Birinci Sınıf Gayrisıhhî Müessesede Sorumlu Müdür Zorunlu mu? Yönetmelik m.25 | 2026

Kısa ve net cevap: Evet. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 25. maddesine göre birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde, tesisin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip bir sorumlu müdür bulundurulması zorunludur. Sorumlu müdürün görevi sona ererse işletme bu kadroyu belirsiz süreyle boş bırakamaz; Yönetmelikte öngörülen süre içinde yeni sorumlu müdür görevlendirilmesi gerekir. Sorumlu müdür, yalnız ruhsat dosyasına imza veren kişi değildir; tesisin teknik ve mesleki faaliyetinin mevzuata uygun yürütülmesinde sorumluluk üstlenir. Görevlendirilecek kişinin mesleki niteliği, tesisin gerçek faaliyet alanıyla uyumlu olmalıdır. Gerçeğe aykırı sorumlu müdür beyanı veya belgesi ayrıca hukuki sonuç doğurur.

Birinci sınıf GSM’de sorumlu müdür zorunluluğunun hukuki dayanağı nedir?

Birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler, çevre ve toplum sağlığı üzerinde önemli etkiler doğurabilecek üretim ve tesislerdir. Bu nedenle Yönetmelik, yalnız bina ve ekipman koşullarını değil, tesisin teknik faaliyetinden sorumlu olacak mesleki yeterliliğe sahip bir kişinin bulunmasını da zorunlu tutar.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 25. maddesi, birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür çalıştırılmasını düzenler. Bu yükümlülük, ruhsat verildikten sonra da devam eden bir işletme şartıdır.

Güncel ve bağlayıcı Yönetmelik Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir. Birinci sınıf GSM ruhsat dosyasındaki diğer belgeler için Birinci Sınıf GSM Ruhsatı İçin Gerekli Belgeler rehberi incelenebilir.

Kimler sorumlu müdür olabilir?

Yönetmelik bakımından temel şart, görevlendirilecek kişinin tesisin faaliyet alanıyla bağlantılı mesleki yeterliliğe sahip olmasıdır. Bu nedenle her lisans veya meslek diploması bütün birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde sorumlu müdürlük için yeterli kabul edilemez.

Kimya, gıda, makine, maden, çevre, metal, enerji veya başka üretim alanlarında tesisin gerçek faaliyetine uygun mesleki uzmanlık aranır. Özel sektör mevzuatı belirli diploma, mühendislik dalı veya meslek unvanı şartı getiriyorsa o özel hüküm de uygulanır.

İşletmeci, yalnız “üniversite mezunu” veya “teknik personel” olması nedeniyle bir kişiyi sorumlu müdür olarak göstermemelidir. Meslek ve faaliyet arasında hukuki ve teknik bağlantı bulunmalıdır.

Mesleki yeterlilik nasıl belirlenir?

Mesleki yeterlilik değerlendirmesinde tesisin ruhsatta yazılı faaliyet konusu, üretim prosesi, kullanılan teknik sistemler ve ilgili özel mevzuat birlikte dikkate alınır. Yönetmelik genel çerçeveyi kurarken, bazı sektörlerde özel kanun veya yönetmelikler daha ayrıntılı meslek şartı belirleyebilir.

Örneğin gıda üretimi, kimyasal madde üretimi veya maden işletmesi aynı mesleki uzmanlığı gerektirmez. Bu nedenle sorumlu müdürün diploma veya mesleki belgesi ruhsat dosyasındaki faaliyet tanımıyla karşılaştırılmalıdır.

Faaliyet sonradan değişmişse eski sorumlu müdürün yeterliliğinin yeni faaliyet için de uygun olduğu varsayılmamalıdır. Yeni üretim kolu, farklı teknik disiplin gerektiriyorsa görevlendirme yeniden değerlendirilmelidir.

Sorumlu müdürün görevi nedir?

Sorumlu müdür, tesisin teknik faaliyetinin ve mesleki uygulamalarının mevzuata uygun yürütülmesinde işletmeyle birlikte önemli sorumluluk taşır. Görev yalnız ruhsat başvurusunda imza atmak veya diploma örneği sunmak değildir.

Üretim prosesinin ruhsata uygun işletilmesi, teknik güvenlik tedbirlerinin sürdürülmesi, faaliyet alanına ilişkin mevzuatın uygulanması ve denetimlerde teknik açıklamaların yapılması sorumlu müdürün rolüyle bağlantılıdır. Tesisin niteliğine göre çevre, hijyen, kalite, üretim güvenliği ve teknik kayıtlar da bu sorumluluk alanına girebilir.

İşletmeci, sorumlu müdürü fiilen tesiste görev yapmayacak bir “kağıt üzerinde isim” olarak kullanmamalıdır. Görevin gerçek ve sürdürülebilir biçimde yürütülmesi gerekir.

Sorumlu müdür sözleşmesi ruhsat dosyasında neden önemlidir?

Birinci sınıf GSM ruhsat dosyasında sorumlu müdür görevlendirmesini gösteren belge, işletme ile sorumlu müdür arasındaki hukuki ilişkiyi ortaya koyar. Yönetmeliğin m.22 belge sistemi de sorumlu müdürlük yükümlülüğüyle bağlantılı olarak ruhsat dosyasının bu unsuru taşımasını gerektirir.

Sözleşmede görevin kapsamı, başlama tarihi ve tarafların kimliği açık olmalıdır. Sorumlu müdür değiştiğinde eski sözleşmenin dosyada kalması yeni görevlendirmenin yapılmış olduğu anlamına gelmez. Güncel sözleşme ve mesleki belge birlikte tutulmalıdır.

İşletmeci, ticaret sicili veya SGK kaydı gibi başka sistemlerdeki personel verilerini de ruhsat dosyasıyla çelişmeyecek şekilde güncel tutmalıdır. Ruhsat makamı, elektronik doğrulama imkânı bulunan kayıtları kendi sistemlerinden kontrol edebilir.

Sorumlu müdür işten ayrılırsa ruhsat ne olur?

Sorumlu müdürün işten ayrılması veya görev ilişkisinin sona ermesi, birinci sınıf GSM’nin zorunlu ruhsat koşullarından birinin eksilmesi anlamına gelir. İşletmeci bu durumu görmezden gelerek süresiz faaliyete devam edemez.

Yönetmelik m.25, sorumlu müdürün ayrılması halinde yeni sorumlu müdür görevlendirilmesi için bir uyum süreci öngörür. Bu süre işletmeye yeni ve mesleki yeterliliğe sahip kişiyi bulması için tanınmıştır; kalıcı muafiyet sağlamaz.

İşletme, ayrılma tarihini ve yeni görevlendirme tarihini belgeli tutmalıdır. Denetimde sorumlu müdürün ne zaman ayrıldığı ve yeni kişinin ne zaman göreve başladığı bu kayıtlar üzerinden görülebilir.

Yeni sorumlu müdür görevlendirmek için verilen süre nasıl takip edilmelidir?

m.25 kapsamında sorumlu müdür eksikliği ortaya çıktığında işletmeci mevzuatta öngörülen kısa uyum süresini kaçırmamalıdır. Görevlendirmenin yalnız sözlü anlaşmayla değil, mesleki yeterlilik belgesi ve yazılı sözleşmeyle tamamlanması gerekir.

Yeni kişi belirlendiğinde ruhsat makamına gerekli bildirim yapılmalı ve evrak kayıt numarası alınmalıdır. Böylece görevlendirmenin süresi içinde yapıldığı ispatlanabilir. İşletme içinde de eski ve yeni sorumlu müdür arasında teknik devir yapılması yararlıdır.

Denetim günü geldiğinde yalnız “yeni müdür bulduk” demek yeterli değildir; görevin hukuken başlamış olması ve dosyanın güncellenmiş bulunması gerekir.

Gerçeğe aykırı sorumlu müdür beyanı ne sonuç doğurur?

Sorumlu müdürün hiç çalışmadığı halde çalışıyormuş gibi gösterilmesi, mesleki yeterliliğinin gerçeğe aykırı beyan edilmesi veya sahte belge kullanılması ruhsat güvenliğini doğrudan etkiler. Yönetmelik yanlış veya yanıltıcı beyanlar bakımından kanunî işlem mekanizması öngörür.

Belgenin niteliğine göre idari işlem dışında ceza hukuku veya mesleki disiplin sonuçları da gündeme gelebilir. Bu değerlendirme somut belgenin ve beyanın içeriğine göre yapılmalıdır; Yönetmelikte bulunmayan sabit ceza rakamları genellenmemelidir.

İşletmeci, sorumlu müdür diplomasını ve mesleki belgelerini kaynağından doğrulamalı; görev ilişkisinin gerçek olmasına dikkat etmelidir.

Faaliyet değişirse sorumlu müdürün yeterliliği yeniden kontrol edilir mi?

Evet. Gayrisıhhî müessesenin üretim prosesi veya faaliyet konusu değiştiğinde, mevcut sorumlu müdürün mesleki yeterliliğinin yeni faaliyet alanını kapsayıp kapsamadığı değerlendirilmelidir. Ruhsatın aynı kalması veya tüzel kişiliğin değişmemesi bu mesleki değerlendirmeyi gereksiz hale getirmez.

Yönetmeliğin 27. maddesi kirletici yükü artıran değişiklikler için izin, 28. maddesi ise faaliyet alanı ve sınıf değişiklikleri için ruhsat düzenlemeleri öngörür. Bu değişiklikler sorumlu müdür ihtiyacını ve mesleki disiplinini de etkileyebilir.

Yeni faaliyet tamamen farklı uzmanlık gerektiriyorsa eski sorumlu müdürle devam etmek ruhsatın teknik şartlarını karşılamayabilir.

Denetimde sorumlu müdür bakımından neler kontrol edilir?

Yetkili idare, sorumlu müdürün gerçekten görevde olup olmadığını, mesleki yeterliliğinin faaliyet alanıyla uyumunu, sözleşmenin güncelliğini ve ruhsat dosyasındaki kayıtları kontrol edebilir. Görevin yalnız formalite olarak gösterilmesi, denetimde ortaya çıkabilecek bir uygunsuzluktur.

Sorumlu müdür değişmişse bildirim ve yeni sözleşme tarihleri önemlidir. Tesisin üretim faaliyetinde değişiklik yapılmışsa müdürün uzmanlık alanı yeniden karşılaştırılır. Mesleki belge süresi veya oda kaydı gibi sektörel şartlar varsa bunlar da özel mevzuata göre takip edilir.

Gayrisıhhî müessese genel denetimi için Gayrisıhhî Müesseseler Nasıl Denetlenir? rehberi incelenebilir.

İşletmeci için sorumlu müdür kontrol listesi

İlk olarak ruhsatta yazılı gerçek faaliyet belirlenmeli ve hangi meslek disiplininin gerekli olduğu tespit edilmelidir. İkinci olarak görevlendirilecek kişinin diploma ve mesleki yeterlilik belgeleri doğrulanmalıdır. Üçüncü olarak yazılı görev/sözleşme ilişkisi kurulmalıdır.

Dördüncü olarak ruhsat makamındaki dosya güncellenmelidir. Beşinci olarak sorumlu müdürün tesiste fiilen görev yapmasını sağlayacak çalışma düzeni kurulmalıdır. Altıncı olarak personel ayrılışlarında ruhsat birimine bilgi aktaracak iç prosedür oluşturulmalıdır.

Yedinci olarak müdür ayrılırsa mevzuattaki süre hemen hesaplanmalı ve yeni görevlendirme bekletilmemelidir. Sekizinci olarak faaliyet veya kapasite değişikliğinde mevcut müdürün yeterliliği yeniden kontrol edilmelidir. Dokuzuncu olarak denetimlerde sözleşme ve mesleki belgeler erişilebilir tutulmalıdır.

m.25 neden tek kapsamlı sorumlu müdür rehberi olarak hazırlandı?

“Birinci sınıf GSM’de sorumlu müdür zorunlu mu?”, “sorumlu müdür ayrılırsa ne olur?” ve “yeni sorumlu müdür için kaç gün var?” soruları aynı m.25 yükümlülüğünün parçalarıdır. Bunları büyük ölçüde aynı metinle ayrı sayfalara bölmek, sitede anahtar kelime kanibalizasyonu yaratabilir.

Bu nedenle zorunluluk, mesleki yeterlilik, ayrılma, yeni görevlendirme ve denetim aynı derin rehberde toplanmıştır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerindeki sorumlu müdür ise farklı hukuki dayanağa sahip olduğundan m.35 kapsamında ayrı bir sayfada ele alınacaktır.

Sık Sorulan Sorular

Birinci sınıf gayrisıhhî müessesede sorumlu müdür zorunlu mu?

Evet. Yönetmelik m.25 faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür bulunmasını zorunlu tutar.

Her mühendis sorumlu müdür olabilir mi?

Hayır. Mesleki yeterlilik tesisin gerçek faaliyet alanıyla uyumlu olmalıdır; özel mevzuat daha dar meslek şartı getirebilir.

Sorumlu müdür yalnız ruhsat başvurusunda mı gerekir?

Hayır. Bu yükümlülük tesis faaliyet gösterdiği sürece korunması gereken ruhsat koşuludur.

Sorumlu müdür ayrılırsa işletme ne yapmalıdır?

Yönetmelikte öngörülen süre içinde mesleki yeterliliğe sahip yeni sorumlu müdür görevlendirilmeli ve ruhsat dosyası güncellenmelidir.

Sorumlu müdür sözleşmesi ruhsat dosyasında tutulmalı mı?

Evet. Görevlendirmeyi ve hukuki ilişkiyi gösteren güncel belge ruhsat dosyasının önemli unsurudur.

Kağıt üzerinde sorumlu müdür göstermek yeterli mi?

Hayır. Görevin gerçek ve faaliyete uygun biçimde yürütülmesi gerekir; gerçeğe aykırı beyan hukuki sonuç doğurur.

Üretim konusu değişirse aynı sorumlu müdürle devam edilir mi?

Yeni faaliyetin mevcut kişinin mesleki yeterliliğiyle uyumlu olup olmadığı yeniden kontrol edilmelidir.

İkinci sınıf GSM’de m.25 aynı şekilde uygulanır mı?

m.25’in temel zorunluluğu birinci sınıf gayrisıhhî müesseselere yöneliktir; ikinci ve üçüncü sınıflarda özel mevzuat ayrıca sorumlu personel şartı getirebilir.

Denetimde sorumlu müdür kontrol edilir mi?

Evet. Görev, mesleki yeterlilik ve güncel ruhsat dosyası denetimin konusu olabilir.

Resmî m.25 metni nereden kontrol edilir?

Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel Yönetmelik esas alınmalıdır.