Çevre Danışmanlık Firmalarında 75.000 TL Ceza ve 100–200 Ceza Puanı Sistemi | 2026
Kısa ve net cevap: 22 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanan 7579 sayılı Kanunla 2872 sayılı Çevre Kanunu değişmiştir. Çevre Kanunu m.20/1-m uyarınca, Çevre Kanunu Ek m.2’deki bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen veya tespit ettiği aykırılıkları aylık faaliyet raporunda belirtmeyen çevre danışmanlık firmasına 75.000 TL idari para cezası verilir. Ayrıca çevre yönetimi hizmeti verenlere, ilgili yönetmelikte belirlenen yükümlülüklerin ihlalinde ceza puanı uygulanır. Dört yıl içinde puanın 100’e ulaşması halinde yeterlik belgesi 180 gün askıya alınır; dört yıl içinde 200 puana ulaşması halinde yeterlik belgesi iki yıl süreyle iptal edilir. Bu sistem 7579 sayılı Kanunun 7, 8 ve 9. maddeleriyle yeniden düzenlenmiştir.
Çevre Danışmanlık Firmalarına İlişkin 2026 Değişikliğinin Hukuki Dayanağı
7579 sayılı Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 22 Mayıs 2026 tarihli ve 33261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanunun 7, 8 ve 9. maddeleri 2872 sayılı Çevre Kanununda çevre yönetimi hizmeti ve çevre danışmanlık firmalarına ilişkin temel düzenlemeleri yenilemiştir.
7579 m.7, Çevre Kanunu m.2’deki “çevre yönetimi hizmeti” tanımını genişletmiş, Anayasa Mahkemesince iptal edilen “çevre danışmanlık firması” tanımını yeniden düzenlemiş ve “yetkilendirilmiş kişi” kavramını kanuna eklemiştir. 7579 m.8, m.20/1-m’de idari para cezası ile ceza puanı yaptırımlarını düzenlemiştir. 7579 m.9 ise Ek m.2’de çevre danışmanlık firmasının hizmet verdiği tesis veya işletmedeki çevre mevzuatına aykırı fiilleri Bakanlığa bildirme yükümlülüğünü açıkça yazmıştır.
Bu üç hüküm birlikte okunmalıdır. Çünkü yaptırımın konusu yalnız rapor düzenleme hatası değildir; çevre danışmanlık firmasının tesis içindeki mevzuata aykırılıkları tespit etme, faaliyet raporuna yansıtma ve Bakanlığa bildirme rolü kanun düzeyinde yeniden kurulmuştur.
Çevre Danışmanlık Firması Kimdir?
2026’da yenilenen Çevre Kanunu m.2’ye göre çevre danışmanlık firması; çevre yönetimi hizmeti kapsamında usul ve esasları yönetmelikle belirlenen başvuruları yapan, her türlü rapor ve teknik belgeyi hazırlamaya yetkili ve bunlardan sorumlu olan, aylık faaliyet raporunda aykırılıkları tespit ederek Bakanlığa bildirmekle yükümlü olan, hizmet verdiği tesis ve işletme çalışanlarına çevresel konularda eğitim veren ve Bakanlık tarafından yetkilendirilen tüzel kişidir.
Kanun ayrıca personel ve ortaklık yapısı konusunda da çerçeve koymuştur. Firma, ilgili yönetmelikte nitelik ve nicelikleri belirlenen mühendislik ve fen fakültesi mezunlarından çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip kişileri bünyesinde çalıştırmalıdır. Ortaklık payı bakımından ortaklarının yüzde 50’sinden fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip olması gerekir.
“Yetkilendirilmiş kişi” ise çevre yönetimi hizmeti vermek üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen ve yönetmelikte belirlenen mühendislik veya fen fakültesi bölümlerinden mezun kişidir. Bu ayrım, yaptırımın kimi zaman tüzel kişiye, kimi zaman çevre yönetimi hizmeti veren kişi veya yapıya uygulanabilmesi bakımından önemlidir.
Ek Madde 2’deki Bildirim Yükümlülüğü Nedir?
