Dernek Yönetim Kurulu Üyesi İstifa Ederse Ne Olur? Yedek Üye ve 45 Gün Bildirim | 2026
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026.
Kısa ve net cevap: Dernek yönetim kurulu üyesi istifa ettiğinde yönetim kurulundaki asıl üyelik boşalır. Boşalan üyelik, dernek tüzüğünde öngörülen yedek üyeye geçiş usulüne göre doldurulur ve organ değişikliği güncel Dernekler Yönetmeliği m.92 uyarınca değişikliği izleyen 45 gün içinde mülkî idare amirliğine bildirilir. Yönetim kurulu üye sayısı boşalmalar nedeniyle tüzükteki üye tam sayısının yarısının altına düşerse Türk Medenî Kanunu (TMK) m.84 gereği genel kurul, kalan yönetim kurulu üyeleri veya denetim kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağrılmalıdır.
İstifa eden kişinin yalnız yönetim kurulundaki görevinden mi, yoksa dernek üyeliğinden de mi ayrıldığı ayrıca belirlenmelidir. Yönetim kurulu üyeliğinden istifa ile dernek üyeliğinden çıkma aynı işlem değildir.
Dernek Yönetim Kurulu Üyesi İstifa Edebilir mi?
Evet. Hiç kimse bir özel hukuk tüzel kişisinin organında iradesi dışında görev yapmaya zorlanamaz. Yönetim kurulu üyesi görevinden istifa edebilir. İstifanın ispat ve kayıt düzeni bakımından yazılı yapılması gerekir. İstifa dilekçesi derneğe teslim edilmeli; teslim tarihi evrak kayıt sisteminde gösterilmeli ve yönetim kurulu karar defterinde boşalan üyelik ile yapılacak işlem açıkça kayda geçirilmelidir.
İstifanın “kabul edilmesi” için yönetim kurulunun keyfî biçimde onay vermesi beklenmez. Yönetim kurulu, kendisine ulaşan istifayı kayıt altına alır ve boşalan üyeliğin tüzük ile mevzuata uygun şekilde doldurulması için işlem yapar. Ancak istifanın geçmişe etkili gösterilmesi, tarihsiz dilekçeyle sorumluluktan kaçınılmaya çalışılması veya fiilen devam eden görevin kâğıt üzerinde daha önce bitmiş gibi gösterilmesi hukuki uyuşmazlık yaratır.
TMK m.84 Yönetim Kurulu İçin Hangi Sayısal Kuralı Getiriyor?
TMK m.84’e göre dernek yönetim kurulu, beş asıl ve beş yedek üyeden az olmamak üzere dernek tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur. Bu sayı asgari sınırdır. Dernek tüzüğü yedi, dokuz veya daha fazla asıl ve yedek üye öngörebilir. Esas alınacak yönetim kurulu üye tam sayısı, tüzükte yazılı sayıdır.
Aynı madde, boşalmalar nedeniyle yönetim kurulu üye sayısının üye tam sayısının yarısının altına düşmesi hâlini ayrıca düzenler. Böyle bir durumda genel kurul, kalan yönetim kurulu üyeleri veya denetim kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağrılır. Çağrı yapılmazsa üyelerden birinin istemi üzerine sulh hâkimi üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
İstifa Eden Asıl Üyenin Yerine Yedek Üye Nasıl Çağrılır?
İlk bakılacak metin dernek tüzüğüdür. Tüzüklerde kural olarak genel kurulda yedek üyelerin aldığı oy sırası esas alınır ve boşalan asıl üyeliğe sıradaki yedek üye çağrılır. Blok liste veya farklı seçim sistemi kullanılan derneklerde tüzüğün özel düzenlemesi uygulanır.
Yedek üyenin göreve çağrılması sözlü bırakılmamalıdır. Yönetim kurulu kararında hangi asıl üyenin hangi tarihte ve hangi nedenle ayrıldığı, hangi yedek üyenin hangi seçim sırasına göre göreve çağrıldığı ve görev başlangıç tarihi yazılmalıdır. Yedek üyeye de yazılı bildirim yapılması, sonradan “göreve çağrılmadım” veya “görevi kabul etmedim” tartışmasını önler.
