Dağıtıcı Ürünü Satmadan Önce Neleri Kontrol Etmeli? 7223 m.10 | 2026

7223 m.10 dağıtıcıya hangi temel kontrolü yükler?

7223 sayılı Kanun, dağıtıcıyı ürün güvenliği zincirindeki pasif son halka olarak görmez. Dağıtıcı ürünü piyasada bulundurmadan önce kendisine düşen makul kontrolleri yapmak zorundadır. Ürün ilgili teknik düzenlemenin öngördüğü işaret ve belgeleri taşımalı; imalatçı ve ithalatçı kimliğiyle ürünün izlenebilirliğini sağlayan bilgiler mevcut olmalı; gerekli Türkçe talimatlar ve güvenlik bilgileri ürünle birlikte bulunmalıdır.

Bu kontrol imalatçı veya ithalatçının teknik sorumluluğunun dağıtıcıya tamamen devredildiği anlamına gelmez. Dağıtıcı ürünün tasarımını yeniden hesaplayan veya bütün teknik dosyayı baştan doğrulayan kişi değildir. Ancak ürün üzerindeki görünür ve mevzuatça öngörülen uygunluk unsurlarını gözden geçirmek, açık uygunsuzluğu görmezden gelmemek ve şüpheli ürünü satışa sunmamak zorundadır.

Bu nedenle perakendeci, bayi veya diğer dağıtım zinciri işletmeleri ürün kabul prosedürlerini yalnız miktar ve fiyat kontrolüne göre değil, ürün güvenliği şartlarını da içerecek şekilde kurmalıdır.

Dağıtıcı kimdir?

7223 sayılı Kanun m.3’te dağıtıcı, ürünü tedarik zincirinde piyasada bulunduran, imalatçı veya ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanır. Bu sıfat yalnız büyük toptancıları değil, somut ticari yapıya göre perakendecileri, bayileri ve ürünü yeniden satan işletmeleri de kapsayabilir.

Bir işletmenin sözleşmede kendisini “satıcı”, “bayi”, “reseller” veya “mağaza” olarak adlandırması, 7223 bakımından dağıtıcı olup olmadığını tek başına belirlemez. Fiilen ürünü ticari faaliyet yoluyla piyasada bulundurması esas alınır.

Dağıtıcı aynı zamanda ürünü kendi markası altında piyasaya arz eder veya ürünün uygunluğunu etkileyen değişiklik yaparsa m.11 kapsamında imalatçı yükümlülüklerinin kendisine uygulanması da gündeme gelebilir. Bu nedenle dağıtıcı sıfatı her zaman son hukuki sıfat değildir.

Uygunluk işareti nasıl kontrol edilir?

Ürünün tabi olduğu teknik düzenleme CE veya başka bir uygunluk işareti öngörüyorsa dağıtıcı, ürünü satışa sunmadan önce bu işaretin bulunup bulunmadığını kontrol etmelidir. Uygunluk işaretinin ürün veya mevzuatın izin verdiği alternatif yerde görünür olması gerekir.

Dağıtıcı, teknik uzmanlık gerektiren bütün sertifika zincirini baştan incelemek zorunda olmayabilir; ancak işaretin açıkça bulunmadığı, sahte görünüm taşıdığı, başka ürün etiketinin yapıştırıldığı veya zorunlu onaylanmış kuruluş numarasının eksik olduğu durumları görmezden gelemez.

Tedarikçiden gelen ürün ilk kabulde numune bazlı kontrol edilebilir; farklı parti veya model değişikliklerinde uygunluk işareti tekrar doğrulanmalıdır. “Aynı markanın geçen yılki ürünü uygundu” yaklaşımı yeni parti için otomatik güvence değildir.

Zorunlu belgeler bakımından dağıtıcının görevi

Ürün grubuna göre uygunluk beyanı, test veya sertifika bilgisi, kullanım talimatı, garanti veya diğer zorunlu belgeler ürünle birlikte bulunabilir. Dağıtıcı kendi rolü bakımından mevzuatın görünür belge şartlarının yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmelidir.

Teknik dosyanın tamamının dağıtıcıda bulunması genel kural değildir; buna karşılık ürünle birlikte nihai kullanıcıya verilmesi gereken belge eksikse satış yapılmadan önce eksiklik giderilmelidir.

Belge yalnız yabancı dildeyse ve mevzuat Türkçe bilgi gerektiriyorsa dağıtıcı bunu tedarik zincirine bildirmelidir. Kullanıcı güvenliği için gerekli talimatın ürünle birlikte verilmemesi teknik olarak uygun ürünü kullanım aşamasında tehlikeli hale getirebilir.

İmalatçı ve ithalatçı bilgileri neden kontrol edilir?

7223 sayılı Kanun imalatçı ve ithalatçıya ürün üzerinde veya mümkün değilse ambalaj/eşlik eden belgede kimlik ve ulaşılabilir açık adres bilgisi koyma yükümlülükleri getirir. Dağıtıcı bu bilgilerin görünür ve mevcut olduğunu kontrol etmelidir.

İzlenebilirlik bilgisi riskli üründe kiminle temasa geçileceğini, hangi tedarikçiden ürün geldiğini ve geri çağırmanın nasıl yönetileceğini belirler. Yalnız marka adı bulunan fakat sorumlu işletmeye ulaşılamayan ürünler dağıtıcı açısından risk yaratır.

Dağıtıcı tedarikçi ana verilerinde imalatçı ve ithalatçı bilgilerini saklamalı; ürün üzerinde yazan bilgilerle fatura ve sevk belgelerindeki işletmeleri eşleştirebilmelidir.

Model, parti ve seri numarası kontrol edilmeli mi?

Ürünün tabi olduğu mevzuat model, parti, seri veya başka ayırt edici kimlik bilgisini gerektiriyorsa dağıtıcı satış öncesinde bu bilginin bulunmasını kontrol etmelidir. Bu bilgiler geri çağırma ve uygunsuzluk yönetiminin temelidir.

Üründe seri veya parti bilgisi olmadığı için riskli ürünün hangi üretim grubuna ait olduğu belirlenemiyorsa geri çağırma gereğinden fazla genişleyebilir veya bazı riskli ürünler kullanıcıda kalabilir.

Dağıtıcı stok sisteminde mümkünse ürün parti veya seri bilgisini tedarik kaydıyla ilişkilendirmelidir. Özellikle yüksek riskli ve yüksek değerli ürünlerde bu izlenebilirlik daha ayrıntılı tutulabilir.

Türkçe talimat ve güvenlik bilgileri zorunlu mu?

7223 sistemi ve ürün grubuna özgü teknik düzenlemeler gerekli güvenlik ve kullanım bilgilerinin nihai kullanıcıya anlaşılabilir biçimde sunulmasını amaçlar. Mevzuat Türkçe talimat veya güvenlik bilgisi gerektiriyorsa dağıtıcı ürünle birlikte bu bilginin bulunmasını kontrol etmelidir.

Yalnız İngilizce, Çince veya başka yabancı dilde kullanım kılavuzu bulunması, Türkçe yükümlülüğü olan üründe yeterli değildir. Dağıtıcı eksik talimatı satış sonrasında e-posta ile gönderme yaklaşımına güvenmemelidir; ürün piyasada bulundurulmadan önce şartlar yerine getirilmelidir.

Talimatın ürün modeliyle eşleşmesi de önemlidir. Genel katalog veya başka modele ait kılavuz kullanıcıyı yanlış yönlendirebilir.

Dağıtıcı teknik dosyayı incelemek zorunda mı?

Genel olarak teknik dosyanın hazırlanması imalatçının, dosyanın belirli koşullarda erişilebilir olmasının sağlanması da imalatçı/ithalatçı/temsilci zincirinin sorumluluğundadır. Dağıtıcı her satışta teknik dosyayı baştan inceleyen bir uygunluk kuruluşu değildir.

Bununla birlikte açık uygunsuzluk veya ciddi risk işareti varsa dağıtıcı “teknik dosyayı görmedim” diyerek satışa devam edemez. Tedarikçiden gerekli açıklama ve belgeyi istemeli, sorun çözülene kadar ürünü satıştan ayırmalıdır.

Yetkili kuruluş dağıtıcıdan kendi tedarik zinciri ve ürüne ilişkin elindeki bilgi-belgeleri talep edebilir. Dağıtıcı bu iş birliği görevini yerine getirmelidir.

Uygunsuzluk şüphesi varsa satış yapılabilir mi?

Dağıtıcı ürünün uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin gerektiği hallerde ürün uygun hale getirilmeden piyasada bulundurmamalıdır. Şüphe ciddi ve makul bir teknik veriye dayanıyorsa satışa devam etmek yerine ürün karantinaya alınmalıdır.

Örneğin zorunlu CE işareti bulunmayan, imalatçı bilgisi olmayan veya aynı modelde geri çağırma duyurusu bulunan ürün doğrudan rafa konulmamalıdır. İthalatçı veya imalatçıyla durum netleştirilmeli ve gerekirse yetkili kuruluşla iş birliği yapılmalıdır.

Uygunsuzluk giderilirse ürünün yeniden satışa açılması kayıt altına alınmalı; hangi düzeltmenin yapıldığı ve kimin doğruladığı belli olmalıdır.

Pazaryeri satıcısı m.10 anlamında dağıtıcı olabilir mi?

Bir e-ticaret pazaryerinde kendi hesabına ürün satan işletme, somut tedarik zincirindeki rolüne göre dağıtıcı, ithalatçı veya imalatçı olabilir. Platformun kendisiyle platformdaki üçüncü taraf satıcının hukuki rolü aynı değildir.

Satıcı ürünü Türkiye’deki ithalatçıdan satın alıp yeniden satıyorsa çoğu durumda dağıtıcı rolü gündeme gelir. Ürünü doğrudan yurt dışından getiriyorsa ithalatçı yükümlülükleri de doğabilir; kendi markasıyla satıyorsa m.11 kapsamında imalatçı sorumluluğu ayrıca değerlendirilebilir.

Çevrim içi satışta 2026 yürürlükteki uzaktan ürün güvenliği düzenlemelerinin ilan ve yerleşik iktisadi işletmeci şartları da ayrıca uygulanır.

Dağıtıcı kayıt sistemi nasıl kurulmalıdır?

Dağıtıcı tedarik ettiği ürünün hangi imalatçı/ithalatçıdan geldiğini, ürün kodunu ve mümkün olduğunda parti/seri bilgilerini kaydetmelidir. Fatura, sevk belgesi ve ürün güvenliği bildirimleri aynı tedarikçi hesabıyla ilişkilendirilebilir.

Ürün kabul kontrolünde işaret, kimlik, adres ve Türkçe talimat şartları kontrol listesi kullanılmalıdır. Uygunsuz bulunan ürünler ayrı alana alınmalı ve tedarikçiye yazılı bildirim yapılmalıdır.

Geri çağırma halinde hangi mağaza veya depoda kaç ürün bulunduğunu hızlıca belirlemek için stok verisi güncel tutulmalıdır.

Satış öncesi kontrol listesi

Ürünün hangi teknik düzenlemeye tabi olduğu ve zorunlu uygunluk işaretinin ne olduğu tedarikçi ana verisinde tanımlanmalıdır. Ürün kabulünde işaret, model/parti/seri bilgisi, imalatçı ve ithalatçı adı/adresi, Türkçe güvenlik talimatı ve ambalaj bütünlüğü kontrol edilmelidir.

Eksiklik varsa ürün satış stokuna alınmamalı; tedarikçiyle düzeltici süreç başlatılmalıdır. Aynı uygunsuzluk tekrar ediyorsa tedarikçi risk değerlendirmesi güncellenmelidir.

Online ve fiziksel mağazadaki ürün ana verileri aynı uygunluk kayıtlarına bağlanmalı; geri çağırma duyurusu geldiğinde ilanlar ve raf satışları eş zamanlı durdurulabilmelidir.

Sonuç olarak dağıtıcı, yalnız satış yapan son halka değildir. 7223 m.10 kapsamında satış öncesinde görünür uygunluk ve izlenebilirlik şartlarını kontrol etmek, açık uygunsuzluğu görmezden gelmemek ve yalnız uygun ürünleri piyasada bulundurmak zorundadır.

İlgili içerikler

• İthalatçı Piyasaya Arzdan Önce Neleri Kontrol Etmeli?
• Üründe Model, Parti, Seri Numarası ve İmalatçı Adresi
• E-Ticaret Ürün İlanında Zorunlu Bilgiler
• Dağıtıcı ve perakendeci ürün güvenliği uyumu için iletişim

Resmî kaynaklar

• 7223 sayılı Kanun – Resmî Gazete
• Ticaret Bakanlığı – Ürün Kuralları

Sık Sorulan Sorular