Avustralya Tahkim Kararı Türkiye’de Nasıl Tenfiz Edilir? New York Sözleşmesi
Kısa ve net cevap: Avustralya’da verilmiş ve taraflar için bağlayıcı ticari hakem kararının Türkiye’de cebri icrası kendiliğinden gerçekleşmez. Türkiye ve Avustralya 1958 New York Sözleşmesi tarafıdır. Türkiye Sözleşme m.I/3 kapsamında akit devlet ülkelerinde verilen ve Türk hukukunda ticari nitelikteki uyuşmazlıklara ilişkin kararlar yönünden çekince koymuştur. Sözleşme m.IV–V belge ve ret sebeplerini, 5718 sayılı MÖHUK m.60–63 ise yabancı hakem kararının tenfizi ve tanınmasına ilişkin Türk hukukundaki usulü düzenler.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa özet
| Hukuki konu | Dayanak |
|---|---|
| Sözleşme | 1958 New York Sözleşmesi m.I–V; Türkiye’nin karşılıklılık ve ticari ilişki çekinceleri |
| Hakem kararı | MÖHUK m.60: bağlayıcı veya icra edilebilir yabancı karar |
| Mahkeme ve yetki | MÖHUK m.60/2: yazılı yer anlaşması ve diğer yetki bağları |
| Belgeler | MÖHUK m.61 ve New York Sözleşmesi m.IV: asıl/onaylı karar, tahkim şartı, tercüme |
| Ret sebepleri | New York Sözleşmesi m.V; MÖHUK m.62 |
| Tanıma | MÖHUK m.63 |
| Tahsilat | Tenfiz kararı sonrası Türk icra usulü |
Tenfiz dosyasının unsurları
| Unsur | Gerekli belge |
|---|---|
| Tahkim şartı | Sözleşme aslı veya usulen onaylı suret |
| Hakem kararı | Karar, bağlayıcılık ve ekler |
| Ülke ve kapsam | Tahkim yeri, ticari ilişki ve Türk hukuku çekinceleri |
| Tercüme | Usulüne uygun onaylı Türkçe metin |
| Türk mahkemesi | MÖHUK m.60/2 yetki incelemesi |
1. Avustralya’da verilen hakem kararı Türkiye’de kendiliğinden icra edilir mi?
Avustralya’da yapılan bir tahkim sonunda verilen para alacağı veya başka bir ticari edime ilişkin hakem kararı, Türkiye’de kendiliğinden Türk mahkemesi ilamı gibi icraya konulmuş sayılmaz. 1958 New York Sözleşmesi ile 5718 sayılı MÖHUK’un yabancı hakem kararlarına ilişkin m.60–63 hükümleri, tanıma ve tenfiz koşullarının değerlendirilmesinde temel kaynaklardır. Türkiye’deki borçlunun malvarlığı bulunduğunda kararın hangi hukuki nitelikte olduğu ve gerçekten bağlayıcılık kazanıp kazanmadığı ilk aşamada belirlenmelidir.
Avustralya’daki gurbetçi girişimci Türk ithalatçı veya tedarikçiyle ihtilaf yaşamış ve hakem kurulundan lehine karar almış olabilir. Ancak kararın ICC, ACICA veya başka bir tahkim kurumu eliyle verilmiş olması tek başına Türkiye’de haciz yapılması için yeterli değildir. Tahkim yeri, tarafların tahkim sözleşmesi, kararın hüküm fıkrası ve Türkiye’deki tenfiz talebi farklı işlem basamaklarıdır. Türkiye’deki avukat dosyanın bu belgelerle tamamlandığını doğrulamalıdır.
2. New York Sözleşmesi neden Avustralya ve Türkiye bakımından önemlidir?
Birleşmiş Milletler Ticaret Hukuku Komisyonu UNCITRAL’in taraf tablosuna göre Avustralya bakımından New York Sözleşmesi 24 Haziran 1975, Türkiye bakımından 30 Eylül 1992 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sözleşme yabancı hakem kararlarının tanınması ve icra edilmesini ortak uluslararası esaslara bağlar. Bir devletin taraf olması, verilen her yabancı tahkim kararının hiçbir ret sebebi bulunmaksızın otomatik icra edilmesini gerektirmez.
