ByLock Şüphesiyle İşten Çıkarma ve Sonradan Beraat: AYM Mehmet Demir Kararı (2026)

Kısa ve net cevap

Anayasa Mahkemesi Mehmet Demir başvurusunda (B. No: 2020/7753, karar: 16 Eylül 2026) ByLock kullanımı ve örgütsel irtibat şüphesi gerekçe gösterilerek iş sözleşmesinin feshedilmesi olayını inceledi. Başvurucu hakkında ceza yargılamasında sonradan beraat kararı verilmiş olmasına rağmen AYM, iş ilişkisindeki ciddi ve objektif şüphenin değerlendirilme biçimini esas alarak özel hayata saygı hakkının ihlal edilmediği sonucuna vardı. Karar 30 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Bundan her ByLock iddiasının otomatik ve kesin fesih sebebi olduğu sonucu çıkarılamaz.

Olayın özeti ve yargılama geçmişi

Başvurucu TGS Yer Hizmetleri A.Ş.’de çalışıyordu. İş sözleşmesinin sona erdirilmesinde ByLock kullanımı ve FETÖ/PDY ile irtibat veya iltisak şüphesi ileri sürüldü. İşveren, 673 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ilgili düzenlemesine ve 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II hükümlerine dayandı. İşe iade davası reddedildi. Sonraki ceza yargılamasında ise beraat kararı verildi. Bireysel başvurunun düğüm noktası, ceza yargılamasının sonucu ile işverenin güven ilişkisine dayalı fesih değerlendirmesinin anayasal haklar yönünden nasıl bağdaştırılması gerektiğiydi.

Ceza yargılaması ile iş yargılaması aynı ispat standardına mı tabidir?

Ceza yargılamasında mahkûmiyet için aranan ispat düzeyi ile iş ilişkisi içinde güvenin ciddi biçimde sarsıldığı iddiasının değerlendirilmesi aynı kavramsal çerçeveye indirgenemez. Bir kişinin cezalandırılmaması, iş sözleşmesi fesih sürecindeki her davranışın iş hukuku bakımından etkisiz olduğu anlamına gelmez. Bununla birlikte beraatin önemsiz sayılması da doğru değildir; ceza dosyasındaki tespitlerin iş davasındaki gerekçeyle nasıl ilişkilendirildiği açıklanmalıdır. AYM somut olayda işverenin şüphesinin mahkemelerce ciddi ve objektif bulunmasına önem verdi.

Anayasa m.20: özel hayata saygı hakkı

İşten çıkarılma kişiyi yalnız ekonomik bakımdan etkilemez; mesleki hayatı, kişisel itibarı ve özel hayat ilişkileri üzerinde de sonuçlar doğurabilir. Anayasa’nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkı belirli işten çıkarma uyuşmazlıklarında bu nedenle incelenebilir. Fakat her fesih otomatik olarak Anayasa m.20 ihlali oluşturmaz. Mahkemeler, müdahalenin kişisel yaşama etkisini, dayanak olguların ciddiyetini, gerekçelerin somutluğunu ve ilgili kişinin başka iş olanakları üzerinde ek kısıtlamaya maruz bırakılıp bırakılmadığını değerlendirir.

Şüphe feshi ile haklı nedenle fesih arasındaki fark

İş hukukunda ‘şüphe feshi’ denilen olgularla 4857 sayılı Kanun’un 25. maddesinde düzenlenen haklı nedenle derhal fesih şartları aynı kavram değildir. İşveren bir olaya suçlama niteliği yüklemiş olabilir, ancak yaptığı işlemin gerçekten hangi fesih türüne girdiği maddi ve hukuki delillerle değerlendirilir. Somut kararın ‘iş ilişkisinin güven temelinin ciddi şüphe nedeniyle sarsılması’ yönündeki anayasal analizi, işverenlere her şüphede doğrudan 25/II kullanma yetkisi tanıyan yeni kanun hükmü değildir. İş ilişkisinin koşulları ve uygulanan dönemdeki özel düzenlemeler önemlidir.

