Dernek Başkanı İstifa Ederse Ne Olur? Yeni Başkan Seçimi ve 45 Gün Bildirim | 2026
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa ve net cevap: Dernek başkanı istifa ettiğinde önce istifanın kapsamı belirlenir. Başkan yalnız “başkanlık” görevinden ayrılıp yönetim kurulu asıl üyeliğine devam ediyorsa yönetim kurulu üyeliği boşalmaz; yeni başkanın nasıl belirleneceği dernek tüzüğündeki seçim ve görev dağılımı kuralına göre çözülür. Başkan aynı zamanda yönetim kurulu üyeliğinden de istifa ediyorsa asıl üyelik boşalır, tüzüğe göre yedek üye çağrılır ve organ değişikliği 45 gün içinde bildirilir.
Türk Medenî Kanunu (TMK) m.85’e göre yönetim kurulu derneğin yürütme ve temsil organıdır. Bu nedenle başkan değişikliği yalnız bir unvan değişimi olarak görülmemeli; tüzük, temsil yetkisi, banka imza düzeni, DERBİS kaydı ve varsa elektronik yetkiler aynı güncel karar zinciri içinde uyumlu hale getirilmelidir.
Dernek Başkanı Hangi Sıfatla Görev Yapar?
Derneklerde “başkan” kavramının hukuki kaynağı öncelikle tüzüktür. TMK, derneğin zorunlu organlarını genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu olarak düzenler. Başkan ise çoğu dernekte yönetim kurulu içindeki görev dağılımı sonucunda belirlenen kişidir. Bazı tüzüklerde başkan doğrudan genel kurul tarafından seçilir; bazı tüzüklerde ise genel kurul yalnız yönetim kurulu asıl ve yedek üyelerini seçer, yönetim kurulu ilk toplantısında kendi içinden başkan, başkan yardımcısı, sekreter ve sayman belirler.
Bu ayrım istifa sonrasında kimin yeni başkanı seçeceğini doğrudan etkiler. Tüzük başkanı yönetim kurulunun kendi içinden seçmesini öngörüyorsa görev dağılımı yönetim kurulu kararıyla yenilenebilir. Başkan doğrudan genel kurulca seçiliyorsa yönetim kurulunun tüzükte açık dayanak bulunmadan kalıcı yeni başkan seçmesi hukuken güvenli değildir; genel kurul mekanizması işletilmelidir.
Başkan Yalnız Başkanlık Görevinden İstifa Edebilir mi?
Evet. Başkanlık görevi ile yönetim kurulu asıl üyeliği tüzüğe göre birbirinden ayrılabiliyorsa kişi “başkanlık görevimden istifa ediyorum, yönetim kurulu üyesi olarak devam ediyorum” şeklinde açık irade açıklamasında bulunabilir. Bu durumda yönetim kurulu üye sayısında boşalma meydana gelmez.
Yönetim kurulunun yapacağı işlem, tüzükte öngörülen usulle yeni görev dağılımını belirlemek ve başkanlık sıfatını başka bir yönetim kurulu üyesine vermektir. Bu değişiklik yalnız karar defterinde bırakılmamalı; Sivil Toplumla İlişkiler biriminin güncel açıklamasına göre organlarda görevli bir üyenin görev değiştirmesi halinde de yönetim kurulu kararı sonrasında DERBİS üzerinden 45 gün içinde bildirim yapılmalıdır.
Başkan Yönetim Kurulu Üyeliğinden de İstifa Ederse Ne Olur?
Başkan hem başkanlık görevinden hem yönetim kurulu asıl üyeliğinden ayrılıyorsa iki sonuç birlikte doğar. Birincisi, yönetim kurulu asıl üyeliğinde boşalma meydana gelir ve tüzükteki yedek üye sırasına göre boşluk doldurulur. İkincisi, başkanlık görevi boşaldığından tüzüğe göre yeni başkan belirlenir.
Bu durumda dernek yönetim kurulu üyesinin istifası bakımından geçerli TMK m.84 ve 45 günlük organ değişikliği kuralları aynen uygulanır.
Başkan Yardımcısı Otomatik Olarak Başkan Olur mu?
