Doğal Gaz Eksik Faturalandırma 2026: Geriye Dönük 1 Yıl ve Faizsiz Taksit Kuralı

Doğal gaz faturalarının aylar boyunca düşük gelmesi, tüketicinin her durumda borçtan kurtulduğu anlamına gelmez. Sayaç okuma, sistem, tarife veya dağıtım şirketi kaynaklı bir hata nedeniyle olması gerekenden düşük tahakkuk yapılmışsa şirket sonradan düzeltme yapabilir. Ancak bu yetki sınırsız değildir. Yönetmelik m.51 tüketiciyi, yıllar sonra toplu ve faizli bir borçla karşılaşmaya karşı açık biçimde korur.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Eksik faturalandırma ile kaçak kullanım birbirinden tamamen farklıdır. Eksik faturalandırma şirketin kendi hatasından doğar. Tüketicinin sayaca müdahale etmesi, tüketimi kayıt dışı bırakması veya usulsüz kullanımı varsa m.51’in tüketici lehine taksit mekanizması otomatik olarak kaçak/usulsüz işlem yerine geçmez. Bu nedenle sonradan gelen yüksek tahakkukun hangi maddeden düzenlendiği ilk kontrol edilmesi gereken husustur.

Yönetmelik m.51’in amacı nedir?

Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği m.51, “Eksik veya fazla faturalandırma” başlığını taşır. Hüküm, dağıtım şirketinin kendi hatası nedeniyle doğru tutardan daha az veya daha fazla fatura düzenlediği durumlarda hesabın nasıl düzeltileceğini belirler.

Eksik faturalandırmada tüketiciye iki temel koruma sağlanır: geriye dönük düzeltme bir yılı aşamaz ve borç, eksik faturalandırma yapılan ay sayısı kadar eşit taksite bölünür. Bu taksitlendirme için gecikme cezası uygulanmaz. Bu kurallar, şirketin kendi hatasının finansman yükünü toplu biçimde tüketicinin üzerine bırakmasını engeller.

Fazla faturalandırmada ise sistem tersine işler: fazla tahsil edilen bedel, tespit tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde gecikme zammıyla birlikte nakit ödenir veya müşteri kabul ederse sonraki faturadan mahsup edilir.

Eksik faturalandırma kaç yıl geriye götürülebilir?

Güncel m.51’de şirket hatasından kaynaklanan eksik faturalandırma bakımından geriye dönük süre bir yılı aşamaz. Bu sınır 14 Mayıs 2022 değişikliğiyle maddeye eklenmiştir. Dolayısıyla şirket kendi faturalandırma hatasını fark ettiğinde, m.51 kapsamındaki düzeltmeyi yıllarca geriye taşıyamaz.

Bir yıllık sınır, şirket hatası halinde uygulanır. Kaçak doğal gaz kullanımı, sayaca müdahale veya başka bir özel düzenleme söz konusuysa kendi maddesindeki hesap dönemi esas alınır. Bu nedenle “bütün doğal gaz borçlarında en fazla bir yıl” şeklinde genelleme yanlış olur.

Tüketiciye gönderilen düzeltme tahakkukunda hangi ayların hesaba dahil edildiği açıkça görülmelidir. Bir yıldan eski dönemler m.51 kapsamında istenmişse yazılı itirazda bu süre sınırı doğrudan belirtilmelidir.

Eksik faturalandırma tutarı nasıl hesaplanır?

m.51’e göre şirket, eksik tüketim bedelini eksik faturalandırmanın gerçekleştiği aylardaki perakende satış fiyatları, düzeltme katsayısı ve üst ısıl değerin ortalaması alınarak bulunan değerlerle hesaplar. Böylece bugünkü fiyatı geçmiş dönemin tamamına uygulayan basit bir çarpım yapılmaz; ilgili dönemin mevzuat parametreleri dikkate alınır.

Hesap cetvelinde tüketim miktarı, dönem, uygulanan fiyat ve diğer parametrelerin izlenebilir olması gerekir. Tüketici yalnız toplam TL borcu değil, hesabın hangi endeks ve birim fiyatlarla çıkarıldığını istemelidir. Doğal gaz faturalandırması hacim, düzeltme katsayısı ve üst ısıl değer gibi teknik unsurlar içerdiğinden hesap şeffaflığı önemlidir.

Eğer eksikliğin nedeni sayaç arızası veya yanlış ölçümse önce m.42 uyarınca gerçek tüketim miktarı belirlenir; ortaya çıkan ölçüm farkının tahakkuk ve iade boyutunda m.51 uygulanır. Dolayısıyla sayaç arızası dosyasında m.42 ve m.51 birlikte okunur.

Borç kaç taksit yapılır?

Şirket hatasından kaynaklanan eksik faturalandırmada borç, eksik faturalandırmanın yapıldığı ay sayısı kadar eşit tutarda taksitlendirilir. Örneğin eksik tahakkuk dört ay sürmüşse hesaplanan düzeltme borcu dört eşit takside bölünür. Sekiz ay sürmüşse sekiz eşit taksit uygulanır.

