Ceza Bilirkişi Kurulunda Ayrık Görüşün Rapora Yazılması Dilekçesi | CMK 67/2

Ceza bilirkişi kurulunda ayrık görüşün rapora yazılması dilekçesi, birden çok bilirkişinin farklı teknik sonuca ulaştığı dosyada azınlık görüşünün gerekçesiyle birlikte rapora geçirilmesi ve raporun oybirliği izlenimi vermemesi için CMK m.67/2’ye dayanır.

Kısa ve net cevap

Birden çok bilirkişinin birlikte görevlendirildiği ceza dosyasında üyeler değişik görüşlere ulaşmışsa veya ortak sonuçlardan biri hakkında ayrık görüş varsa, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.67/2 gereğince bu ayrılık gerekçeleriyle birlikte rapora yazılır. Kurul çoğunluğunun farklı görüşü rapordan çıkarması, raporu oybirliğiyle düzenlenmiş gibi sunması veya yalnız “katılmıyorum” ibaresi bırakması kanuni rapor düzenine uygun değildir. Ayrık kalan bilirkişi, teknik tespitlerini, kullandığı veri ve yöntemi, çoğunluktan ayrıldığı noktayı ve kendi sonucunu gerekçeli biçimde kurula ve görevlendiren mercie sunar.

Bu dilekçe, henüz rapor teslim edilmeden önce veya çoğunluk metninin ayrık görüş eklenmeden teslim edilmesi üzerine kullanılır. Amaç çoğunluk sonucunu geçersiz ilan etmek değil; kanunun emrettiği görüş çeşitliliğini görünür ve denetlenebilir hâle getirmektir. Talep; ayrık görüş metninin ana rapora aynen alınması, ayrı imzalı ek olarak bağlanması, rapor kapağında oybirliği izlenimi verilmemesi ve dosyaya sunulan bütün nüshaların birlikte değerlendirilmesidir.

CMK 67/2’nin kesin kuralı

CMK m.67/2, birden çok atanmış bilirkişinin değişik görüşleri yansıtması veya ortak sonuçlar üzerinde ayrık görüşlerinin bulunması hâlinde bu durumun gerekçeleriyle birlikte rapora yazılacağını düzenler. Hüküm, görüş ayrılığını kurul içi gizli müzakere olarak bırakmaz. Gerekçe ile rapora yazma yükümlülüğü, yargılama makamının hangi teknik konuda neden farklı sonuçlara ulaşıldığını denetlemesini sağlar.

Madde yalnız sonuç cümlesinin yazılmasını yeterli görmez; “gerekçeleri ile birlikte” ifadesi yöntemi, veri kaynağını, hesaplamayı ve ayrışma noktasını görünür kılar. Ayrık görüşün kanuni değeri, çoğunluk görüşünün altında kısa bir not olmaktan ibaret değildir. Teknik olarak açıklanmış, imzalanmış ve raporla birlikte dosyaya sunulmuş görüş, rapor bütününün parçasıdır.

Başvuruyu kim yapar ve nereye sunar

Başvuruyu, aynı dosyada kurul hâlinde görevlendirilen ve çoğunluk sonucuna teknik gerekçeyle katılmayan bilirkişi yapar. Soruşturma evresinde görevlendirmeyi Cumhuriyet savcısı yaptıysa dilekçe soruşturma numarasıyla ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına; hâkimlik yaptıysa ilgili hâkimliğe; kovuşturma evresinde görevlendirme mahkemeye aitse esas numarasıyla aynı mahkemeye sunulur. Dilekçede atama kararı, kurul üyeleri, görev soruları ve rapor teslim tarihi gösterilir.

Şüpheli, sanık, müdafi, mağdur, katılan veya vekil, bilirkişi adına ayrık görüş yazamaz. Bu kişiler rapor tebliğ edildiğinde CMK m.67/5 çerçevesinde itirazlarını ve yeni inceleme taleplerini sunabilir. Buradaki dilekçe ise kurul üyesinin kendi bilimsel ve teknik görüşünün rapora eksiksiz geçirilmesine yöneliktir.

Dilekçe hangi aşamada verilmelidir

En doğru zaman, çoğunluk metni kurul üyelerine imza için gönderildiğinde görüş ayrılığının ortaya çıktığı andır. Ayrık kalan bilirkişi, rapor teslim edilmeden önce gerekçeli metnini yazılı olarak kurul üyelerine iletir ve ana rapora veya imzalı ekine alınmasını ister. Böylece rapor tek işlemde, çoğunluk ve ayrık görüşleriyle birlikte görevlendiren mercie gönderilir.

