Otopside Müdafiin Getirdiği Hekimin Hazır Bulunması Dilekçesi | CMK 87 Word

Otopside müdafiin veya vekilin getirdiği hekimin hazır bulunması dilekçesi, CMK m.87/1’de açıkça tanınan katılım imkânının belirli bir otopsi işlemi bakımından soruşturma dosyasına kaydedilmesi için kullanılır. Talebin konusu, resmî otopsi heyetine hekim atatmak veya otopsiyi belirsiz süreyle erteletmek değildir. Getirilecek hekimin adı, uzmanlık alanı, diploma veya uzmanlık bilgisi, iletişim kaydı ve otopsi yerinde zamanında bulunacağı açıklanır; işlem tarihinin ve yerinin gecikmeksizin bildirilmesi istenir. Hekim, resmî iki hekimden oluşan otopsi heyetinin yerine geçmez ve yalnız hazır bulunmasıyla bilirkişi sıfatı kazanmaz.

Müdafiin getirdiği hekim otopside hazır bulunabilir mi?

Evet. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.87/1, müdafi veya vekil tarafından getirilen hekimin otopside hazır bulunabileceğini açıkça düzenler. Kanundaki “müdafi”, şüpheli veya sanığın savunmasını yapan avukatı; “vekil” ise katılanı, suçtan zarar göreni veya malen sorumlu kişiyi temsil eden avukatı ifade eder. Bu nedenle başvuru, temsil edilen kişinin ceza muhakemesindeki gerçek sıfatına göre müdafi veya vekil tarafından yapılır. Mirasçılık, yakınlık veya aile bağı tek başına CMK m.87/1’deki müdafi ya da vekil sıfatının yerine yazılmaz.

Hüküm “getirilen hekim” ifadesini kullanır. Bu hekim, Cumhuriyet savcısınca görevlendirilen resmî otopsi hekimlerinden ayrı kişidir. CMK m.87/1’e göre resmî otopsi, Cumhuriyet savcısının huzurunda kural olarak iki hekim tarafından yapılır; zorunluluk bulunursa tek hekimle yapılabilir ve zorunluluk raporda açıklanır. Müdafi veya vekilin getirdiği hekimin hazır bulunması, iki hekim kuralını kaldırmaz, zorunluluk gerekçesi oluşturmaz ve resmî heyetteki eksikliği tamamlamaz.

Kanun bu katılım için “örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda uygulanmaz” biçiminde güncel bir istisna içermemektedir. 3 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen yürürlükteki CMK m.87 metninde böyle bir cümle yoktur. Bu nedenle eski metin, ikincil kaynak veya başka bir muhakeme tedbirine ait istisna m.87/1’e taşınmamalıdır. Başvuruda yalnız güncel kanun metni ve gerçek dosya kayıtları kullanılmalıdır.

CMK 87 otopsi için hangi kesin kuralları koyar?

CMK m.87/1 dört ayrı unsuru birlikte düzenler. Birincisi, otopsinin Cumhuriyet savcısının huzurunda yapılmasıdır. İkincisi, kural olarak biri adlî tıp, diğeri patoloji uzmanı veya diğer dallardan birisinin mensubu ya da biri pratisyen olmak üzere iki hekimin işlem yapmasıdır. Üçüncüsü, müdafi veya vekilin getirdiği hekimin otopside hazır bulunabilmesidir. Dördüncüsü, zorunluluk bulunduğunda otopsinin tek hekimle yapılabilmesi ve bu zorunluluğun otopsi raporunda açıkça belirtilmesidir.

CMK m.87/2, cesedin durumu olanak verdiğinde baş, göğüs ve karnın açılmasını zorunlu kılar. M.87/3, ölümü hemen önceki hastalığında tedavi etmiş hekimin otopsiyi yapan hekim olarak görevlendirilemeyeceğini; ancak bu hekimin hazır bulunmasının ve hastalığın seyri hakkında bilgi vermesinin istenebileceğini belirtir. M.87/4, gömülmüş cesedin incelenmek veya otopsi yapılmak üzere çıkarılmasına ilişkin karar merciini ve yakına bildirim şartını düzenler. M.87/5 ise bu işlemler sırasında ceset görüntülerinin kayda alınmasını emreder.