DERBİS’te Organ Değişikliği Nasıl Bildirilir?
İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün DERBİS V2.0 “Dernek Organlarında Değişiklik Bildirimi” kılavuzunda, istifa eden veya vefat eden kişinin organlarda görevli üyeler listesinden çıkarılması ve çıkarılan asıl üye yerine ilgili organdaki yedek üyeler arasından seçim yapılması öngörülür. Bu, uygulamadaki elektronik bildirim akışını açıkça göstermektedir.
Bildirim yapılırken istifa eden kişi, göreve geçen yedek üye, değişiklik tarihi ve yeni görev dağılımı birbiriyle uyumlu olmalıdır. Karar defteri, istifa dilekçesi ve DERBİS kaydında farklı tarihler bulunması denetimde açıklama gerektirir.
Organ Değişikliği Kaç Gün İçinde Bildirilir?
Dernekler Yönetmeliği m.92 kapsamında dernek organlarında meydana gelen değişiklikler, değişikliği izleyen 45 gün içinde mülkî idare amirliğine bildirilmelidir. İçişleri Bakanlığının denetim rehberinde, yönetim kurulu üyesinin istifası üzerine yedek üyenin göreve getirilmesine rağmen “Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi” verilmemesi açık bir mevzuata aykırılık örneği olarak gösterilmektedir.
Bu süre genel kurul sonuç bildirimi süresiyle karıştırılmamalıdır. Genel kurulda yeni organların seçilmesi ayrı; dönem içinde istifa, ölüm veya benzeri nedenle organda değişiklik meydana gelmesi ayrı bildirim konusudur.
45 Günlük Bildirim Yapılmazsa Ne Olur?
Dernekler Kanunu m.23 ve yaptırım hükmü olan m.32/s kapsamında bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi idari yaptırım doğurabilir. Para cezasının güncel tutarı her yıl yeniden değerleme nedeniyle değişebildiğinden, sabit eski tutarların internetten kopyalanması doğru değildir. Önemli olan yükümlülüğün kanuni dayanağı ve 45 günlük güncel bildirim süresidir.
Yönetim Kurulu Yarıdan Aşağı Düşerse Ne Olur?
Örneğin tüzükte yedi asıl üyeli bir yönetim kurulu öngörülmüşse, kurulun fiilen kaç kişiyle kaldığı dikkatle izlenmelidir. Boşalmalar nedeniyle mevcut yönetim kurulu üye sayısı, tüzükteki üye tam sayısının yarısının altına düşerse TMK m.84’teki olağanüstü mekanizma devreye girer.
Bu durumda kalan yönetim kurulu üyeleri veya denetim kurulu genel kurulu bir ay içinde toplantıya çağırmalıdır. Çağrı yapılmazsa bir dernek üyesi sulh hukuk hâkimine başvurabilir; hâkim üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir. Bu hüküm, derneğin yürütme organı işlevsiz kaldığında organ boşluğunu gidermeyi amaçlar.
Yedek Üye Kalmadıysa Ne Yapılır?
Yedek listesi tükenmiş ancak yönetim kurulu sayısı henüz TMK m.84’teki yarının altına düşmemişse tüzükteki özel hüküm kontrol edilir. Kurul, kanuna ve tüzüğe uygun şekilde görev yapmaya devam edebiliyorsa ilk genel kurulda eksiklik giderilir. Buna karşılık sayı yarının altına inmişse bir aylık genel kurul çağrısı zorunluluğu doğar.
Derneğin “yedek kalmadı ama mevcut kişiler devam etsin” biçimindeki fiilî çözümü, TMK m.84’ün zorunlu çağrı mekanizmasını bertaraf edemez.
İstifa Eden Üye Dernek Üyeliğini de Kaybeder mi?
Hayır. Yönetim kurulu üyeliği ile dernek üyeliği farklı statülerdir. Kişi yalnız yönetim kurulu görevinden istifa edebilir ve derneğin sıradan üyesi olarak kalabilir. Dernek üyeliğinden de çıkmak istiyorsa bunu ayrıca açıkça bildirmelidir. TMK m.66 uyarınca hiç kimse dernekte üye kalmaya zorlanamaz ve her üye yazılı bildirimle dernekten çıkabilir.