Rapor ayrık görüş eklenmeden teslim edilmişse bilirkişi gecikmeden mercie başvurur; raporun teslim tarihi ve evrak numarasını, daha önce gönderdiği ayrık görüş metnini ve eksikliği gösteren yazışmayı ekler. Başvuru, sonradan yeni teknik sonuç üretmek için değil, teslimden önce mevcut olan görüşün dosyaya alınması için yapılır. Yeni veri öğrenilmişse bunun ayrıca açıklanması gerekir.

Değişik görüş ile ortak sonuç üzerindeki ayrık görüş farkı

Kurul üyeleri aynı inceleme konusuna baştan sona farklı yöntemlerle yaklaşıp farklı nihai sonuçlara ulaşmışsa “değişik görüş” vardır. Üyeler birçok tespitte birleşmiş, ancak belirli hesap kalemi, ölçüm eşiği, neden-sonuç bağı veya teknik sınıflandırma üzerinde ayrılmışsa ortak sonuç üzerindeki “ayrık görüş” söz konusudur. CMK m.67/2 her iki durumda da gerekçeli yazımı zorunlu tutar.

Dilekçe ayrışmanın kapsamını kesin olarak işaretler. Üzerinde uzlaşılan bulgular tekrar tartışmaya açılmaz; yalnız farklı olunan soru numarası, veri seti, hesap adımı veya teknik standart gösterilir. Bu yöntem, anlaşmazlığın bütün rapora mı yoksa sınırlı bir bölüme mi ilişkin olduğunu mahkemenin açıkça görmesini sağlar.

Gerekçeli ayrık görüş nasıl yazılır

Gerekçeli metin önce görevlendirme kararındaki teknik soruyu aktarır. Ardından incelenen materyali, kullanılan yöntemi ve doğrulama adımlarını sıralar. Çoğunluk raporunun hangi cümle veya hesabına katılınmadığı sayfa ve bölüm numarasıyla gösterilir. Daha sonra ayrılma nedeni, teknik kaynak ve hesap çizelgesi üzerinden açıklanır; sonuç yalnız bu gerekçenin zorunlu kıldığı ölçüde kurulur.

“Katılmıyorum”, “kanaatim farklıdır” veya “çoğunluk görüşünü kabul etmiyorum” tek başına CMK m.67/2’deki gerekçe şartını karşılamaz. Buna karşılık ayrık görüş, kişisel tartışmaya dönüşmez; diğer bilirkişilerin niyeti hakkında yorum yapmaz. Aynı veri üzerinde farklı teknik değerlendirmenin neden oluştuğunu nesnel ve yeniden incelenebilir biçimde açıklar.

Ayrık görüş ana rapora nasıl bağlanır

Ayrık görüş ana rapor içinde ayrı başlık altında yazılabilir. Metin uzunsa “Ayrık Görüş ve Gerekçe” başlıklı, tarihli ve imzalı ek düzenlenerek raporun eki yapılabilir. Ana raporda ekin adı, sayfa sayısı ve ayrık görüş sahibi açıkça belirtilir. Ek, raporla aynı evrak tesliminde dosyaya sunulur; dosya dışında bırakılmaz.

Rapor kapağında veya sonuç bölümünde kurulun oybirliğiyle karar verdiği yazılmışsa bu ifade düzeltilir. Doğru kayıt, çoğunluk ve ayrık görüş sahiplerini ayırır. Ayrık kalan bilirkişi çoğunluk metnini imzalayacaksa imzasının ayrık görüş ekiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini imza yanında açıklar; kendi görüşü yokmuş gibi koşulsuz onay görüntüsü yaratmaz.

Hukuki değerlendirme yasağı korunur

CMK m.67/3 uyarınca bilirkişi, raporunda ve sözlü açıklamasında çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hâkimin yapacağı hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz. Ayrık görüş hakkı bu sınırı ortadan kaldırmaz. Bilirkişi sanığın suçlu olup olmadığına, kastın bulunup bulunmadığına veya delilin hukuka uygunluğuna karar vermez.

