Birlikte Saklayanlardan Zarar Talebi Dilekçesi

Birlikte saklayanlardan zarar talebi dilekçesi, aynı taşınırı birlikte saklamak üzere alan kişilere, saklama borcunun ihlalinden doğan belirli eşya zararını bildirmek ve giderim istemek için hazırlanır. Müteselsil sorumluluğun doğrudan dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.567; borca aykırılıktan doğan zarar isteminin dayanağı TBK m.112 hükmüdür. Dilekçede birlikte saklama ilişkisi, ihlal, zarar ve kalan talep tutarı belgeleriyle açıklanır.

Kısa ve net cevap

TBK 567, bir şeyi birlikte saklamak üzere alanların müteselsilen sorumlu olacağını düzenler. TBK 163 uyarınca alacaklı borcun tamamını veya bir kısmını borçluların hepsinden ya da yalnız birinden isteyebilir. Bu düzenleme aynı zararın her saklayandan ayrı ayrı tekrar tahsiline izin vermez. TBK 166/1 gereğince borçlulardan birinin ifa veya takasla sona erdirdiği bölüm, diğerlerini de o oranda borçtan kurtarır.

Birlikte saklama sıfatı ile zarar tutarı farklı konulardır. İki kişinin teslim sırasında bulunması, her ikisinin saklama borcunu üstlendiğini tek başına göstermez. Ayrıca müteselsil sorumluluk bulunması, hiç açıklanmamış bütün eşya bedelini otomatik tazminat yapmaz. TBK 112 çerçevesinde hangi borcun ihlal edildiği, bundan doğan zarar ve somut bağlantı gösterilir; borçlunun kusursuzluk ispatı hükmü de korunur.

Birlikte saklama ilişkisi hangi kanun maddeleriyle kurulur?

TBK 561 saklama sözleşmesini, saklayanın kendisine bırakılmış bir taşınırı güvenli bir yerde koruma altına almayı üstlenmesi üzerinden tanımlar. TBK 567 bunun birden fazla kişi tarafından birlikte üstlenilmesine ilişkin özel müteselsil sorumluluk hükmüdür. Talepte eşyanın saklanmak üzere verildiği açıklanır. Satış, kullanım ödüncü, onarım için teslim ve yalnız taşıma işi, sözleşme incelenmeden aynı saklama ilişkisi olarak sunulmaz.

TBK 162, böyle bir kabul bildirimi bulunmadığında müteselsil borçluluğun kanunda öngörülen hâllerde doğacağını düzenler. Birlikte saklayanlar bakımından kanuni dayanak m.567’dir. Başvurucu görülmemiş bir “müteselsil sorumluluk protokolü” hazırlamak zorunda olduğunu söylemez. Buna karşılık gerçekten birlikte saklama borcu üstlenildiğini gösteren ilişki ve kayıtları açıklar. Sıfatın kanuni sonucu ile o sıfatı ortaya koyan olay birbirinden ayrılır.

Genel ilişki için saklama sözleşmesi açıklaması okunabilir. Bu yazı eşyanın geri verilmesi istemini tekrar etmek yerine birlikte saklayanlara yöneltilen belgeli zarar talebini ele alır. Mevcut eşyanın geri alınması ile saklama sırasında oluşan kaybın giderilmesi, sonuç bölümünde ayrı işlemler olarak gösterilir.

Saklama ücretinin bulunup bulunmadığı da gerçek sözleşmeden belirtilir. Ücret ödenmemiş olması, taşınırın kim tarafından hangi amaçla alındığı sorusunu ortadan kaldırmaz. Öte yandan yalnız arkadaşlık veya aynı adreste bulunma nedeniyle kişiye sözleşme tarafı sıfatı verilmez. Başvuruda sözleşme açıklaması, teslim amacı ve muhatabın üstlendiği iş aynı olay etrafında kurulmalıdır.

Birlikte saklayanlar ile yardımcı kişiler nasıl ayrılır?

Her muhatabın adı veya tam unvanı, adresi ve birlikte saklama borcunu üstlenmesini gösteren belge ayrı belirtilir. İki kişinin adının sözleşmede bulunması kadar hangi sıfatla yer aldığı da önemlidir. İmza sahibi temsilci sıfatıyla bir şirket adına işlem yapmışsa kişisel saklayan sıfatı otomatik eklenmez. Şirketin personeli ile sözleşmenin tarafı aynı kişi olarak yazılmaz.