Türkiye, Sözleşme m.I/3 kapsamında iki önemli çekince bildirmiştir: diğer akit devlet ülkelerinde verilen kararlara ilişkin karşılıklılık ve Türk hukukunda ticari sayılan hukuki ilişkilerden doğan uyuşmazlıklarla sınırlama. Dolayısıyla Avustralya’da verilmiş bir tahkim kararı incelenirken hem kararın gerçekten Avustralya tahkim yerine mi ait olduğu hem de uyuşmazlığın ticari niteliği belirlenmelidir. UNCITRAL ve Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Veri Tabanındaki güncel taraf durumu kontrol için kullanılır.
3. Avustralya’da imzalanan tahkim şartı hangi belgededir?
New York Sözleşmesi m.II, yazılı tahkim anlaşmalarını ve belirli hukuki ilişkilerden doğan veya doğabilecek uyuşmazlıkların hakeme götürülmesini düzenler. Taraflar ayrı bir tahkim sözleşmesi imzalamış olabilir veya ana satım, dağıtım, yazılım ya da inşaat sözleşmesine tahkim şartı koymuş olabilir. Hakem kararından önce mevcut olan tahkim anlaşmasının gerçekten hangi taraflar arasında yapıldığı tespit edilmelidir.
Örneğin Avustralya şirketiyle sözleşme imzalanırken Türk şirketinin yalnız ticaret unvanı değil, temsil yetkisi ve ek genel işlem şartları da incelenir. Sözleşmenin arka sayfasında bulunan tahkim hükmü ile daha sonra gönderilen tek taraflı sipariş teyidi aynı hukuki güce sahip olmayabilir. Uyuşmazlığı çözen hakem kurulunun hangi şart uyarınca atandığı da belirlenir. Tahkim anlaşmasının aslı veya usulüne uygun onaylı örneği tenfiz dosyasının temel belgesidir.
4. Tahkim yeri ile duruşmanın fiziksel yeri neden ayrılır?
Avustralya’da bir duruşmanın Sidney’deki otelde yapılmış olması, tahkimin hukukî yerinin her durumda Sidney olarak belirlendiği anlamına gelmez. Tahkim yerinin hangi ülke olduğu tarafların sözleşmesinden, uygulanacak tahkim kurallarından ve usul kararlarından anlaşılır. New York Sözleşmesi’nin karşılıklılık çekincesi bakımından ödülün verildiği hukukî yerin doğru saptanması önemlidir. Fiziksel toplantı ve çevrim içi duruşma başka yerlerde yapılabilir.
Kararın ilk sayfasında yazan tarih, kurum adı ve hakemlerin adresi, tahkim yerini belirleyen tüm unsurlar yerine geçmez. Tahkim şartı ve hakem kurulunun usul kararları birlikte okunmalıdır. Karar Avustralya’da görülen ama başka akit devlette verilen hukuki bir karar niteliğindeyse Türkiye’deki uygulama buna göre değerlendirilir. Kararın basıldığı ülkeden hareketle kesin sonuç ilan edilmemelidir.
5. MÖHUK m.60 hangi yabancı hakem kararını tenfiz edilebilir sayar?
5718 sayılı Kanun m.60/1, kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararlarının tenfiz edilebileceğini düzenler. Bu hükümde nihai olarak uygulanabilir karar niteliği önemlidir. Hakem kurulunun her ara usul kararını veya gider avansı talebini para alacağına ilişkin nihai icra başlığı olarak sunmak doğru değildir. Öncelikle kararın hüküm fıkrasında hangi tarafın hangi borca mahkûm edildiği açıkça belirlenir.
Karar birden fazla para birimi, faiz, tahkim masrafı veya masraf dağılımı içerebilir. Her kalemin hangi hükme dayandığı ve bağlayıcılık durumunun ne olduğu dosyada ayrı gösterilir. Avustralya’da iptal başvurusu veya icranın askıya alınması konusu varsa bu belgeler saklanır. İptal davasının varlığı her olayda otomatik tenfiz yasağı olarak sunulmamalı; New York Sözleşmesi m.V ile ilgili yargısal karar çerçevesinde değerlendirme yapılmalıdır.