Her dernek için geçerli “başkan istifa ederse başkan yardımcısı otomatik başkan olur” şeklinde bir kanun hükmü yoktur. Böyle bir sonuç ancak dernek tüzüğünde açıkça düzenlenmişse uygulanır. Tüzük “başkanın yokluğunda başkan yardımcısı vekâlet eder” diyorsa bu hüküm geçici temsil bakımından uygulanabilir; fakat “vekâlet” ile kalan görev dönemi için yeni başkan seçimi aynı kavram değildir.
Tüzükte otomatik geçiş kuralı bulunmuyorsa, başkanın seçilme biçimine göre yönetim kurulunun yeniden görev dağılımı yapması veya genel kurulun toplanması gerekir.
Yeni Başkan Yönetim Kurulu Tarafından Seçilebilir mi?
Dernek tüzüğü, yönetim kurulunun seçimden sonraki ilk toplantısında kendi içinde görev bölüşümü yaparak başkanı belirlemesini öngörüyorsa, başkanın dönem içinde ayrılması halinde aynı organ yeni görev dağılımı yapabilir. Kararda eski başkanın istifası, istifanın kapsamı, yeni başkanın kimliği, görev başlangıç tarihi ve temsil/imza yetkileri açıkça gösterilmelidir.
Tüzük başkanı genel kurulda doğrudan seçiyorsa, yönetim kurulu tüzüğün açık sınırlarını aşamaz. Böyle bir tüzükte başkanlık makamının nasıl doldurulacağına ilişkin özel hüküm varsa o uygulanır; hüküm yoksa genel kurulun yetkisi korunmalıdır.
Dernek Tüzüğü Neden İlk Bakılacak Belgedir?
Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü, dernek tüzüğünde yönetim ve denetim kurullarının görev ve yetkileri ile ne suretle seçileceğinin ve asıl/yedek üye sayılarının gösterilmesini zorunlu içerik arasında saymaktadır. Bu nedenle başkan istifasında internetten bulunan başka bir derneğin tüzüğündeki yöntem kopyalanamaz.
Bir dernekte başkan doğrudan genel kurulca seçilirken, başka bir dernekte yönetim kurulu kendi arasından başkanı seçebilir. Bir tüzük başkan yardımcısına vekâlet verirken, başka bir tüzük yeniden seçim öngörebilir. Somut çözüm kendi derneğinizin güncel, onaylı tüzüğünden çıkarılmalıdır.
Başkanın İstifası Nasıl Yapılmalıdır?
İstifa yazılı ve tarihli olmalıdır. Dilekçede yalnız başkanlık görevinden mi, yönetim kurulu asıl üyeliğinden mi, yoksa ayrıca dernek üyeliğinden de mi ayrılındığı açıkça yazılmalıdır. “Tüm görevlerimden istifa ediyorum” gibi ifade somut tüzükte farklı sıfatları kapsadığından yorum tartışması yaratabilir.
İstifa dilekçesi derneğin evrak kaydına alınmalı, yönetim kurulu gecikmeden toplanarak yeni durum hakkında karar vermeli ve gerekiyorsa organ değişikliği bildirimi yapılmalıdır. Noter kanunen zorunlu değildir; fakat teslimin veya tarihin tartışmalı olması bekleniyorsa ispatı güçlendiren yöntem tercih edilebilir.
Başkanın İstifasının Kabul Edilmesi Gerekir mi?
Başkan organ görevinde zorla tutulamaz. Yönetim kurulunun veya genel kurulun “istifayı kabul etmiyoruz” diyerek kişinin iradesi dışında başkanlığı sürdürmesi mümkün değildir. Organın görevi istifayı kayıt altına almak, yeni başkanlık ve gerekiyorsa üyelik boşluğunu hukuka uygun şekilde doldurmaktır.
Bununla birlikte istifanın hangi tarihte derneğe ulaştığı ve kişinin sonrasında fiilen dernek adına işlem yapıp yapmadığı ispat bakımından önem taşır. Geçmişe dönük tarih atılarak sorumluluk döneminin değiştirilmesi hukuki güvenliği bozar.
DERBİS Bildirimi Kaç Gün İçinde Yapılır?
