Dalyan Çevresindeki Voli Yerlerini Kim Kullanabilir? | 1380 m.11 (2026)

Voli Yeri Nedir?

Voli, kıyı ve sığ su balıkçılığında belirli bir noktadan ağ çevrilerek veya çekilerek av yapılmasına elverişli geleneksel av yerlerini ifade eder. Voli yerinin ekonomik değeri yalnız su yüzeyinden değil, kıyı şekli, dip yapısı, balık geçiş yolu, ağ atmaya elverişlilik ve mevsimsel hareketlerden doğar. Bu nedenle aynı kıyı şeridinde bazı noktalar balıkçılık açısından diğerlerinden çok daha değerlidir.

Su ürünleri hukukunda voli yerinin kullanımı, alanın özel mülkiyet veya kamu statüsü, dalyanla ilişkisi, kira/tahsis kaydı ve güncel avcılık kuralları birlikte değerlendirilerek belirlenir. “Yıllardır burada ağ atıyoruz” şeklindeki fiili kullanım tek başına kamu alanında münhasır hak yaratmaz. Aynı şekilde dalyan kiralayan kişi de sözleşme kapsamı dışında kalan bütün voli yerlerinin sahibi haline gelmez.

Dalyandan geçiş hakkını ayrı olarak 1380 m.10 dalyan geçiş hakkı rehberimizde; kamu istihsal yerlerinin sınırını ise 1380 m.5 sınır rehberimizde ele aldık.

1380 m.11’in Temel Kuralı Nedir?

m.11, Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki voli yerleri bakımından kamu kullanımını koruyan bir düzenlemedir. Kanun belirli mevsimlik ve dalyan bağlantılı işletme alanları dışında bu yerlerin tek bir kişi tarafından sürekli şekilde kapatılmasını önlemeyi amaçlar. Böylece kamu su ürünleri kaynağı üzerinde özel işletme hakkı ile diğer ruhsatlı balıkçıların kullanım hakkı dengelenir.

Kuralın uygulanmasında “voli yeri” ile “dalyan kiralama alanı” birbirine karıştırılmamalıdır. Dalyan, sabit veya yarı sabit bir üretim düzeni ve buna bağlı istihsal hakkıdır. Voli yeri ise belirli av tekniği bakımından elverişli kıyı/su noktasıdır. Bir dalyan sözleşmesinin varlığı, çevredeki bütün voli noktalarını otomatik olarak sözleşmeye dâhil etmez.

İdari kayıtlar ve kira ekleri hangi alanın işletmeye bırakıldığını açıkça göstermelidir. Sözleşmede koordinat bulunuyorsa sahadaki uygulama bu koordinata göre değerlendirilir. Belirsiz “dalyan civarı” ifadesi, geniş bir su alanının münhasır kapatılmasına dayanak yapılamaz.

Dalyanın Önündeki Mevsimlik Voli Yerleri Nasıl Kullanılır?

m.11, dalyanın ön cephesindeki bazı voli yerlerinin mevsimlik işletme düzenine konu olabileceğini kabul eder. Bunun nedeni, dalyanın av sistemiyle doğrudan etkileşim halinde bulunan ön bölgedeki yoğun ağ faaliyetinin dalyan işletmesini fiilen işlevsiz hale getirebilmesidir. Ancak bu istisna alan ve zaman bakımından belirli olmalıdır.

Mevsimlik işletme hakkı sözleşmede veya idari kararda hangi tarih aralığı için tanındıysa yalnız o dönem geçerlidir. Sezon dışında aynı alanın süresiz kapatılması için ayrıca hukuki dayanak gerekir. Kiracı mevsimlik hakkı sürekli münhasır kullanıma dönüştüremez.

Ön voli alanının sınırı da açıkça belirlenmelidir. Şamandıra, kıyı işareti, harita veya koordinatla gösterilen alanın dışına çıkarak diğer balıkçıların faaliyetini engellemek hukuken korunmaz. Özellikle ağların birbirine zarar verme veya av düzenini bozma ihtimali bulunan noktalarda Tarım ve Orman idaresinin saha düzenlemesi belirleyicidir.

Dalyan Gerisindeki Voli Yerleri Serbest midir?

m.11’in ayırt edici yönlerinden biri dalyan gerisindeki voli yerlerinin kamu kullanım niteliğini korumasıdır. Dalyan kiracısı, yalnız dalyan işletme hakkına dayanarak geride kalan su alanlarını ve voli noktalarını kendi özel av sahası olarak ilan edemez. Bu alanlarda avcılık yapacak kişiler yine 1380 sayılı Kanun, ruhsat sistemi ve güncel avcılık tebliğlerine uymak zorundadır.