Bu nedenle istifa dilekçesinde “yönetim kurulu üyeliğimden istifa ediyorum” ile “dernek üyeliğimden ve yönetim kurulu görevimden istifa ediyorum” ifadeleri hukuken aynı sonucu doğurmaz.
Dernek Üyeliğinden İstifa Eden Yönetim Kurulu Üyesinin Görevi Ne Olur?
Yönetim kuruluna seçilebilmek için tüzükte dernek üyesi olma şartı öngörülmüşse ve kişi dernek üyeliğini de sona erdirirse organ üyeliğini sürdüremez. Böyle bir durumda organ kaydının güncellenmesi ve yedek üyeye geçilmesi gerekir. Tüzükteki seçilme yeterlilikleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Başkan, Sekreter veya Sayman İstifa Ederse Aynı Kural mı Uygulanır?
Önce kişinin yalnız görev dağılımındaki unvanından mı, yoksa yönetim kurulu üyeliğinden de mi istifa ettiği belirlenir. Bir kişi “saymanlık görevinden ayrılıyorum, yönetim kurulu üyesi olarak devam ediyorum” diyebilir. Bu durumda asıl üyelik boşalmaz; kurul tüzükteki usule göre görev dağılımını yeniden yapar.
Ancak kişi yönetim kurulu üyeliğinden de istifa ederse asıl üyelik boşalır ve yedek üyeye geçiş ile 45 günlük organ değişikliği bildirimi gündeme gelir. Başkanın durumu ayrıca dernek tüzüğünde özel hükme bağlanmış olabilir.
İstifa Sonrası Yönetim Kurulu Kararı Nasıl Yazılmalıdır?
Kararda en az şu unsurlar bulunmalıdır: istifa eden üyenin adı-soyadı, istifa dilekçesinin tarihi ve derneğe ulaştığı tarih, boşalan asıl üyelik, genel kurul seçim sonucuna/tüzüğe göre sıradaki yedek üyenin kim olduğu, bu kişinin göreve çağrılması, gerekiyorsa yeni görev dağılımı, DERBİS ve mülkî idare bildirimini yapacak yetkili kişi.
“X kişi istifa etti, yerine Y kişi geldi” şeklinde tek cümlelik karar, özellikle hangi yedek sırasının esas alındığını ve görev başlangıç tarihini göstermediğinde ileride denetim ve temsil sorununa yol açabilir.
İstifa Tarihi mi, Karar Tarihi mi Esastır?
İstifanın derneğe ulaştığı tarih ispat bakımından önemlidir. Yönetim kurulu istifayı haftalar sonra görüşmüş olsa dahi gerçeğe uygun kayıt tutulmalıdır. Bildirim süreleri hesaplanırken değişikliğin fiilen meydana geldiği tarih ile yönetim kurulunun kayıt tarihi yapay biçimde ayrıştırılmamalıdır. En güvenli yöntem, istifa ulaştığında gecikmeden yönetim kurulu kararı almak ve bildirim işlemini tamamlamaktır.
İstifa Eden Üye Eski İşlemlerden Sorumlu Olur mu?
İstifa, kişinin görevde bulunduğu dönemde yaptığı işlemler bakımından geçmişe etkili bir sorumsuzluk yaratmaz. Yönetim kurulu üyesinin görevde olduğu dönemde kanuna, tüzüğe veya sadakat/özen yükümlülüğüne aykırı işlemi varsa sorumluluk somut olayın hukuki niteliğine göre ayrıca değerlendirilir. İstifa yalnız geleceğe dönük organ görevini sona erdirir.
İstifa Eden Üye Dernek Adına İmza Atmaya Devam Edebilir mi?
Organ üyeliği ve buna bağlı temsil yetkisi sona ermişse kişi eski yönetim kurulu sıfatıyla işlem yapamaz. Banka imza yetkisi, elektronik sistem yetkileri, kurum kullanıcıları, e-posta ve sözleşme yetkileri de derhal güncellenmelidir. Temsil yetkisinin ayrıca verilmiş bir vekâlet veya başka hukuki dayanağı varsa onun sona erip ermediği ayrıca kontrol edilir.