6. MÖHUK m.60/2 göre yetkili Türk mahkemesi
MÖHUK m.60/2 uyarınca tarafların yazılı olarak kararlaştırdığı yerdeki asliye mahkemesinden tenfiz talep edilir. Böyle bir yer anlaşması yoksa aleyhine hakem kararı verilen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, bulunmadığında sakin olduğu yer ve bunun da bulunmaması hâlinde icraya konu malların bulunduğu yer mahkemesi yetkili sayılır. Avustralya’daki alacaklının vekilinin Mersin’de bulunması, tek başına her tenfiz davasını Mersin mahkemesine götürmez.
Türkiye’deki şirket merkezinin hangi ilde kayıtlı olduğu, borçlunun gerçek sıfatı ve yetki anlaşmasının geçerliliği başvuru öncesinde kontrol edilir. Uyuşmazlığın ticari niteliği ve Türk mahkeme teşkilatı bakımından görev koşulları ayrıca değerlendirilir. Türk borçlunun yalnız depoda mallarının bulunduğu şehir ile yerleşim yeri farklı olabilir. Yetki incelemesi, kanundaki sıralı ölçütler atlanmadan yapılmalıdır.
7. MÖHUK m.61 tahkim anlaşması ve kararın belgelerini nasıl sayar?
MÖHUK m.61/1, tenfiz isteyen tarafın dilekçesine tahkim sözleşmesi veya şartının aslını yahut usulüne göre onaylanmış örneğini, bağlayıcı veya icra kabiliyeti kazanmış hakem kararının aslını yahut onaylanmış örneğini ve bu belgelerin usulen onaylanmış tercümelerini eklemesini düzenler. Karşı taraf sayısı kadar örnek de hükümde belirtilmiştir. Avustralya’dan yalnız e-postayla gönderilmiş sonuç özeti, bütün bu belge şartlarını karşılamış sayılmaz.
Gerekli belgeleri toplarken kararın bütün sayfaları, ekleri, taraf isimleri ve varsa düzeltme kararları birlikte değerlendirilir. Tahkim şartının geçtiği ana sözleşmenin tam nüshası önem taşıyabilir. Tercümede yalnız “ödeme emri” kısmı değil, kararın sınırı ve bağlayıcılık hakkında açıklamaları da doğru aktarılmalıdır. Apostil veya tasdik işleminin hangi belgenin resmî niteliğine ilişkin olduğu ayrıca belirlenir.
8. New York Sözleşmesi m.IV hangi belgeleri ister?
New York Sözleşmesi m.IV, tanıma ve tenfiz talebinde usulüne uygun doğrulanmış hakem kararı aslı veya tasdikli örneği ile m.II kapsamındaki tahkim anlaşmasının aslı ya da tasdikli örneğinin sunulmasını düzenler. Belge ilgili ülkenin resmî dilinde değilse usulüne uygun onaylı tercüme de aranır. Türkiye’de kullanılacak İngilizce kararın yalnız makine çevirisiyle bütün usul şartlarının karşılandığı ileri sürülmemelidir.
Yabancı kararın tahkim şartıyla bağlantısı ve tarafların kimliği belgelerden anlaşılmalıdır. Avustralya şirketinin unvanı sonradan değişmişse eski ve yeni isimler arasındaki hukuki devamlılığı gösteren sicil belgesi gerekebilir. Bir ödül PDF’inin gönderilmesiyle bunun mahkemede usulen sunulabilir onaylı suret olması ayrı konudur. Belge hazırlığı, tenfiz başvurusunun şekil denetimini doğrudan etkiler.
9. Ticari ilişki çekincesi hangi uyuşmazlıkları etkiler?
Türkiye’nin New York Sözleşmesi m.I/3 kapsamındaki ticari ilişki çekincesi, yabancı hakem kararının dayandığı ilişkinin Türk hukukunda ticari sayılıp sayılmadığının belirlenmesini gerektirir. Avustralya şirketinin Türk üreticiye ticari mal satması veya dağıtım sözleşmesinden alacak doğması ile kişisel aile hukuku uyuşmazlığı aynı konu değildir. Bir özel hukuk anlaşmasına “arbitration” yazılması, uyuşmazlığı otomatik ticari kılmaz.
