Donatma İştiraki Kazanç Payı Ödeme Talep Dilekçesi | TTK 1076 Word

Kısa ve net cevap: TTK m.1076, kanuni düzende donatma iştirakinin kazanç ve zararının gemideki paylara göre dağıtılmasını; hesabın ve kazanç dağıtımının takvim yılı sonunda yapılmasını düzenler. Önce TTK m.1066 uyarınca gerçek sözleşme incelenir. Bu örnek, tamamlanmış takvim yılına ait belgeli kazanç hesabından başvurana düşen ve henüz ödenmemiş tutarın talebidir. Kasa bakiyesi, navlun tahsilatı veya verilen gider avansı tek başına kazanç payı değildir.

Donatma iştiraki kazanç payı ödeme talep dilekçesini Word olarak indir

Tamamlanmış yıl hesabına dayanan belirli kazanç alacağı

Donatma iştiraki kazanç payı ödeme talep dilekçesi, ilgili tamamlanmış yılın gerçek hesabından başvurana düşen kazanç belirlenmişken kalan ödemenin istenmesi için hazırlanır. Talepte hangi yıl, hangi hesap ve hangi pay kaydının kullanıldığı gösterilir. İştirakin gelecekte kazanacağı umulan tutar, gerçekleşmiş kazanç olarak yazılmaz. Devam eden yılın tahminî işletme bütçesi bu örneğin anapara dayanağı yapılmaz.

Bu başvuru, kayıtlar henüz görülmemişken bilinmeyen kârın hesaplanmasını isteyen genel bilgi yazısı değildir. Başvuran belirli hesapta bulunan kazancı, kendisine uygulanan payı, gerçek dağıtımı ve kalan miktarı açıklayabilmelidir. Hesap mevcut değilse veya hangi sonuç tutarının esas alındığı bilinmiyorsa önce bilgi ve belge sorunu çözülür. Bir banka hareketinden tahmin edilen rakam kesin kazanç alacağına dönüştürülmez.

Talep eden gerçek paydaş donatan, muhatap ise gerçek temsil düzeniyle belirtilen donatma iştirakidir. Gemi müdürünün adı temsil sıfatıyla yazılır. Müdürün şahsen borçlu olduğu, yalnız ödeme işlemini yapması istendiği için ileri sürülmez. Diğer paydaşların tamamı gerekçesiz biçimde başvuranın kazanç payının kişisel borçlusu olarak gösterilmez. Başvurunun kime ve hangi sıfatla yöneltildiği ilişki belgelerinden alınır.

TTK 1066 ve 1076 birlikte uygulanır

TTK m.1066, paydaşlar arasındaki hukuki ilişkileri ve iştirakin temsilini öncelikle gerçek sözleşmeye bağlar. Sözleşmede hüküm bulunmayan durumda m.1067–1087 uygulanır. Kazanç paylaşımı ve zamanı için önce yürürlükteki sözleşme, onun gerçek değişiklikleri ve ilgili hesap dönemi incelenir. Sözleşmede farklı düzen bulunduğu hâlde bütün iştiraklerin aynı ödeme takvimine sahip olduğu yazılmaz. Bir taslak veya tek kişinin önerisi kabul edilmiş değişiklik sayılmaz.

TTK m.1076 birinci fıkra, kanuni düzende kazanç ve zararın gemideki paylara göre dağıtılmasını düzenler. Başvuranın oranı şirket sermaye hissesinden değil, gerçek gemi payından alınır. TTK m.1064’teki donatma iştiraki ile tek gemi maliki şirketin ortaklığı ayrılır. Gemiye sahip bir şirketin kâr payı alacağı, şirket deniz taşımacılığı yapıyor diye bu özel iştirak hükmüyle hesaplanmaz.

M.1076 ikinci fıkra, kazanç ve zarar hesabı ile kazancın dağıtılmasını takvim yılı sonuna bağlar. Bu örnekte kanuni dönem ilgili gerçek takvim yılıdır. Yıl henüz bitmemişken sona ermiş gösterilmez. Hesapta kullanılan başlangıç ve bitiş günleri doğru yazılır. Metnin yayın veya gönderim tarihiyle alacağın ait olduğu yıl aynı olmak zorunda değildir; geçmiş tamamlanmış yılın gerçek kalan alacağı açık gösterilir.

Tahsilat, nakit ve kazanç farklı kayıtlar gerektirir

İştirak hesabına para girmesi, bütün bu paranın kazanç olduğunu göstermez. Tahsil edilen işletme geliri, başka işlem için alınan avans ve henüz ödenmemiş giderlerin aynı hesapta bulunması mümkündür. Talep, işlem niteliği belirlenmiş yıl hesabının kazanç sonucuna dayanır. Brüt gelir toplamı giderler değerlendirilmeden başvuranın payıyla çarpılarak dağıtım borcu gibi sunulmaz. Gelir ve giderin hesapta nasıl yer aldığı açıklanır.

