı ayrıca belirlenir.
Henüz yerine getirilmemiş ek ödeme geri istenir mi?
Bu örnek yerine getirilmiş tutar içindir. Ödenmemiş taahhüt geri verme kalemi olarak yazılmaz.
Ek ödemenin sadece bir kısmı istenebilir mi?
Evet. TTK 605 kısmen geri vermeyi de düzenler. Belirli tutar ve kaynak hesabı birlikte gösterilir.
İşlem denetçisinin doğrulaması zorunlu mu?
TTK 605’teki bu ibare 6335 sayılı Kanun m.41 ile çıkarılmıştır. Güncel mali kaynak şartı devam eder.
Geri verme talebi ek ödeme yükümlülüğünü kaldırır mı?
Hayır. Geleceğe ilişkin yükümlülüğün azaltılması veya kaldırılması TTK 603/6 kapsamında ayrı işlemdir.
Sermaye payı bedeli bu dilekçeyle geri alınır mı?
Hayır. Esas sermaye payı bedeli TTK 601 düzenine tabidir; gerçek ek ödeme ile karıştırılmaz.
Dilekçeyi göndermek otomatik ödeme vadesi oluşturur mu?
TTK 605 bu ilk başvuruya otomatik vade veya değişmez cevap süresi koymaz. Talep ve karar ayrıdır.
Kaynak belgeleri için ortağın bilgi hakkı var mı?
TTK 614/1 müdürlerden şirket işleri ve hesapları hakkında bilgi istemeyi ve belirli konularda incelemeyi düzenler.
Word hazırlık sayfası şirkete gönderilir mi?
Hayır. Gerçek kayıtlar ve ekler tamamlanır; başvuruyu hazırlamaya yönelik son sayfa çıkarılır.
Resmî kaynaklar ve ilgili site yazıları
Temel dayanak Mevzuat Bilgi Sistemi Türk Ticaret Kanunu m.605’tir. 603, 601, 608, 609, 610 ve 614 açıklanan ayrı hususları düzenler. İlgili metin İstanbul Büyükşehir Belediyesi TTK PDF’sinde; çıkarılan ibare TBMM 6335 sayılı Kanun m.41 metninde görülebilir.
Genel yükümlülük için limited şirkette ek ödeme rehberi; yöneticinin görevleri için limited şirket müdürünün sorumluluğu; şirket işlemleri için şirketler hukuku çalışma alanı okunabilir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: Mersin’deki fizikî ofiste ve Türkiye genelindeki limited şirket dosyalarında şirket sözleşmesi, ek ödeme çağrısı, gerçek ödeme kayıtları, güncel serbest kaynak ve ilgili karar düzeni birlikte incelenir. İlk geri verme talebi belgeli tutar ve TTK 605 mali şartına göre hazırlanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