673 sayılı KHK m.7’nin olaydaki rolü

Mehmet Demir dosyasında fesih değerlendirmesi belirli bir olağanüstü dönem mevzuatıyla ilişkilidir. 673 sayılı KHK’nin 7. maddesine yapılan atıf bu nedenle kararın bağlamını belirler. KHK düzenlemesinin tarihsel uygulama alanını incelemeden, bu kararı 2026’da herhangi bir özel sektör işvereninin herhangi bir çalışanına doğrudan uygulayacağı biçiminde sunmak yanlıştır. Özel hukuktaki fesih şartlarının ve varsa özel kanuni hükümlerinin uygulanması birbirinden ayrılmalıdır. Dönemin normatif zemini, çalışanla ilgili somut kayıtlar ve işverenin karar tarihi dosya değerlendirmesinde birlikte ele alınmalıdır.

ByLock iddiası hangi delillerle tartışılır?

İşverenin dayandığı bilginin kaynağı, ilgili kamu kurumundan gelen belge, teknik kayıtların niteliği ve bunların başvurucuyla bağlantısı önem taşır. Salt söylenti, listede ad geçmesi veya doğrulanmamış duyum ciddi ve objektif şüphe kavramıyla özdeş değildir. İşçi ise fesih bildiriminin tam metnini, savunma sürecindeki belgeleri, ceza soruşturması ve kovuşturmasının kesinleşmiş sonuçlarını sunabilmelidir. Belgeler arasındaki zaman farkları özellikle önemlidir; işverenin fesih kararını verdiği tarihte hangi nesnel bilgiye erişebildiği ayrıca belirlenmelidir.

Beraat kararı işe iade sonucunu kendiliğinden değiştirir mi?

Beraatın neden verildiği belirleyici olabilir. Delil yetersizliği, isnat edilen fiilin gerçekleşmemesi veya başka maddi gerekçeler arasındaki farklar iş hukuku bakımından değerlendirilebilir. Ancak hiçbir tür beraat kararının tek başına bütün işe iade davalarında otomatik kabul veya ret sonucu doğuracağını söylemek mümkün değildir. Mehmet Demir kararında AYM, sonradan alınan beraat kararına rağmen önceki yargısal değerlendirmenin dayandığı ciddi ve objektif şüpheyi ve çalışanın özel sektör istihdamına ek sınırlama bulunmamasını dikkate aldı. Başka bir davada farklı deliller veya farklı gerekçeler farklı anayasal sonuca yol açabilir.

Mahkemelerin karar gerekçesi neden önemlidir?

İşten çıkarma uyuşmazlığında mahkemenin yalnız ‘güven kaybı vardır’ demesi çoğu olayda değerlendirmeyi tamamlamaz. Güvenin hangi nesnel olgular nedeniyle ve hangi zaman diliminde sarsıldığının gösterilmesi gerekir. Çalışanın savunmaları, ceza dosyasındaki bulgular ve işverenin dayandığı belgelerin birbirleriyle ilişkisi kurulmalıdır. AYM değerlendirmesinde de mahkemelerin ortaya koyduğu ciddi ve objektif şüphe olguları etkili oldu. Bu nedenle emsal kullanılırken karardan yalnız sonuç cümlesi değil, sonuca götüren delil ve gerekçeler okunmalıdır.

İşe iade davasında pratik inceleme

Fesih bildiriminin yazılı olup olmadığı, işten çıkış kodu, çalışma süresi, işyerindeki işçi sayısı, iş güvencesi kapsamı, fesih sebebinin açıklığı ve başvuru yolları incelenmelidir. İşçi, gerekçeye karşı sunabileceği resmi belgeleri ve varsa kesinleşmiş ceza kararını dosyada toplamalıdır. İşveren, fesih tarihindeki bilgi kaynaklarını ve kararın gerekçesini saklamalıdır. İş güvencesi hükümlerine ilişkin süreler ayrıca kontrol edilmelidir. Anayasa Mahkemesi kararına dayanmak, arabuluculuk ve dava şartlarına ilişkin prosedürleri ortadan kaldırmaz.

İşveren bu kararı nasıl okumalı?