Banka ve Elektronik Yetkiler Nasıl Güncellenir?
Yönetim kurulu değişikliği yalnız DERBİS’e işlenip bırakılmamalıdır. Derneğin banka hesabında imza yetkisi, internet bankacılığı kullanıcıları, e-tebligat erişimi, mali müşavir yetkisi, proje portalları ve varsa diğer kamu sistemlerindeki temsil bilgileri yeni kararlarla uyumlu hale getirilmelidir. Eski yöneticinin erişiminin açık bırakılması güvenlik ve sorumluluk riski yaratır.
Genel Kurulun Yenilenmesi Gereken Durumlar
Tek bir üyenin istifası kural olarak bütün yönetim kurulunu düşürmez. Yedek üyeyle kurul tamamlanabiliyorsa olağan görev süresi devam eder. Ancak üye sayısı TMK m.84’teki yarı sınırının altına düşerse genel kurulun bir ay içinde toplantıya çağrılması gerekir.
Genel kurul çağrısında TMK m.78 toplantı yeter sayısı ve TMK m.81 karar yeter sayısı ayrıca uygulanır. Olağan genel kurul takvimi için dernek olağan genel kurulu rehberi incelenebilir.
İstifa Sonrası 10 Adımlık Uygulama Listesi
- İstifa dilekçesini yazılı ve tarihli alın.
- Evrak kaydına işleyin.
- Tüzüğün yönetim kurulu ve yedek üye maddesini kontrol edin.
- Yönetim kurulu kararıyla istifayı ve boşalan üyeliği kayda geçirin.
- Tüzükteki sıraya göre yedek üyeyi göreve çağırın.
- Gerekirse başkan, sekreter, sayman gibi görevleri yeniden dağıtın.
- Organ değişikliğini 45 gün içinde bildirin.
- DERBİS kayıtlarını karar defteriyle uyumlu tutun.
- Banka ve elektronik temsil yetkilerini güncelleyin.
- Kurul sayısı yarının altına düştüyse bir ay içinde genel kurul çağrısı yapın.
En Sık Yapılan Hatalar
- İstifayı sözlü kabul edip yazılı belge almamak.
- Yedek üyeyi çağırmadan eksik kurul ile uzun süre devam etmek.
- Organ değişikliğini 45 gün içinde bildirmemek.
- İstifa tarihi ile yönetim kurulu karar tarihini gerçeğe aykırı biçimde değiştirmek.
- Yönetim kurulu istifasını dernek üyeliğinden istifa sanmak.
- İstifa eden yöneticinin banka veya elektronik erişimini açık bırakmak.
- Üye sayısı yarının altına düştüğü halde genel kurulu bir ay içinde çağırmamak.
- Tüzükteki yedek sırasını atlayarak istenen kişiyi asıl üyeliğe getirmek.
Derneğin kuruluş ve organ yapısını baştan kontrol etmek için dernek kuruluş rehberi; şubeli örgütlenmelerde aynı organ değişikliği mantığının uygulanacağı yapı için dernek şubesi kuruluş rehberi kullanılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Yönetim kurulu üyesinin istifasını yönetim kurulu reddedebilir mi?
Üye organ görevinde zorla tutulamaz. İstifa kayıt altına alınmalı ve boşalan üyelik için tüzük ile mevzuata göre işlem yapılmalıdır.
İstifa noter aracılığıyla mı yapılmalı?
Kanunda her istifanın noter aracılığıyla yapılması şartı yoktur. Ancak yazılı, tarihli ve teslimi ispatlanabilir bildirim uyuşmazlık riskini azaltır.
Yedek üye görevi kabul etmezse ne olur?
Tüzükteki sıraya göre sonraki yedek üyeye geçilir. Yedekler tükenir ve yönetim kurulu sayısı yarının altına düşerse TMK m.84 uygulanır.
Organ değişikliği kaç gün içinde bildirilir?
Dernek organlarındaki değişiklikler Dernekler Yönetmeliği m.92 uyarınca değişikliği izleyen 45 gün içinde bildirilmelidir.