Bu, şirketin tüketiciye tanıdığı isteğe bağlı bir kampanya değildir; Yönetmeliğin m.51 hükmüdür. Tüketici “tek seferde öde” şeklindeki sistemsel yönlendirmeyle karşılaşırsa m.51’e dayanarak ay sayısı kadar taksit talep edebilir.

Taksit sayısının belirlenmesinde şirketin düzeltme yaptığı gün değil, eksik faturalandırmanın gerçekleştiği ay sayısı esas alınır. Dönem hesabı doğru kurulmalıdır.

Eksik faturalandırma için faiz veya gecikme cezası istenebilir mi?

m.51 açıkça, şirket hatasından kaynaklanan eksik faturalandırma için yapılan bu taksitlendirmede gecikme cezası uygulanmayacağını düzenler. Çünkü tüketici zamanında doğru tutarı ödememiş değildir; doğru tutar şirket tarafından zamanında fatura edilmemiştir.

Ancak tüketici m.51 uyarınca kendisine tahakkuk ettirilen ve vadesi gelen düzeltme taksidini daha sonra ödemezse, bu yeni vadenin kaçırılmasının sonuçları ayrı değerlendirilir. “İlk eksik faturalandırmaya ceza yok” kuralı, yeni ve doğru biçimde tahakkuk ettirilmiş taksitlerin süresiz ödenmemesi hakkı vermez.

Tahakkuk belgesinde “geçmiş dönem gecikme faizi”, “ceza” veya benzeri bir kalem varsa bunun hangi hukuki dayanağa bağlandığı istenmelidir. Şirket hatasına dayanan dönem için m.51’le çelişen ek kalemlere yazılı itiraz edilmelidir.

Şirket hatası ile tüketici kusuru nasıl ayrılır?

m.51’in koruması dağıtım şirketinin kendi hatasından kaynaklanan eksik faturalandırma içindir. Yanlış sayaç okuma, sistem aktarım hatası, yanlış hesap parametresi veya şirketin faturalandırma sürecindeki kusuru bu kapsamda olabilir. Buna karşılık tüketicinin sayaca müdahalesi, mühür bozması veya tüketimi ölçüm dışına çıkarması m.52 kaçak kullanım hükümlerini gündeme getirir.

Şirket, düzeltmenin nedenini açıkça göstermelidir. Tüketiciye yalnız “geriye dönük borç” başlıklı toplam rakam gönderilmesi yeterli değildir. Hangi teknik veya idari hatanın ne zaman fark edildiği, hangi dönemleri etkilediği ve hangi maddeye göre hesaplandığı sorulmalıdır.

Fiilin kaçak veya usulsüz kullanım sayıldığı ileri sürülüyorsa ayrıca tutanak ve delil bulunması gerekir. Şirketin kendi faturalandırma hatasını sonradan tüketicinin kaçak kullanımı gibi nitelendirmesi hukuken farklı sonuç doğurur ve delillerle denetlenir.

Sayaç yanlış ölçüyorsa eksik faturalandırma nasıl düzeltilir?

Yönetmelik m.42, sayacın herhangi bir nedenle ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapması halinde tüketim miktarının nasıl belirleneceğini düzenler. Konut gibi serbest olmayan tüketici gruplarında geçmiş dönem tüketimleri ve emsal tüketim verileri esas alınabilir; hesap dönemi de maddede sınırlandırılmıştır.

Ölçüm farkı ortaya çıktıktan sonra m.51’e göre eksik veya fazla faturalandırma işlemi yapılır. Bu nedenle tüketici sayaç arızasında hem teknik ölçüm raporunu hem finansal düzeltme hesabını istemelidir.

Sayaç hassasiyetinden şüphe varsa m.43 kapsamında muayene talep edilebilir. Dağıtım şirketinin sayaçları düzenli kontrol ve mevzuata uygun periyodik muayene yükümlülüğü vardır.

Geriye dönük doğal gaz borcuna nasıl itiraz edilir?

Önce tahakkukun dayanağı ve dönemleri yazılı olarak istenmelidir. İtirazda m.51’in bir yıllık üst sınırı, ay sayısı kadar taksit ve gecikme cezası yasağı ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Sayaç arızası iddiası varsa m.42 ve m.43 kayıtları talep edilmelidir.

Dağıtım şirketine yapılacak müşteri şikâyeti m.47 kapsamında kayıt altına alınır ve en geç 15 gün içinde cevaplanır veya gerekli işlem yapılır. Tahakkuk bir fatura veya ödeme bildirimi olarak düzenlenmişse m.50’nin bir yıllık fatura itirazı ve 10 iş günlük karar süresi de somut olaya göre kullanılabilir.