İlgili kararın ticari nitelikte olup olmadığı ana sözleşme, tarafların faaliyetleri ve uyuşmazlığın esasına bakılarak değerlendirilir. Sözleşmede tüketici, taşınmazın ayni hakkı veya tahkime elverişli olmayan başka konu varsa Türk hukuku açısından farklı sonuç çıkabilir. Türkiye’nin yaptığı çekinceler görmezden gelinerek “Avustralya’da her hakem kararı New York Sözleşmesi’yle icra edilir” şeklinde kesin ifade kullanılmaz.
10. New York Sözleşmesi m.V/1 ret sebepleri
New York Sözleşmesi m.V/1, tenfize karşı ileri sürülebilecek belirli ret nedenlerini sayar. Bunlar arasında taraf ehliyeti veya tahkim anlaşmasının geçerliliği, tahkimden usulüne uygun haberdar edilmemek veya savunma yapamamak, hakemlerin yetki sınırını aşmaları, tahkim kurulunun oluşumuna veya usule ilişkin aykırılıklar ve kararın taraflar için bağlayıcı olmaması, iptal veya askıya alma gibi haller bulunur.
Türkiye’deki borçlunun “hakem yanlış değerlendirdi” şeklindeki genel memnuniyetsizliği, her durumda Sözleşme’nin saydığı ret sebebiyle eş anlamlı değildir. Hangi somut olgunun hangi bende karşılık geldiği ispatla değerlendirilir. Alacaklı kararın verilmesine ilişkin bildirimleri, taraflara tanınan savunma süresini ve tahkim usul kayıtlarını saklamalıdır. Hakem heyetinin maddi olgulara ilişkin tüm incelemesinin Türk mahkemesinde otomatik yeniden görüleceği varsayılmamalıdır.
11. m.V/2 tahkime elverişlilik ve kamu düzeni
New York Sözleşmesi m.V/2, kararın tanınması veya tenfizi istenen ülkede uyuşmazlığın tahkime elverişli olmaması ve kamu düzenine aykırılık durumlarının ilgili mahkemece dikkate alınabilmesini düzenler. Türkiye’de aile hukuku, tapu üzerindeki bazı ayni haklar veya kamu düzeniyle bağlantılı konuların tahkime elverişliliği, ticari alacak talebiyle aynı biçimde değerlendirilmez.
Kamu düzeni kavramı yalnız yabancı hakem kararının Türk hukukundan farklı maddi hukuk uygulaması anlamına indirgenmez. Ret sebeplerinin dar ve ilgili hukuki ölçütlerle incelenmesi gerekir. Alacaklı, uyuşmazlığın hangi ticari sözleşmeden kaynaklandığını ve hakem kararının hangi hüküm fıkrası için tenfiz istediğini netleştirmelidir. Bir hakem kararında tahkime elverişli ve elverişsiz farklı talepler bulunması hâlinde hükümlerin ayrılabilirliği de önemli olabilir.
12. MÖHUK m.62 ile New York Sözleşmesi m.V ilişkisi
MÖHUK m.62, yabancı hakem kararı tenfizinin ret sebeplerini Türk kanununda düzenler; m.61 ise dilekçe ve inceleme usulüne yer verir. New York Sözleşmesi kapsamındaki ticari yabancı hakem kararlarında öncelikle uygulanabilir uluslararası sözleşme rejimi değerlendirilmelidir. MÖHUK m.62’deki düzenlemeleri Sözleşme m.V ile hiçbir ayrım yapmadan birleştirip yeni ret sebepleri üretmek doğru değildir.
Avustralya’da verilen kararın sözleşme kapsamında olup olmadığı, Türkiye’nin çekinceleri ve kararın hangi ülkede verilmiş sayıldığı belirlenir. Kapsam dışında kalan yabancı hakem kararları için Türk iç hukukundaki rejim ayrıca gündeme gelebilir. Bir alacaklının yalnız kararın Avustralya’dan gönderilmesini göstererek hukukî rejimi seçmesi uygun değildir. Mahkemenin hangi hükümlere göre karar vereceği başlangıç dosya raporunda açık olmalıdır.