7579 sayılı Kanunla değişen Çevre Kanunu Ek m.2/1’e göre, faaliyetleri sonucunda çevre kirliliğine neden olacak veya çevreye zarar verecek kurum, kuruluş ve işletmeler çevre yönetimi hizmeti almakla yükümlüdür. Çevre danışmanlık firmaları ise çevre yönetimi hizmeti verdikleri kurum, kuruluş ve işletmelerin çevre mevzuatına aykırı fiillerini Bakanlığa bildirmek zorundadır.
Bu hüküm çevre danışmanlık firmasını yalnız işverenin talimatıyla rapor hazırlayan özel bir danışman konumunda bırakmamaktadır. Firma, tespit ettiği çevre mevzuatına aykırılıklarını aylık faaliyet raporunda göstermek ve Bakanlığa bildirmekle kanunen yükümlüdür.
Tesis yönetiminin “bu aykırılığı rapora yazmayın” şeklindeki talimatı, danışmanlık firmasının kanuni yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Aksine rapordan aykırılığın çıkarılması veya Bakanlığa bildirim yapılmaması doğrudan m.20/1-m’deki idari yaptırım riskini doğurabilir.
75.000 TL İdari Para Cezası Hangi Fiillere Uygulanır?
Çevre Kanunu m.20/1-m’ye 7579 sayılı Kanunla eklenen hükme göre iki alternatif fiil 75.000 TL idari para cezasına bağlanmıştır. Birincisi Ek m.2/1’deki bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesidir. İkincisi tespit edilen aykırılıkların aylık faaliyet raporunda belirtilmemesidir.
Kanun “ve/veya” yapısını kullandığı için yalnız Bakanlığa bildirmeme değil, aykırılığı faaliyet raporuna yazmama da yaptırım nedenidir. Bir firmanın aykırılığı başka yolla bildirmesi ancak aylık faaliyet raporunda gizlemesi halinde de madde metni dikkate alınır.
75.000 TL, 7579 sayılı Kanunda yazılı 2026 tutarıdır. Çevre Kanunundaki idari para cezalarının sonraki yıllarda uygulanacak miktarları, mevzuattaki yeniden değerleme ve yıllık ilan sistemi çerçevesinde değişebileceğinden işlem tarihinde güncel ceza tutarı ayrıca kontrol edilmelidir.
Ceza Puanı Sistemi Nasıl İşler?
7579 sayılı Kanun yalnız para cezası getirmemiş, çevre yönetimi hizmeti verenler için kademeli ceza puanı sistemi kurmuştur. İlgili yönetmelikte belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ceza puanı uygulanır.
Hangi ihlalin kaç puan olduğu kanunun kendisinde tek tek sayılmamıştır; kanun bu esasların ilgili yönetmelikte belirlenmesini öngörür. Bu nedenle çevre yönetimi hizmeti veren firmanın veya yetkilendirilmiş kişinin güncel yönetmelikteki puan tablosunu ve ihlal tanımlarını esas alması gerekir.
Kanundaki kritik dönem dört yıldır. Ceza puanlarının dört yıllık süre içindeki toplamı 100 veya 200 eşiklerine ulaşırsa belgenin askıya alınması veya iptali sonucu doğar. İşletmeler bu nedenle yalnız tek bir ceza kararını değil, dört yıllık kümülatif puan kayıtlarını izlemelidir.
Dört Yılda 100 Puan: Yeterlik Belgesi 180 Gün Askıya Alınır
Çevre yönetimi hizmeti verene uygulanan ceza puanının dört yıl içinde 100 puana ulaşması halinde yeterlik belgesi 180 gün süreyle askıya alınır. Askı süresi boyunca belgeye dayanarak çevre yönetimi hizmeti verilemez.
Askıya alma kararı, yalnız ilgili firmanın yeni müşteri almasını değil, mevcut hizmet sözleşmelerini de etkiler. Hizmet alan tesislerin Çevre Kanunu Ek m.2 gereğince çevre yönetimi hizmeti alma yükümlülüğü devam ettiği için, askıya alınan hizmet sağlayıcının yerine mevzuata uygun başka bir çevre yönetimi hizmeti sağlayıcısıyla çalışılması gerekebilir.
