AB’de 5.000 Avroya Kadar Alacak Davası: Avrupa Küçük Talepler Usulü

Avrupa Birliği’nde sınır ötesi nitelik taşıyan, değeri 5.000 avroyu aşmayan belirli medeni ve ticari talepler için Avrupa Küçük Talepler Usulü kullanılabilir. 861/2007 sayılı Tüzük m.2, faiz, masraf ve giderler hariç talep değerini esas alır. Değer, başvuru formunun yetkili mahkemeye ulaştığı tarihte kontrol edilir. Borcun tartışmalı olması bu usulü kendiliğinden kapatmaz; ancak konu, ülke bağlantısı ve mahkeme yetkisi ayrıca sağlanmalıdır.

Almanya, Hollanda veya başka bir bağlı üye devlette yaşayan Türkçe konuşan kişiler için küçük tutarlı bir sınır ötesi alacağı takip ederken ilk sorun yalnız tercüme değildir. Başvurunun kapsam içinde olması, doğru Form A ile doğru mahkemeye yöneltilmesi ve delillerin anlaşılır sunulması gerekir. Bu rehber, ulusal dava veya Avrupa Ödeme Emrinden farklı olan bu yöntemi açıklar. Kaynak incelemesi: 24 Ekim 2026.

Talep değeri hangi tarihte ve nasıl hesaplanır?

861/2007 sayılı Tüzük m.2/1, yetkili mahkemeye ulaşan talebin değerinin 5.000 avroyu geçmemesini arar. Faiz, masraf ve giderler bu sınır hesabına dahil edilmez. Bu kalemlerin hesap dışında olması, talep edilmesinin yasaklandığı veya mahkemece otomatik kabul edileceği anlamına gelmez. Ana istem ile diğer kalemler formda ayrı gösterilmeli ve her biri kendi dayanağıyla açıklanmalıdır.

Birden fazla fatura veya ödeme kalemi aynı başvurunun konusuysa toplam talep belirlenir. Mükerrer kalemler, yapılmış kısmi ödemeler ve iade edilen tutarlar ayrıştırılır. Aynı alacağı yapay biçimde küçük parçalara ayırmanın her durumda bu usulü açtığı ileri sürülmemelidir. Hangi kısmın gerçekten talep edildiği, kalan haklarla ilişkisi ve uygulanacak ulusal usul birlikte değerlendirilir. Tüzük, gerçeğe aykırı düşük değer beyanına izin vermez.

Usul yalnız para ödenmesi talebiyle sınırlı değildir; değeri belirlenebilen para dışı talepler de kapsam ve değer koşullarıyla incelenebilir. Nitekim m.5/5, davalının para dışı talebin değerinin sınırı aştığını ileri sürmesi hâlini düzenler. Böyle bir itirazda mahkeme değer sorununu ayrıca karara bağlar. Bu yazının odağı alacak başvurusudur; fakat bir malın teslimi isteminin hiçbir koşulda aynı sisteme giremeyeceği söylenemez.

Eski 2.000 avro sınırı kullanılmamalıdır

Mevcut m.2/1’deki üst sınır 5.000 avrodur. İnternette kalan eski rehberlerdeki 2.000 avro bilgisi güncel başvuruya taşınmamalıdır. Avrupa Komisyonunun resmî Küçük Talepler sayfası da 5.000 avro sınırını doğrular. Belgenin hazırlanma yılı yerine yürürlükteki hükmün kontrol edilmesinin sebebi budur.

Talep başka para birimindeyse avro karşılığının hangi kur ve tarihle gösterildiği başvuruda açıklanmalıdır. Tüzüğün değer kontrolünü başvurunun alınmasına bağlaması gözden kaçırılmamalıdır. Bu rehber bütün mahkemeler için tek bir döviz çevrim kaynağı icat etmez. Yetkili makamın form ve ulusal usul açıklamalarıyla tutarlı hesap hazırlanır. Kur farkının ana borçla faiz veya gider kalemini belirsizleştirmesine izin verilmez.