Getirilen hekimin hazır bulunması, m.87/3’teki tedavi eden hekim kuralıyla karıştırılmamalıdır. Öleni ölümünden hemen önceki hastalığında tedavi etmiş hekim resmî otopsiyi yapmakla görevlendirilemez. Aynı kişinin müdafi veya vekil tarafından getirilecek hekim olarak düşünülmesi hâlinde, önce tedavi ilişkisinin kapsamı, meslekî bağımsızlık, sır saklama yükümlülüğü ve somut dosyadaki rolü değerlendirilmelidir. Kanundaki yasak resmî “otopsi yapma görevi”ne ilişkindir; buna rağmen temsil makamı, çıkar çatışması ve tıbbî tarafsızlık riskini görmezden gelmemelidir.

Talep hangi makama ve ne zaman sunulur?

Otopsi henüz soruşturma evresindeyse talep, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına sunulur. Dosya numarası, ölenin kimliği, varsa şüpheli veya mağdur sıfatı, müdafi ya da vekil bilgisi ve bilinen otopsi planı açıkça yazılır. Otopsi çoğu dosyada delilin gecikmeden elde edilmesini gerektiren erken bir işlemdir. Bu nedenle kanunda sabit bir “üç gün”, “yedi gün” veya “iki hafta” süresi bulunmadığı hâlde, işlem öğrenilir öğrenilmez başvurulmalıdır.

Otopsi tarihi veya yeri henüz bildirilmemişse dilekçede belirsiz bir erteleme istenmez. Getirilecek hekimin işlem yerine ulaşabilmesi için otopsi tarihinin, başlangıç saatinin, kurumun ve irtibat biriminin dosyadaki güvenli iletişim kanalına bildirilmesi talep edilir. Sözlü öğrenme varsa bilgiyi veren kişi, tarih, saat ve iletişim yöntemi kaydedilir. Henüz resmî evrak görülmemişse “otopsi şu saatte yapılacaktır” şeklinde kesin bilgi üretilmez.

Otopsi tamamlanmışsa m.87/1’deki hazır bulunma imkânı geçmiş işlem bakımından geriye yürütülemez. Bu durumda talep; otopsi raporunun, fotoğraf ve görüntü kayıtlarının, örnek alma-teslim zincirinin ve laboratuvar sonuçlarının incelenmesine; varsa somut eksikliğin belirlenmesine ve gereken ek incelemenin ayrıca gerekçelendirilmesine dönüşür. Tamamlanmış otopsi sırf sonradan hekim getirildiği için kendiliğinden yenilenmez. Mezardan çıkarma veya yeni otopsi talebi varsa CMK m.87/4’ün şartları ve delil ihtiyacı ayrı açıklanır.

Getirilecek hekime ilişkin hangi bilgiler yazılmalıdır?

Dilekçede hekimin adı ve soyadı, hekimlik veya uzmanlık alanı, diploma ya da uzmanlık belgesini belirleyen doğrulanabilir kayıt, meslekî iletişim bilgisi ve otopsiye katılmaya hazır olduğu gösterilmelidir. Hekimin uzmanlık alanı, dosyadaki tıbbî soruyla ilişkilendirilir; ancak kanunda “yalnız adlî tıp uzmanı getirilebilir” biçiminde bir sınırlama yoktur. Buna karşılık ilgisiz uzmanlık alanındaki bir kişinin getirilmesinin delil incelemesine nasıl katkı sağlayacağı açıklanmalıdır.

Başvuruya hekimin imzalı katılım beyanı, diploma veya uzmanlık belgesi örneği, iletişim bilgisi ve gerekiyorsa meslekî kimlik kaydı eklenebilir. Kişisel veriler gereksiz ölçüde çoğaltılmaz. Kimlik belgesinin tüm yüzünü yayımlamak yerine yetkili makamın doğrulama için ihtiyaç duyduğu bilgiler sunulur. Hekimin Cumhuriyet savcılığı veya adlî tıp birimiyle koordinasyon sağlayabileceği iletişim kanalı açık tutulur.

Getirilen hekimin rolü, resmî otopsi heyetinin kararlarını yönetmek değildir. Hekim işlemi tıbbî yönden izler, gözlediği bulguları kendi meslekî kaydına geçirir ve kanuni sınırlar içinde açıklama hazırlayabilir. Resmî otopsi raporuna imza atacağı, numune alacağı, cesede müdahale edeceği veya otopsiyi durduracağı peşinen ileri sürülemez; bunlar CMK m.87/1’de ayrıca tanınmış yetkiler değildir. Hekimin gözlemleri sonradan bilimsel mütalaa olarak sunulacaksa bunun hukuki zemini ve rapor niteliği ayrıca belirtilir.