Ayrık görüş; örneğin ölçüm yönteminin geçerliliği, veri bütünlüğü, hesap modelinin uygulanması, cihaz toleransı veya teknik standardın karşılanması üzerinde kurulabilir. “Eylem suçtur”, “sanık kusurludur” ya da “beraat gerekir” biçimindeki hükümler bilirkişinin alanı dışındadır. Dilekçe, ayrık görüşün teknik sınırını ayrıca belirtmelidir.

Veri, yöntem ve hesap çizelgesi nasıl gösterilir

Ayrık görüşün denetlenebilmesi için kullanılan dosya evrakı, veri seti, numune, cihaz, yazılım sürümü veya hesap tablosu tanımlanır. Çoğunluk ile ayrık görüş aynı veriyi kullanıyorsa farklılığın hangi formül, eşik, sınıflandırma veya yorum adımından doğduğu yazılır. Farklı veri kullanılmışsa neden o verinin güvenilir kabul edildiği ve diğer verinin neden yeterli olmadığı açıklanır.

Hesap sonucu farklıysa ara adımlar tabloya bağlanır. Birim, tarih, yuvarlama ve kaynak alanları saklanmaz. Elektronik incelemede hash, log zamanı veya kayıt bütünlüğü tartışılıyorsa yalnız dosyada mevcut doğrulama verisi kullanılır; olmayan teknik özellik varmış gibi yazılmaz. Bu ayrıntılar mahkemenin çoğunluk ve ayrık görüşü gerçek ayrışma noktası üzerinden değerlendirmesini sağlar.

İmza ve elektronik teslim düzeni

Her bilirkişi kendi görüşünün yer aldığı metni imzalar. Kurul raporu güvenli elektronik imzayla sunuluyorsa ayrık görüş eki de imzalı dosya olarak aynı evrak zincirinde gönderilir. Yalnız e-posta gövdesine yazılan veya imzasız taslakta kalan metin dosyadaki ayrık görüş kaydının yerini tutmaz. Teslim edilen ana rapor ile eklerin dosya adları ve sayfa sayıları dilekçede gösterilir.

Ayrık kalan bilirkişi, imzalamadığı çoğunluk metninin kendi adına sunulması hâlinde bunu açıkça bildirir. İmza görüntüsü kopyalanmış veya yanlış sayfaya bağlanmışsa teknik ve idari kayıtlar korunarak mercie sunulur. Dilekçe yalnız doğrulanabilir imza ve evrak kayıtlarına dayanır; isnat veya tahmin içermez.

Kurul çoğunluğu ayrık görüşü eklemeyi reddederse

Kurul başkanı veya çoğunluk ayrık görüşü ana rapora almıyorsa bilirkişi, metni kurula yazılı olarak ilettiğini belgeleyip doğrudan görevlendiren mercie sunar. Talep, çoğunluk üyelerinin rapor düzenleme yetkisini ortadan kaldırmak değil; CMK m.67/2’nin emrettiği gerekçeli görüş ayrılığının dosyaya alınmasıdır. İletim tarihi, belge adı ve varsa kurul yazışması eklenir.

Merciye sunulan dilekçede ayrık görüşün raporun tamamlayıcı parçası olarak kaydedilmesi, çoğunluk raporuyla birlikte taraflara verilmesi ve raporun oybirliğiyle hazırlanmış sayılmaması istenir. Bilirkişi, çoğunluk raporunun değiştirilmesini değil, kendi teknik görüşünün tam ve imzalı hâliyle dosyada korunmasını talep eder.

Tarafların raporu inceleme ve itiraz hakkı

CMK m.67/4 rapor örneklerinin Cumhuriyet savcısına, katılana, vekiline, şüpheli veya sanığa, müdafiine veya kanuni temsilciye verilmesini düzenler. CMK m.67/5 ise yeni bilirkişi incelemesi veya itiraz için süre verilmesini öngörür. Ayrık görüş rapordan çıkarılırsa taraflar teknik görüş farklılığını bilmeden itiraz süresini kullanmak zorunda kalır.

Bu nedenle çoğunluk raporu ile ayrık görüş birlikte tebliğ edilmelidir. Ayrık görüş daha sonra dosyaya girmişse tarafların bu ek üzerinde açıklama ve itiraz hakkını kullanabilmesi için uygun süre verilmesi istenir. Bilirkişi, tarafların hangi hukuki talebi yapacağına karar vermez; yalnız rapor bütününün eksiksiz sunulmasını sağlar.

