Kooperatif Yöneticileri Mal Bildirimi Vermek Zorunda mı? 3628 m.2 ve m.8 | 2026

Kooperatiflerde Hangi Yöneticiler Mal Bildirimi Vermek Zorundadır?

3628 sayılı Kanun m.2/f, kamu görevlisi olmayan bazı kişi gruplarını açıkça mal bildirimi kapsamına alır. Bu bentte kooperatiflerin ve birliklerinin başkanları, yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürleri ismen sayılmıştır. Dolayısıyla bu görevlerden birini üstlenen kişi, sırf özel hukuk tüzel kişisinde görev yaptığı gerekçesiyle mal bildirimi sisteminin dışında kalmaz.

Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik m.3/f de aynı kişi grubunu tekrar eder. Kanun ve Yönetmelik birlikte değerlendirildiğinde yükümlülük için kooperatifin kamu kurumu olması gerekmez. Kanun, kooperatif yöneticilerine görev unvanı üzerinden doğrudan bildirim yükümlülüğü getirmiştir.

Burada yönetim kurulunda asil üye olarak görev yapmak ile yalnız yedek listede bulunmak, fiilen göreve başlama ve üyeliğin hukuken başlaması bakımından ayrıştırılmalıdır. Bildirim yükümlülüğünde görev sıfatının kazanıldığı tarih ve fiili/hukuki göreve başlama kayıtları önem taşır. Yönetim kurulu kararları, genel kurul seçim tutanakları ve ticaret sicili kayıtları bu tespitte belirleyici olabilir.

Kooperatif Ortağı Olmak Tek Başına Mal Bildirimi Vermeyi Gerektirir mi?

Hayır. Kanun m.2/f, kooperatifin tüm ortaklarını değil; başkan, yönetim kurulu üyesi ve genel müdürü açıkça sayar. Kooperatif ortağının aynı zamanda bu görevlerden birini üstlenmesi hâlinde yükümlülük görev sıfatından doğar. Sadece ortaklık payına sahip olan ve yönetimde görevi bulunmayan kişi m.2/f’nin bu kısmı nedeniyle mal bildirimi vermek zorunda değildir.

Ancak kişinin başka bir nedenle 3628 kapsamına girmesi mümkündür. Örneğin kooperatif ortağı aynı zamanda Kanunda sayılan bir kamu görevlisi, noter, yeminli mali müşavir veya başka özel kanun gereği beyan yükümlüsü olabilir. Bu durumda yükümlülük kooperatif ortaklığından değil diğer hukuki statüden kaynaklanır.

Bu ayrım, gereksiz bildirim istemlerinin önüne geçmek bakımından önemlidir. Kooperatif yönetiminin “bütün ortaklardan mal bildirimi toplayalım” şeklindeki uygulamasının 3628 m.2/f’de açık dayanağı yoktur. Kişisel verilerin ve malvarlığı bilgilerinin hassas niteliği de dikkate alınarak yalnız kanuni yükümlülerden usulüne uygun bildirim alınmalıdır.

Kooperatif Birliği Yöneticileri de Mal Bildirimi Verir mi?

Evet. Kanun m.2/f yalnız tek tek kooperatifleri değil “kooperatiflerin ve birliklerinin” başkanlarını, yönetim kurulu üyelerini ve genel müdürlerini kapsar. Bu nedenle kooperatif birliği düzeyindeki ilgili yönetim görevleri de mal bildirimi yükümlülüğüne tabidir.

Birlik yöneticisinin aynı zamanda bir kooperatifin yönetim kurulunda görev yapması hâlinde birden fazla sıfat nedeniyle bildirim meselesi doğabilir. Kamu görevlisi olmayan bir kişi 3628 sayılı Kanuna göre birden fazla mal bildiriminde bulunmak zorundaysa Yönetmelik m.5’in ikinci fıkrası uygulanır: kişi yetkili mercilerden yalnız birine bildirim verir ve bildirim alan merci diğer kuruma bilgi verir.

Kişi aynı zamanda kamu görevlisi olup asli görevi devam ederken kooperatif veya birlik yönetiminde görevlendirildiyse Yönetmelik m.5’in ilk fıkrası da gündeme gelebilir. Asli görev, ikinci görev ve görevlendirmenin hukuki dayanağı birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıntı için Birden Fazla Görevi Olan Kişi Kaç Mal Bildirimi Verir? rehberimiz incelenebilir.

Kooperatif Yöneticisi Mal Bildirimini Nereye Verir?

3628 sayılı Kanun m.8/k, kooperatif ve birliklerin başkanları, yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürleri için bildirim merciini “kooperatiflerin ve birliklerin denetimlerinin yapıldığı kuruluşlar” olarak belirler. Yönetmelik m.6/k aynı hükmü tekrar eder. Bu nedenle kooperatif türü ve tabi olduğu özel mevzuat bilinmeden tek bir sabit kurum adı vermek doğru değildir.

