Bilirkişinin Nitelikli Kişiyle Bir Araya Gelme İzin Dilekçesi | CMK 66/4 Word

Ceza dosyasında bilirkişinin uzmanlık alanı dışındaki sorun için nitelikli kişiyle bir araya gelme izin dilekçesi, atanmış bilirkişinin görev sorularından yalnız belirli bir teknik alt sorunun kendi uzmanlık alanına girmediğini saptaması üzerine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 66/4. maddesi uyarınca hâkim, mahkeme veya Cumhuriyet savcısından izin istemesi için hazırlanır. İzin, bilirkişinin bütün görevi başka kişiye devretmesine olanak vermez. İzin verilen kişi yemin eder; hazırlayacağı rapor asıl bilirkişi raporunun tamamlayıcı bölümü olarak dosyaya konulur. Başvuruda çözülmesi gereken alt sorun, neden mevcut bilirkişinin alanı dışında kaldığı, görüşülmesi istenen kişinin niteliği ve görüşmenin görev sorularıyla sınırlı kapsamı kesin biçimde gösterilmelidir.

CMK 66/4 hangi somut ihtiyacı karşılar?

CMK m.66/4 iki ayrı yetkiyi aynı fıkrada düzenler. Bilirkişi, görevini yerine getirmek amacıyla bilgi edinmek için şüpheli veya sanık dışındaki kişilerin bilgisine başvurabilir. Bunun yanında, bilirkişi kendi uzmanlık alanına girmeyen bir sorun hakkında aydınlatılmak isterse hâkim, mahkeme veya Cumhuriyet savcısı onun nitelikli ve konusunda bilgisiyle tanınmış kişilerle bir araya gelmesine izin verebilir. Bu yazının ve Word örneğinin konusu ikinci durumdur.

İzin dilekçesinin merkezinde “başka bir kişiden genel yardım” değil, sınırları çizilmiş bir alt teknik sorun bulunur. Örneğin adli bilişim bilirkişisinin kendisine verilen dijital kayıt eşleştirmesini yaparken, cihazdaki belirli tıbbi ölçüm standardının yorumunun biyomedikal mühendisliği bilgisi gerektirdiğini saptaması mümkündür. Bu durumda dilekçe, suçun işlendiği veya sanığın sorumlu olduğu yönünde görüş istemez; yalnız görev sorusunu cevaplamak için zorunlu teknik standardın açıklanmasını hedefler. Gerçek dosyada böyle bir ihtiyaç yoksa sırf ikinci bir görüş elde etmek amacıyla CMK m.66/4 kullanılamaz.

Başvuruyu kim yapar ve hangi mercie sunar?

Bu başvurunun sahibi dosyada görevlendirilen bilirkişidir. CMK m.66/4, bilirkişinin aydınlatılma ihtiyacını ve merciin izin kararını düzenler. Soruşturmada atama Cumhuriyet savcısı tarafından yapılmışsa dilekçe ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına soruşturma numarasıyla sunulur. Atamayı sulh ceza hâkimi veya başka bir hâkimlik yapmışsa istem o hâkimliğe yöneltilir. Kovuşturmada bilirkişiyi görevlendiren ceza mahkemesi karar verir ve dilekçe esas numarasıyla aynı mahkemeye verilir.

Şüpheli, sanık, müdafi, katılan, mağdur veya vekil, bilirkişi adına CMK m.66/4 izin dilekçesi vermez. İlgililerin kendi adını koydukları teknik kişinin dinlenmesini istemesi CMK m.66/5’in ayrı mekanizmasıdır. Tarafın özel uzmanından bilimsel mütalaa alması ise CMK m.67/6 kapsamındadır. Dilekçede başvuran sıfatı yanlış kurulursa, üç farklı kurum birbirine karışır ve talebin hukuki sonucu belirsizleşir.

İzin talebinin kanuni koşulları nelerdir?

Birinci koşul, geçerli bir bilirkişi görevlendirmesinin bulunmasıdır. Görevlendirme yazısında inceleme konusu, cevaplanacak sorular, rapor süresi ve dosya numarası yer almalıdır. İkinci koşul, aydınlatılması istenen alt sorunun asıl bilirkişinin uzmanlık alanına girmemesidir. Bu ayrım yalnız bilirkişinin kişisel olarak zorlanmasına dayanmaz; mesleki alan, alt uzmanlık, teknik standart ve görevlendirme kapsamı üzerinden açıklanır. Üçüncü koşul, bu alt sorunun asıl görev sorularını cevaplamak için gerekli olmasıdır.