Karar, somut olayda özel hayata saygı hakkı ihlali bulunmadığına ilişkindir. İşverenin tüm şüpheleri yeterli sayan genel bir dokunulmazlık kuralı çıkarılmamalıdır. Çalışanın işten çıkarılmasının nesnel dayanakları, seçilen fesih türü, olayın zamanı ve çalışanın itirazlarının değerlendirilmesi önem taşır. Fesih metninde işçi hakkında kesin ceza mahkûmiyeti bulunuyormuş gibi gerçeğe aykırı ifade kullanılması ayrıca hukuki risk doğurabilir. Şüphe ile kesinleşmiş suç isnadının dil ve delil bakımından ayrılması gerekir.

İşçi bu kararı nasıl okumalı?

Mehmet Demir kararında ihlal bulunmadığı için ‘beraati olan işçi hiçbir hak talep edemez’ sonucu çıkmaz. Diğer dosyalarda şüphenin dayanağı bulunmayabilir, iş sözleşmesinin sona erme usulü farklı olabilir veya iddia edilen etkinin özel hayata ağırlığı değişebilir. Çalışan, dava açma süresi ve arabuluculuk aşamalarını izlemeli; fesih tarihindeki bilgi ve sonraki beraat kararı arasındaki ilişkiyi açıklamalıdır. İş hukukundaki tazminat ve alacak talebi ile anayasal bireysel başvuru farklı hukuki mekanizmalardır.

İhlal olmadığı kararının sınırı

AYM’nin ihlal bulunmadığına ilişkin sonucu da ilgili başvurunun somut koşullarıyla sınırlı okunmalıdır. Bu karar fesih nedeniyle doğan her ücret, kıdem tazminatı veya başka işçilik alacağı uyuşmazlığını çözmez. Özel hayata saygı hakkı yönünden yapılan anayasal denetim, iş hukukundaki bütün maddi hakların tek tek yeniden karara bağlanması değildir. İş hukuku kararlarında delil standardı, anayasal hakların korunması ve ceza yargılamasındaki beraat sonuçları birbirine karıştırılmadan açıklanmalıdır.

Sonuç

Mehmet Demir kararı iş ilişkisindeki güven ve ciddi şüphe değerlendirmesinin ceza mahkûmiyetinin varlığına otomatik olarak bağlı olmadığını gösterir. Ne var ki bu yaklaşım işverene sınırsız fesih serbestisi tanımaz. Yargısal gerekçenin somut delillere dayanması, işçinin savunmalarının incelenmesi ve fesih kararının verildiği dönemin normatif çerçevesinin değerlendirilmesi gerekir. Başvurucu hakkındaki beraat kararı ve iş ilişkisi bakımından verilen karar farklı hukuki standartlar içinde değerlendirilmiş, bu dosyada Anayasa m.20 bakımından ihlal bulunmamıştır.

İşverenin şüphesi hangi tarihte ve nasıl oluştu?

Şüphe feshinde işverenin sonradan öğrendiği bütün bilgiler geriye dönük olarak fesih kararının tarihinde mevcut sayılmamalıdır. Fesih bildiriminin verildiği tarihteki resmi yazılar, objektif kayıtlar, varsa kurum yazışmaları ve işçinin savunmaları birlikte değerlendirilir. Bir işverenin dayanaksız duyumu, mahkemelerin ciddi ve objektif şüphe olarak gördüğü bir olguyla eşdeğer değildir. Mehmet Demir dosyası iş ilişkisinin güven temelini etkilediği ileri sürülen belirli deliller ve dönemin özel mevzuat bağlamında ele alındı. Başka bir çalışan bakımından yalnız adı bir listede geçmiş olması veya bir başka kişiyle aynı ortamda bulunduğu iddiası yeterli hukuki temel olarak peşinen kabul edilemez. Hukuki denetim hangi olayın hangi nesnel kayıtla doğrulandığı sorusunu gerektirir.

Ceza beraatiyle iş hukukundaki karar nasıl birlikte okunur?