İşletme alacağının doğmasıyla paranın gerçekten tahsil edilmesi ayrı kayıtlardır. Tahsil edilmemiş alacak, tahsilat yapılmış gibi yazılmaz. Buna karşılık kasada görülen paranın kaynağı belirsizse başvuranın kazancı kabul edilmez. Hesabın hangi gerçek alacak ve giderleri içerdiği kaynak belgelerle izlenir. Bu metin bütün alacaklara tek muhasebe yöntemi dayatmaz; gerçek hesap sonucunun hangi belgelere dayandığını görünür tutar.

Geminin veya bir payın satış bedeli, olağan yıl kazancı diye açıklamasız aynı hesaba eklenmez. Gerçek işlem türü belirlenir. İştirakin feshi veya tasfiyesi varsa onun hesap ve satış sonuçları ayrıca değerlendirilir. Bu örnek devam eden iştirak ilişkisindeki belirli yıl kazanç payına ayrılmıştır. Farklı bir işlemden doğmuş bedel için aynı dilekçe başlığı kullanılarak kanuni dayanak değiştirilmez.

Gemi payı ve ilgili dönem hesabı

Kanuni hesapta, gerçek dağıtılacak kazanç tutarı ile başvurana uygulanacak gemi payı birlikte gösterilir. Payın kesir veya yüzde karşılığı kaynak kayıtla uyumlu olmalıdır. Tam pay toplamı ve kullanılan oran doğrulanır. Aynı iştirak içindeki bütün kişilere ait paylar yüz kişilik şirket sermayesi gibi kabul edilmez. Paydaşların kişi sayısı kazanç oranının yerine geçirilmez; m.1076 gemideki payı esas alır.

İlgili yıl içinde gerçek pay devri varsa devir tarihi, sözleşme ve ilgili paylaşım düzeni ayrıca incelenir. Yeni sicil kaydı bütün geçmiş yılın kazancının yalnız yeni kişiye ait olduğunu tek başına göstermez. Eski malikin adı da devir yokmuş gibi korunmaz. TTK m.1081’in iç ilişki ve bildirim hükümleri, gerçek devir belgeleriyle birlikte değerlendirilir. Belgesiz günlük bölme yöntemi veya sabit tarih oranı oluşturulmaz.

Başvuranın temsilcisi talep hazırlıyorsa kazancın hak sahibi doğru yazılır. Ödemeyi bildirecek yetkiliyle kazanç hakkının sahibi ayrı kişilerdir. Birden çok paydaş aynı yazıda yer alıyorsa her birinin gerçek payı ve kalan tutarı ayrı çizelgede gösterilir. Bir kişinin kendi alacağı, yetkisi açıklanmadan bütün diğer paydaşların toplam alacağı hâline getirilmez. Taleple banka hesabının sahibi arasında da gerçek ilişki kurulmalıdır.

Yıl hesabını ve önceki dağıtımları eşleştirme

TTK m.1074 gemi müdürünün ayrı defter tutmasını ve aldığı belgelerle verdiği belgelerin suretlerini düzenli saklamasını düzenler. TTK m.1075 birinci fıkra, her paydaşın istemi üzerine bilgi verilmesini ve bütün defterlerle belgelerin gösterilmesini öngörür. Bu kayıtlar, kazanç alacağının belirli hesabını incelemek için kullanılır. Bilgiye erişim hakkı ile bu bilgiden çıkacak ödeme miktarı aynı hukuki unsur değildir.

Dosyada yıl sonucu hesabının gerçek tarihi ve sürümü belirtilir. İlk taslakla son düzeltilmiş hesap karıştırılmaz. Bir gider satırı sonradan değişmişse kazanç sonucuna etkisi gösterilir. Aynı tutar önce gider olarak düşülüp sonra dağıtılacak kazançtan tekrar indirilmez. Hesaptaki sonucunun yanlış olduğu ileri sürülen kayıt, doğruymuş gibi bu ödeme talebinin dayanağı yapılmaz. Tartışılan satır ayrı itirazla açıklanır.

Başvurana daha önce yapılan gerçek kazanç dağıtımları tarih ve tutarla gösterilir. Her ödeme aynı yıl hesabına bağlanır. Geçen yılın ödemesi bu yılın payından düşülmez. Yalnız gönderilmiş ödeme talimatı, gerçekleşmiş tahsilat gibi yazılmaz. İade edilen veya gerçekleşmeyen banka işlemi kapanmış borç sayılmaz. Talep miktarı, ilgili kazanç payından aynı kalemi gerçekten kapatan tutarlar çıkarıldıktan sonra kalan rakamdır.