Hazır bulunan hekimin rolü ile bilirkişinin rolü aynı mıdır?

Hayır. CMK m.87/1 uyarınca müdafi veya vekil tarafından getirilen hekimin hazır bulunması, kişiyi resmen atanmış bilirkişi yapmaz. Resmî otopsi hekimleri savcılıkça görevlendirilir ve otopsi raporunu düzenler. Tarafça getirilen hekim ise kanunun tanıdığı hazır bulunma imkânıyla işlemi izler. Bu ayrım; imza, ücret, dosyaya erişim, numune teslimi ve raporun delil niteliği bakımından önemlidir.

Taraf hekimi, gözlemlerini ve bilimsel değerlendirmesini CMK m.67/6 kapsamındaki bilimsel mütalaa düzeni içinde sunabilir. Bilimsel mütalaa resmî otopsi raporunu kendiliğinden hükümsüz kılmaz; rapordaki yöntem, bulgu, örnek zinciri veya sonuçla ilgili belirli teknik soruları gösterir. Gerektiğinde bilimsel mütalaa sahibinin mahkemede dinlenmesi de istenebilir. Bu konuda bilimsel mütalaa sahibinin dinlenmesi yazısı ile ceza dosyasında bilirkişi raporuna itiraz rehberi farklı başvuru yollarını açıklar.

Getirilen hekim için “karşı bilirkişi”, “ikinci adlî tıp heyeti” veya “taraf bilirkişisi” gibi kanunda bulunmayan bir sıfat kullanmak, görev sınırını belirsizleştirir. En doğru tanım, CMK m.87/1 uyarınca müdafi veya vekil tarafından getirilen ve otopside hazır bulunacak hekimdir. Sonradan bilimsel mütalaa düzenlenirse bu belge kendi başlığı, tarihi, uzmanlık dayanağı, incelenen kayıtları ve ulaşılan teknik sonuçlarıyla ayrıca dosyaya sunulur.

Otopsi sırasında hangi kayıt ve örnekler izlenmelidir?

CMK m.87/5, cesedin görüntülerinin kayda alınmasını zorunlu kılar. Bu kayıt yalnız tek bir genel fotoğrafla sınırlı düşünülmemelidir; işlemin kapsamı, tıbbî bulgular ve resmî uygulama düzeni içinde oluşturulan görüntüler raporla ilişkilendirilmelidir. Fotoğraf veya video dosyalarının tarih-saat bilgisi, numarası ve hangi bulguya ait olduğu rapor eklerinde anlaşılır olmalıdır. Getirilen hekim, görmediği bir görüntünün çekilmediğini kesin olarak varsaymak yerine rapor ile ek listesini karşılaştırır.

Zehirlenme şüphesinde CMK m.89 uygulanır. Organlardan parça alınırken görünen şekil ve tahribat tanımlanır; ölüde veya başka yerde bulunan şüpheli maddeler uzman tarafından incelenir. Kan, idrar, doku, mide içeriği veya başka materyal alınmışsa örneğin türü, miktarı, kabı, etiketi, teslim eden-alan kişi, tarih-saat ve laboratuvar kaydı izlenir. Kanunda bulunmayan bir numuneyi alınmış gibi göstermek veya laboratuvar sonucu görülmeden zehirlenmenin kesin olduğunu yazmak doğru değildir.

Otopsi raporu ve eklerinin soruşturma dosyasından alınması için CMK 153 soruşturma dosyası inceleme ve belge örneği alma dilekçesi kullanılabilir. Rapor örneğinin verilmesi ile rapora teknik itiraz aynı işlem değildir. Genel rapor teslim düzeni bakımından CMK 67/4 bilirkişi raporu örneğinin verilmesi yazısı tamamlayıcıdır.

Başvurudan önce doğrulanacak kayıtlar

Henüz görülmemiş otopsi raporunun içeriği dilekçede tahmin edilmez. Otopsi nedeni, ölüm tarihi, bulunma biçimi veya tıbbî geçmiş yalnız gerçek dosya belgelerinden yazılır. “Kesin cinayet”, “kesin tıbbî hata” veya “kesin zehirlenme” gibi sonuçlar, bunu kanıtlayan kayıt bulunmadan kullanılmaz. Dilekçenin amacı, otopsinin sonucunu önceden ilan etmek değil, kanuni katılım imkânını etkin ve denetlenebilir biçimde kullanmaktır.