Dördüncü koşul, bir araya gelinmek istenen kişinin “nitelikli ve konusunda bilgisiyle tanınmış” olmasıdır. Dilekçe yalnız isim ve unvan sıralamaz; eğitim, mesleki faaliyet, yayın, sertifika, proje veya başka doğrulanabilir kayıtların somut teknik konuyla bağlantısını gösterir. Beşinci koşul, hâkim, mahkeme veya Cumhuriyet savcısının izin vermesidir. Bilirkişi izin kararı olmadan kişiyi dosya çalışmasına ortak edemez, gizli belgeleri paylaşamaz ve alınan metni tamamlayıcı bilirkişi raporu gibi dosyaya sunamaz.

Altıncı koşul, çağrılan kişinin yemin etmesidir. CMK m.66/4, bu şekilde çağrılan kişilerin yemin edeceğini açıkça düzenler. Yemin, taraflar arasındaki özel yazışmayla veya bilirkişinin kendi tutanağıyla ikame edilmez; dosyanın yetkili mercii önünde veya merciin usulüne uygun belirlediği işlemle yerine getirilir. Yedinci koşul, bu kişinin raporunun asıl bilirkişi raporunun tamamlayıcı bölümü olarak dosyaya konulmasıdır. Böylece görüşün kaynağı, sınırı ve dosyadaki yeri denetlenebilir olur.

İzin neden görev devri anlamına gelmez?

Bilirkişilik Yönetmeliği m.5/4, bilirkişinin kendisine verilen görevi bizzat yerine getirmesini ve görevin icrasını kısmen veya tamamen başka bir kişiye devretmemesini emreder. CMK m.66/4 bu yasağın istisnası olarak sınırsız bir taşeronluk kurmaz. Asıl bilirkişi görevlendirme kararındaki kendi uzmanlık sorularını incelemeye, yöntemi açıklamaya, veriyi değerlendirmeye ve kendi sonuç bölümünü imzalamaya devam eder. İzin verilen kişi yalnız açıkça belirlenen alan dışı soruna ilişkin teknik rapor verir.

Görevin ana bölümü baştan beri bilirkişinin uzmanlık alanı dışındaysa doğru işlem CMK m.66/4 ile bütün işi başka kişiye yaptırmak değildir. Bilirkişi, Bilirkişilik Yönetmeliği m.53/1 uyarınca görevin temel veya alt uzmanlık alanına girmediğini ya da alanında uzman başka bir bilirkişiyle işbirliğine ihtiyaç duyduğunu görevlendirmeden veya durumu sonradan öğrenmeden itibaren en geç bir hafta içinde mercie bildirir. Merci, gerekirse yeni veya ek bilirkişi görevlendirmesi yapar. CMK m.66/4, asıl görevin yalnız sınırlı bir alt sorunu bakımından aydınlatma sağlar.

Nitelikli ve konusunda bilgisiyle tanınmış kişi nasıl belirlenir?

Kanun belirli bir meslek listesi vermemiştir. Bu nedenle seçim, aydınlatılacak alt soruya göre yapılır. Kişinin diploması tek başına yeterli kabul edilmez; diplomanın alanı, fiilî çalışma, uzmanlaşma, bilimsel veya teknik faaliyet ve somut konu arasındaki bağ gösterilir. Kişinin adı henüz bilinmiyorsa bilirkişi, gerekli uzmanlık alanını ve aranacak nitelikleri yazarak merciin uygun kişiyi belirlemesini isteyebilir. Bilinen bir kişi öneriliyorsa özgeçmiş, mesleki kayıt ve konuya ilişkin yetkinlik belgesi eklenir.

Kişinin taraflardan biriyle iş, akrabalık, danışmanlık veya çıkar ilişkisinin bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Taraflardan birinin daha önce ücretli uzmanı olan kişiye CMK m.66/4 görevi verilmesi tarafsızlık tartışması doğurabilir; ilişki saklanmamalıdır. Kişinin uygunluğu hakkında nihai değerlendirme izin veren mercie aittir. Dilekçe, önerilen kişinin kesin olarak görevlendirileceği veya raporunun belirli sonucu doğrulayacağı iddiasıyla yazılmaz.

Uzmanlık alanı dışındaki alt sorun nasıl tekilleştirilir?