Beraat kararının gerekçesi önemlidir; suçun işlendiğinin sabit olmaması, isnadın hukuki unsur taşımaması ve başka sebepler farklı açıklamalara dayanabilir. İş mahkemesi ise çalışma ilişkisindeki güven, fesih tarihindeki koşullar ve geçerli veya haklı nedenle fesih rejimi üzerinde durur. Her iki yargılama birbirinden tamamen kopuk değildir; fakat birinin sonucu diğerinin bütün sorunlarını otomatik çözmez. İşçinin beraatını sunması önem taşırken işverenin de fesih kararındaki olguları açıklaması gerekir. AYM bu dosyada sonradan verilen beraat kararına rağmen başvurucuya ilişkin ciddi ve objektif şüphenin değerlendirildiği ve özel sektörde başka işe erişimine ek kısıt getirilmediği sonucunu önemsemiştir. Bu incelemeyi ‘beraatın değeri yoktur’ diye özetlemek hatalıdır.

Fesih bildirimindeki dil ve itibar riski

Bir iş sözleşmesi feshedilirken işverenin bildirimde kullandığı dil çalışanın kişisel itibarı üzerinde ağır etki doğurabilir. Kesinleşmiş mahkûmiyet bulunmadığı hâlde kişiyi suçlu gibi ilan eden ifadelerle, iş ilişkisine ilişkin ciddi şüpheyi açıklayan sınırlı gerekçe aynı hukuki sonuçları doğurmayabilir. İşçinin özel hayata saygı hakkı bakımından değerlendirme yapılırken fesih kararının mesleki ve sosyal sonuçları önem kazanabilir. Fesih nedeninin iş çevresine nasıl açıklandığı, kişisel verilerin paylaşılıp paylaşılmadığı ve çalışan hakkında ek istihdam engelleri bulunup bulunmadığı da somut uyuşmazlıkta araştırılabilir. Ancak bu unsurların hepsinin Mehmet Demir başvurusunda aynı biçimde ortaya çıktığı ileri sürülmemelidir. Karar başvurunun özgün koşullarıyla değerlendirilmelidir.

İş güvencesi ve haklı nedenle fesih ayrımı

4857 sayılı İş Kanunu kapsamında iş güvencesi koşulları ile işverenin haklı nedenle derhal feshe dayanması ayrı hukuki başlıklardır. Çalışanın kıdemi, işyerinin personel durumu, iş sözleşmesinin türü, fesih bildiriminin içeriği ve uygulanacak dönem mevzuatı belirlenmeden yalnız ‘şüphe feshi’ denilerek tüm dava koşulları açıklanamaz. İşe iade isteminin arabuluculuk ve süre rejimi, fesihte dayanılan maddenin hukuki nitelendirilmesiyle birlikte kontrol edilmelidir. Ücret, kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarına ilişkin taleplerin ayrıca gündeme gelebileceği unutulmamalıdır. AYM’nin özel hayata saygı hakkı yönünden ihlal bulunmadığı sonucu, bu ayrı taleplerin her birinde peşin hüküm kurulması anlamına gelmez.

İşçinin dosyasında hangi belgeler korunmalı?

İşçi fesih bildiriminin tam metnini, SGK işten ayrılış kaydını, varsa savunma istemini, yazılı cevabını, işveren tarafından kendisine gösterilen belgeleri ve ceza soruşturmasıyla ilgili nihai kararları birlikte saklamalıdır. İşverenin sunduğu delillerin kaynağı ile çalışana hangi tarihte bildirildiği ayrı not edilmelidir. Sonradan verilen beraat kararının gerekçesi, kararın kesinleşme tarihi ve çalışma hayatına etkileri de dosyada bulunmalıdır. Aynı zamanda işçinin başka iş bulma imkânına ek bir yasak veya mesleki kısıt uygulanıp uygulanmadığı somut kayıtlarla araştırılabilir. Bu belgeler sayesinde haklı neden, geçerli neden ve anayasal müdahale tartışmaları birbirine karıştırılmadan yürütülür.

Emsal kullanırken iki farklı AYM kararını karıştırmamak

Sitede daha önce yayımlanan ‘güven ilişkisinin bozulması’ konulu başka AYM kararı ile Mehmet Demir başvurusu benzer sözcükler kullanmasına rağmen aynı olay değildir. Bir kararda işverenin güven kaybına ilişkin gerekçenin yetersizliği tartışılırken diğerinde ciddi ve objektif şüphenin nasıl değerlendirildiği farklı sonuç doğurabilir. Emsal aktarımında başvuru numarası, olayın tarihi, işverenin niteliği, ceza soruşturmasının durumu ve anayasal hak başlığı birlikte belirtilmelidir. ‘Bütün güven kaybı fesihleri geçerlidir’ veya ‘beraat olan hiçbir işçi çıkarılamaz’ gibi iki uç genelleme de yanıltıcıdır. Mahkemelerin yaptığı incelemenin somut delillere dayanması, iş ilişkisi bakımından hak arama güvencelerinin sağlanması açısından belirleyicidir.