13. Tahkim kararı ile Avustralya ticaret mahkemesi kararı ayrımı
Avustralya’da verilen ticari mahkeme ilamıyla özel veya kurumsal tahkim sonunda verilen hakem kararı aynı belge değildir. Yabancı mahkeme ilamları için MÖHUK m.50–59, yabancı hakem kararları için MÖHUK m.60–63 ve uygulanabiliyorsa New York Sözleşmesi gündeme gelir. Belgenin üzerinde “award” veya “judgment” yazması tek başına bütün nitelik sorununu çözmez; belgeyi veren makam ve karar süreci incelenir.
Sitedeki Avustralya ticari mahkeme kararının Türkiye’de tenfizi
14. Tahkimden önceki bildirim ve savunma hakkı
New York Sözleşmesi m.V/1-b, hakem atanmasından veya yargılamadan usulüne uygun haberdar edilmemiş olmak yahut davayı sunma imkânından yoksun bırakılmayı özel ret sebebi olarak düzenler. Bu nedenle Avustralya’da yapılan tahkimde Türk borçluya davetin nasıl iletildiği, tarafın usulüne uygun temsil edilip edilmediği ve belge sunma imkânı incelenmelidir.
Avustralya şirketinin kendisiyle yapılan sözleşmede e-posta tebligatı kararlaştırılmış olabilir. Ancak tarafların anlaşması, tahkim kuralları ve uygulanacak usul dikkate alınmadan tek bir gönderilmiş e-postayı her durumda yeterli veya yetersiz kabul etmek doğru olmaz. Davet, cevap dilekçesi, duruşma bağlantısı ve usul kararları dosyada korunmalıdır. Türk mahkemesindeki tenfiz değerlendirmesinde bu kayıtlar kararın yalnız sonucundan daha fazla bilgi sağlayabilir.
15. Hakem heyetinin yetki sınırı nasıl incelenir?
New York Sözleşmesi m.V/1-c, hakem kararının tahkim şartının veya başvurunun kapsamını aşan konulara ilişkin olmasını tenfize karşı ileri sürülebilecek sebepler arasında düzenler. Bir sözleşmede sadece belirli sevkiyat ihtilaflarının tahkime bırakılması hâlinde hakem kurulunun farklı bağımsız sözleşmedeki borç için karar vermesi ayrı bir yetki tartışması doğurabilir.
Hakem kararının bazı hükümlerinin yetki kapsamı içinde kalması, bazı bölümlerinin dışarıda kalması ihtimalinde ayrılabilirlik meselesi değerlendirilir. Tarafın hangi talepleri hakem heyetine sunduğu ve kararın hangi başlıklar hakkında hüküm verdiği karşılaştırılır. Bütün karar yalnız itirazda bir madde belirtildi diye otomatik geçersiz sayılmaz. Somut yetki ve hüküm fıkrasının ayrıntılı okunması gerekir.
16. İptal veya askıya alma kaydının etkisi
New York Sözleşmesi m.V/1-e, kararın taraflar için bağlayıcı olmaması veya kararın verildiği ya da hukukuna tabi olduğu ülkedeki yetkili makam tarafından iptal veya askıya alınmış olması hâllerini düzenler. Ayrıca m.VI, belirli iptal veya durdurma başvurularının beklenmesi ve uygun güvence gibi meseleler bakımından tenfiz mahkemesine yetki tanır. Her Avustralya iptal başvurusu bulunduğunda Türkiye’de aynı otomatik sonucu doğuracak tek formül kullanılmamalıdır.
Alacaklı yabancı mahkeme kararlarını ve usulî gelişmeleri tenfiz dosyasından gizlememelidir. İptal istemi, kesinleşmiş iptal kararı, icranın durdurulması ve sadece temyiz başvurusu bulunması birbirinden farklı olaylardır. Hakem kararının son durumu Avustralya’daki mahkeme veya tahkim kayıtlarıyla doğrulanır. Türkiye’deki mahkemenin değerlendirmesi ilgili antlaşma şartları ve belge niteliği esas alınarak yapılır.
17. Türk borçlunun malvarlığının bulunması yeterli mi?
Türkiye’de borçluya ait olduğu bildirilen banka hesabı, taşınmaz veya ticari stok bulunması, yabancı hakem kararının tenfizine ihtiyaç olup olmadığını veya yetkili mahkemenin neresi olacağını belirlemede önem kazanabilir. Ancak varlık bulunması hakem kararının usul şartlarını ortadan kaldırmaz. MÖHUK m.60/2’nin yetki sırası korunmalı, sözleşmede yazılı yer anlaşması varsa önce bu kayıt incelenmelidir.
Kararın tenfizine ilişkin mahkeme kararı ile İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde gerçek tahsilat ayrı aşamalardır. Borçlunun malvarlığı hacze elverişli olmayabilir veya üçüncü kişilerin haklarına konu olabilir. Türkiye’de yalnızca bir şirketin adının geçmesi, borçlunun gerçek malvarlığının bilindiği anlamına gelmez. Alacaklı, hukuki sıfatı ve malın mülkiyetini resmi kayıtlara göre belirlemelidir.
18. Türkiye’den avukatla takip ve vekâlet
Avustralya’da yaşayan alacaklı Türkiye’de avukat görevlendirebilir. Konsoloslukta düzenlenen vekâletname ile Avustralya yerel makamından alınan ve gerekirse apostil/tercüme işlemi yapılan belge ayrı hukuki hazırlık yollarıdır. Vekâletname, tahkim kararının tenfizi için ilgili yargısal başvuruya uygun olmalıdır. 6100 sayılı HMK m.76 avukatın vekâletname ibrazı konusunu düzenler.
Alacaklı Avustralya şirketiyse şirket sicili, tüzel kişi yetkilisinin imza hakkı ve gerekirse karar alma belgesi dosyaya eklenir. Türkiye’de tahsil edilen para ile Avustralya’daki bankaya aktarılan net tutar farklı aşamalar olduğu için masraflar ve ödeme kayıtları ayrı tutulur. Hukuki temsil, Türk mahkemelerinde ve icra dairelerinde uygulanacak usul kurallarına bağlıdır; Avustralya’da yerel mahkemede temsil verildiği iddiasına dönüştürülmez.
19. Mersin’den Türkiye genelindeki yabancı tahkim dosyası
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Türkiye’nin farklı illerindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilir ve koordine edilir. Avustralya’daki tahkim kararının Türkiye’de tenfizi için hangi asliye mahkemesine başvurulacağı, MÖHUK m.60/2 ve ilgili görev hükümlerine göre tespit edilir. Mersin’de fiziksel ofis olması tüm tenfiz taleplerini Mersin’e bağlayan genel bir kural değildir.
Alacaklıya verilecek raporda hakem kararının yeri ve tarihi, uygulanan sözleşme, kararın bağlayıcılığı, Türkiye’de açılan tenfiz davası, mahkeme kararı ve varsa takip/tahsilat sonucu ayrı belirtilmelidir. New York Sözleşmesi’nin kapsamı, Türkiye’nin ticari ilişki ve karşılıklılık çekinceleri ve olası m.V ret iddiaları başlangıçtan itibaren incelenir. Belgeler arasında maddi uyuşmazlıkla usulün farklı bölümleri karıştırılmamalıdır.
20. Sonuç: hangi aşamalar tamamlanınca tahsilat denebilir?
İlk aşama gerçek tahkim anlaşmasının, yabancı hakem kararının ve tarafların kimliğinin doğrulanmasıdır. İkinci aşama New York Sözleşmesi kapsamında ticari nitelik, tahkim yeri ve ret sebeplerinin incelenmesidir. Üçüncü aşama Türkiye’deki tenfiz davasının usulüne uygun açılması ve karara bağlanmasıdır. Dördüncü aşama ise gerekli icra işlemlerinin yürütülmesi ve fiilen tahsil edilen tutarın kayda alınmasıdır.
Avustralya’da hakemden lehe sonuç alınması, Türkiye’de aynı gün ve hiçbir işlem yapılmadan paranın tahsil edildiği anlamına gelmez. Türk mahkemesinde tenfiz kararı verilmesi de borçlunun bütün malvarlığının kesin olarak haczedilip tahsilat yapıldığı anlamına gelmez. Her sonuç, tarihli karar ve icra dosyası üzerinden doğrulanır. Bu yaklaşım, yurtdışındaki alacaklının haklarını tanırken otomatik başarı vaadinden kaçınır.