Gider, avans ve mahsup kalemlerini ayrı tutma

Paydaşın işletme giderine katılması m.1077’nin ayrı konusudur. Başvuranın kendi gider katkısı veya başka paydaşa verdiği avans, işletmenin kazancı gibi kaydedilmez. Avans iadesi bu formun kazanç anaparasına eklenmez. Farklı alacakların ayrı tutulması, aynı ödemenin birden çok başlıkta ikinci kez talep edilmesini önler. Her kalem kaynağı ve gerçek hak sahibiyle gösterilir.

Muhatap bir borç kalemini kazançtan düşürdüğünü açıklıyorsa gerçek dayanak, tutar ve hangi hesapla bağlantılı olduğu incelenir. Sadece “mahsup edildi” ifadesi bütün hesabın denetlenmesini sağlamaz. Başvuran gerçekleşmiş hukuki kapanmayı saklamaz; kaynağı gösterilmemiş düşümü de açıklamasız kabul etmiş gibi yazılmaz. Bu örnek her karşı alacağın otomatik takas edildiği veya hiçbir zaman dikkate alınamayacağı sonucunu içermez.

Ödeme kaydında kesinti bulunuyorsa miktar ve gösterilen hukuki dayanak ayrı alınır. Metne belgesi bulunmayan sabit vergi oranı veya her iştirake uygulanacak otomatik netleştirme formülü eklenmez. Brüt kazanç payı, belgeli ilgili düşüm, gerçek ödenen tutar ve kalan talep ayrı satırlarda tutulur. Bankaya geçen para ile hesap çizelgesindeki tutarın farkı bu kayıtlar üzerinden açıklanır; fark bilinmiyorsa nedeni uydurulmaz.

Donatma iştiraki kazanç payı ödeme talep dilekçesi örneği

Form tamamlanmış takvim yılının belirli gerçek hesabı ve ödenmemiş kazanç payı için hazırlanmıştır. Belirsiz gelecekteki kazanç veya yalnız banka bakiyesi kullanılarak doldurulmaz. Önceki gerçek dağıtımlar ve ilgili hukuki kapanmalar hesaba alınır. Talep anapara ile sınırlıdır; hesaplanmamış faiz rakamı toplamın içine eklenmez. Sözleşmeye ilişkin açıklama yalnız gerçek yürürlükteki metne göre yazılır.

Talep tutarının açık çizelgesi

Son çizelge, dönem kazancı ile başvuranın pay hesabını ayrı başlıklarda gösterir. İlk satırın kaynağı gerçek yıl hesabıdır. İkinci satırda uygulanan gerçek pay ve sonucu bulunur. Önceki dağıtımlar kendi tarih ve ödeme belgeleriyle indirilir. İlgili başka kapanma varsa dayanağı ayrıca yazılır. Son satır talep edilen kalan miktardır. Sayfa sonunda yalnız açıklamasız bir toplam bırakılmaması, muhatabın belirli hesap farkına cevap vermesini sağlar.

Çizelgenin bütün tutarları aynı para birimiyle açıklanır. Farklı para birimindeki bir kayıt, dayanağı gösterilmemiş kurla tek toplama çevrilmez. Geçmiş tarihte yapılmış gerçek dönüşüm varsa onun miktarı ve belgesi belirtilir. Bir ödemenin açıklamasında hangi dönemi kapattığı yazmıyorsa eşleştirme gerçek hesap ve yazışmalarla yapılır. Bilinmeyen açıklama kesin tarih veya dönem bilgisi gibi sunulmaz.

Gönderim ve ödeme sonrası bakiye kontrolü

Muhatap unvanı, gemi kimliği, temsilci sıfatı ve hesap yılı gönderimden önce karşılaştırılır. Ödeme yapılacak hesap hak sahibinin gerçek bilgileriyle doğrulanır. Başvuru başka paydaşın banka bilgisiyle gönderilmez. Word dosyasındaki çalışma rehberi sunulan nüshadan çıkarılır. Tarih alanına gerçek gönderim günü yazılır. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmışsa belge e-imzalı olarak belirtilebilir; uygulanmamış belgeye e-imzalıdır yazılmaz. Metin, ekler ve gerçek ulaşma kaydı birlikte saklanır.