Yapı kooperatifi, tarımsal amaçlı kooperatif, taşıma kooperatifi veya başka tür kooperatiflerde denetim ve ilgili bakanlık sistemi özel kanun ve idari teşkilata göre farklılaşabilir. Başvuru öncesinde kooperatifin kuruluş ve denetim rejimi belirlenmeli, bildirimin güncel olarak hangi birime sunulacağı resmi kaynaktan teyit edilmelidir.

Bildirim, yetkili kuruma evrak kaydı alınarak teslim edilmelidir. Teslim belgesinde tarih, evrak numarası ve mümkünse kişinin kooperatifteki sıfatı yer almalıdır. Kanun m.10 süresinde bildirim vermemeye cezai sonuç bağladığından, “formu gönderdim” iddiasından ziyade teslimin kaydı önem taşır.

Görev gruplarına göre tüm mercilerin genel tablosu için Mal Bildirimi Nereye Verilir? rehberimize bakılabilir.

Kooperatif Yöneticisinin İlk Mal Bildirimi Hangi Sürede Verilir?

Kooperatif yönetim kurulu üyeliği seçimle kazanılan bir kurul görevi olduğundan, somut görev türüne göre Kanun m.6 ve Yönetmelik m.9’daki süre hükümleri birlikte değerlendirilir. Kanun m.6/e, yönetim ve denetim kurulu üyelikleri ile komisyon üyeliklerine seçim ve atamalarda göreve başlama tarihini izleyen bir ay içinde mal bildirimi verilmesini zorunlu kılar.

Bu süre açısından yalnız genel kurulun yapıldığı gün değil, göreve başlama tarihinin hukuken ne zaman gerçekleştiği önemlidir. Seçim tutanağı, tescil işlemi ve görev dağılımı kararları birlikte incelenebilir. Süre hesabında tereddüt varsa en geç ve riskli yorumu beklemek yerine bildirim gecikmeden yapılmalıdır.

Genel müdür yönünden görev bir atama veya sözleşmeyle başlıyorsa yine Kanundaki ilgili başlangıç süresi uygulanır. Özel kanunda farklı bir mal bildirimi süresi öngörülmüşse 3628 m.2’nin son hükmü ve Yönetmelik m.9/g çerçevesinde özel süre de dikkate alınmalıdır.

Kooperatif Yöneticisinin Mal Bildiriminde Neler Yer Alır?

3628 m.5’e göre yükümlünün kendisine, eşine ve velayeti altındaki çocuklarına ait taşınmaz mallar bildirim kapsamındadır. Ayrıca Kanunda belirlenen beş kat eşiğinin üzerindeki para, hisse senedi ve tahviller, altın ve mücevher, diğer taşınır mallar, haklar, alacaklar, gelirler ve bunların kaynakları ile borçlar ve sebepleri de bildirilir.

Yönetmelik m.8 taşınmazlar içine arsa ve yapı kooperatifi hisselerini açıkça dahil eder. Bu hüküm kooperatif yöneticileri bakımından özellikle dikkat çekicidir: kişinin başka bir kooperatifteki arsa veya yapı kooperatifi hissesi de değerine bakılmaksızın formda yer almalıdır. Taşınmazlar için beş kat eşiği uygulanmaz.

Para, menkul kıymet, altın, araç, iş makinesi, hak, alacak, borç ve gelir gibi diğer unsurlarda Yönetmelik m.8’deki parasal ölçüt uygulanır. Aylık ödenmeyen yükümlüler için Yönetmelik, Genel İdare Hizmetleri sınıfında birinci derecenin birinci kademesindeki şube müdürüne ödenen net aylığın beş katını referans alır.

Kooperatif Yöneticisi Ne Zaman Ek Mal Bildirimi Verir ve Ne Zaman Yeniler?

Malvarlığında önemli değişiklik meydana geldiğinde 3628 m.6/d uyarınca bir ay içinde ek bildirim gerekir. Yönetmelik m.10, yükümlünün, eşinin veya velayeti altındaki çocuklarının şahsi malvarlığında önemli değişiklik olduğunda, yeni edinilen mal, hak, gelir, alacak ve borçlara ilişkin ek bildirim verilmesini zorunlu kılar.

Önemli değişiklik, Yönetmelik m.8’de belirtilen mahiyet ve miktardaki malın edinilmesi, hak veya alacak elde edilmesi, gelir sağlanması veya borçlanılmasıdır. Dolayısıyla kooperatif yöneticisi dönemsel yenileme yılını bekleyerek önemli değişikliği geciktiremez.