Bu nedenle 100 puan eşiğine yaklaşan bir firmanın risk yönetimi yalnız idari yaptırım savunmasıyla sınırlı tutulmamalı; mevcut müşterilerin hizmet sürekliliği de planlanmalıdır.
Dört Yılda 200 Puan: Yeterlik Belgesi İki Yıl İptal Edilir
Ceza puanının dört yıl içinde 200’e ulaşması halinde yaptırım daha ağırdır: yeterlik belgesi iki yıl süreyle iptal edilir. Kanun “iptal” ifadesini kullanarak 100 puandaki geçici askıdan ayrı bir yaptırım düzenlemiştir.
İki yıllık iptal, çevre danışmanlık firmasının ticari faaliyetinin temelini doğrudan etkileyebilir. Firma, belgenin iptal edildiği dönemde çevre yönetimi hizmeti sunamayacağından personel, sözleşmeler ve müşteri portföyü bakımından ciddi sonuçlar doğar.
İptal süresi bittikten sonra belgenin nasıl yeniden alınacağı, güncel yönetmelikteki başvuru ve yeterlik şartlarına göre belirlenir. İki yıllık sürenin dolması belgenin kendiliğinden aktif hale geldiği anlamına gelmez; idari başvuru prosedürü ayrıca kontrol edilmelidir.
Hizmet Alan Tesisin Sorumluluğu Ortadan Kalkar mı?
Hayır. Çevre danışmanlık firmasının bildirim ve raporlama yükümlülüğü bulunması, çevre kirliliğine yol açan tesisin kendi sorumluluğunu kaldırmaz. Çevre Kanunu uyarınca çevreye zarar veren kurum, kuruluş ve işletmeler faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır.
Tesis, “danışmanlık firması rapora yazmadı” savunmasıyla kendi mevzuata aykırı fiilinden kurtulamaz. Aynı olay nedeniyle tesise başka bir Çevre Kanunu maddesinden idari para cezası veya faaliyetle ilgili idari yaptırım uygulanırken, danışmanlık firmasına da m.20/1-m kapsamında ayrı yaptırım uygulanabilir.
Danışmanlık sözleşmesinde tarafların görevlerinin açık yazılması önemlidir. Ancak özel hukuk sözleşmesi, kanundan doğan Bakanlığa bildirim yükümlülüğünü kaldıramaz veya sınırlandıramaz.
Çevre Danışmanlık Sözleşmelerinde Hangi Maddeler Bulunmalı?
Çevre yönetimi hizmeti sözleşmesinde tesisin bilgi ve belge sağlama yükümlülüğü, firmanın saha erişimi, raporlama takvimi, tespit edilen uygunsuzlukların yönetime bildirilme yöntemi, Bakanlık bildirimleri, eğitimler, ölçüm ve analiz sorumlulukları ve sözleşmenin sona ermesi halinde dosya devri açıkça düzenlenmelidir.
Tesisin çevre danışmanlık firmasına eksik veya yanlış bilgi vermesi halinde ortaya çıkacak sonuçlar da yazılmalıdır. Bununla birlikte sözleşmede “Bakanlığa yalnız tesis onayıyla bildirim yapılır” gibi kanuna aykırı bir şart konulamaz. Ek m.2’deki bildirim yükümlülüğü emredici niteliktedir.
İdari Para Cezasına veya Belge Yaptırımına Nasıl İtiraz Edilir?
İdari para cezası veya yeterlik belgesi hakkında askı/iptal kararı tebliğ edildiğinde önce işlemin hukuki niteliği, dayanak maddesi, ihlal tarihi, tespit tutanağı ve savunma süreci incelenmelidir. Ceza puanının hangi fiile karşılık verildiği ve dört yıllık toplam hesabının doğru olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Çevre Kanunu kapsamındaki idari yaptırımlara karşı başvuru ve dava yolu, işlemi tesis eden makam ile yaptırımın niteliğine göre belirlenir. İdari yargı süreleri bakımından tebliğ tarihi önemlidir. Para cezasının ödenmesi ile yargı yoluna başvuru hakkı aynı kavram değildir; somut işlem belgesi üzerinden süre hesabı yapılmalıdır.
Yeterlik belgesinin 100 veya 200 puan eşiğine ulaşmadığı halde askıya alındığı veya iptal edildiği ileri sürülüyorsa, önce bütün ceza puanı kararları kronolojik olarak çıkarılmalı ve hangi kararların kesinleştiği incelenmelidir.
Firma İçin 2026 Uyum Kontrol Listesi
- Her müşteri tesisi için aylık faaliyet raporu zamanında hazırlanıyor mu?
- Tespit edilen bütün çevre mevzuatı aykırılıkları raporda açıkça gösteriliyor mu?
- Ek m.2 uyarınca Bakanlık bildirimleri süresinde yapılıyor mu?
- Saha ziyaretleri ve eğitimler belgeye bağlanıyor mu?
- Yeterlik belgeli personel sayısı yönetmelik şartlarını karşılıyor mu?
- Ortaklık yapısı kanundaki yüzde 50’den fazla yeterlik belgeli ortak şartını koruyor mu?
- Ceza puanları dört yıllık dönem bazında takip ediliyor mu?
- 100 puan riskinde hizmet sürekliliği planı var mı?
- 200 puan riskinde şirket ve müşteri sözleşmeleri gözden geçiriliyor mu?
Çevre Yönetimi Hizmeti Almayan Tesis İçin de Yaptırım Var mı?
Evet. 7579 sayılı Kanun, Çevre Kanunu m.20/1-m’de çevre yönetim birimi kurmayanların yanında çevre danışmanlık firmalarından hizmet almayanları da açıkça yaptırım kapsamına eklemiştir. Ayrıca “çevre mühendisi” ibaresinin yanına Bakanlıkça yetkilendirilen kişi de eklenmiştir.
Dolayısıyla 2026 değişikliği yalnız danışmanlık firmasının sorumluluğunu değil, çevre yönetimi hizmeti almakla yükümlü işletmelerin hizmeti hangi yetkili yapıdan alacağını da yeniden düzenlemiştir.
Güncel idari yaptırım ve çevre mevzuatı içerikleri için Hukuk Haberleri bölümümüz ve İdare Hukuku kategorimiz takip edilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Çevre danışmanlık firması aykırılığı bildirmezse ceza ne kadar?
7579 sayılı Kanunla Çevre Kanunu m.20/1-m’ye eklenen hükümde 2026 için 75.000 TL idari para cezası düzenlenmiştir.
2. Aykırılık Bakanlığa bildirildi ama faaliyet raporuna yazılmadıysa ceza olur mu?
Madde, bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ve/veya tespit edilen aykırılıkların aylık faaliyet raporunda belirtilmemesini yaptırıma bağlamıştır.
3. Ceza puanı kaç yılda hesaplanır?
Kanundaki 100 ve 200 puan eşikleri dört yıllık dönem içinde hesaplanır.
4. 100 puanda ne olur?
Yeterlik belgesi 180 gün süreyle askıya alınır.
5. 200 puanda ne olur?
Yeterlik belgesi iki yıl süreyle iptal edilir.
6. Hangi ihlal kaç puan?
Kanun puan esaslarının ilgili yönetmelikte belirlenmesini öngörür; güncel yönetmelik tablosu esas alınır.
7. Tesisin sorumluluğu danışmanlık firmasına geçer mi?
Hayır. Tesis kendi çevre mevzuatı ihlallerinden sorumludur; danışmanlık firmasının bildirim ve raporlama sorumluluğu ayrıca uygulanır.
8. Düzenleme ne zaman yayımlandı?
7579 sayılı Kanun 22 Mayıs 2026 tarihli ve 33261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Resmî Kaynaklar
- Resmî Gazete – 22 Mayıs 2026, 7579 sayılı Kanun
- TBMM – 7579 sayılı Kanun tam metni
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 2872 sayılı Çevre Kanunu
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Hukuki inceleme: İçerik 2872 sayılı Çevre Kanunu m.2, m.20/1-m ve Ek m.2 ile 7579 sayılı Kanunun 7, 8 ve 9. maddeleri esas alınarak 16 Eylül 2026 tarihinde hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Halil İbrahim Bakırcı – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yürütülmektedir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