Dilekçede önce asıl bilirkişinin uzmanlık alanı ve görev soruları yazılır. Ardından dosyada karşılaşılan teknik unsur, belge veya standart gösterilir. Sonra bu unsurun hangi soruyu cevaplamayı engellediği ve hangi ayrı uzmanlık bilgisine ihtiyaç doğurduğu açıklanır. “Başka uzmana ihtiyaç vardır” ifadesi yeterli değildir. Aydınlatılacak husus soru cümleleriyle, mümkünse numaralı ve cevaplanabilir biçimde kurulmalıdır.

Alt sorun hukuki nitelendirme içeremez. “Sanığın kusurlu olup olmadığı”, “eylemin suç oluşturup oluşturmadığı” veya “delilin hukuka uygun sayılıp sayılmayacağı” bilirkişiye ya da çağrılan teknik kişiye yöneltilecek soru değildir. Buna karşılık belirli bir ölçüm cihazının üretici standardına göre hata payı, bir yapı elemanının malzeme sınıfının teknik özelliği veya belirli veri formatının nasıl üretildiği, dosyadaki görevle bağlantılıysa teknik alt sorun olabilir. Dilekçe, çözümü hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle mümkün olan konuyu teknik sorun gibi göstermez.

Dosya belgeleri ve gizlilik nasıl korunur?

İzin verilmeden dosya, görüntü, kişisel veri veya ticari sır niteliğindeki materyal üçüncü kişiye aktarılmaz. Dilekçede hangi belgelerin çağrılan kişinin incelemesine açılmasının zorunlu olduğu ayrı gösterilir. Merci, kapsamı daraltabilir, yalnız belirli belge veya veri kesitine erişim verebilir ve incelemenin UYAP, duruşma salonu, adliye bilirkişi odası ya da başka güvenli ortamda yapılmasına karar verebilir.

Bilirkişilik Yönetmeliği m.5/5 uyarınca bilirkişi, görevi sebebiyle kendisine verilen bilgi ve belgelerin ve öğrendiği sırların gizliliğini sağlamakla yükümlüdür; bu yükümlülük görev sona erdikten sonra da sürer. CMK m.66/4 kapsamında çağrılan kişinin erişimi de görevle gerekli ölçüde sınırlandırılmalıdır. Kişisel e-posta, mesajlaşma uygulaması veya kaynağı belirsiz bulut bağlantısı üzerinden tam dosya paylaşılması talep edilmemelidir. İşlem tarihi, katılanlar, incelenen materyal ve teslim/iade bilgileri tutanakla belirlenmelidir.

Yemin ve tamamlayıcı rapor dosyaya nasıl girer?

Merci izin kararı verirken kişinin kimliğini, teknik konuyu, görüşmenin veya incelemenin kapsamını, yemin işlemini, erişilecek belgeleri ve rapor teslim düzenini açıkça belirlemelidir. Çağrılan kişi yemin ettirilmeden önce kimliği ve nitelikleri dosyada doğrulanır. Yemin tutanağı, tarih ve işlem yeriyle dosyaya alınır. Rapor, verilen teknik sorularla sınırlı, gerekçeli, kullanılan kaynak ve yöntemleri gösterecek biçimde imzalanır.

CMK m.66/4 raporu, bağımsız ve dosyadan kopuk bir özel uzman görüşü değildir; asıl bilirkişi raporunun tamamlayıcı bölümüdür. Asıl bilirkişi, tamamlayıcı raporu kendi raporunda tanımlar, hangi sorunun bu raporla aydınlatıldığını gösterir ve kendi alanındaki değerlendirmeyi ayrı tutar. Çağrılan kişinin vardığı teknik sonucu değiştirmiş gibi gösteremez veya imzasız metni onun raporuymuş gibi kullanamaz. Raporlar çelişiyorsa çelişki gizlenmez; merciin değerlendirebileceği biçimde açıkça belirtilir.

Süre ve ücret yönünden hangi kararlar gerekir?

CMK m.66/4 izin istemi rapor süresini kendiliğinden durdurmaz veya uzatmaz. İzin işlemi, kişinin çağrılması, yemin ve tamamlayıcı raporun hazırlanması mevcut sürede tamamlanamayacaksa bilirkişi, CMK m.66/1 uyarınca ayrıca gerekçeli ek süre ister. Süre talebinde izin başvurusunun tarihi, kararın beklenen etkisi, kalan işler ve ihtiyaç duyulan kesin süre gösterilir. Üç aylık ilk ve toplam ek süre üst sınırları gözetilir.

