Bilirkişilik Temel Eğitimi Kaç Saat? 2026 Güncel Yönetmelik m.30
Bilirkişilik temel eğitimi 2026’da kaç saattir?
Bilirkişilik Yönetmeliği m.30/2’nin güncel hükmüne göre temel eğitim, 12 saati teorik ve 12 saati uygulamalı olmak üzere en az 24 ders saatidir. Maddenin bu fıkrası 3/5/2025 tarihli ve 32889 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bugünkü hâlini almıştır.
“En az” ifadesi önemlidir. Yönetmelik m.30/3, eğitim kuruluşlarının Bilirkişilik Daire Başkanlığının uygun görüşüyle temel eğitim ders saatini artırmasına izin verir. Bu nedenle bir eğitim programı 24 saatten daha uzun olabilir; ancak 24 saatin altında temel eğitim programı düzenlenemez.
Yönetmeliğin güncel metnine Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından yayımlanan güncel PDF üzerinden ulaşılabilir. Eğitim ve başvuru planlanırken eski internet içerikleri yerine değişiklik işlenmiş güncel metin esas alınmalıdır.
12 saat teorik eğitimde hangi konular işlenir?
Yönetmelik m.30/4 teorik eğitimin kapsamını açıkça belirler. Yargılama hukukunun genel ilkeleri, bilirkişilik mevzuatı, bilirkişinin taşıması gereken nitelikler, yetki ve yükümlülükler, temel ve etik ilkeler, ispat faaliyeti, bilirkişi incelemesinin usul ve esasları, teknik konu ile hukuki konu ayrımı ve rapor yazım usulü teorik eğitimin ana başlıklarıdır.
2025 değişikliği teorik eğitimi verecek kişilere ilişkin ayrıca nitelik getirmiştir. Güncel m.30/4’e göre teorik eğitim, hukuk alanında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen en az doktora ve üzeri akademik unvana sahip kişiler tarafından verilir. Bu kural eğiticinin yalnız mevzuatı okumasını değil, yargılama ve bilirkişilik hukukunu akademik yeterlilikle aktarmasını hedefler.
Teknik konu–hukuki konu ayrımı eğitimin özellikle önemli bir parçasıdır. Bilirkişi, teknik tespit yaparken mahkemenin yerine hukuki nitelendirme yapamaz. Bu konuda bilirkişi hukuki değerlendirme yapabilir mi? rehberimiz m.5 ve m.55 üzerinden ayrıntılı açıklama içerir.
12 saat uygulamalı eğitim neleri kapsar?
Yönetmelik m.30/5 uygulamalı eğitimin içeriğini belirler. Bilirkişi Bilgi Sisteminin kullanılması, bireysel veya heyet hâlinde sistematik teknikleri kullanma becerisi, örnek olaya ilişkin bilirkişi raporu düzenleme ve uygulama gözetimi faaliyetleri bu bölümün temel unsurlarıdır.
2025 değişikliği uygulama eğiticileri bakımından da açık şart getirmiştir. Uygulama eğitimi en az beş yıl bilirkişilik yapmış kişiler tarafından verilir. Böylece uygulama bölümünün yalnız teorik anlatıma değil, bilirkişilik pratiğinde deneyimli kişilerce yürütülmesine yönelik düzenleme yapılmıştır.
Uygulama eğitiminin rapor yazımı bakımından önemi büyüktür. Bilirkişi raporunun zorunlu unsurları Yönetmelik m.55’te ayrıca düzenlenir. Raporun inceleme yöntemi, bilimsel ve teknik dayanakları ve gerekçeli sonucu içermesi gerekir; hukuki değerlendirme yapılamaz.
Temel eğitimi almak için 5 yıllık mesleki kıdem gerekir mi?
Yönetmelik m.30/1, bilirkişilik temel eğitimini beş yıllık mesleki kıdem kazanmış kişiler tarafından alınan eğitim olarak tanımlar. Bu nedenle temel eğitim yalnız mesleğe yeni başlayanlara yönelik genel bir sertifika programı değildir; bilirkişilik başvuru sistemindeki mesleki kıdem şartıyla bağlantılıdır.
Ayrıca Yönetmelik m.38 bilirkişiliğe kabul şartlarını düzenler ve ilgili uzmanlık alanında fiilen çalışma koşulunu içerir. Başvuru yapacak kişinin yalnız eğitim belgesine sahip olması yeterli değildir; diğer kabul şartlarının da sağlanması gerekir. Bu nedenle “24 saat eğitimi aldım, otomatik bilirkişi olurum” sonucu doğru değildir.
Temel eğitim bir başvuru şartıdır; bilirkişilik siciline kabul kararı bölge kurulunun başvuru ve liyakat incelemesinden sonra verilir. Başvurunun zamanı, belgeleri, uzmanlık alanı ve mesleki deneyim ayrıca değerlendirilir.
Bilirkişilik temel eğitiminde devam zorunlu mu?
Evet. Yönetmelik m.30/7 temel eğitime katılımı zorunlu tutar. Eğitim kuruluşu katılımcıların derslere devam durumunu gösteren çizelge düzenler. Derslerin 1/12’sine devam etmeyen kişinin eğitim programıyla ilişiği kesilir.
Bu hüküm nedeniyle eğitime yalnız kayıt yaptırmak veya ücret ödemek yeterli değildir. Katılımcının teorik ve uygulamalı derslere fiilen devam etmesi gerekir. Devamsızlık hesabının ayrıntısı eğitim kuruluşunun programı ve ders saatleri üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Devam kuralını ayrı olarak ele alan bilirkişilik eğitiminde 1/12 devamsızlık kuralı rehberimiz bu başlığı ayrıca açıklar.
Temel eğitim ile yenileme eğitimi aynı mı?