Şirket itirazı reddederse EPDK tüketici başvuru yolları ve parasal uyuşmazlığın niteliğine göre tüketici hakem heyeti/tüketici mahkemesi değerlendirilir. Teknik hesap tartışmasında uzman incelemesi gerekebilir.

Fazla faturalandırmada tüketicinin hakkı nedir?

m.51’in ikinci fıkrası fazla faturalandırmada güçlü bir iade hakkı tanır. Fazla tahsil edilen tutar, tespit tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde, m.49’a göre belirlenecek gecikme zammıyla birlikte nakit olarak tüketiciye ödenir. Mahsup ancak tüketicinin kabulüyle yapılabilir.

Şirketin “sonraki faturalardan otomatik düşeriz” demesi tüketicinin nakit iade hakkını ortadan kaldırmaz. Tüketici açıkça mahsup kabul etmediyse iade hükmü esas alınır.

Bu durum, müşterinin m.50 kapsamında yaptığı fatura itirazının haklı çıkmasına benzer bir mali sonuç doğurur; ancak m.51’de şirketin kendi hatasıyla oluşan fazla faturalandırma doğrudan düzenlenmektedir.

Eksik faturalandırma örneği

Bir konutun doğal gaz tüketimi Ocak-Haziran arasında şirket sistemindeki bir hesaplama hatası nedeniyle aylık 500 TL eksik tahakkuk etmiş olsun. Hata altı ay sürmüşse ve m.51 kapsamındaki şirket hatası olduğu belirlenmişse, şirket ilgili dönemlerin fiyat ve teknik parametreleriyle düzeltme hesabı yapar. Toplam eksik tutar altı eşit taksite bölünür; geçmiş aylara yönelik gecikme cezası eklenmez.

Aynı hatanın iki yıldır sürdüğü ileri sürülüyorsa m.51’deki geriye dönük bir yıllık sınır devreye girer. Şirket kendi hatasına dayanarak iki yıllık dönemin tamamını bu madde kapsamında talep edemez.

Faturanın geç okunması eksik faturalandırma sayılır mı?

Her geç okuma m.51 anlamında eksik faturalandırma değildir. m.48, dağıtım şirketinden kaynaklanan nedenle okuma döneminin normal sürenin üzerine çıkması halinde tüketim tutarının en az dört fatura dönemine yayılmasını ve vade farkı uygulanmamasını özel olarak düzenler.

Bu nedenle sorun “yanlış/eksik tahakkuk” mu, yoksa “uzun okuma dönemi” mi önce belirlenmelidir. Her iki durumda da tüketici lehine taksit mekanizması vardır fakat hukuki dayanak ve taksit sayısı farklıdır.

Sık Sorulan Sorular

Doğal gaz şirketi kaç yıl geriye dönük eksik fatura çıkarabilir?

Şirketin kendi hatasından kaynaklanan m.51 kapsamındaki eksik faturalandırmada geriye dönük süre bir yılı aşamaz.

Geriye dönük borç tek seferde istenebilir mi?

m.51’e göre borç eksik faturalandırmanın yapıldığı ay sayısı kadar eşit taksite bölünür.

Bu taksitlere faiz eklenir mi?

Şirket hatasından kaynaklanan eksik faturalandırmanın m.51 taksitlerinde gecikme cezası uygulanmaz.

İki yıldır yanlış düşük fatura geldiyse iki yılın tamamı istenir mi?

m.51 kapsamındaki şirket hatasında geriye dönük düzeltme bir yılı aşamaz.

Sayaç bozuksa hangi madde uygulanır?

Tüketim hesabında m.42, sayaç muayenesinde m.43, ortaya çıkan eksik/fazla faturalandırmanın mali düzeltilmesinde m.51 birlikte uygulanır.

Kaçak kullanımda da bir yıl sınırı var mı?

m.51’in bir yıllık sınırı şirket hatasından kaynaklanan eksik faturalandırma içindir. Kaçak kullanım m.52 ve devamındaki özel hükümlere tabidir.

Fazla fatura kesildiyse para ne zaman iade edilir?

m.51’e göre tespitten itibaren en geç beş iş günü içinde gecikme zammıyla birlikte nakit iade edilir veya tüketicinin kabulüyle mahsup edilir.

Mahsubu kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır. Yönetmelik mahsup için müşterinin kabulünü arar.

Geriye dönük borca nasıl itiraz edilir?

Dönem, hesap, madde ve teknik kayıtlar istenerek dağıtım şirketine kayıtlı itiraz yapılır; fatura niteliğindeyse m.50 prosedürü de uygulanır.

Şirket hatası olduğunu nasıl ispatlarım?

Sayaç okuma kayıtları, tahakkuk cetvelleri, teknik rapor, şirket açıklaması ve önceki faturalar birlikte incelenir. Şirket uyguladığı düzeltmenin hukuki ve teknik dayanağını açıklamalıdır.

Resmî kaynaklar

• EPDK – Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği
• EPDK – Doğal Gaz Tüketici Bilgileri

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →