Düğün Salonu Sözleşmesi İptali: Kapora ve Ücret İadesi

1. Düğün salonu sözleşmesi iptali: Önce hangi hizmet alındı?

Düğün salonu adı altında yalnız boş mekân tahsisi yapılabildiği gibi yemek, servis, dekorasyon, müzik, fotoğraf ve koordinasyon birlikte de üstlenilir. Bu fark, sözleşmenin hangi hükümlerle çözüleceğini etkiler. Her organizasyon sözleşmesine otomatik olarak yalnız kira veya yalnız eser sözleşmesi demek doğru değildir. Kabul edilen teklifin ekleriyle birlikte incelenmesi gerekir. Kişi başı yemek paketi, asgari davetli sayısı, salonun adı, tarih, başlangıç ve bitiş saatleri açıkça gösterilmelidir.

Bu yazının konusu organizasyon sağlayıcısı ile hizmeti alan kişi arasındaki ücret ve iptal uyuşmazlığıdır. Nişanın bozulması nedeniyle eski nişanlıdan veya ailesinden yapılmış giderlerin istenmesi farklıdır. O ihtimal nişanın bozulması tazminatı hükümleriyle ayrıca değerlendirilir. Salonun ödeme iadesi borcu, çift arasındaki bütün hesaplaşmaları çözen bir karar değildir. Aynı giderin farklı kişilerden iki kez tahsil edilmesi de söz konusu olmaz.

Sözleşmeyi gelin veya damadın ebeveyni imzalamışsa ödeme yapan kişi ile sözleşme alacaklısı ayrıca belirlenir. Aile üyelerinin organizasyona katkı vermesi, hepsini kendiliğinden aynı sözleşmenin tarafı yapmaz. İptal beyanını kimin hangi yetkiyle ilettiği ve iadenin kime yapılacağı başlangıçta açıklığa kavuşturulmalıdır. Yanlış kişiden gelen beyanın firma tarafından nasıl karşılandığı da yazışma bütününde incelenir.

2. Kapora, avans ve cayma parasının düğün rezervasyonundaki farkı

TBK m.177 uyarınca sözleşme kurulurken verilen para, aksini gerektiren bir düzenleme yoksa cayma parası değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olan bağlanma parasıdır. Kural olarak asıl bedelden düşülür. Dolayısıyla makbuza kapora yazılması, müşteriye her durumda parasını bırakarak vazgeçme hakkı vermediği gibi işletmeye de her durumda bu parayı tutma hakkı vermez. Ön ödemenin hangi amaçla yapıldığı ve hangi koşulun kararlaştırıldığı araştırılır.

TBK m.178 anlamında geçerli biçimde cayma parası kararlaştırılmışsa, parayı veren taraf cayınca verdiğini bırakır; alan taraf cayınca aldığının iki katını geri verir. Bu sonuç bütün düğün iptallerine yayılmaz. Özellikle çift, salonun sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle hakkını kullanıyorsa olay sırf müşteri vazgeçti diye adlandırılmaz. Genel kavram karşılaştırması için cayma parası rehberi incelenebilir; burada esas olan rezervasyon belgesinin somut içeriğidir.

İade hesabından önce ön ödeme ile ayrıca hazırlanmış bir hizmetin ücretini ayırmak gerekir. Örneğin bağımsız tasarım işi gerçekten sipariş edilmiş ve teslim edilmişse bunun hangi bedele karşılık geldiği belgelenir. Hiç yapılmamış bütün işlerin ön ödeme içine sonradan hazırlık masrafı diye eklenmesi ise açıklama gerektirir. Tahsilat makbuzu, teklifin kabul tarihi ve varsa paket kalemleri birlikte okunmalıdır.

3. İnternetten rezervasyonda on dört günlük cayma hakkı var mı?

Bir sözleşmenin internet veya telefonla kurulması her hizmet için koşulsuz on dört günlük vazgeçme hakkı yaratmaz. Ticaret Bakanlığının mesafeli sözleşmeler açıklaması, belirli bir tarihte veya dönemde yapılacak nişan ve düğün organizasyonlarını cayma hakkı istisnaları arasında gösterir. Dayanak Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.15/1-g’dir. Tarihi belirlenmiş organizasyonda bu istisna ayrıca değerlendirilir; internetten ödendiği gerekçesiyle otomatik iade sonucu kurulmaz.

