Ceza Hukuku • TCK 102 • Güncel 2026
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar: TCK 102–105
Özet
Suçun açık tanımı: Cinsel suçlarda madde seçimi önce yaş, sonra davranışın bedensel temas içerip içermediği üzerinden yapılır. Yetişkine temas TCK 102, çocuğa karşı kanunda tanımlanan davranış TCK 103, on beş yaşını bitirmiş çocukla cebir-tehdit-hile olmaksızın cinsel ilişki TCK 104, temas içermeyen cinsel amaçlı davranış ise TCK 105 alanındadır. “Rıza vardı” cümlesi yaş ve özgür irade incelenmeden sonuç doğurmaz. Cinsel saldırı, çocuk istismarı, reşit olmayanla ilişki ve tacizi ayırır.
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar: TCK 102–105
Suçun açık tanımı: Cinsel suçlarda madde seçimi önce yaş, sonra davranışın bedensel temas içerip içermediği üzerinden yapılır. Yetişkine temas TCK 102, çocuğa karşı kanunda tanımlanan davranış TCK 103, on beş yaşını bitirmiş çocukla cebir-tehdit-hile olmaksızın cinsel ilişki TCK 104, temas içermeyen cinsel amaçlı davranış ise TCK 105 alanındadır. “Rıza vardı” cümlesi yaş ve özgür irade incelenmeden sonuç doğurmaz.
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar: tanım ve kesin suç sınırı
Cinsel saldırı, çocuk istismarı, reşit olmayanla ilişki ve tacizi ayırır.
Cinsel suçlarda madde seçimi önce yaş, sonra davranışın bedensel temas içerip içermediği üzerinden yapılır. Yetişkine temas TCK 102, çocuğa karşı kanunda tanımlanan davranış TCK 103, on beş yaşını bitirmiş çocukla cebir-tehdit-hile olmaksızın cinsel ilişki TCK 104, temas içermeyen cinsel amaçlı davranış ise TCK 105 alanındadır. “Rıza vardı” cümlesi yaş ve özgür irade incelenmeden sonuç doğurmaz.
Bu yazıya özgü üç kanuni inceleme
- 1. unsur: Mağdurun yaşı ve algılama yeteneği
- 2. unsur: Bedensel temas veya temas bulunmayan cinsel davranış
- 3. unsur: Rıza, cebir ve fail-mağdur ilişkisinin kanundaki etkisi
Suçun oluştuğu somut örnek
Yetişkine yönelik zorla bedensel temas TCK 102’de; aynı davranış çocuğa yönelmişse yaş ve algılama koşuluna göre TCK 103’te incelenir. Temas yoksa cinsel taciz ayrımı yapılır.
Bu suçun oluşmadığı veya başka maddeden ayrıldığı örnek
Karşılıklı yetişkinler arasındaki özgür ve geçerli rızaya dayalı davranış suç oluşturmaz; ancak rızanın cebir, tehdit, hile, bilinç kaybı veya yaş nedeniyle geçersiz olduğu hâller bu kapsamda değildir.
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar için kanun metni, unsurlar ve değerlendirme şeması
Madde 102- (Değişik: 18/6/2014-6545/58 md.) (1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Net anlamı: Yetişkinin vücut dokunulmazlığını cinsel davranışla ihlal eden kişi temel hâlde beş yıldan on yıla kadar hapisle cezalandırılır.
Madde 103- (Değişik: 18/6/2014-6545/59 md.) (1) (Yeniden düzenlenen birinci ve ikinci cümle: 24/11/2016-6763/13 md.) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Net anlamı: Çocuğa karşı kanundaki cinsel davranışlar temel hâlde sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
Madde 104- (1) Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Net anlamı: Cebir, tehdit ve hile olmadan on beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişki şikâyet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
Madde 105- (1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Net anlamı: Cinsel amaçlı taciz temel hâlde üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir.
Birlikte okunacak hükümler
- 5237/102: Yetişkinin vücut dokunulmazlığını cinsel davranışla ihlal eden kişi temel hâlde beş yıldan on yıla kadar hapisle cezalandırılır.
- 5237/103: Çocuğa karşı kanundaki cinsel davranışlar temel hâlde sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
- 5237/104: Cebir, tehdit ve hile olmadan on beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişki şikâyet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
- 5237/105: Cinsel amaçlı taciz temel hâlde üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir.
Hukuki değerlendirme şeması
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar: ceza, şikâyet, uzlaştırma ve özel sonuç
| Konu | Net cevap | Kanuni açıklama |
|---|---|---|
| Ceza | Cinsel saldırı | Yetişkinin vücut dokunulmazlığını cinsel davranışla ihlal eden kişi temel hâlde beş yıldan on yıla kadar hapisle cezalandırılır. |
| Şikâyet | Fiile göre | TCK 102–105 arasında şikâyet şartı fıkraya göre değişir; temel cinsel taciz ve kanunda belirtilen bazı temel hâller şikâyete bağlı, diğer hâller resendir. |
| Uzlaştırma | Hayır | CMK 253/3 gereğince cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma uygulanmaz. |
| Etkin pişmanlık / özel sonuç | Yok | TCK 102–105 için genel bir etkin pişmanlık hükmü yoktur. |
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar için konuya özgü deliller ve yapılacak işlemler
Doğum kaydı, adli görüşme, muayene ve biyolojik örnek, mesajların tam içeriği, konum, kamera ve taraflar arasındaki güç ilişkisi hukuka uygun yöntemle korunur. Mağdurun tekrar tekrar ifade vermesine yol açmadan uzman birimlerin kayıtları esas alınır.
| İncelenecek kayıt | Bağlı olduğu kanuni unsur |
|---|---|
| Doğum kaydı | mağdurun yaşı ve algılama yeteneği |
| adli görüşme | bedensel temas veya temas bulunmayan cinsel davranış |
| muayene | rıza, cebir ve fail-mağdur ilişkisinin kanundaki etkisi |
Başvuru veya savunma sırası
- 1. adım: Mağdurun yaşı ve algılama yeteneği: Doğum kaydı üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin.
- 2. adım: Bedensel temas veya temas bulunmayan cinsel davranış: adli görüşme kaydının aslını koruyup mağdurun yaşı ve algılama yeteneği ile zaman bağını kurun.
- 3. adım: Rıza, cebir ve fail-mağdur ilişkisinin kanundaki etkisi: muayene içeriğini bedensel temas veya temas bulunmayan cinsel davranış yönünden lehe ve aleyhe birlikte okuyun.
Bu dosyada özellikle kaçınılacak hatalar
- Mağdur yaşını olay tarihine göre belirlememek
- Taciz ile saldırıyı temas ölçütü olmadan karıştırmak
- Cinsel suçlarda uzlaştırma uygulanabileceğini yazmak
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar — yaş, temas, rıza ve delilin korunması
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar tek bir başlık altında aynı unsurlarla değerlendirilemez. Mağdurun olay tarihindeki yaşı ve algılama yeteneği, bedensel temasın bulunup bulunmadığı, davranışın niteliği, rızanın hukuken geçerli olup olmadığı ve fail ile mağdur arasındaki ilişki TCK 102–105 arasındaki doğru maddeyi belirler.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda ilk sınıflandırma
| Soru | Hukuki etkisi | Temel delil |
|---|---|---|
| Mağdur olay tarihinde kaç yaşındaydı? | Çocuk/yetişkin ayrımı ve uygulanacak madde | Nüfus kaydı ve olay tarihi |
| Bedensel temas var mıydı? | Taciz ile saldırı/istismar sınırı | Beyan, mesaj, görüntü, muayene |
| Davranış vücuda organ veya cisim sokulması düzeyinde mi? | Suçun temel/nitelikli görünümü | Adli rapor, biyolojik ve diğer olay delilleri |
| Rıza hukuken geçerli miydi? | Cebir, tehdit, hile, bilinç ve yaş etkisi | Olay öncesi/sonrası kayıtların tamamı |
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar dosyasında rıza, kişinin genel karakteri veya önceki ilişkisi üzerinden varsayılamaz. Belirli davranışa, belirli zamanda verilen özgür irade aranır; ilişki sürerken rıza geri alınabilir. Çocuklar bakımından yaş ve algılama koşulları kanunun özel hükümleriyle değerlendirilir.
Travma duyarlı ve güvenilir delil toplama
Mağdurun aynı olayı gereksiz yere tekrar tekrar anlatmasına yol açılmamalı; uzman görüşme ve kayıt imkânları kullanılmalıdır. Adli muayenenin zamanında yapılması önemlidir, ancak fiziksel bulgu bulunmaması olayın gerçekleşmediğini tek başına göstermez. Mesajlar, konum, kamera, ulaşım kaydı ve olay sonrası ilk anlatım; birbirini doğrulama ve çelişki nedenleriyle birlikte incelenmelidir.
Dijital mahremiyet ve savunma hakkı
Özel görüntü veya yazışma yalnız gerekli kapsamda yetkili makama sunulmalı, dosyada erişim sınırları gözetilmelidir. Savunmada da mağdurun özel hayatını ilgisiz biçimde yaymak yerine isnadın zamanı, temasın niteliği, kimlik/aidiyet ve rızanın hukuki geçerliliğine ilişkin somut deliller tartışılmalıdır. Lehe ve aleyhe deliller aynı özenle toplanmalıdır.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda şikâyet koşulu madde ve fıkraya göre değişebilir; bütün suçlar için tek süre yazılamaz. Buna karşılık bu suçlarda uzlaştırma uygulanmaz. Koruyucu tedbirler ve çocuk mağdurun güvenliği ceza soruşturmasıyla eş zamanlı ele alınmalıdır.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar dosyasının merkezî sorusu
Olay tarihinde mağdurun yaşı ve hukuki rıza kapasitesi neydi; hangi cinsel davranış hangi delillerle ispatlanıyor? Nitelendirme bu iki eksen kurulmadan yapılmamalıdır.
Resmî Kaynaklar
Hukuki Değerlendirme ve İletişim
Belgeler, süreler, görev ve yetki kuralları somut olayın özellikleriyle birlikte incelenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuİhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
