Dernek Adına Kim Para Toplayabilir? Yetki Belgesi ve Yönetim Kurulu Kararı | 2026
Dernek adına para toplamak, yalnız kasaya para almak anlamına gelmez. Aidat, bağış, etkinlik geliri veya başka bir dernek gelirinin elden tahsili kayıt ve belge düzenine tabidir. Yönetim kurulu asıl üyeleri ile 5253 sayılı Kanunun 24. maddesine göre görevlendirilen temsilciler yetki belgesi olmadan gelir tahsil edebilir; bunların dışındaki kişiler ise yönetim kurulu kararıyla, bir yılı aşmayan süre için belirlenir ve adlarına Ek-19 yetki belgesi düzenlenir.
Uygulamada “sayman zaten her şeyi tahsil eder” veya “kermeste gönüllüler para toplasın, akşam kasaya veririz” gibi kayıt dışı yöntemlere rastlanır. Başkan veya başka bir yönetim kurulu asıl üyesi için ayrıca yetki belgesi aranmaz; ancak alındı belgesi, teslim ve kayıt düzenine uyulması zorunludur. Yönetim kurulu asıl üyesi ya da Kanun m.24 temsilcisi olmayan tahsil görevlilerinde ise yönetim kurulu kararı ve Ek-19 yetki belgesi gerekir.
Bu rehber 11 Eylül 2026 itibarıyla 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.11 ve Dernekler Yönetmeliğinin gelir tahsili/yetki belgesi hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Dernek Adına Gelir Toplama Yetkisinin Dayanağı Nedir?
5253 sayılı Dernekler Kanunu m.11, dernek gelirlerinin alındı belgesiyle toplanacağını, banka aracılığıyla yapılan tahsilatta banka belgesinin alındı belgesi yerine geçeceğini ve dernek gelirlerini toplayacak kişilerin yönetim kurulu kararıyla belirleneceğini düzenler.
Dernekler Yönetmeliği m.46, yönetim kurulu asıl üyeleri ile Kanunun 24. maddesine göre temsilci olarak görevlendirilenleri yetki belgesi zorunluluğunun dışında bırakır. Bunların dışındaki gelir tahsil edecek kişiler, yetki süresi bir yılı aşmamak üzere yönetim kurulu kararıyla belirlenir ve adlarına Ek-19’a uygun yetki belgesi düzenlenir.
Yetkilendirme, dernek malvarlığını koruyan iç kontrol mekanizmasıdır. Kimlerin nakit para alabileceği önceden belirlenir; para ve alındı belgeleri bu kişiler üzerinden izlenir.
Dernek Adına Kimler Para Toplayabilir?
Yönetim kurulu asıl üyeleri ile 5253 sayılı Kanunun 24. maddesine göre görevlendirilen temsilciler, ayrıca yetki belgesi düzenlenmeden dernek adına gelir tahsil edebilir. Bunların dışındaki üye, çalışan, gönüllü veya başka bir kişinin gelir tahsil edebilmesi için yönetim kurulu kararıyla, bir yılı aşmayan süre için görevlendirilmesi ve adına Ek-19 yetki belgesi düzenlenmesi gerekir.
Kişinin “uzun yıllardır dernekte olması”, “kurucu üye olması” veya “her etkinlikte kasaya bakması” tek başına hukuki yetki oluşturmaz. Yetki ilişkisinin karar ve belgeyle ispatlanabilir olması gerekir.
Yetkinin kapsamı da belirli olmalıdır. Örneğin aidat tahsilatı, belirli etkinlik geliri veya genel nakit tahsilat için görevlendirme yapılabilir. Sınırsız ve kayıt dışı para toplama sistemi kurulamaz.
Yönetim Kurulu Kararında Neler Bulunmalıdır?
Yönetim kurulu asıl üyesi veya Kanun m.24 temsilcisi olmayan bir kişiye gelir tahsil yetkisi verilecekse görevlendirme yönetim kurulu karar defterine yazılmalıdır. Kararda yetkilendirilen kişinin kimliği, görevin kapsamı ve bir yılı aşmayan yetki süresi açıkça gösterilmelidir.
Yetki belgesi karara dayanarak düzenlendiğinden karar tarih ve numarası belgeyle eşleştirilebilir olmalıdır. Birden fazla kişi görevlendiriliyorsa her kişinin adı ayrı yazılabilir veya ek liste karara bağlanabilir.
Yönetim kurulu değiştiğinde veya tahsil sistemi yeniden düzenlendiğinde eski yetkilendirmeler gözden geçirilmeli, sona eren yetkiler kayıt altına alınmalıdır.
Yetki Belgesi Ne İşe Yarar?
Yetki belgesi, yönetim kurulu asıl üyesi veya Kanun m.24 temsilcisi olmayan bir kişinin dernek tüzel kişiliği adına gelir tahsil etmek üzere görevlendirildiğini gösterir. Yönetim kurulu asıl üyeleri ve m.24 temsilcileri bakımından ayrıca yetki belgesi aranmaz; diğer tahsil görevlilerinde ise Ek-19 belgesi yetkinin kapsam ve süresini ispatlayan temel kayıttır.
Belge mevzuattaki form ve usule göre hazırlanmalı, yönetim kurulu kararına dayanmalı ve yetkilinin bilgilerini içermelidir. Fotokopi veya içeriksiz “görevlidir” yazısı, Yönetmelikteki yetki belgesi sisteminin yerini tutmaz.
Yetki belgesiyle alındı belgesi birlikte çalışır: yetkili kişi para alır, resmi alındı belgesini düzenler ve tahsilatı dernek kayıtlarına aktarır.
Dernek Başkanı Para Toplayabilir mi?
Evet. Dernek başkanı yönetim kurulu asıl üyesiyse Dernekler Yönetmeliği m.46 gereği ayrıca Ek-19 yetki belgesi düzenlenmeden dernek adına gelir tahsil edebilir. Buna rağmen alındı belgesi, teslim, kasa/banka ve defter kayıtları bakımından diğer gelir tahsil işlemlerinde olduğu gibi mevzuata uygun kayıt düzenine uyulması gerekir.
Başkanın derneği temsil yetkisi, kişisel hesabına dernek geliri kabul etme veya belgesiz nakit toplama hakkı vermez. Tahsilat kurumsal alındı belgesi ve dernek kasa/banka kayıtlarıyla yürütülmelidir.
Başkan dışarıda bağış taahhüdü alabilir; ancak paranın fiilen tahsili mevzuata uygun kanal üzerinden yapılmalıdır.
Sayman Üye Otomatik Olarak Tahsil Yetkili midir?
Sayman, yönetim kurulu asıl üyesiyse Dernekler Yönetmeliği m.46 uyarınca ayrıca Ek-19 yetki belgesine ihtiyaç olmadan dernek adına gelir tahsil edebilir. “Sayman” sıfatı yönetim kurulu asıl üyeliğinden bağımsız bir kişiye verilmişse bu istisna uygulanmaz; bu kişinin yönetim kurulu kararıyla görevlendirilmesi ve adına yetki belgesi düzenlenmesi gerekir.
Sayman nakit tahsil edecekse yetki sistemiyle uyumlu çalışmalı; alındı belgelerini ve nakit teslimlerini kayıt altında tutmalıdır. Banka hesabına doğrudan üyelerin yaptığı ödemeler ise kişisel tahsilat değildir.
Saymanın kasayı ve muhasebe kayıtlarını tutması ile sahada para toplaması farklı görevlerdir. İç kontrol için bu görevlerin mümkün olduğunca açık ayrılması yararlıdır.
Dernek Gönüllüsü Para Toplayabilir mi?
Bir gönüllü, yalnız “gönüllü” olduğu için dernek adına para toplayamaz. Nakit tahsil edecekse yönetim kurulu tarafından yetkilendirilmeli ve mevzuattaki yetki belgesi düzeni uygulanmalıdır.
Etkinlikte bağış kutusu, masa tahsilatı veya aidat toplama görevi verilecek gönüllüler önceden belirlenmelidir. Kimin hangi alındı belgesi koçanını kullandığı ve gün sonunda ne kadar para teslim ettiği kayıt altına alınmalıdır.
Yetkilendirme olmadan gönüllünün topladığı para sonradan derneğe teslim edilse bile ilk tahsilat aşamasındaki kayıt ve yetki sorunu ortadan kalkmaz.
Kermes, Konser veya Etkinlikte Para Toplama Nasıl Yapılır?
Derneğin tüzüğüne uygun gelir getirici etkinliğinde bilet, bağış, ürün satışı veya destek ödemeleri alınacaksa faaliyetin hukuki ve mali niteliği önceden belirlenmelidir. Nakit tahsil edecek kişi yönetim kurulu asıl üyesi veya Kanun m.24 temsilcisi değilse, etkinlik öncesinde yönetim kurulu kararıyla görevlendirilmeli ve adına Ek-19 yetki belgesi düzenlenmelidir.
Alındı belgesi gerektiren gelirlerde belge düzeni sağlanır. Satış niteliğinde ve iktisadi işletme/vergi yükümlülüğü doğuran faaliyetler sıradan bağış tahsilatı gibi gösterilmemelidir; vergi ve ticari belge düzeni ayrıca uygulanır.