Depo anahtarının birden fazla kişide bulunması, her anahtar sahibinin başvurucuya karşı aynı saklama borcunu üstlendiğini tek başına çözmez. Anahtar, giriş ve görev kayıtları olayın fiilî yönünü gösterebilir. Birlikte saklama sıfatı sözleşme ve ilgili açıklamalar üzerinden ayrıca belirlenir. Dosyada sadece erişim imkânı bulunan kişi “müteselsil saklayan” diye adlandırılmaz.

TBK 116 yardımcı kişilerin fiillerinden sorumluluğu ayrı düzenler. Saklama borçlusunun çalışan kullanması ile iki kişinin birlikte saklama borçlusu olması aynı ilişki değildir. Dilekçe m.567’ye dayanıyorsa birden fazla muhatabın birlikte üstlenimini açıklamalıdır. Çalışanın davranışı ihlalin nasıl gerçekleştiğini gösteriyorsa bu davranış somut olay bölümünde belirtilir; görülmemiş ayrı saklama sözleşmesi oluşturulmaz.

Birden çok kişinin bir şeyi saklanmak üzere vermesi de başka konudur. TBK 565’in bu duruma ilişkin geri verme düzeni, bir şeyi birlikte saklamak üzere alanların m.567’deki sorumluluğuyla karıştırılmaz. Saklatanlar alacaklı tarafta, saklayanlar borçlu tarafta gösterilir. Sadece eşyanın birden fazla sahibinin bulunması, iki saklayan bulunduğu sonucunu kurmaz.

Ardışık teslim ile birlikte üstlenim aynı değildir

Eşyanın önce bir kişiye, daha sonra başka kişiye götürülmesi dosyada ayrı teslim hareketleri olarak gösterilir. İki farklı tarihte iki adın bulunması, kendiliğinden aynı şeyi birlikte saklamak üzere aldıkları sonucunu kurmaz. İkinci teslimin kimin talimatıyla yapıldığı, ilk saklayanın hangi işi sürdürdüğü ve ikinci kişinin ne üstlendiği belgelenir. M.567’ye dayanan başvuru, birlikte üstlenimin dayanağını bu hareketlerden ayrı açıklar. Eşyanın el değiştirmesi, ilk sözleşmenin sona erdiğini gösteren anlaşma olmadan sona erme belgesi diye kullanılmaz.

İşin başka yerde yürütülmesi ile sözleşmenin tarafının değişmesi de ayrı konulardır. Taşınırın başka adrese gönderildiği taşıma kaydı, tek başına yeni sözleşme tarafını belirlemez. İlk teslimdeki kabul belgesi, sonraki sevk açıklaması ve tarafların yazışmaları zaman sırasıyla okunur. İhlalin hangi dönemde meydana geldiği mevcut tespitlerle açıklanır; saklama dönemlerinin sınırları tahmin edilerek belirli kişiye kesin olay tarihi yüklenmez. Böylece zarar başvurusu gerçek üstlenim ve gerçek olay dönemine bağlanır.

Başvuruda birden fazla saklayana ilişkin bilgiler tek genel “depo” adı altında bırakılmaz. Her kişinin üstlenim kaydı, ilgili adres ve işlem dönemi görülebilir olmalıdır. Muhatabın kendi sıfatını tartıştığı cevapta hangi belgeye karşı çıktığı belirlenir. Birlikte sorumluluğun kanuni dayanağı açık tutulurken, sıfatı gösterecek delil yerine yalnız kişi sayısı kullanılmaz. Sonuç bölümündeki muhatap listesi bu incelemeyle aynı kişileri içermelidir.

İhlal ve eşyanın zarar durumu nasıl açıklanır?

Talepte önce bırakılan taşınır tanımlanır. Cihazda seri numarası ve aksesuar, başka eşyada ayırt edici kayıt ve teslim edilmiş parça listesi kullanılır. Eşyanın saklamaya verildiği tarihteki durumu ile sonradan görülen durum karşılaştırılır. Kayıp, eksik parça ve fizikî hasar aynı açıklama değildir. Her olay kendi teslim ve inceleme kayıtlarıyla gösterilir.

Saklama borcunun hangi yönünün ihlal edildiği açık yazılır. Eşyanın bulunamaması, yanlış kişiye verilmesi veya koruma koşullarına aykırı tutulması iddiaları ayrı olgulardır. Yalnız “mağdur oldum” cümlesi borca aykırılığı açıklamaz. Başvurucu teslim tarihini, son kontrolü, geri isteme veya teslim alma işlemini ve tespit edilen farkı aynı kronoloji içinde gösterir.

TBK 112, hiç veya gereği gibi ifa edilmeyen borçtan doğan zararın giderilmesini, borçlunun kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat edememesi sonucuna bağlar. Bu nedenle zarar talebinde sözleşme, ihlal, zarar ve bağlantı ortaya konulur. M.567 yalnız kişi sayısına dayanan sınırsız ve sebepsiz bir ödeme hükmü gibi sunulmaz. Karşı tarafın gerçek kusursuzluk açıklaması kendi dayanaklarıyla incelenir.

Eşyanın başvurucunun eline hasarlı dönmesi, hiç geri verilmemiş gibi anlatılmaz. Mevcut hasarın niteliği ve başlangıç durumuyla farkı belirtilir. Hasar tespiti için alınmış raporun tarihi, inceleme kapsamı ve incelenen eşyanın kimliği gösterilir. Başka ürünün raporu, uyuşmazlık konusu eşyanın bütün durumunu açıklayan teknik belge yerine kullanılmaz.

Birlikte saklayanlardan zarar talebi hangi tutara yönelir?

Zarar hesabında hangi kalemin neyi karşıladığı belirlenir. Eşyanın kaybı ileri sürülmüşse ilgili eşyanın gerçek özellikleri ve değer dayanağı gösterilir. Hasar dosyasında onarım gideri, değer kaybı veya başka kalem hangi olguya dayanıyorsa o açıklanır. Aynı ekonomik kayıp iki farklı ad altında tekrar yazılmaz. Eşyayı hem tamamen yok olmuş gibi fiyatlandırıp hem aynı kaybın onarım tutarını açıklamasız eklemekten kaçınılır.

Alış faturası, malın kimliği ve edinme bedeli için yararlı kayıttır; her tarihte aynı tazminat rakamını otomatik belirleyen karar değildir. Kullanım süresi, mevcut özellikler, önceki hasar ve teknik durum varsa belgeleriyle gösterilir. Talep, değeri bilinmeyen bütün aksesuarları tahmini fiyatlarla artırmaz. Her parçanın teslim edildiği ve olayla bağlantılı kaybı listede ayrı görülebilir.

Onarım teklifinin bulunması ile fiilen onarım yapılıp bedel ödenmesi farklı kayıtlardır. Teklif kendi adıyla, fatura ve ödeme kendi adıyla eklenir. Aynı iş için alınmış farklı teklifler tek toplam gider gibi toplanmaz. Başvurunun hesabı hangi belgenin hangi kalemi desteklediğini gösterir. Teknik değerlendirmeye dayanmayan “tamamen kullanılamaz” ifadesi rapor sonucu şeklinde aktarılmaz.

Zararın bir bölümü karşılanmışsa kalan istem yeniden hesaplanır. Saklayanlardan birinin ödemesi, eşyanın sonradan bulunması veya belirli parçanın geri verilmesi kendi gerçek kaydıyla ele alınır. Eşyanın dönmesinin bütün sonuçları ortadan kaldırdığı da bütün zararın aynen kaldığı da belgesiz söylenmez. Yeni durum hangi zarar kalemini etkiliyorsa o satır güncellenir.

Tek eşya dosyasında parça ve kalem eşleştirmesi

Ana eşya ve aksesuarlar birlikte teslim edilmişse başlangıç listesi korunur. Bir aksesuarın teslim listesinde bulunmaması ile saklayan tarafından hiç alınmadığı açıklaması aynı delil değerlendirmesi değildir. Mevcut fotoğraf, kabul fişi ve yazışma hangi parçayı gösteriyorsa o bilgi kaydedilir. Zarar çizelgesindeki parça adı, rapordaki ve ilk teslim listesindeki adla eşleştirilir. Birden çok cihazın benzer parçaları tek cihazın kaybı gibi birleştirilmez.

Talep edilen ek giderin hangi işlem nedeniyle doğduğu belirtilir. İnceleme, taşıma veya onarım gideri ileri sürüldüğünde ödeme ve olayla bağlantı gösterilir. Genel işletme gideri, başka cihazın masrafı veya ilgisiz seyahat aynı eşya zararına eklenmez. Çizelgenin para birimi ve tarih bilgisi tutulur. Her kalemin toplam içindeki yeri açık olduğunda müteselsil istemin tek zarar dosyasına ait olduğu anlaşılır.

Borcun tamamı bir saklayandan istenebilir mi?

TBK 163, alacaklının borcun tamamını veya bir kısmını bütün borçlulardan ya da yalnız birinden isteyebileceğini düzenler. Birlikte saklayanlara talep hazırlanırken istemin kapsamı bu hükümle açıklanır. Muhatapların kendi aralarında görev paylaşmış olması, alacaklının istemini her zaman kişi başına eşit parçalara bölmek zorunda olduğu sonucuna dönüştürülmez.