Ayrık görüş yeni bilirkişi atanmasını otomatik doğurur mu

Hayır. CMK m.67/2 görüş ayrılığının gerekçeli olarak rapora yazılmasını zorunlu kılar; yeni bilirkişi atanmasını kendiliğinden emretmez. Yeni inceleme gerekip gerekmediğine soruşturma veya kovuşturma makamı, raporlar, itirazlar ve dosya kapsamı üzerinden karar verir. Dilekçe yeni kurul atanmasını kesin sonuç gibi ileri sürmez.

Ayrık görüşte çözülemeyen veri eksikliği, yöntem uyuşmazlığı veya uzmanlık açığı varsa bunlar açıkça gösterilir. Merci CMK m.67/5 çerçevesinde yeni bilirkişi incelemesi talebini ayrıca değerlendirir. Ayrık kalan bilirkişi, görevlendirme kararında bulunmayan yeni görevi kendi başına üstlenmez.

Sık yapılan somut hatalar

Birinci hata, raporu oybirliğiyle düzenlenmiş gibi başlıklandırmaktır. İkinci hata, ayrık görüşü yalnız “katılmıyorum” cümlesiyle bırakmaktır. Üçüncü hata, gerekçeli metni ana rapora veya imzalı ekine bağlamamaktır. Dördüncü hata, ayrışılan soru ve hesap adımını göstermemektir. Beşinci hata, çoğunluk üyelerinin kişiliği hakkında değerlendirme yapmaktır.

Altıncı hata, teknik görüş ayrılığını hukuki hükme dönüştürmektir. Yedinci hata, yeni veriyi teslimden önce mevcutmuş gibi sunmaktır. Sekizinci hata, imzasız taslağı nihai görüş saymaktır. Dokuzuncu hata, ayrık görüş sonradan dosyaya girdikten sonra taraflara bildirilmesini istememektir. Onuncu hata, farklılığın bütün rapora mı tek bir sonuca mı ilişkin olduğunu açıklamamaktır.

Dilekçeye eklenecek belgeler

Dilekçeye görevlendirme kararı, kurul üyelerini gösteren kayıt, çoğunluk raporu veya imza taslağı, ayrık görüş metni, metnin kurula iletildiğini gösteren kayıt ve varsa rapor teslim evrakı eklenir. Elektronik imza kaydı, yalnız imza uyuşmazlığı gerçekten varsa sunulur. Her ek numaralanır ve dilekçedeki ilgili vakıayla eşleştirilir.

Dosyada bulunmayan yazışma varmış gibi gösterilmez. Sözlü kurul görüşmesi olmuş fakat yazılı kayıt yoksa yalnız bu durum açıklanır; konuşma içeriği kesin belge gibi aktarılmaz. Ayrık görüşün dayandığı hesap çizelgesi, teknik standart veya veri özeti de mümkünse ayrı ek olarak düzenlenir.

Sonuç ve istem nasıl kurulmalıdır

Birinci talep, ekli gerekçeli ayrık görüşün CMK m.67/2 uyarınca kurul raporunun parçası olarak dosyaya alınmasıdır. İkinci talep, raporun oybirliğiyle hazırlanmış gibi değerlendirilmemesi ve çoğunluk ile ayrık görüş sahiplerinin kayıtta ayrılmasıdır. Üçüncü talep, çoğunluk raporu ile ayrık görüşün birlikte Cumhuriyet savcısı ve taraflara verilmesidir.

Rapor daha önce tebliğ edilmişse dördüncü talep, ayrık görüş yönünden açıklama ve itiraz hakkının kullanılabilmesi için uygun süre verilmesidir. Ayrık görüş metni ana rapora teknik olarak eklenebiliyorsa bunun yapılması; ayrı evrak olarak kalacaksa ana raporla ilişkilendirilmesi istenir. Talep, çoğunluk sonucunun peşinen reddi veya yeni bilirkişi atanması yönünde kesin hüküm içermez.

İlgili site içi yazılar

Rapor teslim edildikten sonra tarafların yöntem, veri ve sonuç itirazı için ceza davasında bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi incelenmelidir. Hukuk yargılamasındaki kurul görüş ayrılığı farklı kanuna bağlıdır; HMK 279/2 kurul görüş ayrılığı dilekçesi ceza dosyasına doğrudan uygulanmaz.