Hayır. Temel eğitim bilirkişiliğe başvuru öncesinde alınan zorunlu eğitimdir. Yenileme eğitimi ise sicile kayıtlı bilirkişilerin belirli dönemde alması gereken ayrı eğitimdir. Yönetmelik m.30/8’e göre yenileme eğitimi teorik ve uygulamalı olarak toplam altı saatten az olmamak üzere üç yılda bir verilir.
Bilirkişi yenileme eğitimine sicile kaydedildiği tarihten itibaren üçüncü yılın içinde katılmak zorundadır. Yenileme eğitimine katılmayan bilirkişi bu eğitimi almadıkça yeniden bilirkişilik yapmak için başvuruda bulunamaz. Temel eğitimdeki 24 saat şartı ile yenileme eğitimindeki 6 saat şartı birbirine karıştırılmamalıdır.
Temel eğitim tamamlanınca belge ne zaman verilir?
Yönetmelik m.32 uyarınca eğitim kuruluşları eğitimi tamamlayan katılımcılara en geç 15 gün içinde temel eğitimi tamamladıklarına dair belge verir. Bu belge bilirkişilik başvurusunda aranan evraklardan biridir.
Belgenin alınması kişinin bilirkişilik listesine kendiliğinden kaydedildiği anlamına gelmez. Başvuru ilanı, uzmanlık alanı, mesleki kıdem, diğer belgeler ve kabul şartları Yönetmelik m.38-43 çerçevesinde ayrıca incelenir.
Temel eğitimden kimler muaf olabilir?
Yönetmelik m.31 temel eğitimden muafiyet hâllerini düzenler. Alanlarındaki uzmanlık ve bilimsel yeterlilik dikkate alınarak ilgili genelgeye göre oluşturulan listede yer alan kişiler temel eğitimden muaf tutulabilir. Ayrıca 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre yetkilendirilen gayrimenkul değerleme uzmanları için yalnız kamulaştırma alt uzmanlık alanında görev yapmak kaydıyla temel eğitim şartı aranmaz.
Muafiyet, herkesin kendi uzmanlığına dayanarak tek taraflı ileri sürebileceği genel bir hak değildir. Yönetmelikte ve Daire Başkanlığının ilgili düzenlemelerinde belirtilen özel koşulların sağlanması gerekir. Ayrıntılı başlık için bilirkişilik temel eğitiminden kimler muaf? rehberi kullanılabilir.
2025 değişikliği neden önemli?
3 Mayıs 2025 tarihli değişiklik, temel eğitimin süresini güncel biçimde 12 saat teorik + 12 saat uygulamalı olmak üzere en az 24 ders saati olarak belirlemenin yanında eğiticilerin niteliklerini de açıklaştırmıştır. Teorik eğitim için hukuk alanında en az doktora düzeyi; uygulama eğitimi için en az beş yıl bilirkişilik tecrübesi şartı getirilmiştir.
Bu nedenle 2025 öncesinde yayımlanmış eğitim rehberleri güncel olmayabilir. Başvuru yapılmadan önce Bilirkişilik Daire Başkanlığının güncel Yönetmelik metni, ilanları ve eğitim kuruluşları listesi kontrol edilmelidir.
Temel eğitim başvurusunda dikkat edilecekler
- Eğitim kuruluşunun Bilirkişilik Daire Başkanlığınca izinli olup olmadığını kontrol edin.
- Programın en az 24 ders saati olup olmadığını teyit edin.
- 12 saat teorik ve 12 saat uygulama dağılımını kontrol edin.
- Devam zorunluluğu ve ders çizelgesini inceleyin.
- Temel eğitim belgesinin m.32’ye göre en geç 15 gün içinde verileceğini bilin.
- Temel eğitimin tek başına bilirkişilik kabulü sağlamadığını dikkate alın.
- Mesleki kıdem ve uzmanlık alanı şartlarını ayrıca kontrol edin.
- 2025 sonrası güncel mevzuat ve ilanları esas alın.
Başvuru süreci için Bilirkişilik Daire Başkanlığı ilanları ve ilgili bölge kurulu duyuruları takip edilmelidir.
Sık sorulan sorular
1. Bilirkişilik temel eğitimi 2026’da kaç saat?
En az 24 ders saati: 12 saat teorik ve 12 saat uygulamalı eğitim.
2. Eğitim 24 saatten uzun olabilir mi?
Evet. Eğitim kuruluşu Daire Başkanlığının uygun görüşüyle ders saatini artırabilir.
3. Temel eğitim için 5 yıllık kıdem gerekir mi?
Yönetmelik m.30/1 temel eğitimi beş yıllık mesleki kıdem kazanmış kişiler tarafından alınan eğitim olarak tanımlar.
4. Teorik eğitimi kim verir?
Güncel m.30/4’e göre hukuk alanında YÖK tarafından kabul edilen en az doktora ve üzeri akademik unvana sahip kişiler verir.
5. Uygulama eğitimini kim verir?
Güncel m.30/5’e göre en az beş yıl bilirkişilik yapmış kişiler verir.
6. Devamsızlık hakkı var mı?
Yönetmelik m.30/7’ye göre derslerin 1/12’sine devam etmeyen kişinin eğitim programıyla ilişiği kesilir.
7. Eğitimi bitirince hemen bilirkişi olunur mu?
Hayır. Eğitim belgesi başvuru şartlarından biridir; diğer kabul ve liyakat şartları ayrıca değerlendirilir.
8. Eğitim belgesi kaç günde verilir?
Yönetmelik m.32 uyarınca eğitimi tamamlayan kişiye en geç 15 gün içinde verilir.
Resmî kaynaklar
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Bilirkişilik mevzuatı ve başvuru rehberleri.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