Çağrılan kişiye ödeme yapılacaksa dayanak, miktar ve ödeme usulü de merci tarafından karara bağlanmalıdır. Bilirkişi taraflardan elden ücret isteyemez, çağrılan kişiyle dosya dışı ödeme anlaşması kuramaz ve masrafı taraflardan birine yöneltemez. Dilekçede ücret konusunda kesin tutar uydurmak yerine, yürürlükteki tarife, işin niteliği ve merciin takdiri çerçevesinde karar verilmesi istenir.

CMK 66/4, 66/5 ve 67/6 arasındaki fark

CMK 66/5 teknik bilgi verecek kişinin dinlenmesi dilekçesinde talebi ilgililer yapar ve bilirkişiye teknik bilgi verecek kişi ismen belirlenir. CMK m.66/4’te ise atanmış bilirkişi, kendi alanı dışındaki sınırlı sorunda aydınlatılmak için izin ister; çağrılan kişi yemin eder ve raporu asıl raporun tamamlayıcı parçası olur. CMK m.67/6’daki bilimsel mütalaa ise tarafların kendi uzmanından aldığı görüş olup mahkemece atanmış bilirkişi statüsü yaratmaz.

Bilirkişinin ek belge ve kayıt isteme dilekçesi de farklıdır. Orada eksik olan insan uzmanlığı değil, incelemeye esas kayıt veya belgedir. Bilirkişi rapor süresi uzatma dilekçesi takvime, bilirkişinin görevden çekinmesi dilekçesi ise görevin sürdürülmemesine ilişkindir. Her ihtiyaç kendi dayanağı ve talep sonucu ile sunulmalıdır.

CMK 66/4 uzman kişiyle bir araya gelme izin dilekçesi Word

CMK 66/4 bilirkişinin nitelikli kişiyle bir araya gelme izin dilekçesini Word olarak indir. Şablondaki köşeli alanlar gerçek görevlendirme kararı, uzmanlık kaydı ve dosya belgelerine göre doldurulmalıdır. Gerçek dosyada bulunmayan kişi, diploma, rapor, süre veya teknik sorun eklenmemelidir.

Başvurudan sonra yapılacak işlem takibi

Dilekçenin UYAP’a doğru dosya ve belge türüyle kaydedildiği, evrak numarası ve tarih üzerinden kontrol edilir. İzin çıkmadan önerilen kişiyle dosya içeriği paylaşılmaz. Karar verildiğinde kişinin adı veya seçim yöntemi, teknik sorular, erişim kapsamı, yemin, rapor süresi, ücret ve masraf başlıkları tek tek okunur. Belirsiz kalan husus varsa bilirkişi kendi yorumuyla yetki genişletmez; atayan merciden açıklama ister.

İzin kabul edilirse yemin tutanağı ve inceleme kaydı dosyaya alınır. Çağrılan kişiye yalnız kararda yazılı sorular ve belgeler verilir. Tamamlayıcı rapor geldiğinde imza, tarih, yöntem, cevaplanan sorular ve ekler kontrol edilir. Asıl bilirkişi kendi raporunda tamamlayıcı rapora açık atıf yapar; kendi incelemesini ve çağrılan kişinin bulgularını birbirine karıştırmaz. Talep reddedilirse mevcut görev sorularının bu uzmanlık olmadan cevaplanıp cevaplanamayacağı mercie açıkça bildirilir; alan dışı konuda tahmine dayalı sonuç yazılmaz.

CMK 66/4 izin dilekçesinde yapılan somut hatalar

Birinci hata, asıl görev sorusunu ve alan dışı alt sorunu ayırmamaktır. İkinci hata, bilirkişinin bütün görevini önerilen kişiye devretmesidir. Üçüncü hata, izin alınmadan dosya ve kişisel veri paylaşmaktır. Dördüncü hata, kişinin niteliğini yalnız unvanla açıklayıp konuya ilişkin bilgisini belgelememektir. Beşinci hata, yemin işlemini istememek veya özel beyanı yemin yerine koymaktır. Altıncı hata, tamamlayıcı raporun asıl raporla bağını kurmamaktır.

Yedinci hata, CMK m.66/4 talebini tarafın CMK m.66/5 talebi ya da CMK m.67/6 bilimsel mütalaasıyla karıştırmaktır. Sekizinci hata, hukuki nitelendirmeyi teknik soru gibi çağrılan kişiye yöneltmektir. Dokuzuncu hata, ücret ve masrafı taraflardan biriyle dosya dışında kararlaştırmaktır. Onuncu hata, izin talebinin rapor süresini otomatik uzattığını sanmaktır. On birinci hata, çıkar ilişkisini saklamaktır. On ikinci hata, asıl görevin bütünü bilirkişinin alanı dışında olduğu hâlde Yönetmelik m.53 bildirimi yapmak yerine sınırlı aydınlatma yolunu kullanmaktır.