Güncel Sivil Toplumla İlişkiler açıklamasına göre dernek organlarında görevli üyelerden herhangi bir üyenin ayrılması veya görev değiştirmesi durumunda yönetim kurulu kararından sonra DERBİS üzerinden 45 gün içinde bildirim yapılmalıdır. Bu nedenle yalnız yönetim kurulu üyeliğinin sona ermesi değil, başkanlık gibi organ içi görev değişikliği de güncel kayıtlara işlenmelidir.
5253 sayılı Dernekler Kanunu m.23 organlarda meydana gelen değişikliklerin bildirim rejiminin temel dayanağıdır. Bildirim yükümlülüğünün ihlali m.32/s kapsamında idari yaptırım doğurabilir.
Yeni Başkanın Temsil Yetkisi Ne Zaman Başlar?
Temsil yetkisinin başlangıcı, başkanın belirlenme usulüne ve alınan kararın yürürlük tarihine göre belirlenir. Yönetim kurulu tarafından görev dağılımıyla seçilen başkan açısından karar tarihi önemlidir. Genel kurul seçimi gereken tüzükte ise genel kurul kararı esas alınır.
DERBİS bildirimi idari kayıt açısından zorunlu olmakla birlikte, derneğin iç kararının usulüne uygun doğduğu an ile bildirimin yapıldığı an her zaman aynı değildir. Bu nedenle karar metninde görev başlangıcı açıkça yazılmalıdır.
Eski Başkan Banka Hesabını Kullanabilir mi?
Başkanlık ve buna bağlı banka imza yetkisi sona ermişse eski başkan bu sıfatla ödeme talimatı veremez. Bankaya yeni yönetim kurulu kararı, güncel imza yetkisi ve bankanın istediği diğer belgeler sunulmalıdır. İnternet bankacılığı kullanıcıları, kartlar ve çift onay sistemleri de güncellenmelidir.
Eski başkanın banka yetkisinin teknik olarak sistemde açık kalması, hukuken yetkinin sürdüğü anlamına gelmez. Yetkisiz işlem dernek ile banka ve üçüncü kişiler arasında uyuşmazlığa neden olabilir.
Dernek Adına İmzalanmış Sözleşmeler Ne Olur?
Başkanın görevde olduğu dönemde dernek adına usulüne uygun imzaladığı sözleşmeler, sırf başkan sonradan istifa etti diye sona ermez. Sözleşmenin tarafı dernek tüzel kişiliğidir. Yeni başkan ve yönetim kurulu mevcut sözleşmelerin takibini sürdürür.
Buna karşılık eski başkan istifa tarihinden sonra dernek adına yeni sözleşme imzalarsa temsil yetkisinin bulunup bulunmadığı ve karşı tarafın durumu ayrıca değerlendirilir.
Başkan İstifa Ettiğinde Personel ve Kurum Yetkileri Ne Olur?
İşveren sıfatı dernek tüzel kişiliğine aitse mevcut iş sözleşmeleri devam eder. Ancak SGK, vergi, KEP, e-tebligat, elektronik imza, proje portalları, belediye veya diğer kamu sistemlerinde başkana özgü temsil/kullanıcı yetkileri güncellenmelidir.
Derneğin özel faaliyet türüne göre ruhsatlarda “sorumlu kişi” veya “temsilci” olarak başkanın adı yer alıyorsa ilgili idareye ayrıca değişiklik bildirimi gerekebilir.
Başkan Dernek Üyeliğinden de İstifa Ederse Ne Olur?
Dernek üyeliğinden ayrılma ayrı bir irade açıklamasıdır. TMK m.66 gereği hiç kimse dernekte üye kalmaya zorlanamaz ve üye yazılı bildirimle dernekten çıkabilir. Başkan dilekçesinde dernek üyeliğinden de ayrıldığını açıkça bildirirse üyelik kaydı da sona erdirilmeli ve üyelik değişikliği mevzuattaki 45 günlük süre içinde bildirilmelidir.
Dernek üyeliğini bırakan kişinin yönetim kurulu görevini sürdürmesi tüzükteki seçilme yeterliliğiyle bağdaşmıyorsa organ üyeliği de sonlandırılmalıdır.
Yönetim Kurulu Üye Sayısı Yarıdan Aşağı Düşerse
Başkanın yönetim kurulu üyeliğinden istifası, başka istifalarla birlikte kurul sayısını tüzükteki üye tam sayısının yarısının altına düşürebilir. TMK m.84 bu durumda genel kurulun kalan yönetim kurulu üyeleri veya denetim kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağrılmasını zorunlu kılar.