Sınır ötesi olmanın özel bir tanımı vardır

Madde 3/1, taraflardan en az birinin mahkemenin bulunduğu üye devletten başka bir üye devlette yerleşik veya mutad mesken sahibi olmasını arar. Kontrol anı talep formunun yetkili mahkemeye ulaştığı tarihtir. Sadece sözleşmenin yabancı dilde olması, ödeme dövizinin farklı olması veya taraflardan birinin Türk vatandaşı olması yeterli değildir. Tarafların yaşam veya şirket merkezleriyle mahkemenin ülkesi karşılaştırılmalıdır.

Türkiye’de yaşayan bir taraf ile davanın görüleceği üye devlette yaşayan diğer tarafın bulunması, tek başına m.3’teki başka üye devlet bağlantısını sağlamaz. Buna karşılık Türk vatandaşlığı da genel bir dışlama nedeni değildir. Uygun üye devlet bağlantısı varsa vatandaşlıktan ayrı olarak diğer koşullar incelenir. Bu nedenle “Türkler kullanamaz” ve “Avrupa’daki herkese karşı Türkiye’den bu form yeterlidir” açıklamalarının ikisi de hukuki koşulları eksik bırakır.

Tüzük Danimarka dışında ilgili AB üyesi devletler arasında uygulanır. Bir web formunda eski Birleşik Krallık alanlarının görünmesi, yeni bir dosyada ülkenin hâlen aynı sistemde olduğu anlamına gelmez; geçiş kapsamındaki eski işlemler ayrı konudur. Başvuru ülkesi ve dosya tarihi resmî ülke bilgilerinden doğrulanır. Ulusal küçük alacak davasının adı benzer olsa bile Avrupa usulüyle aynı olduğu varsayılmaz.

Hangi uyuşmazlıklar bu yola girmez?

Madde 2/2; kişi hâli ve ehliyet, evlilik veya benzeri ilişkiden doğan malvarlığı hakları, aile nafakası, vasiyet ve miras, iflas ve benzeri tasfiye, sosyal güvenlik, tahkim, iş hukuku ile kişilik hakkı ve özel hayat ihlallerini kapsam dışında tutar. Bu uyuşmazlıkta istenen rakamın düşük olması istisnayı ortadan kaldırmaz. İşçilik ücreti veya miras payı küçük miktarlı diye otomatik olarak Form A ile takip edilmez.

Vergi, gümrük, idari konular ve devletin kamu gücü işlemlerinden kaynaklanan sorumluluğu da m.2/1 sınırına tabidir. Ticari ilişki ile kamu alacağı ayrılmalıdır. Aynı şekilde bir uyuşmazlığın yalnız başlığına bakmak yeterli değildir; gerçek talebin hukuki kaynağı belirlenir. Dilekçede talepler farklı konulara dayanıyorsa hangisinin bu usulde incelenebileceği ayrı gösterilir.

Taşınmaz kiralarında özel bir ayrım vardır: m.2/2-i kira uyuşmazlıklarını dışlarken para alacağı davalarını bu dışlamanın istisnası olarak bırakır. Bu nedenle kira veya depozito kaynaklı para istemiyle tahliye, kullanım veya ayni hak talebi aynı değerlendirilmez. Ancak para talebinin kapsam içinde bulunması, mahkeme yetkisinin de kendiliğinden istenilen ülkede kurulduğunu göstermez. Özellikle taşınmaz bağlantılı dosyada yetki ayrıca incelenmelidir.

Form A hangi mahkemeye gönderilir?

Küçük Talepler Tüzüğü, para sınırı altında kalan her davanın alacaklının seçtiği Avrupa mahkemesinde açılabileceğini söylemez. Milletlerarası yetki, ilgili AB yetki düzeni ve gerektiğinde uygulanabilir ulusal hükümlerle belirlenir. Davalının yerleşimi, sözleşmenin ifası veya tüketici ilişkisinin özel kuralları önem taşıyabilir. Yetki sebebi başvuru formunda doğru açıklanmalı, yalnız posta kolaylığına göre mahkeme seçilmemelidir.

Resmî Form A başvuruyu başlatır. Formun içinde taraflar, talep, yetki ve delil bilgileri yer alır. İnternette formu doldurup bilgisayara kaydetmek, mahkemeye göndermek değildir. Dosyanın kabul edilen kanal üzerinden sunulduğu ve alındığı kayıt altına alınmalıdır. Mahkemenin genel danışma adresinin dava açmaya uygun elektronik kanal olduğu varsayılmaz.