Raporun sözlü açıklanması gerekiyorsa adli raporu düzenleyen uzmanın dinlenmesi; teknik kişi katkısı için CMK 66/5 teknik bilgi verecek kişinin dinlenmesi; uzmanlık dışı sınırlı sorun için CMK 66/4 nitelikli kişiyle görüşme izni yazıları kullanılmalıdır.

Word dilekçenin dosyaya uyarlanması

İndirilebilir Word örneği, kurul üyesi bilirkişinin gerekçeli ayrık görüşünü görevlendiren mercie sunması için hazırlanmıştır. Belgede atama kararı, görev soruları, kurul üyeleri, çoğunluk raporu, ayrışılan teknik nokta, veri ve yöntem karşılaştırması, imza düzeni, tebliğ ve sonuç talepleri ayrı başlıklarda yer alır. Köşeli alanlar gerçek dosya ve evrak kayıtlarına göre doldurulur.

Gerçek dosyada bulunmayan kurul yazışması, rapor tarihi, hesap veya teknik standart eklenmez. Ayrık görüş yalnız bir sonuçla sınırlıysa diğer ortak bulgular korunur. Rapor henüz teslim edilmemişse teslim sonrası talepler silinir; rapor teslim edilmişse evrak numarası ve tarih eklenir. Dilekçe ve ayrık görüş eki birlikte imzalanır.

Resmî mevzuat kaynakları

• Adalet Bakanlığı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu PDF — m.67
• UYAP Mevzuat — Ceza Muhakemesi Kanunu
• Bilirkişilik Daire Başkanlığı

CMK m.67/1–6 hükümlerinin resmî metni 3 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Madde 67/2 gerekçeli görüş ayrılığının rapora yazılmasını, 67/3 teknik uzmanlık sınırını, 67/4 ve 67/5 raporun bildirilmesi ile itiraz sürecini düzenler.

CMK 67/2 ayrık görüş dilekçesi Word indir

Ceza bilirkişi kurulunda ayrık görüşün rapora yazılması dilekçesini Word olarak indir

Sık sorulan sorular

Ayrık görüş rapora yazılmak zorunda mı

Evet. CMK m.67/2, değişik görüşlerin veya ortak sonuçlardaki ayrık görüşlerin gerekçeleriyle birlikte rapora yazılmasını zorunlu tutar.

Yalnız katılmıyorum demek yeterli mi

Hayır. Görüş ayrılığı teknik veri, yöntem ve sonuç bağlantısıyla gerekçelendirilmelidir.

Kurul çoğunluğu ayrık görüşü silebilir mi

Hayır. Çoğunluk kendi sonucunu yazabilir; ancak gerekçeli ayrık görüşün raporda görünmesini engelleyemez.

Ayrık görüş ayrı ek olarak sunulabilir mi

Evet. Tarihli ve imzalı ek ana raporda açıkça tanımlanmalı ve raporla aynı dosya zincirinde sunulmalıdır.

Ayrık görüş yeni bilirkişi atanmasını zorunlu kılar mı

Hayır. Yeni incelemeye görevli merci CMK m.67/5 kapsamında ayrıca karar verir.

Ayrık kalan bilirkişi çoğunluk raporunu imzalar mı

İmza düzeni görüşün niteliğine göre kurulmalıdır; imza çoğunluk sonucuna koşulsuz katılım izlenimi yaratmamalı ve ayrık görüş eki açıkça belirtilmelidir.

Rapor teslim edildikten sonra başvuru yapılabilir mi

Evet. Önceden mevcut gerekçeli görüşün eksik bırakıldığı açıklanarak gecikmeden mercie sunulur ve raporla ilişkilendirilmesi istenir.

Ayrık görüş taraflara da verilmelidir mi

Evet. Rapor bütününün ve ayrık görüşün birlikte bildirilmesi, CMK m.67/4 ve 67/5 kapsamındaki inceleme ve itiraz hakkı için gereklidir.

Ayrık görüşte hukuki değerlendirme yapılabilir mi

Hayır. CMK m.67/3 uyarınca bilirkişi teknik uzmanlık sınırında kalır.

Word örneği doğrudan kullanılabilir mi

Hayır. Dosya, kurul, rapor, soru, veri, yöntem ve ek bilgileri gerçek kayıtlara göre eksiksiz uyarlanmalıdır.