Sık sorulan sorular
Avustralya’da alınan hakem kararı Türkiye’de doğrudan icra edilir mi?
Hayır. New York Sözleşmesi ve MÖHUK m.60–63 kapsamında tanıma veya tenfiz süreci değerlendirilir.
Avustralya ve Türkiye New York Sözleşmesi tarafı mı?
Evet. UNCITRAL tablosunda her iki ülke de taraf olarak gösterilir; Türkiye ticari ilişki ve karşılıklılık çekincesi bildirmiştir.
Hakem kararıyla mahkeme kararı aynı belge midir?
Hayır. Yabancı mahkeme ilamı için MÖHUK m.50–59, yabancı hakem kararı için m.60–63 ve ilgili sözleşme gündeme gelir.
Tahkim anlaşmasının aslı gerekli mi?
New York Sözleşmesi m.IV ve MÖHUK m.61, tahkim anlaşması veya onaylı örneğini belge şartları arasında düzenler.
İngilizce karar için Türkçe tercüme aranır mı?
New York Sözleşmesi m.IV/2 ve MÖHUK m.61, usulüne uygun tasdikli tercümeyi düzenler.
Türkiye’de hangi mahkeme yetkili?
MÖHUK m.60/2 yazılı yer anlaşması ve yoksa davalının yerleşimi, sakin olduğu veya malların bulunduğu yere dayalı sıralama içerir.
Tahkim kararının hangi ülkede verildiği önemli mi?
Evet. Türkiye’nin New York Sözleşmesi karşılıklılık çekincesi nedeniyle hukukî tahkim yerinin doğru belirlenmesi gerekir.
Her kişisel uyuşmazlık New York Sözleşmesi kapsamında mı?
Hayır. Türkiye’nin ticari ilişki çekincesi ve tahkime elverişlilik ayrıca incelenir.
Borçlu savunma yapamadıysa tenfize itiraz edebilir mi?
Sözleşme m.V/1-b, usule uygun bildirim ve savunma imkânına ilişkin ret sebebi içerir.
Kamu düzeni ret sebebi olabilir mi?
New York Sözleşmesi m.V/2-b kamu düzenine aykırılık bakımından özel değerlendirme öngörür.
Hakem kararı Avustralya’da iptal edilmişse ne olur?
Sözleşme m.V/1-e ve m.VI, iptal veya askı durumlarının tenfizde değerlendirilmesine ilişkin düzenlemeler içerir.
Tenfiz kararı alınınca para otomatik hesaba geçer mi?
Hayır. Türk mahkemesindeki tenfiz ve sonraki cebri icra/tahsilat aşamaları ayrı işlemlerdir.
İlgili hukuki incelemeler
Avustralya ile Türkiye arasındaki uyuşmazlığın hakem kararına değil yabancı mahkeme ilamına dayanması durumunda Avustralya ticari mahkeme kararı tenfizi rehberindeki farklı usul uygulanır. İhtiyati koruma bakımından Türkiye’de ihtiyati haciz ve infaz süreleri, uluslararası ticari mal satışının esasına ilişkin uyuşmazlıkta CISG m.38–39 ayıp ihbarı ve ticari sözleşme konularında ticaret ve sözleşmeler hukuku arşivi tamamlayıcı bilgiler sunar. Bu bağlantılar mahkeme ilamı ile hakem kararı ayrımını korumak için verilmiştir.
Resmî kaynaklar
- UNCITRAL — 1958 New York Sözleşmesi
- UNCITRAL — Taraf devletler tablosu, Avustralya ve Türkiye
- Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Veri Tabanı — Türkiye’nin m.I/3 çekinceleri
- WIPO Lex — Türkiye’nin New York Sözleşmesi çekinceleri
- TBMM — 5718 sayılı MÖHUK m.60–63
- New York Sözleşmesi özgün m.IV–V metni
Kaynak kontrol tarihi: 30 Ekim 2026. Bu içerik Avustralya tahkim kararının Türkiye’de tanınması, tenfizi ve sonrasında icra edilmesini açıklayan genel hukuki bilgilendirmedir; yabancı hakem kararının icrası garanti edilmez.
Ofis adresleri ve haritalar
İstanbul Ofisi — Maslak / Sarıyer
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul.
Mersin Ofisi — Akdeniz
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.