Almanya’nın resmî m.25 bildirimi, genel görev düzeninin yanında bazı eyaletler için belirli mahkemelerde toplulaştırılmış görev dağılımını gösterir. Bu nedenle yalnız borçlunun şehrindeki herhangi bir mahkemeye form gönderilmemelidir. Güncel görev dağılımı, başvuru konusu ve yetki dayanağı birlikte kontrol edilir. Avrupa Ödeme Emrinin merkezî mahkemesi ile küçük talepler mahkemesi aynı kabul edilmez.

Elektronik başvuruda 2025 değişiklikleri ayrıca okunmalıdır

2023/2844 sayılı Tüzük m.20, 861/2007’nin başvuru, tebligat ve elektronik ödeme hükümlerini değiştirmiştir. Yeni m.4/1, doğrudan ve posta yolunun yanında ilgili elektronik erişim mekanizmasını ve başvuru devletince kabul edilen diğer iletişim yollarını düzenler. Bu nedenle yalnız eski konsolide metindeki e-posta örneğine dayanılarak her e-postanın geçerli dava başvurusu sayılması doğru değildir.

2023/2844 m.26/2 genel uygulamayı 1 Mayıs 2025’ten başlatır; m.3 ve m.4’teki sistemler için m.26/3–4 ayrıca kademeli uygulama takvimi içerir. Hukuki düzenlemenin yürürlükte olmasıyla belirli elektronik kanalın somut mahkemede kullanılabilir olması aynı soru değildir. Başvuran, güncel resmî ülke bildirimini ve mahkemenin kabul ettiği yöntemi kontrol etmelidir. İmza, kimlik doğrulama, eklerin biçimi ve alındı kaydı birlikte değerlendirilir.

Deliller kısa fakat izlenebilir bir dosyada sunulur

Madde 4/1, talebi destekleyen delillerin açıklanmasını ve uygun belgelerin eklenmesini ister. Formun standart olması, sözleşmenin veya ödemenin kanıtsız bırakılabileceği anlamına gelmez. Sipariş, fatura, teslim kaydı, yazışma, iptal veya ayıp bildirimi ve gerçekleşmiş ödeme hangi iddiayı destekliyorsa o bağlantıyla sunulur. Aynı belgenin farklı ek numaralarıyla tekrarlanması dosyayı güçlendirmez.

Talep hesabı da belgelerle eşleştirilmelidir. Ana tutar, kısmi ödeme, istenen faiz ve masraf ayrı satırlarda gösterilir. Hangi kalemin başka dosyada tahsil edildiği varsa açıklanır. Elektronik yazışmanın yalnız lehe tek cümlesini kesip bağlamı gizlemek yerine ilgili bölüm anlaşılır biçimde sunulmalıdır. Mahkemenin görevi hukuki değerlendirmedir; olguların ve belgelerin doğru düzenlenmesi başvuranın sorumluluğudur.

Madde 4/4, yetersiz veya belirsiz bilgi bulunan başvuruda, talep açıkça dayanaksız veya kabul edilemez değilse tamamlama ya da düzeltme imkânı verilmesini düzenler. Bunun için Form B kullanılır. Verilen sürede eksiklik tamamlanmazsa ret sonucu doğabilir. “Küçük dava” ifadesi mahkemenin eksik dosyayı sınırsız süre bekleteceği anlamına gelmez. Tamamlama yazısındaki süre ve eksik alanlar ayrı takip edilir.

Dil ve tercüme maliyeti nasıl belirlenir?

Madde 6/1 uyarınca talep formu, cevap, karşı dava ve ilgili belge açıklamaları mahkemenin dilinde veya kabul edilen dillerinden birinde sunulur. Türkçe içerikli hazırlık notu yabancı mahkemenin işlem dili yerine geçmez. Belgenin iki dilde düzenlenmesi gerekiyorsa tarih, tutar, isim ve talep sonucu iki nüshada tutarlı olmalıdır. Çeviri, borç ikrarı bulunmayan yazışmayı ikrar gibi aktarmamalıdır.

Diğer belgeler için m.6/2, mahkemenin ancak karar vermek bakımından gerekli gördüğünde tercüme isteyebileceğini düzenler. Bu, her ekin baştan koşulsuz çevrilmesi zorunluluğuyla aynı değildir. Buna karşılık gerekli tercüme hiç sunulmadan bütün yabancı metinlerin otomatik anlaşılacağı da varsayılmaz. Muhatabın anlamadığı dildeki tebligatı kabul etmeme meselesi m.6/3 ve güncel tebligat hükümleriyle ayrıca incelenir.

Davalının otuz günlük cevabı ve karşı dava

Madde 5/2, usulüne uygun doldurulmuş talep alındıktan sonra mahkemenin Form C’nin ilk bölümünü hazırlayıp talep ve gerekli eklerle davalıya göndermesini düzenler. Davalının m.5/3 uyarınca tebliğden itibaren otuz gün içinde cevap vermesi gerekir. Avrupa Ödeme Emrindeki gibi yalnız itiraz edildiğinin belirtilmesiyle her dosyanın başka usule geçtiği söylenemez; burada mevcut davaya cevap ve ilgili deliller sunulur.

Davalı karşı talepte bulunacaksa m.5/6 uyarınca Form A kullanılır. Davacıya da karşı talebe cevap için otuz gün tanınır. Karşı davanın değeri 5.000 avro sınırını aşarsa m.5/7, hem ana dava hem karşı davanın Avrupa Küçük Talepler Usulünde devam etmeyip ilgili ulusal usule göre ele alınmasını düzenler. Bu, ana davanın maddi olarak kendiliğinden reddedildiği anlamına gelmez.

Bir talep Tüzüğün kapsamı dışında kaldığında m.4/3 uyarınca davacı bilgilendirilir; talep geri çekilmezse ilgili devletin usulüne göre yürütülür. Dolayısıyla yanlış form tercihinin hiçbir sonucu olmadığı söylenemeyeceği gibi her durumda alacağın yok olacağı da ileri sürülemez. Sonraki usulün masraf, temsil ve delil koşulları ayrı değerlendirilir. Mahkemenin yönlendirme yazısı yeni süreci anlamak için dikkatle okunmalıdır.

Yazılı yargılama, delilsiz karar anlamına gelmez

Madde 5/1, usulün kural olarak yazılı olduğunu belirtir. Mahkeme yazılı delillerle karar veremiyorsa veya taraf talebi üzerine gerekli görüyorsa duruşma yapılabilir. Tarafın duruşma istemi reddedilirse m.5/1a uyarınca nedenleri yazılı olarak gösterilir. Bu kararın tek başına ayrı itiraz konusu yapılamaması, nihai karara ilişkin kanun yolu çerçevesindeki değerlendirmeyi ortadan kaldırmaz.

Madde 8, uygun ve mevcut uzak iletişim araçlarıyla duruşma yapılmasını düzenler; olayın adil yürütülmesine elverişlilik ayrıca dikkate alınır. Fiziken katılmanın talep tutarına göre orantısız gider doğurduğu durumda uzaktan katılım istemi açıklanabilir. Ancak teknik altyapının bulunmadığı veya mahkemenin farklı gerekçe belirttiği dosyada video görüşmesinin kesin yapılacağı söylenemez. Çağrıya cevap verme yükümlülüğü devam eder.

Madde 9, gerekli delilin en basit ve en az külfetli yöntemle alınmasını esas alır. Yazılı tanık, uzman veya taraf açıklamaları kullanılabilir; bilirkişi ve sözlü delil gerekli olduğu ölçüde değerlendirilir. Bu nedenle küçük tutarlı dosyaya alacakla ölçüsüz uzman incelemesi masrafı eklemek otomatik olarak karşı tarafa yükletilecek gider yaratmaz. Talep edilen delilin hangi uyuşmazlığı çözeceği açıklanmalıdır.

Otuz günlük aşama süreleri kesin bitiş tarihi değildir

Madde 7, cevaplar alındıktan sonra mahkemenin otuz gün içinde karar vermesini veya ek bilgi, delil yahut duruşma yolunu seçmesini düzenler. Duruşmadan ya da karar için gerekli bütün bilgiler alındıktan sonra da ilgili karar takvimi uygulanır. M.14’te istisnai süre düzenlemeleri bulunur. Bu hükümler, formun gönderildiği günden itibaren her davanın kesin otuz günde para tahsiliyle biteceği anlamına gelmez.