Otopside müdafiin getirdiği hekimin hazır bulunması dilekçe örneği

Aşağıdaki metin soruşturma evresinde, otopsi henüz yapılmadan önce kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanlar gerçek dosya kayıtlarıyla doldurulur. Ölüm olayı, tıbbî bulgu, otopsi saati veya hekim uzmanlığı hakkında örnek olay uydurulmaz. Düzenlenebilir Word dosyasındaki talep; bildirim, hekim kimliği, hazır bulunma, kayıtların korunması ve işlem sonrası rapor erişimi şeklinde ayrı maddelere ayrılmıştır.

CMK 87 otopside getirilen hekimin hazır bulunması dilekçesini Word olarak indir

Otopsiden sonra yapılacak somut kontroller

İlk kontrol, resmî heyet ve hazır bulunanların doğru kaydedilip kaydedilmediğidir. Cumhuriyet savcısının, otopsiyi yapan hekimlerin, getirilen hekimin ve diğer görevlilerin adları ile işlemde bulundukları zaman aralığı incelenir. Otopsi tek hekimle yapılmışsa raporda zorunluluğun açıkça belirtilip belirtilmediği kontrol edilir. Getirilen hekimin varlığı, resmî iki hekim şartındaki eksikliği gideren unsur gibi gösterilemez.

İkinci kontrol, CMK m.87/2 ve m.87/5 kayıtlarıdır. Cesedin durumu olanak verdiği hâlde baş, göğüs ve karın incelemesinin kapsamı; görüntü kayıtlarının rapor ekleriyle eşleşmesi; dış ve iç muayene bulgularının birbirinden ayrılması değerlendirilir. Her eksiklik otomatik olarak ölüm nedeninin yanlış olduğu sonucunu doğurmaz. Hangi tıbbî sorunun cevapsız kaldığı, hangi görüntü veya örneğin eksik olduğu ve bunun sonuca etkisi teknik gerekçeyle gösterilir.

Üçüncü kontrol, numune ve laboratuvar zinciridir. Alınan materyalin adı, saklama biçimi, etiket numarası, teslim eden ve alan kişi, sevk tarihi, laboratuvar kabulü ve analiz sonucu karşılaştırılır. Zehirlenme şüphesinde CMK m.89’un organ tahribatının tanımlanmasına ve şüpheli maddelerin uzman tarafından incelenmesine ilişkin hükümleri ayrıca okunur. Numune zincirindeki kayıt eksikliği, test sonucunu kendiliğinden sahte yapmaz; ancak güvenilirlik incelemesinde somut bir başlık oluşturur.

Dördüncü kontrol, getirilen hekimin gözlem notu ile resmî rapor arasındaki belirli farklardır. Farklılık yalnız sonuç cümlesiyle değil, incelenen organ, yara, ölçüm, fotoğraf, histopatoloji veya toksikoloji verisi üzerinden yazılır. Gerekirse uzman, CMK m.67/6 kapsamında bilimsel mütalaa hazırlar. Kasten öldürme dosyalarında otopsinin delil zincirindeki yeri hakkında kasten öldürme ve otopsi incelemesi yazısı genel çerçeve sunar.

CMK 87 hekim katılım talebinde yapılan somut hatalar

Birinci hata, getirilen hekimi resmî otopsi heyetinin üçüncü bilirkişisi gibi göstermektir. Kanun yalnız hazır bulunmayı açıkça tanır. İkinci hata, hekim kimliği ve meslekî kaydı belli değilken “uzmanımız katılacaktır” demektir. Üçüncü hata, otopsi planı öğrenildiği hâlde zamanında başvurmamak ve daha sonra geçmiş işlemin sırf bu nedenle otomatik geçersiz olduğunu ileri sürmektir.

Dördüncü hata, CMK m.87/1’de bulunmayan örgüt suçu istisnasını güncel kural gibi yazmaktır. Beşinci hata, getirilen hekimin hazır bulunmasını resmî iki hekim kuralına alternatif saymaktır. Altıncı hata, ölümü hemen önceki hastalığında tedavi eden hekime ilişkin m.87/3 yasağını görmezden gelmektir. Yedinci hata, otopsinin yapılabilmesi için ailenin onayı gerektiğini veya taraf hekiminin gelmemesinin işlemi kendiliğinden durdurduğunu yazmaktır.