Anayasal denetim ve olağan iş davası arasındaki fark

Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruda mahkeme temel hakkın ihlal edilip edilmediğini inceler. İş mahkemesi ise iş sözleşmesinin feshi, işe iade, ücret ve tazminat taleplerini ilgili iş mevzuatı üzerinden değerlendirir. Bir bireysel başvuruda ihlal bulunmadığı sonucunu almak, bütün diğer özel hukuk taleplerinin daha önce tek tek çözüldüğü anlamına gelmez. Aynı şekilde iş davasındaki başarısızlık da tek başına temel hak ihlali bulunduğunun kanıtı değildir. Mehmet Demir kararının doğru okunması için fesih tarihindeki olgularla başvurulan anayasal güvence arasındaki ilişkinin gösterilmesi gerekir.

Kararın kamuoyuna aktarılmasında dikkatli dil

İşten çıkarma ve ceza soruşturması haberlerinde ‘suçlu’ veya ‘kesin terör örgütü üyesi’ gibi nitelemeler, ceza dosyasındaki beraat sonucuyla çelişebilir ve kişi hakkında gerçeğe aykırı kesinlik yaratabilir. Hukuki içerikte bunun yerine ‘işverenin ileri sürdüğü şüphe’, ‘fesih gerekçesi’ ve ‘sonradan verilen beraat’ gibi olay aşamalarını ayrıştıran ifadeler kullanılmalıdır. Böylece hem olayın mahkemece incelenen kapsamı doğru aktarılır hem de kişilik hakları ve masumiyet karinesiyle bağlantılı yanlış yorumlar önlenir. AYM’nin özel hayata saygı hakkı bakımından verdiği ihlal olmadığı kararı, beraat kararının yok sayılması anlamına gelmez.

Sık sorulan sorular

Kararın başvuru numarası nedir?

2020/7753.

Karar tarihi nedir?

16 Eylül 2026; Resmî Gazete yayımlanması 30 Ekim 2026.

AYM hangi hakka baktı?

Anayasa m.20’de güvence altına alınan özel hayata saygı hakkına.

AYM ihlal buldu mu?

Hayır, bu somut olayda ihlal bulunmadı.

Beraat işe iadeyi otomatik sağlar mı?

Hayır; fesih ve beraat kendi hukuki çerçevelerinde değerlendirilir.

ByLock şüphesi her zaman geçerli fesih sebebi midir?

Hayır; ciddi ve objektif olguların somut olayda ortaya konulması gerekir.

Hangi şirketin feshi incelendi?

TGS Yer Hizmetleri A.Ş.

Hangi iş kanunu maddesi gündeme geldi?

4857 sayılı İş Kanunu m.25/II.

İşçinin başka bir özel işte çalışması engellendi mi?

AYM somut olayda ek bir özel sektör istihdam kısıtlaması bulunmadığını değerlendirdi.

İşe iade davası açarken neye dikkat etmeli?

İş güvencesi şartları, dava şartları, süreler ve fesih tarihindeki deliller ayrı incelenmelidir.

İşveren fesihte söylentiye dayanabilir mi?

Kararın yaklaşımı ciddi ve objektif şüpheyi arar; doğrulanmamış söylentiyle aynı şey değildir.

AYM’nin ihlal bulmaması bütün tazminat alacaklarını bitirir mi?

Hayır, farklı işçilik alacakları ve taleplerin koşulları ayrı değerlendirilir.

Resmî kaynak ve ilgili okumalar

30 Ekim 2026 Resmî Gazete; AYM Kararlar Bilgi Bankası, 2020/7753; Güven ilişkisinin bozulması ve işe iade rehberimiz; İşten çıkış kodu ve sonuçları.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirmedir. Kararın kapsamı dışına taşan her uygulama, kendi mevzuat ve delilleriyle incelenmelidir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →