Gemi kira ve çarter sözleşmeleri, navlun, deniz alacakları, gemi ipoteği ve sicili, müşterek avarya, çatma, kurtarma ve liman kaynaklı uyuşmazlıklar hakkında güncel hukuki rehberler.
TTK m.1210’a göre gemi yolculuk başladıktan sonra umulmayan şekilde zayi olursa kurtarılan ve emniyete alınan eşya için mesafe navlunu ödenir; hesap hakkaniyet ve eşya değeri üst sınırına tabidir.
TTK m.1209’a göre gemi yolculuk başlamadan önce umulmayan şekilde zayi olursa navlun sözleşmesi kendiliğinden hükümden düşer; taraflar tazminat ödemez, o ana kadar doğan borçlar ifa edilir.
Hayır. Gemi Acenteleri Yönetmeliği m.6/1 uyarınca gemi acenteliği faaliyeti için sınıfına göre yetki belgesi alınması zorunludur. Yetki belgesi bulunmayan gerçek veya tüzel kişiler donatan, kaptan, işletmeci ya da kiracı adına gemi acenteliği hizmeti veremez.
TTK m.1208’e göre taşıtan ve yükleten, kendi kusurları veya adamlarının kusuru bulunmadıkça taşıyanın, fiilî taşıyanın veya geminin zararından sorumlu değildir; özel hükümler saklıdır.
TTK m.1207’ye göre gönderilen teslim hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer alacakları ödemek zorundadır; taşıtan yükü alırsa boşaltma hükümlerinde gönderilenin yerine geçer.
TTK m.1206’ya göre hapis hakkı konusu eşya paraya çevrilir ancak satış bedeli taşıyanın alacağını karşılamazsa, ödenmeyen navlun sözleşmesi alacakları taşıtandan istenebilir.
TTK m.1205’e göre taşıyan, eşyayı gönderilene teslim ettikten sonra m.1203 gereği gönderilenden tahsil edebileceği alacakları kural olarak taşıtandan isteyemez; sebepsiz zenginleşme ölçüsünde istisna vardır.
TTK m.1204’e göre gönderilen teslim istediğinde taşıyan, ona karşı yalnız m.1203 kapsamındaki alacaklar için hapis hakkını kullanabilir; birden çok konişmentoda hak senet bazında ayrılır.
TTK m.1203’e göre taşıtandan başka gönderilen teslim istediğinde, taşıma senedinin taşıyana tahsil yetkisi verdiği alacakları ve kendi hesabına yapılan gümrük/diğer giderleri öder.
TTK m.1202’ye göre taşıyanın alacağı çekişmeliyse mahkemenin belirlediği yere çekişmeli tutarın yatırılmasıyla taşıyan eşyayı teslim etmek zorundadır; teslimden sonra taşıyan yeterli teminatla parayı çekebilir.
TTK m.1201 taşıyana navlun sözleşmesinden doğan alacakları için yük üzerinde hapis hakkı tanır; teslimden sonra 30 gün içinde mahkemeye başvuru şartıyla hak belirli ölçüde sürdürülebilir.
TTK m.1200’e göre navlun borçlusu taşıtandır. Gönderilenin teslim talebi nedeniyle doğabilecek ödeme yükümlülükleri TTK m.1203’te ayrıca düzenlenir.