Görev devam ediyorsa olağan yenileme 3628 m.7 ve Yönetmelik m.11 uyarınca sonu 0 ve 5 ile biten yılların en geç şubat ayı sonuna kadar yapılır. 2025 yenileme yılı geride kaldığından, ara bildirim sebebi çıkmayan ve görevi süren kişiler için sıradaki genel yenileme 2030’dur.

Kooperatif Yönetim Kurulu Üyeliği Sona Erince Bildirim Verilir mi?

Evet. 3628 m.6/f’ye göre görevin sona ermesi hâlinde ayrılma tarihini izleyen bir ay içinde mal bildirimi verilmelidir. Kanun m.8/i ise görevinden ayrılanların, görevdeyken bildirimlerini vermeleri gereken makam veya merciye ayrılış bildirimi vereceğini düzenler.

Yönetim kurulu üyeliğinin istifa, görev süresinin dolması, genel kurul kararı, üyelik şartlarının kaybı veya başka nedenle sona ermesi hâlinde hukuki sona erme tarihi belirlenmelidir. Sadece ticaret sicilindeki ilan tarihini esas almak her durumda doğru olmayabilir; kooperatif mevzuatındaki görevin sona erme anı ayrıca incelenmelidir.

Kişinin aynı kooperatifte başka bir sıfatla göreve devam etmesi hâlinde yeni sıfatın 3628 kapsamındaki durumu ve Yönetmelik m.5’in birden fazla görev kuralı değerlendirilmelidir. Sıfat değişikliği bildirim yükümlülüğünün sona erdiği varsayımıyla işlem yapılmamalıdır.

Kooperatif Yöneticisi Mal Bildirimini Vermezse veya Yanlış Verirse Ne Olur?

Kanun m.10, m.6’da belirtilen sürelerde mal bildiriminde bulunmayan kişiye yetkili merci tarafından ihtar yapılmasını düzenler. İhtarın tebliğinden itibaren otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirim verilmezse üç aya kadar hapis cezası öngörülür. Soruşturmayla ilgili verilen süre içinde bildirim vermeme hâlinde üç aydan bir yıla kadar hapis söz konusudur.

Gerçeğe aykırı bildirim Kanun m.12’de ayrı suç olarak düzenlenmiştir. Daha ağır cezayı gerektiren bir fiil olmadığı takdirde gerçeğe aykırı bildirimde bulunan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabilir. Bu nedenle formun sadece zamanında verilmesi yeterli değildir; içeriğin de gerçeğe uygun olması gerekir.

Kooperatif yöneticisinin mal bildirimi, kooperatifin kendi bilanço veya yönetim kurulu beyanı değildir. Kişisel malvarlığına ilişkin 3628 bildirimi ile kooperatifin ticari, mali ve kurumsal raporlama yükümlülükleri birbirinden ayrıdır. Birinin verilmesi diğerinin yerine geçmez.

Genel kapsam için Kimler Mal Bildirimi Vermek Zorunda? ve eşlerin form kapsamı için Eşler Mal Bildirimini Ayrı Ayrı mı Verir? rehberlerimiz de incelenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Kooperatif başkanı mal bildirimi verir mi?

Evet. 3628 m.2/f’de açıkça sayılmıştır.

Kooperatif yönetim kurulu üyesi mal bildirimi verir mi?

Evet. Yönetim kurulu üyeleri de Kanun kapsamındadır.

Kooperatif genel müdürü mal bildirimi verir mi?

Evet. M.2/f genel müdürü de açıkça sayar.

Kooperatif ortağı mal bildirimi vermek zorunda mı?

Sadece ortak olduğu için hayır. Başkanlık, yönetim kurulu üyeliği, genel müdürlük veya başka kanuni yükümlülük bulunması gerekir.

Kooperatif yöneticisi bildirimi nereye verir?

Kanun m.8/k uyarınca kooperatif veya birliğin denetiminin yapıldığı kuruluşa verir.

Yönetim kurulu seçilince süre ne kadar?

Kanun m.6/e uyarınca göreve başlama tarihini izleyen bir ay içinde bildirim verilmesi gerekir.

Kooperatif hissesi mal bildirimine yazılır mı?

Arsa ve yapı kooperatifi hisseleri Yönetmelik m.8’de taşınmazlar içinde açıkça sayılmış ve değer sınırından bağımsız bildirim kapsamına alınmıştır.

Malvarlığında önemli değişiklik olursa ne yapılır?

Değişikliği izleyen bir ay içinde ek mal bildirimi verilir.

Görev bitince son bildirim gerekir mi?

Evet. Ayrılma tarihini izleyen bir ay içinde, görev sırasında bildirim verilen makama ayrılış bildirimi sunulur.

Yanlış mal bildiriminin cezası var mı?

Evet. Gerçeğe aykırı bildirim 3628 m.12’de altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla düzenlenmiştir.