Etkinlik sonunda tahsilat sorumluları para, kullanılmamış alındı belgeleri ve gün sonu sayım cetvelini yetkili yönetim/saymana tutanakla teslim etmelidir.
Yetkili Kişi Alındı Belgesini Nasıl Kullanır?
Yetkili kişiye teslim edilen alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları kayıt altında olmalıdır. Her tahsilatta tarih, ödeme yapan, tutar, gelir türü ve gerekli diğer bilgiler eksiksiz doldurulur; ödeyene belge nüshası verilir.
Yanlış düzenlenen belge yırtılıp yok edilmez; iptal nedeni gösterilerek arşivde tutulur. Kullanılmış ve kullanılmamış koçanların yetkililer bazında takibi yapılır.
Yetkili kişinin alındı belgesi olmadan elden para alıp sonra haftalık tek bir toplu makbuz düzenlemesi, her ödemenin ayrı izlenebilirliğini bozar.
Banka Üzerinden Gelen Para İçin Tahsil Yetkilisi Gerekir mi?
Üye veya bağışçının parayı doğrudan dernek adına açılmış banka hesabına yatırması, sahada bir kişinin nakit para toplaması değildir. Bu durumda banka dekontu veya hesap özeti 5253 m.11 uyarınca alındı belgesi yerine geçer.
Dernek hesabının internet bankacılığını kullanacak yöneticiler için ise banka temsil/imza yetkileri yönetim kurulu kararı ve banka prosedürleriyle düzenlenmelidir. Banka erişim yetkisi ile nakit gelir tahsil yetki belgesi farklı işlevlerdir.
Bağış ve aidat çağrılarında dernek tüzel kişiliğine ait IBAN paylaşılmalı; kişisel IBAN kullanılmamalıdır.
Toplanan Nakit Para Derneğe Nasıl Teslim Edilmelidir?
Tahsil edilen nakit derneğin kasa kayıtlarına alınmalı veya dernek banka hesabına yatırılmalıdır. Yetkili kişinin parayı uzun süre kişisel olarak elinde tutması, dernek malvarlığı ve iç kontrol açısından risklidir.
Günlük veya faaliyet bazlı tahsilatlarda teslim tutanağı düzenlenebilir. Tutanakta alındı belgesi aralığı, toplam tahsilat, iade edilen belgeler ve teslim tarihi gösterilir.
Kasa mevcudu ile defter kayıtları ve alındı belgelerinin toplamı düzenli olarak karşılaştırılmalıdır. Denetim kurulu bu eşleşmeyi iç denetimde kontrol eder.
Gelir Toplama Yetkisi Sona Erince Ne Yapılır?
Adına Ek-19 yetki belgesi düzenlenen kişinin yetki süresi bittiğinde, yetkisi iptal edildiğinde veya görevi sona erdiğinde yetki belgesi bir hafta içinde dernek yönetim kuruluna teslim edilmelidir. Kullanılmamış alındı belgeleri de derneğe iade edilerek kayıtlar kapatılmalı; süresi sona eren belgeyle yeni tahsilat yapılmamalıdır.
Yönetim kurulu, tahsil yetkisi listesini güncel tutmalı ve yeni görevliler için yeni karar/belge sistemi kurmalıdır. Görevden ayrılmış kişinin alındı belgesi koçanı bulundurması kayıt güvenliğine aykırıdır.
Yetki iptali, karar defterine tarih ve gerekçesiyle işlenirse denetimde hangi kişinin hangi dönemde tahsil yetkisi bulunduğu açıkça görülebilir.
Denetimde Tahsil Yetkilileri Nasıl Kontrol Edilir?
Denetim kurulu veya resmi denetim sırasında yönetim kurulu yetkilendirme kararları, yetki belgeleri, alındı belgesi teslim kayıtları ve gelir defterleri karşılaştırılır. Belgesiz veya yetkisiz tahsilat olup olmadığı incelenir.
Bir yetkilinin teslim aldığı koçandaki numaralar arasında boşluk varsa kayıp/iptal belgeleri açıklanmalıdır. Tahsil edilen nakdin banka/kasa girişleriyle uyumu kontrol edilir.
Kişisel banka hesaplarına yapılan üyelik/bağış ödemeleri tespit edilirse kurumsal tahsilat sistemi derhal düzeltilmelidir.
Gelir Toplama Yetkisi İçin 10 Maddelik Kontrol
- Nakit gelir toplayacak kişilerin sıfatını belirleyin.