Bir kişi yalnız başkanlıktan istifa edip yönetim kurulu üyesi kalabilir mi?
Tüzük ve seçim sistemi buna imkân veriyorsa evet. Başkanlık görevi ile yönetim kurulu asıl üyeliği birbirinden ayrılabilir.
İstifa eden üye dernek üyesi olarak kalabilir mi?
Evet. Yalnız yönetim kurulu görevinden istifa etmişse dernek üyeliği devam eder.
Yönetim kurulu üç kişi kalırsa ne olur?
Sonuç tüzükteki üye tam sayısına bağlıdır. Mevcut sayı tüzükteki tam sayının yarısının altına düşmüşse TMK m.84 gereği genel kurul bir ay içinde çağrılmalıdır.
İstifa eden üyenin yerine dışarıdan biri atanabilir mi?
Genel kurulca seçilmemiş rastgele bir kişi yönetim kuruluna atanamaz. Tüzükteki seçim ve yedek üyelik düzeni uygulanır.
İstifa DERBİS’e işlenmezse ne olur?
Organ değişikliğinin bildirilmemesi Dernekler Kanunu m.23 ve m.32/s kapsamında idari yaptırım riski doğurur.
İstifa eden üye geçmiş kararlar nedeniyle sorumluluktan kurtulur mu?
Hayır. İstifa, görevde olunan dönemdeki hukuka aykırı eylem veya kararlara ilişkin sorumluluğu geçmişe etkili biçimde ortadan kaldırmaz.
Resmî Kaynaklar
- TBMM – 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.84-85
- Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü – Dernekler Yönetmeliği
- DERBİS V2.0 – Dernek Organlarında Değişiklik Bildirimi Kılavuzu
- Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü – Dernek Nasıl Kurulur
İstifa Dosyasında Hangi Belgeler Saklanmalıdır?
İstifa işlemi tamamlandıktan sonra yalnız dilekçenin aslı değil; dilekçenin derneğe teslim edildiğini gösteren evrak kaydı, istifanın görüşüldüğü yönetim kurulu kararı, yedek üyeye yapılan göreve çağrı, yedek üyenin göreve başladığını gösteren kayıt, güncellenmiş görev dağılımı kararı ve organ değişikliği bildiriminin gönderildiğine ilişkin DERBİS/başvuru çıktısı aynı dosyada saklanmalıdır. Banka imza yetkisi veya başka bir kurum yetkisi değişmişse buna ilişkin yazışmalar da dosyalanmalıdır.
Bu belge zinciri özellikle istifa tarihinden sonra düzenlenen çek, sözleşme, ödeme talimatı veya resmî başvuru bakımından önem taşır. Uyuşmazlık çıktığında hangi tarihe kadar kimin derneği temsil ettiği yalnız sözlü anlatımla değil, karar ve bildirim kayıtlarıyla ispatlanmalıdır. Yönetim kurulu değişikliklerini gecikmeden belgelendirmek bu nedenle yalnız idari bildirim görevi değil, derneğin temsil güvenliğinin de parçasıdır.
Sonuç
Dernek yönetim kurulu üyesinin istifası, yalnız bir dilekçe alıp dosyaya kaldırma işlemi değildir. Boşalan asıl üyeliğin tüzükteki usule göre yedek üyeyle doldurulması, değişikliğin karar defterine işlenmesi, 45 gün içinde organ değişikliği bildiriminin yapılması ve temsil yetkilerinin güncellenmesi gerekir. Yönetim kurulu sayısı tüzükteki üye tam sayısının yarısının altına düşerse TMK m.84 doğrudan uygulanır ve genel kurul bir ay içinde toplantıya çağrılır.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik 16 Eylül 2026 tarihinde Av. Halil Bakırcı tarafından 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.84-85, 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.23 ve m.32/s, Dernekler Yönetmeliği m.92 ve İçişleri Bakanlığı DERBİS organ değişikliği kılavuzu esas alınarak kontrol edilmiştir. Dernek tüzüğündeki seçim sistemi, yedek sırası ve görev dağılımı somut olayda ayrıca incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
