HMK kapsamındaki dava şartları, görev ve yetki, tebligat, ön inceleme, deliller, süreler, kanun yolları ve medeni yargılama usulüne ilişkin rehberler. İlgili merkezler: İcra ve İflas Hukuku, Yargılama Usulü, Dilekçe Örnekleri ve UYAP Rehberi.
Sulh hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Hükümden sonra dosya kanun yoluna gönderilmiş olsa bile ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi sulh hakkında ek karar verebilir; dosya Yargıtaya ulaşmışsa Yargıtay esası incelemeden dosyayı ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.
Sulh, görülmekte olan bir davada tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla mahkeme huzurunda yaptıkları sözleşmedir. Yalnız tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıklarda yapılabilir; dava dışındaki hususları da kapsayabilir ve şarta bağlı olabilir.
Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, kural olarak davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini öder; kısmi feragat/kabulde giderler buna göre oranlanır. Davalı davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve ilk duruşmada talebi kabul etmişse giderlere mahkûm edilmez.
Evet. Feragat ve kabul kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur; irade bozukluğu hâllerinde feragat veya kabulün iptali istenebilir.
Feragat ve kabul hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Hüküm verildikten sonra dosya kanun yolu incelemesine gönderilmiş olsa bile beyan ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince ek kararla sonuçlandırılır; dosya Yargıtaya ulaşmışsa esas incelenmeden geri gönderilir.
Feragat ve kabul dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabilir; karşı tarafın veya mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Kısmi feragat veya kabul açıkça gösterilmelidir ve bu beyanlar kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
Kabul, davalının davacının talep sonucuna kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir; kabul yalnız tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda sonuç doğurur.
Feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.
Tavzih veya tamamlama talebi hükmü veren mahkemeye yapılır; dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir ve cevap imkânı verilir. Mahkeme cevap gelmese de dosya üzerinden karar verebilir veya gerekli görürse tarafları dinleyebilir.
Tavzih, hüküm yeterince açık değilse, icrada tereddüt doğuruyorsa veya çelişkili fıkralar içeriyorsa icra tamamlanıncaya kadar istenebilir; tavzihle hak ve borçlar değiştirilemez. HMK 305/A’ya göre ise nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, ileri sürülmüş veya resen karar verilmesi gereken fakat tamamen ya da kısmen karara bağlanmamış hususlar için hükmün tamamlanması istenebilir.
Hükümdeki yazı, hesap ve benzeri açık hatalar mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm taraflara tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez; davete rağmen gelinmezse dosya üzerinden inceleme yapılabilir.
Bir hükmün başka davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturması için iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davadaki talep sonucunun aynı olması gerekir.