Bununla birlikte gerekçesiz cayma istisnası ile sağlayıcının borcunu yerine getirmemesi farklıdır. Salonun başka mekân vermesi, sözleşmedeki tarihi kullanıma açmaması veya vaat edilen temel hizmetleri kaldırması halinde tüketicinin sözleşmeye aykırılıktan doğan hakları devam eder. İşletmenin kendi sözleşmesinde daha geniş ücretsiz iptal imkânı tanıması da mümkündür. Bu durumda vaat edilen sözleşmesel hakkın koşulları incelenir. Mevzuattaki asgari hak ile işletmenin ayrıca verdiği taahhüt birbirine karıştırılmaz.

Yüz yüze imzalanan organizasyon sözleşmesinde de yalnız tüketici sıfatından hareketle genel bir on dört günlük süre çıkarılamaz. Sözleşmenin kurulma yöntemi, tarihi belirli hizmet niteliği ve varsa taksitli veya işyeri dışında işlem gibi özel durumlar ayrı incelenir. Somut belgenin farklı bir özel rejime girdiği tespit edilmeden tek tip iptal takvimi hazırlanması hak kaybı yaratır.

4. Çift kendi isteğiyle iptal ederse hangi tutar kesilir?

Başka bir salon beğenilmesi, bütçenin değiştirilmesi veya düğün yapmaktan vazgeçilmesi, sağlayıcının borca aykırı davrandığını tek başına göstermez. Önce sözleşmede hangi tarihe kadar hangi şartlarla iptal veya tarih değişikliği hakkı tanındığı incelenir. Geçerli bir ücretsiz iptal hükmünün koşulları karşılanmışsa buna uygun işlem yapılır. Böyle bir hüküm bulunmadığında ise sözleşmenin hukuki niteliği ve iptalden doğan talepler ayrı değerlendirilir. Her olayda yalnız kaporanın kesileceği söylenemez.

İşletme gerçek zarar talep ediyorsa, iptalle bağlantılı giderini ve kaybını açıklamalıdır. Yeniden kullanılabilen süsleme malzemesi, iptal edilen yemek siparişi ve yalnız bu düğün için hazırlanmış kişisel ürün aynı gider değildir. Tarihin başka organizasyona yeniden verilmesi, tasarruf edilen maliyet ve iptal bildiriminin ne kadar önce yapıldığı hesapta önem taşır. Gerçek zarar yerine geçerli bir ceza koşuluna dayanılmışsa, zarar ispatıyla ceza koşulunun denetimi arasındaki fark korunur.

Tüketici sözleşmesinde iptal bedelinin hiç denetlenemeyeceği iddiası doğru değildir. Ancak tüketicinin tek taraflı olarak uygun bulduğu rakamı belirlemesi de uyuşmazlığı kesin çözmez. Firmadan sözleşmedeki dayanak, gider belgeleri ve tutar hesabı yazılı istenir. Sırf aynı tarihin yeniden satılmış olması her tür ceza koşulunu otomatik ortadan kaldırmaz; önce o hükmün geçerliliği ve talebin türü belirlenir.

5. Salon rezervasyonu iptal eder veya başka yer önerirse

Onaylanan rezervasyona rağmen salonun aynı tarihi başka bir müşteriye vermesi, faaliyetine son vermesi ya da kararlaştırılan ana hizmeti sağlamayı reddetmesi ayrı ayrı incelenir. TBK m.112 ile temerrüde ilişkin m.117 ve devamı bu değerlendirmede önemlidir. İşletmenin açıklaması, olayın onun sorumluluğunda bulunup bulunmadığı ve tüketicinin hangi hakkı seçtiği belirlenir. Sözleşmeye aykırılık sebebiyle yapılan başvuru, sırf müşteri iptal formu imzaladı diye gönüllü vazgeçmeye dönüştürülmemelidir.

TBK m.123 kural olarak ifa için uygun ek süre verilmesini düzenler; m.124 ise süre vermenin gereksiz olduğu durumları ayırır. Düğünün belirli günü ve saati, gecikmiş hizmeti yararsız bırakacak nitelikteyse bu özellik somutlaştırılır. Her iptalde mutlaka yedi gün beklenir gibi genel bir kanuni süre yoktur. Buna karşılık her şikâyette hiç bildirim yapmadan bütün sözleşmenin ortadan kalktığını varsaymak da doğru değildir. Beyanın dayanağı ve seçilen sonuç açıkça belirtilmelidir.