Sekizinci hata, rapor görülmeden ölüm nedeni hakkında kesin sonuç kurmaktır. Dokuzuncu hata, görüntü ve numune kayıtlarını genel ifadeyle istemek, hangi dosya ve işlemin arandığını göstermemektir. Onuncu hata, getirilen hekimin gözlem raporu ile CMK m.67/6 bilimsel mütalaasını aynı belge saymaktır. Başvuru, kanuni katılımı netleştirmeli; sonraki teknik itiraz ise gerçek otopsi raporu ve ekleri üzerinden kurulmalıdır.

Sık sorulan sorular

1. Müdafi kendi seçtiği hekimi otopsiye getirebilir mi?

Evet. CMK m.87/1, müdafi tarafından getirilen hekimin otopside hazır bulunabileceğini açıkça düzenler.

2. Mağdur veya katılan vekili de hekim getirebilir mi?

Evet. Aynı fıkra “müdafi veya vekil” ifadesini kullanır. Vekillik sıfatı dosyadaki gerçek temsil kaydıyla gösterilmelidir.

3. Getirilen hekim resmî otopsi heyetinin üyesi olur mu?

Hayır. Hazır bulunma, resmen bilirkişi atanması veya otopsi heyetine dâhil edilme anlamına gelmez.

4. Getirilen hekim iki hekim şartındaki eksikliği tamamlar mı?

Hayır. Resmî iki hekim kuralı ayrı, tarafça getirilen hekimin hazır bulunması ayrı düzenlemelerdir. Tek hekim istisnası zorunluluk ve raporda açık gerekçe gerektirir.

5. Hekimin uzmanlık alanı ne olmalıdır?

CMK m.87/1 tarafça getirilecek hekim için tek bir uzmanlık alanı saymaz. Seçilen alanın dosyadaki tıbbî soruyla bağlantısı ve meslekî kayıtları açıklanmalıdır.

6. Savcılık otopsi gününü önceden bildirmek zorunda mıdır?

CMK m.87 belirli bir bildirim süresi koymaz. Katılımın fiilen kullanılabilmesi için tarih, saat ve yerin gecikmeden bildirilmesi talep edilir; başvuru da işlem öğrenilir öğrenilmez yapılır.

7. Hekim gelene kadar otopsi mutlaka ertelenir mi?

Kanunda koşulsuz erteleme kuralı yoktur. Talep, hekimin zamanında hazır olacağını somutlaştırmalı ve delilin gecikmeden elde edilmesi gereğini gözetmelidir.

8. Otopsi bitmişse sonradan hekim katılımı istenebilir mi?

Geçmiş işleme sonradan katılım mümkün değildir. Rapor ve eklerin incelenmesi, bilimsel mütalaa ve şartları varsa ek inceleme veya m.87/4 talebi ayrı değerlendirilir.

9. Getirilen hekim rapora imza atar mı?

CMK m.87/1 yalnız hazır bulunmayı düzenler; taraf hekiminin resmî otopsi raporunu imzalayacağına ilişkin genel bir kural koymaz. Kendi gözlem veya bilimsel mütalaası ayrı belgedir.

10. Dilekçeye hangi ekler konulmalıdır?

Müdafilik veya vekillik belgesi, otopsi bildirimi, hekimin doğrulanabilir meslekî kaydı, imzalı katılım beyanı, iletişim bilgisi ve dosyadaki tıbbî soruyu gösteren gerçek kayıtlar eklenir.

Resmî kaynaklar ve güncellik

Bu içerik 3 Ekim 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı resmî CMK metnindeki m.86-89 ile UYAP Mevzuat 5271 sayılı Kanun kaydı üzerinden kontrol edilmiştir. Güncel CMK m.87/1’de örgüt faaliyeti suçları için ayrıca yazılmış bir katılım yasağı bulunmadığı özellikle doğrulanmıştır. Başvuru tarihinde yürürlüğe giren sonraki değişiklik ve somut dosyadaki özel gizlilik veya güvenlik kararı ayrıca incelenmelidir.

Otopsi raporu ve hekim katılımının hukuki incelemesi

Hekim katılım talebi; temsil sıfatı, otopsi planı, resmî heyet, görüntü ve numune kayıtları ile sonraki rapor aynı dosya zaman çizelgesinde incelenerek hazırlanmalıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosyalar Mersin merkezli takip edilir. İnceleme öncesinde soruşturma numarası, görülebilen otopsi bildirimleri ve hekim bilgileri hazırlanmalıdır.