TBK 167’nin iç ilişkide paylaşım düzeni, alacaklıya karşı dış ilişkiden ayrılır. Saklayanların kendi aralarındaki ödeme ve rücu konuları bu dilekçenin konusu değildir. Başvurucu kendi zararını bildirir. Muhatapların iç paylaşımı hakkında görülmemiş anlaşma veya kesin oran yazmaz. Bu ayrım, birlikte sorumluluk bulunmasına rağmen yanlışlıkla sadece küçük pay istenmesinin önüne geçer.

Talep birden fazla kişiye gönderildiğinde her nüshada aynı toplam zarar ve bilinen tahsilat gösterilir. Her saklayana ayrı bir tam zarar hesabı düzenlenip toplam kayıp çoğaltılmaz. Birinden alınmış kısmi ödeme diğerlerine yönelik kalan istemde dikkate alınır. TBK 166/1’in ödeme veya takasla sona eren bölüm için düzenlediği ortak sonuç açıkça korunur.

İbra ve ödeme farklı belgelerdir

Sadece para alınmasını gösteren ödeme kaydı ile borçlulardan biriyle yapılan ibra sözleşmesi aynı işlem değildir. TBK 166/3, bir borçluyla yapılan ibra sözleşmesinin diğer borçluları da ibra edilen kişinin iç ilişkideki borca katılma payı oranında kurtaracağını düzenler. Bu nedenle genel ibra içeren metin, basit tahsil makbuzu diye okunmaz. Belgenin kapsamı ve hangi borç için verildiği incelenir.

Kısmi ödeme alınmışsa tahsil belgesinde ödeme tarihi, tutar ve ilgili zarar dosyası gösterilir. Daha geniş beyan bulunmayan gerçek kayıt, bütün taleplerden vazgeçilmiş gibi açıklanmaz. Buna karşılık imzalanmış ibra gizlenerek hâlen bütün tutar istenmez. Sonraki başvuruda kalan hesap, ödeme ve diğer sona erme kayıtlarıyla birlikte hazırlanır; aynı kayıp için yeni ve bağımsız ikinci alacak yaratılmaz.

Dilekçe ekleri nasıl sıralanır?

Kayıp eşya sonradan bulunursa zarar dosyası

Başvuru sonrasında eşya bulunmuşsa bulunduğu yer, tarih, ayırt edici kimlik ve geri teslim durumu kaydedilir. Bulunan eşyanın başvurudaki eşya olduğu seri numarası, parça listesi veya ilgili kayıtla karşılaştırılır. Henüz görülmemiş ve teslim alınmamış eşya, yalnız bir haber geldiği için eksiksiz geri alınmış diye yazılmaz. Fiilen teslim tamamlandığında mevcut durum tutanağı hazırlanır. Önceki kayıp kalemi yeni duruma göre incelenir; artık karşılanmış bölüm aynı adla sürdürülmez.

Geri gelen eşyada farklı bir hasar varsa o hasarın niteliği ve ilgili kayıt açıklanır. İlk kayıp hesabı ile yeni hasar hesabı aynı kalemin iki kez istenmesine yol açmaz. Gerçekleşmiş giderler, karşılanan eşya değeri ve hâlen talep edilen bölüm ayrılır. Yeni çizelgenin tarihi yazılır; önceki başvuru ve gelen cevap dosyada korunur. Muhatapların hangi gün hangi zarar hesabıyla karşılaştığı böylece anlaşılır olur.

Ek dosyası birlikte saklama ilişkisi, eşya kimliği, olay, zarar ve tahsilat bölümlerinden oluşur. Her muhatabın sıfatını gösteren kayıt ilk bölümde bulunur. Saklamaya teslim belgesi ile hasarlı geri teslim belgesi farklı tarihler ve farklı içeriklerle tutulur. Uzun yazışmalarda ilgili açıklamaların kim tarafından yapıldığı belirtilir. Kesilmiş tek cümleyle bütün sözleşmenin içeriği değişmiş gibi görünüm oluşturulmaz.

Mevcut durumun ileride ortaya konulması zorlaşacaksa sitedeki delil tespiti talep dilekçesi farklı bir usul işlemini açıklar. Birlikte saklayanlara gönderilen doğrudan başvuru kendiliğinden delil tespiti kararı oluşturmaz. Bu yazı saklama borçlularına zarar bildirilmesi ve belgeli ödeme isteminin hazırlanmasıyla sınırlıdır.