Salonun başka bir mekân önermesi uzlaşma önerisi olarak incelenir. Yeni yerin kapasitesi, adresi, erişimi, açık veya kapalı oluşu, saatleri ve paket hizmetleri eski taahhütle karşılaştırılır. Tüketici her öneriyi kayıtsız kabul etmek zorunda değildir. Öneri kabul edilirse yeni bedel, taşıma veya davetiye gideri ve önceki uyuşmazlığa ilişkin hakların durumu yazılı belirlenir. Sözlü olarak hallederiz denilmesi yerine kapsamı belli bir değişiklik metni hazırlanır.

6. İmkânsızlık, mücbir sebep ve fiyat artışı birbirinden farklıdır

TBK m.136, borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeple ifanın imkânsızlaşmasını düzenler. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede bu nedenle borçtan kurtulan taraf, kural olarak aldığı edimi geri verir ve henüz yapılmamış karşı edimi isteme hakkını kaybeder; kanun veya sözleşmedeki risk dağılımının geçerliliği ayrıca incelenir. Düğün tarihini ve yeri gerçekten etkileyen resmî yasak veya objektif engel varsa bunun belgesi, kapsamı ve süresi dosyaya konulur. Geçmiş yıllardaki bir yasak, başka tarihteki organizasyona doğrudan uygulanmaz.

Sadece maliyetin artması, imkânsızlık ile aynı değildir. TBK m.138’deki aşırı ifa güçlüğü için öngörülemeyen olağanüstü olay, borçludan kaynaklanmama ve ifanın dürüstlük kuralına aykırı derecede güçleşmesi gibi koşullar birlikte aranır. İşletme fiyatlar arttı diyerek her sözleşmeyi tek taraflı değiştirme yetkisi kazanmaz. Uyarlama koşulları ve sözleşmenin fiyat düzeni incelenmelidir. Kişi sayısının veya paketin sonradan müşterice artırılması ise baştaki hizmetin fiyat artışından ayrı bir konudur.

Hastalık, vize sorunu veya aile içi gelişme de tek bir kalıp sonuçla ele alınmamalıdır. Hangi tarafın hangi edimi ifa edemediği ve sözleşmede bu riskin nasıl düzenlendiği belirlenir. Belgenin varlığı ile bütün bedelin otomatik iadesi aynı şey değildir. Sağlık belgeleri veya kişisel bilgiler yalnız gerekli kapsamda paylaşılmalı; uyuşmazlığı çözmek için gereksiz biçimde herkese açık yayımlanmamalıdır.

7. Kapora hiçbir koşulda iade edilmez hükmü geçerli mi?

6502 sayılı Kanun m.5, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye eklenen ve dürüstlük kuralına aykırı şekilde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan hükümleri haksız şart olarak düzenler. Haksız şart kesin hükümsüzdür; diğer sözleşme hükümleri kural olarak varlığını korur. Her iptal koşulunun sırf tüketici aleyhine sonuç doğurması onu otomatik geçersiz yapmaz. Hükmün nasıl kurulduğu, hangi riski dağıttığı ve tarafların hakları arasındaki denge incelenir.

Özellikle sağlayıcının kendi kusuruyla hizmet vermediği durumda dahi aldığı bütün parayı tutmasını öngören bir kayıt, tüketicinin kanuni haklarını sınırlama yönünden denetlenmelidir. Metinde tüketiciye bütün bedel kadar yük getirip sağlayıcıya koşulsuz ve sonuçsuz iptal imkânı tanınması da inceleme konusudur. Standart metnin altına imza atılmış olması, her hükmün bireysel olarak müzakere edildiğini tek başına kanıtlamaz. Sözleşme görüşmeleri ve tüketiciye sunulan seçenekler somutlaştırılır.

TBK m.179–182’deki ceza koşulu hükümleri de farklı bir denetim alanıdır. Ceza koşulu gerçek zarar talebinden ayrılır; kanunda aşırı cezanın indirilmesi düzenlenmiştir. Tüketici yönünden haksız şart denetimi ile ceza miktarının değerlendirilmesi birbirinin aynısı değildir. Bu nedenle incelemeden önce hükme yalnız iptal ücreti etiketi konulmasıyla yetinilmez. Kesintinin hukuki niteliği açıkça belirlenir.

8. Tarih, davetli sayısı ve iade protokolü nasıl yazılmalı?

Organizasyon ertelenecekse yalnız yeni tarihin yazılması yeterli olmayabilir. Mekân, saat aralığı, asgari davetli sayısı, kişi başı bedel, toplam fiyat ve ön ödemenin hangi tutarda korunacağı birlikte gösterilir. Önceki iptal bildiriminin geri alınıp alınmadığı ve yeni tarihte tekrar iptal halinde hangi koşulların geçerli olacağı açıklanır. Tüketicinin kabul etmediği yeni fiyatın tek taraflı mesajla kesinleştiği varsayılmamalıdır. Kabul ve değişiklik kayıtları birlikte saklanır.

İade konusunda anlaşma sağlanırsa toplam tahsilat, kabul edilen kesinti, iade miktarı, ödeme günü ve ödeme hesabı belirtilir. Örnek olarak 60.000 TL ön ödeme üzerinden, tarafların kapsamı açık bir anlaşmayla 8.000 TL kesintiyi kabul ettiğini varsayalım. İade 52.000 TL olur. Bu rakamlar kanuni bir kesinti tarifesi değildir; sadece anlaşmada hesabın açık gösterilmesini anlatır. İbra hükmü varsa hangi talepleri sona erdirdiği ayrıca okunmalıdır.

Organizasyonla birlikte bağımsız fotoğrafçı, müzisyen veya yemek firmasıyla ayrı sözleşmeler kurulmuşsa tek bir iade protokolü hepsini kendiliğinden sona erdirmez. Salonun bu kişiler adına yetkili olup olmadığı incelenir. Tüm bedeller paket içinde tek sağlayıcıya ödenmişse taraf düzeni farklıdır. İlk dosyada sözleşmelerin bir tabloya ayrılması, hangi ödemenin kimin sorumluluğunda olduğunu göstermeye yardımcı olur.

9. Düğün iptalinde tüketici başvurusu ve zarar belgeleri

İlk yazılı başvuru; rezervasyon tarihini, organizasyon gününü, seçilen salonu, yapılan ödemeyi, iptal sebebini ve istenen çözümü içermelidir. Ön ödeme dekontu tek başına hizmetin bütün kapsamını göstermediğinden sözleşme ve paket teklifi de eklenir. Telefon görüşmeleriyle değişen koşullar varsa bunları doğrulayan yazışmalar korunur. İşletmenin internet sayfasındaki hizmet tanıtımı, iddia edilen özelliğin gerçekten vaat edildiğini göstermek açısından tarih ve adres bilgisiyle kaydedilir.

2026 tüketici başvuru sınırı 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetini gösterir. Bu tutara eşit veya üzerindeki tüketici uyuşmazlıkları hakem heyetine götürülmez; ilgili dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu izlenir. Başvurunun tutarı, sözleşmenin bütün bedeliyle hiçbir inceleme yapılmadan eşitlenmez; uyuşmazlık konusu talep ve onun değeri doğru açıklanır. Görev sınırını aşmamak için gerçeğe aykırı bölme yapılmamalıdır.

Başka salon için yapılan ek ödeme, yeni davetiye gideri veya ulaşım değişikliği talep ediliyorsa hangi ihlalin hangi harcamayı doğurduğu gösterilir. Seçilen hukuki talep yolu, kusur, zarar ve nedensellik bağı birlikte incelenir. Her yeni masrafın otomatik kabul edileceği veya düğün iptalinde her durumda manevi tazminat verileceği söylenemez. Tüketici mahkemesi dilekçesi örneği kullanılırken bu olayın talep ve delilleri ayrıca yazılmalıdır.

10. Süre ve Mersin’den dosya hazırlığında son kontrol

Sözleşmesel ücretsiz iptal süresi, temerrüt bildirimi ve dava zamanaşımı farklıdır. Ayıplı hizmet için 6502 sayılı Kanun m.16’daki süre ile hiç ifa edilmemiş sözleşmeden doğan iade veya başka hukuki sebebe dayalı talep aynı kalıba sokulmaz. Özel hüküm uygulanmayan sözleşmesel alacaklarda TBK m.146; sürenin başlangıcında m.149 dikkate alınır. Seçilen talebin niteliği görülmeden bütün düğün iptallerinde iki yıl veya bir yıl vardır denilmesi doğru değildir.

Mersin’deki büroya yapılacak inceleme başvurusunda rezervasyon, sözleşme, ödeme ve iptal belgeleri aynı dosyada bulunmalıdır. Fiziksel ofis Mersin’dedir; Türkiye genelindeki uyuşmazlıkların hazırlığı görev ve yetki kuralları çerçevesinde buradan koordine edilir. Önce hukuki sebep ve muhatap belirlenir, ardından hesap ve başvuru yolu netleştirilir. Tüketicinin kendi iptaliyle salonun ihlalini ayıran kronoloji, yalnız uzun bir şikâyet metninden daha işlevsel bir başlangıç belgesidir.