Çağrı yapılmazsa bir üyenin istemi üzerine sulh hâkimi üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir. Bu mekanizma başkan yokluğunda derneğin organsız kalmasını önler.
Başkan İstifası Sonrası Genel Kurul Gerekir mi?
Her başkan istifasında otomatik genel kurul zorunluluğu yoktur. Tüzük yönetim kuruluna kendi içinden başkan seçme yetkisi veriyor ve kurul TMK m.84’teki sayısal sınırın üzerinde kalıyorsa yeniden görev dağılımı yeterli olabilir. Buna karşılık tüzük başkanı doğrudan genel kurula seçtiriyorsa veya kurul yarının altına düşmüşse genel kurul gündeme gelir.
Genel kurul yapılacaksa toplantı yeter sayısı ve karar yeter sayısı kurallarına uyulmalıdır.
Başkanın Geçmiş Dönem Sorumluluğu Sona Erer mi?
İstifa, geçmiş dönemdeki işlemleri silmez. Başkanın görevde olduğu dönemde kanuna, tüzüğe veya yetki sınırlarına aykırı işlemi varsa hukuki, idari veya şartları varsa cezai sorumluluk somut fiile göre ayrıca değerlendirilir. “İstifa ettim, önceki işlemlerden artık sorumlu değilim” sonucu doğmaz.
Devir teslim bu nedenle önemlidir. Kasa, banka, karar defteri, alındı belgeleri, sözleşmeler, şifreler, elektronik imza araçları ve diğer belgeler tutanakla yeni yetkililere teslim edilmelidir.
Yeni Başkan Seçimi İçin Örnek İşlem Sırası
- Başkanın yazılı istifa dilekçesini alın.
- İstifanın yalnız başkanlık mı yoksa yönetim kurulu üyeliğini de kapsayıp kapsamadığını belirleyin.
- Güncel tüzüğün başkan seçimi, görev dağılımı ve yedek üyelik hükümlerini okuyun.
- Yönetim kurulunu usulüne uygun toplantıya çağırın.
- İstifayı ve yeni görev dağılımını karar defterine yazın.
- Asıl üyelik de boşaldıysa tüzükteki sıraya göre yedek üyeyi çağırın.
- Organ/görev değişikliğini 45 gün içinde DERBİS üzerinden bildirin.
- Banka imza ve internet bankacılığı yetkilerini yenileyin.
- KEP, e-tebligat ve kamu sistemi yetkilerini güncelleyin.
- Belge ve hesap devir teslim tutanağı düzenleyin.
Başkan İstifasında En Sık Yapılan Hatalar
- Başkan yardımcısının kanunen otomatik başkan olduğunu varsaymak.
- Tüzüğü okumadan başka derneğin uygulamasını kopyalamak.
- Yalnız başkanlıktan istifayı yönetim kurulu üyeliğinin de bittiği şeklinde kaydetmek.
- Yönetim kurulu üyeliğinden istifayı yalnız görev dağılımı değişikliği gibi göstermek.
- 45 günlük DERBİS bildirimini atlamak.
- Eski başkanın banka ve elektronik yetkilerini açık bırakmak.
- Yedek üyeyi tüzükteki sıraya aykırı çağırmak.
- Kurul yarıdan aşağı düştüğü halde TMK m.84 genel kurul çağrısını yapmamak.
Derneğin genel yapısı için dernek kuruluş rehberi; şubelerde başkan/yönetim organının kuruluş yapısı için dernek şubesi kuruluşu rehberi de incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Dernek başkanı istifa edince dernek kapanır mı?
Hayır. Başkan istifası derneği sona erdirmez. Tüzük ve TMK hükümlerine göre yeni başkanlık ve gerekiyorsa yönetim kurulu üyeliği doldurulur.
Başkan yardımcısı doğrudan başkan olur mu?
Yalnız tüzük açıkça böyle bir geçiş öngörüyorsa. Kanunda bütün dernekler için otomatik halefiyet kuralı yoktur.
Yeni başkanı kim seçer?
Dernek tüzüğü belirler. Tüzük yönetim kuruluna görev dağılımı yetkisi vermişse yönetim kurulu; doğrudan genel kurul seçimi öngörmüşse genel kurul karar verir.
Başkan yalnız başkanlıktan istifa edip yönetimde kalabilir mi?
Tüzükteki sistem buna izin veriyorsa evet. Böyle durumda yönetim kurulu üyeliği boşalmaz.
Başkanın görevi değişince DERBİS bildirimi gerekir mi?
Evet. Güncel Sivil Toplumla İlişkiler açıklamasında organlarda görevli üyenin ayrılması veya görev değiştirmesi halinde 45 gün içinde DERBİS bildirimi yapılması gerektiği belirtilmektedir.
Başkan yönetim kurulundan da ayrılırsa ne olur?
Boşalan asıl üyelik tüzükteki yedek üye düzenine göre doldurulur; başkanlık görevi de tüzüğe göre yeniden belirlenir.
Başkan istifası noter şartına tabi mi?
Hayır. Yazılı ve teslimi ispatlanabilir istifa yeterlidir; noter ispat güvenliği için tercih edilebilir.
Eski başkan banka işlemi yapabilir mi?
Başkanlığa bağlı temsil/imza yetkisi sona ermişse eski sıfatıyla işlem yapamaz. Banka kayıtları gecikmeden güncellenmelidir.
Başkan istifa edince olağanüstü genel kurul zorunlu mu?
Her durumda değil. Tüzükte başkanın genel kurulca seçilmesi veya yönetim kurulunun TMK m.84’teki yarı sınırının altına düşmesi gibi hallerde genel kurul gerekir.
Başkan istifa edince eski borçlardan kurtulur mu?
İstifa geçmişe etkili sorumsuzluk yaratmaz. Görev dönemindeki fiiller somut hukuki sorumluluk kurallarına göre ayrıca değerlendirilir.
Resmî Kaynaklar
- TBMM – 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.84-85
- Sivil Toplumla İlişkiler – Dernek Bildirimleri ve 45 Gün Süresi
- Sivil Toplumla İlişkiler – Dernek Tüzüğünün Zorunlu İçeriği
- DERBİS V2.0 – Organ Değişikliği Bildirimi
Başkan Değişikliğinde Devir Teslim Tutanağı
Başkan değişikliği tamamlandığında eski ve yeni yetkililer arasında yazılı devir teslim tutanağı düzenlenmesi güçlü bir uygulamadır. Tutanağa karar defteri, üye kayıtları, banka hesap ve kartları, çek/senetler, alındı belgeleri, mühür ve kaşeler, elektronik imza araçları, KEP ve e-tebligat erişimleri, sözleşmeler, proje dosyaları, demirbaşlar ve derneğe ait diğer anahtar/şifrelerin teslim durumu yazılmalıdır.
Devir teslim tutanağı, başkanın hangi tarihe kadar hangi belge ve varlıklardan fiilen sorumlu olduğunu göstermek bakımından önemlidir. Eksik belge veya hesap varsa bunlar “sonradan tamamlanacak” denilerek belirsiz bırakılmamalı; eksiklik açıkça yazılmalı ve tamamlanma tarihi belirlenmelidir. Böylece istifa sonrası sorumluluk ve teslim tartışmaları azaltılır.
Sonuç
Dernek başkanının istifasında tek doğru yöntem “başkan yardımcısını başkan yapıp devam etmek” değildir. İlk iş, istifanın kapsamını ve dernek tüzüğündeki başkan seçme sistemini belirlemektir. Yalnız görev unvanı değişiyorsa tüzüğe göre yeni görev dağılımı yapılır; yönetim kurulu üyeliği de sona eriyorsa yedek üyeye geçilir. Görev veya organ değişikliği 45 gün içinde bildirilir; banka ve elektronik temsil yetkileri güncellenir. Yönetim kurulu TMK m.84’teki yarı sınırının altına düşmüşse genel kurul bir ay içinde toplantıya çağrılır.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik 16 Eylül 2026 tarihinde Av. Halil Bakırcı tarafından 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.84-85, 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.23 ve m.32/s, Dernekler Yönetmeliği m.92 ile Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün güncel organ değişikliği açıklamaları esas alınarak kontrol edilmiştir. Yeni başkanın seçilme usulü bakımından her derneğin kendi güncel tüzüğü belirleyicidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