Tarafın süresinde cevap vermemesi hâlinde m.7/3, mahkemenin ilgili talep hakkında karar vermesini öngörür. Sessizlik, her iddianın delilsiz doğru kabul edildiği şeklinde anlatılmamalıdır; mahkemenin dava ve belge incelemesi sürer. Başvuran da sadece karşı tarafın cevap vermemesine güvenerek hesap veya sözleşme belgelerini eksik bırakamaz. Karar tebliğ edilince sonraki itiraz veya icra adımı ayrıca değerlendirilir.

Avukat zorunlu değildir; bütün hizmetler ücretsiz değildir

Madde 10, bu usulde avukat veya başka hukuk mesleği mensubuyla temsili zorunlu tutmaz. M.11 ise form doldurma ve genel kapsam ile mahkeme bilgisi hakkında ücretsiz pratik yardım sağlanmasını ister. Ancak bu hüküm her somut dosyada ücretsiz hukuki görüş veya ücretsiz avukat atanması yükümlülüğü yaratmaz. Form desteğiyle davanın hukuki esasının profesyonel değerlendirilmesi farklı hizmetlerdir.

Madde 15a, mahkeme harçlarının orantısız olmamasını ve aynı devletteki ulusal basitleştirilmiş usullerden yüksek tutulmamasını düzenler. Elektronik ödeme imkânı 2023/2844 değişikliğiyle birlikte okunur. Tüzük bütün ülkeler için tek bir avro harcı belirlemez. Madde 16’ya göre kaybeden taraf kural olarak giderleri taşır; gereksiz veya talebe göre orantısız giderler kazanan taraf lehine hükmedilmez.

Bu nedenle davanın ekonomik değerlendirmesinde ana alacak, tercüme, harç, delil ve temsil giderleri ayrı hesaplanmalıdır. Özel avukatla anlaşılmış olması, sözleşmedeki ücretin tamamının mutlaka borçludan alınacağını göstermez. Küçük tutarlı davada masraf kontrolü önemli olsa da sırf ücret azaltmak için gerekli belge veya süre incelemesi atlanmamalıdır. Uluslararası temsilin kapsamı ve yabancı ülkedeki mesleki yetki şartları ayrıca belirlenir.

Karar başka üye devlette nasıl kullanılır?

Madde 15, kararın olası kanun yoluna rağmen icra edilebilir olduğunu düzenler; m.23’teki koruma yolları ayrıca saklıdır. M.20, başka bağlı üye devlette ayrıca icra edilebilirlik kararı aranmadan tanıma ve icrayı sağlar. Tarafın talebi üzerine mahkeme ek ücret almadan Form D belgesini düzenler. Form D, mahkeme kararının yerine geçen bağımsız yeni bir borç belgesi değildir; onun icrada kullanılmasını destekler.

Madde 21 uyarınca kararın uygun örneği ve gereken Form D ile varsa kabul edilen dilde tercüme sunulur. Fiilî icra, hesabın veya malvarlığının bulunduğu devlet hukukuna göre yürür. Kararın verilmiş olması, borçlunun yeterli malvarlığı bulunduğunun garantisi değildir. Dava, koruma ve tahsil ayrı aşamalardır; gerektiğinde EAPO hesabı koruma yolu kendi koşullarıyla değerlendirilir.

Türkiye’deki hesap veya taşınmaz için m.20’deki AB içi doğrudan dolaşım kuralı uygulanmaz. Türk makamlarında yabancı kararın etkisi ve gerekiyorsa tenfiz ayrıca belirlenir. Ayrıca Avrupa Ödeme Emriyle bu usulde alınan hüküm aynı belge değildir. Avrupa Ödeme Emrinde itiraz rehberi, farklı yöntemin sürelerini açıklar; o süreler küçük talepler davasına aynen taşınmamalıdır.

Resmî kaynaklar

• 861/2007 sayılı Tüzük, konsolide metin: m.1–23.
• 2023/2844 sayılı Tüzük: m.20’deki değişiklikler ve m.26 uygulama takvimi.
• Avrupa Komisyonu Küçük Talepler açıklaması.
• Resmî Form A, B, C ve D.
• Almanya’nın görevli mahkeme ve usul bildirimi.

Görüşme talebinizi iletin