Gelen cevap, dönem sonucuna itiraz mı, başvuranın payına itiraz mı, yoksa önceki ödemenin bildirilmesi mi olduğu belirlenerek okunur. Bu üç cevap farklı belgelerle değerlendirilir. Yeni ödeme yapıldığında hangi kazanç yılını kapattığı kayda alınır ve bakiye güncellenir. Yalnız ödeme sözü veya gönderim talimatı gerçekleşmiş tahsilat olarak yazılmaz. Aynı miktar bir sonraki yazıda eski bakiye üzerinden yeniden talep edilmez.

Doğrudan başvuru mahkeme kararı veya icra takibi değildir. Sonraki uyuşmazlıkta talep türü ve usul şartları gerçek ilişki üzerinden ayrıca belirlenir. TTK m.1077’deki gider avansı faiz başlangıcı, m.1076 kazanç payına otomatik taşınmaz. Bu anapara örneğine sabit faiz oranı, hayalî başlangıç tarihi veya hesaplanmamış faiz toplamı eklenmez. Faiz ileri sürülecekse dayanak ve dönem hesabı ayrıca hazırlanır.

Sık sorulan sorular

1. Donatma iştirakinde kazanç paylaşımının dayanağı nedir?

TTK m.1076 kanuni paylaşımı gemideki paylara bağlar. Önce m.1066 uyarınca gerçek sözleşme incelenir; hüküm bulunmayan konu için kanuni düzen uygulanır.

2. Kazanç hesabı ve dağıtımı ne zaman yapılır?

M.1076 ikinci fıkra kanuni düzende takvim yılı sonunu gösterir. Gerçek sözleşme düzeni ayrıca incelenir. Bu örnek tamamlanmış yılın belirli kalan kazanç payı içindir.

3. Ekim ayındaki banka bakiyesi yıllık kazanç mıdır?

Banka bakiyesi tek başına kazanç hesabı değildir. Para kaynağı, gelir, gider ve ilgili yükümlülükler ayrılır; devam eden yıl tamamlanmış gibi gösterilmez.

4. Bütün navlun tahsilatı paydaşlara dağıtılır mı?

Brüt tahsilat ile hesapta belirlenen kazanç farklıdır. Gerçek yıl sonucu ve paylaşım dayanakları olmadan brüt gelir doğrudan kazanç alacağına çevrilmez.

5. Müdür şahsen borçlu olarak mı yazılır?

Bu form iştirake gerçek temsil düzeniyle yönelir. Gemi müdürü yalnız temsil veya ödeme işlemini yapması istendiği için kişisel borçlu kabul edilmez.

6. Önceki dağıtım hesaba nasıl alınır?

Aynı kazanç yılına ait gerçek ödeme ilgili paydan düşülür. Başka yılın ödemesi karıştırılmaz; gerçekleşmeyen talimat tahsilat gibi yazılmaz.

7. Gider avansı bu kazanç toplamına eklenir mi?

Başka paydaş hesabına verilen gider avansı ayrı alacaktır. Bu formun belirli kazanç anaparasına açıklamasız eklenmez; gerçek kalem ve hak sahibi ayrılır.

8. Hesap belgesi yoksa rakam tahmin edilir mi?

Kesin rakam üretilmez. TTK m.1074–1075 kapsamında kayıt ve bilgi incelemesiyle gerçek hesap belirlenir. Bu ödeme formu belgeli belirli tutara ayrılmıştır.

9. Yıl içinde pay devri hangi tutarı etkiler?

Gerçek devir tarihi, sözleşme ve dönem hesabı incelenir. Yeni pay kaydı bütün geçmiş kazancı tek başına yeni kişiye aktarır diye yazılmaz; belgesiz günlük oran kurulmaz.

10. Kazanç talebinin faizi avans tarihinden mi başlar?

M.1077’deki özel avans başlangıcı kazanç payına otomatik uygulanmaz. Bu örnek anapara içindir; faiz dayanağı, başlangıcı ve hesabı ayrıca belirlenir.

Resmî kaynak ve ilgili hesap başvuruları

08.10.2026 tarihinde güncel Türk Ticaret Kanunu m.1064, 1066, 1068, 1070, 1071, 1074, 1075, 1076, 1077 ve 1081 incelenmiştir. Talebin kazanç paylaşımı dayanağı m.1076; sözleşmenin önceliği m.1066’dır. Kayıt, temsil ve ayrı avans konuları kendi maddeleriyle değerlendirilir.

Gider, kazanç ve avans rehberi genel çerçeveyi; bilgi ve hesap isteme rehberi kaynak kayıtlara erişimi açıklar. Somut onaylı hesaba karşı oy itirazı TTK 1075 itiraz örneğinde ayrı ele alınmıştır. Gerçek gider avansının iadesi TTK 1077 avans talebinde yer alır. Diğer örnekler dilekçe kütüphanesindedir.