- Yönetim kurulu asıl üyesi ve Kanun m.24 temsilcisi istisnasını doğru uygulayın.
- Diğer tahsil görevlileri için bir yılı aşmayan yönetim kurulu kararı alın ve Ek-19 yetki belgesi düzenleyin.
- Alındı belgelerini seri-sıra listesiyle teslim edin.
- Her tahsilatta mevzuata uygun belge düzenleyin.
- Toplanan nakdi mevzuattaki sürelerde dernek saymanına teslim edin veya banka hesabına yatırın.
- Kişisel hesap ve kişisel POS kullanmayın.
- Kullanılmayan/iptal belgeleri koruyun.
- Yetki belgesi sona erdiğinde belgeyi bir hafta içinde geri alın.
- Denetim kuruluna karar-belge-kayıt zincirini sunun.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
5253 sayılı Kanun ve Dernekler Yönetmeliği m.46 Mersin dahil Türkiye genelinde aynı şekilde uygulanır. Mersin’de aidatı ofiste elden alan kişi yönetim kurulu asıl üyesi veya Kanun m.24 temsilcisi ise ayrıca yetki belgesi aranmaz; diğer kişilerde yönetim kurulu kararı ve Ek-19 yetki belgesi gerekir.
Kermes, yardım etkinliği veya yüksek katılımlı faaliyetlerde birden çok tahsil görevlisi kullanılacaksa her biri önceden yetkilendirilmeli ve kullandığı alındı belgeleri ayrı izlenmelidir.
Banka tahsilatında ise üyeler ve bağışçılar yalnız dernek adına açılmış hesaba yönlendirilmeli; yönetici veya gönüllü kişisel hesapları kullanılmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Dernek adına kim para toplayabilir?
Yönetim kurulu asıl üyeleri ile Kanun m.24 temsilcileri yetki belgesi olmadan gelir tahsil edebilir; diğer kişiler yönetim kurulu kararıyla belirlenir ve adlarına Ek-19 yetki belgesi düzenlenir.
Dernek başkanı otomatik tahsil yetkili mi?
Başkan yönetim kurulu asıl üyesiyse ayrıca Ek-19 yetki belgesi aranmaz; tahsilat yine alındı belgesi, teslim ve kayıt düzenine uygun yürütülür.
Sayman üye makbuz kesebilir mi?
Sayman yönetim kurulu asıl üyesiyse ayrıca Ek-19 yetki belgesi olmadan tahsilat yapabilir; asıl üye değilse yönetim kurulu kararı ve yetki belgesi gerekir.
Gönüllü bağış toplayabilir mi?
Sadece gönüllü sıfatıyla değil; yönetim kurulu tarafından gelir tahsili için yetkilendirilmesi gerekir.
Kermeste herkes para toplayabilir mi?
Hayır. Nakit tahsil edecek kişiler önceden yetkilendirilmeli ve belge düzeni kurulmalıdır.
Banka hesabına ödemede yetki belgesi gerekir mi?
Ödeyenin doğrudan dernek banka hesabına transferi nakit tahsil görevlisi işlemi değildir; banka belgesi alındı belgesi yerine geçer.
Yetki bitince alındı belgeleri ne olur?
Kullanılmamış alındı belgeleri ve yetki belgesi derneğe iade edilerek kayıtlar kapatılır.
Yetkisiz kişi para toplarsa ne yapılır?
Tahsilat derhal kayıt altına alınmalı, para derneğe teslim edilmeli ve yetkisiz tahsilatın hukuki/idari sonuçları değerlendirilmelidir.
Kişisel IBAN kullanılabilir mi?
Dernek geliri dernek tüzel kişiliği adına açılmış kurumsal hesapta toplanmalıdır.
Mersin’de yetki belgesi kuralı farklı mı?
Hayır. 5253 m.11 Türkiye genelinde uygulanır.
İlgili İçerikler
- Dernek Gelirleri Nasıl Tahsil Edilir?
- Dernek Belgeleri Kaç Yıl Saklanır?
- Dernek Defterleri Nerede ve Ne Zaman Tasdik Ettirilir?
- Derneklerin Tutması Zorunlu Defterler Nelerdir?
- Dernek İç Denetimi Kaç Yılda Bir Yapılır?
Resmî Kaynaklar
- 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.11
- Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü – Yetki Belgesi ve Gelir Tahsili
Bu içerik 11 Eylül 2026 itibarıyla 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.11 ve Dernekler Yönetmeliğinin gelir tahsil yetkisi hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. İçerik Av. Halil BAKIRCI (Mersin Barosu, Sicil No: 3472) adına hukuki bilgilendirme amacı taşır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