“Serbest” kelimesi sınırsız ve kuralsız avcılık anlamına gelmez. Avlanacak tür, boy, dönem, ağ göz açıklığı, tekne ruhsatı, yasak bölge ve diğer teknik şartlar aynen uygulanır. Alanın kamu kullanımına açık olması yalnız dalyan kiracısının özel münhasır iddiasını sınırlar.

Dalyan gerisinde başka bir yetiştiricilik tesisi, koruma alanı, liman sahası veya farklı tahsis bulunuyorsa bu özel statüler ayrıca uygulanır. m.11, başka kanunlarla açıkça kapatılmış alanı balıkçılığa açan genel bir izin hükmü değildir.

Özel Dalyanların Çevresindeki Voli Yerlerinde m.11 Uygulanır mı?

Kanun m.11’de özel dalyanların çevresindeki voli kullanımına da ilişkin düzenleme kurar. Özel mülkiyet hakkı, su alanının ve kamuya ait voli yerlerinin tamamını özel hale getirmez. Dalyanın tapulu veya özel hakka dayalı olması ile çevredeki su yüzeyinin hukuki statüsü ayrıdır.

Bu nedenle özel dalyan sahibinin hangi alan üzerinde münhasır hakkı bulunduğu tapu, tarihî kayıt, kamulaştırma ve istihsal yeri belgeleriyle belirlenir. Sınır dışında kalan kamu su alanı bakımından 1380 sayılı Kanunun kamu kullanım ve avcılık kuralları devam eder.

Özel dalyanın fiziksel işletmesine zarar verilmemesi gerekir. Diğer balıkçılar m.11’den hareketle dalyan tesisine müdahale edemez veya özel mülkiyet sınırına izinsiz giremez. Hakların sınırı, su alanı ile taşınmaz mülkiyetinin ayrı ayrı tespit edilmesiyle belirlenir.

Voli Yerinin Serbest Olması Ruhsat Zorunluluğunu Kaldırır mı?

Hayır. Ticari amaçla su ürünleri avcılığı yapan gerçek ve tüzel kişilerin ve kullanılan gemi/su vasıtalarının 1380 m.3 kapsamındaki ruhsat veya izin yükümlülüğü devam eder. Voli yerinin kamu kullanımına açık olması, ruhsatsız ticari avcılık hakkı vermez.

Ayrıca güncel 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğdeki bölge, tür, zaman ve av aracı hükümleri uygulanır. 6/1 Tebliğ 16 Eylül 2026 tarihli 2026/25 sayılı değişiklikle güncellenmiştir. Balıkçı eski sezon haritası veya kuralla hareket etmemelidir.

Ruhsat sisteminin kişi ve gemi yönünden ayrıntıları Su Ürünleri Ruhsat Tezkeresi rehberimizde açıklanmıştır.

Dalyan ve Voli Alanının Sınırı Nasıl İspatlanır?

Birinci belge kira veya işletme sözleşmesidir. Sözleşmeye ek kroki ve koordinatlar dalyanın işletme alanını gösterir. İkinci belge, m.5 kapsamındaki istihsal yeri sınır tespit kayıtlarıdır. Üçüncü belge, varsa tarihî dalyan ve voli krokileri ile sonraki revizyonlardır.

Dördüncü belge sahadaki işaretleme ve şamandıra sistemidir. Ancak saha işareti resmi sınırla çelişiyorsa tek başına belirleyici değildir. Beşinci belge GPS ve tekne izleme kaydıdır. Olay anındaki av faaliyetinin hangi koordinatta yapıldığını gösterir.

Altıncı olarak Tarım ve Orman İl Müdürlüğünün güncel alan yazısı veya haritası alınabilir. Uyuşmazlık varsa idareden yerinde tespit istenmesi, tarafların kendi koyduğu işaretlere göre hareket etmesinden daha güvenli sonuç verir.

Dalyan Kiracısı Kamu Voli Yerinde Avcılığı Engellerse Ne Yapılır?

Öncelikle engellenen alanın gerçekten kiracıya tahsis edilip edilmediği resmi koordinatla kontrol edilir. Alan sözleşmenin dışında ve kamuya açık voli yeri niteliğindeyse, Tarım ve Orman birimine yazılı başvuru yapılır. Kiracının koyduğu fiziksel engel, uyarı levhası veya personel müdahalesi belgelenir.

İdare kira sözleşmesi ve 1380 m.11 kapsamında alan kullanımını denetler. Kiracının sözleşme dışı alanı kapattığı belirlenirse engelin kaldırılması ve kanuni kullanımın sağlanması istenir. Sürekli aykırılık kira sözleşmesindeki yaptırımları da gündeme getirebilir.

Engelleme sırasında tehdit, zarar verme veya başka hukuka aykırı fiil gerçekleşmişse bunlar ayrı hukuki başlıklardır. m.11 uyuşmazlığı tek başına bütün olayın hukuki niteliğini belirlemez; somut davranışa göre ceza veya tazminat sorumluluğu ayrıca incelenir.

Voli Yeri Uyuşmazlığında Hangi Deliller Önemlidir?

En önemli deliller resmi sınır haritası, kira sözleşmesi, koordinat listesi ve Tarım ve Orman kayıtlarıdır. Bunlar kullanım hakkının hukuki kapsamını gösterir. İkinci grup delil, fiili konumu gösteren GPS veya tekne izleme kayıtlarıdır. Üçüncü grup, engelleme veya av faaliyetine ilişkin fotoğraf-video ve tanık tutanaklarıdır.

Dördüncü olarak önceki idari yazışmalar ve alanın kullanım geçmişi önemlidir. Ancak geçmişte bir kişinin fiilen av yapmış olması, resmi hak bulunmadıkça tek başına münhasır hak ispatlamaz. Beşinci olarak balıkçının ruhsat ve av aracının mevzuata uygunluğu kontrol edilir. Kendi avcılığı hukuka aykırı olan kişi, alanın açık olduğunu ileri sürerek diğer ihlalleri ortadan kaldıramaz.

Uyuşmazlık idari yargıya taşınırsa dava konusu edilen işlemin hangi harita ve gerekçeye dayandığı önemlidir. Teknik sınır uyuşmazlığında keşif ve bilirkişi incelemesi gerekebilir. Deliller dava açılmadan önce düzenli dosyalanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Voli yeri kamuya aitse herkes istediği gibi avlanabilir mi?

Hayır. Kamu kullanımına açık olması ruhsat, av zamanı, tür, boy ve av aracı kurallarını kaldırmaz.

Dalyan kiracısı çevredeki bütün su alanını kapatabilir mi?

Hayır. Münhasır hak yalnız resmi kira/tahsis sınırı ve kanuni istisnalar içindedir.

Dalyan önü voli alanı kiracıya bırakılabilir mi?

m.11’in öngördüğü mevsimlik ve sınırlandırılmış işletme sistemi kapsamında belirli ön voli alanları işletmeye bağlanabilir.

Dalyan gerisindeki voli yerleri serbest midir?

Kanunun temel yaklaşımı bu alanların kamu kullanım niteliğini korumasıdır; başka özel yasak veya tahsis varsa ayrıca uygulanır.

Özel dalyan sahibi denizi de mülkü gibi kapatabilir mi?

Hayır. Özel dalyan hakkı ile çevredeki kamu su alanının hukuki statüsü ayrıdır.

Serbest voli yerinde ticari balıkçılık ruhsatı gerekir mi?

Evet. 1380 m.3 kapsamındaki kişi ve gemi ruhsat yükümlülükleri devam eder.

Alan sınırı nasıl anlaşılır?

Kira sözleşmesi, resmi kroki/koordinat, m.5 sınır kayıtları ve Tarım ve Orman idaresinin güncel belgeleri esas alınır.

Kiracı sınır dışına şamandıra koyarsa ne yapılır?

Resmi koordinatla durum belgelenip ilgili Tarım ve Orman birimine başvurulur; özel işaret resmi sınırı değiştirmez.

m.11 ihlalinin sabit 2026 para cezası var mı?

m.36’da m.11’e özgü ayrı sabit para cezası düzenlenmemiştir; başka ihlal oluşursa ilgili yaptırım ayrıca uygulanır.

Eski kullanım hakkı resmi kira olmadan devam eder mi?

Kamu alanında münhasır üretim hakkı geçerli idari işlem ve sözleşmeye dayanmalıdır; yalnız fiili geçmiş kullanım yeterli değildir.