İlgili site içi dilekçe ve rehberler

• CMK 66/5 teknik bilgi verecek kişinin dinlenmesi dilekçesi
• Bilirkişinin ek belge ve kayıt isteme dilekçesi
• CMK 66 bilirkişi rapor süresi uzatma dilekçesi
• CMK 66/7 bilirkişiye teslim tutanakları dilekçesi
• CMK 69 bilirkişinin reddi dilekçesi
• CMK 70 bilirkişinin görevden çekinmesi dilekçesi

Sık sorulan sorular

Bilirkişi izinsiz olarak başka uzmandan rapor alabilir mi?

CMK m.66/4 kapsamındaki nitelikli kişiyle bir araya gelme ve tamamlayıcı rapor için hâkim, mahkeme veya Cumhuriyet savcısının izni gerekir. İzin olmadan dosya paylaşımı ve alınan metnin tamamlayıcı rapor gibi kullanılması hukuki dayanak oluşturmaz.

Çağrılan kişi yemin eder mi?

Evet. CMK m.66/4, bu şekilde çağrılan kişilerin yemin edeceğini açıkça düzenler. Yemin kaydı dosyada görünür olmalı ve rapor imzalı olarak sunulmalıdır.

Çağrılan kişinin raporu ayrı bir bilirkişi raporu mudur?

Kanuna göre rapor, asıl bilirkişi raporunun tamamlayıcı bir bölümü olarak dosyaya konulur. Kaynağı, soruları ve imzası ayrı gösterilir; asıl bilirkişinin kendi alanındaki incelemesinin yerine geçmez.

Bilirkişi bütün işi başka kişiye yaptırabilir mi?

Hayır. Bilirkişilik Yönetmeliği m.5/4 görevin bizzat yerine getirilmesini ve devredilmemesini emreder. CMK m.66/4 yalnız sınırlı alan dışı sorun için aydınlatma sağlar.

Önerilen kişinin listede bilirkişi olması zorunlu mudur?

CMK m.66/4 metni, nitelikli ve konusunda bilgisiyle tanınmış kişiden söz eder. Kişinin niteliği somut belgelerle değerlendirilir; seçime ve çağrıya merci karar verir. Bu yol, genel bilirkişi atama kurallarını dolanmak için kullanılamaz.

Taraflar belirli bir teknik kişinin dinlenmesini isteyebilir mi?

Evet, fakat bunun özel dayanağı CMK m.66/5’tir. İlgililer kişiyi ismen belirler ve teknik bilginin devam eden incelemeyle bağlantısını açıklar.

Tarafın aldığı bilimsel mütalaa aynı şey midir?

Hayır. CMK m.67/6 uyarınca taraf bilimsel mütalaa alabilir; bu kişi mahkemece atanmış bilirkişi olmaz ve CMK m.66/4’teki yeminli tamamlayıcı rapor mekanizmasıyla karıştırılmaz.

İzin talebi rapor süresini durdurur mu?

Hayır. İzin işlemi mevcut sürede tamamlanamayacaksa bilirkişi CMK m.66/1 uyarınca ayrıca gerekçeli ek süre ister. Yeni süre ancak atayan merciin kararıyla doğar.

Dosyanın tamamı çağrılan kişiye açılır mı?

Yalnız teknik sorunun çözümü için zorunlu belge ve veriler erişime açılmalıdır. Merci kapsamı kararda belirler; ilgisiz kişisel veriler ve sırlar paylaşılmaz.

Asıl görev bütünüyle bilirkişinin alanı dışındaysa ne yapılır?

Bilirkişi Yönetmelik m.53/1 uyarınca durumu en geç bir hafta içinde görevlendiren mercie bildirir. Merci yeni veya ek bilirkişi görevlendirmesini değerlendirir; CMK m.66/4 ile bütün görev devredilmez.

Resmî mevzuat ve kurum kaynakları

Güncel metin kontrolünde Adalet Bakanlığı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu PDF’sindeki CMK m.66/4, Bilirkişilik Yönetmeliği m.51–55 ve Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı esas alınmıştır. Mevzuat ve canlı içerik çakışma kontrol tarihi 3 Ekim 2026’dır.