Saklayanlara verilecek zarar başvurusu örneği

Örnekte muhatapların gerçekten birlikte saklama borcunu üstlendiği kayıtlarla gösterilir. Zarar tutarı ayrı çizelgeden tamamlanır. Başvuru birine veya bütününe yöneltilecekse muhatap satırı buna göre düzenlenir. Aynı zarar için alınmış önceki ödeme yazılır. Word dosyasında başvuru metni ve zarar–tahsilat çizelgesi bulunur.

Birlikte saklayanlardan zarar talebi dilekçesini ve çizelgesini Word olarak indir. Muhatapları, sıfat belgelerini, zarar kalemlerini ve önceki tahsilatları tamamlayın.

Cevap, kısmi ödeme ve dosyanın güncellenmesi

Her muhataba gönderilen metin, ekler ve ulaşma kayıtları korunur. Bir saklayana ulaşmış başvuru bütün diğer muhataplara aynı gün ulaşmış gibi kaydedilmez. Gelen cevap hangi kişinin hangi sıfatla açıklama yaptığını gösterir. Sıfat itirazı, kusursuzluk savunması ve zarar miktarına itiraz ayrı belgelerle karşılaştırılır; hepsi tek bir genel kabul veya ret diye aktarılmaz.

Ödeme yapıldığında hangi zarar kalemini veya hangi başvuruyu karşıladığı belirlenir. Banka hareketinin açıklaması ve varsa tahsil belgesi aynı dosyada tutulur. Kalan toplam bütün muhataplara yöneltilecek sonraki metinlerde güncellenir. İlk talep dosyası korunur; yeni tahsilat bulunmasına rağmen eski tutar hâlen hiç karşılanmamış zarar diye tekrar istenmez.

Eşyanın aynen geri verilmesi isteniyorsa emanet eşya iadesi dilekçesi bu farklı istemi açıklar. İzinsiz kullanımın uygun kullanım bedeli için izinsiz kullanım bedeli dilekçesi ayrı hazırlanmıştır. Zarar başvurusu bütün bu işlemlerin görülmemiş koşullarını tek metne eklemez.

Sık sorulan sorular

Birlikte saklayanların müteselsil sorumluluğu hangi maddede?

TBK m.567, bir şeyi birlikte saklamak üzere alanların müteselsilen sorumlu olacağını düzenler.

Bütün zararı yalnız bir saklayandan isteyebilir miyim?

TBK 163 alacaklıya tamamı veya bir kısmını hepsinden ya da yalnız birinden isteme hakkı tanır. İstem aynı borca ve belgeli zarar tutarına bağlanır.

Her saklayandan tam tutarı ayrı ayrı tahsil edebilir miyim?

Hayır. Aynı zararın mükerrer tahsili istenmez. TBK 166/1’deki ödeme veya takasın diğer borçlulara etkisi dikkate alınır.

Depoda bulunan her çalışan birlikte saklayan mı?

Çalışan veya yardımcı kişi sıfatı ile birlikte saklama borçlusu sıfatı ayrılır. Her muhatabın gerçek üstlenimi gösterilir.

İki saklatan bulunması m.567 için yeterli mi?

Birden çok saklatan ve birden çok saklayan farklı durumlardır. M.567 birlikte saklamak üzere alanları düzenler.

Sadece m.567 yazınca bütün eşya fiyatı kesin zarar olur mu?

Müteselsil sorumluluk zarar hesabının yerine geçmez. M.112 kapsamında ihlal, zarar ve bağlantı açıklanır; kusursuzluk ispatı hükmü korunur.

Onarım teklifi ve ödenmiş fatura aynı belge mi?

Teklif ile yapılmış iş ve ödeme farklı kayıtlardır. Her belge gerçek niteliğiyle kullanılır; aynı işin teklifleri toplanmaz.

Kısmi ödeme diğer saklayanlara karşı istemi etkiler mi?

Aynı borcu sona erdiren ödeme veya takas bölümü, TBK 166/1 uyarınca diğer borçluları da o oranda kurtarır.

İbra sadece imzalayan saklayanı mı etkiler?

TBK 166/3’ün diğer borçlulara etkisi de incelenir. İbra sözleşmesi basit ödeme kaydı gibi değerlendirilmez.

Bu Word metni mahkemeye verilecek dava dilekçesi mi?

Örnek saklama borçlusuna doğrudan zarar talebidir. Mahkemeye başvurunun taraf, usul ve talep koşulları ayrıca hazırlanır.

Resmî kaynaklar ve dosya incelemesi

Dayanaklar TBK m.561, m.567, m.112, m.162–163 ve m.166’dır; yardımcı kişi ve iç ilişki ayrımları m.116 ve m.167 ile açıklanmıştır. Kaynaklar Bakanlığın 6098 sayılı Kanun metni ve TBMM kanun kaydı olup madde kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır.