Evden Eve Nakliyatta Eşya Hasarı: Bildirim Süresi ve Tazminat

Evden eve nakliyatta eşya hasarı, yalnız nakliye firmasına telefonla şikâyet edilerek takip edilecek bir uyuşmazlık değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.894–901, taşınma eşyası için özel kurallar getirir. Açıkça görülen kayıp veya hasar, teslimi izleyen üç iş günü; açıkça görünmeyen kayıp veya hasar ise teslimi izleyen on dört gün içinde bildirilmelidir. Tüketiciye bildirim şekli, süresi ve bildirmemenin sonucu usulüne uygun açıklanmamışsa taşıyıcı, TTK m.901 uyarınca bu süre savunmasına dayanamaz.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

İlk yapılacak işlem hasarlı parçaları, teslim zamanını ve taşıma firmasını belirlemektir. Ardından yazılı hasar bildirimi gönderilir; fotoğraflar, eşya listesi ve onarım incelemesi korunur. Nakliye ücretinin az olması, zarar gören televizyonun veya mobilyanın değerinin de yalnız o ücret kadar olduğu anlamına gelmez. Tazminat hesabı, sorumluluk sınırı ve sigorta teminatı birbirinden farklı incelemelerdir.

Evden eve nakliyatta hangi taşıma kuralları uygulanır?

TTK m.894, ev, büro veya benzeri bir yerden alınıp benzeri bir yere taşınan eşyayı taşınma eşyası olarak tanımlar. Kullanılan oturma grubunun eski evden yeni eve götürülmesi bu düzenin tipik örneğidir. İnternetten yeni satın alınan koltuğun satıcı tarafından ilk kez alıcıya gönderilmesi ise aynı olay değildir; satış ve teslim sorumluluğu ayrıca incelenir. Eşyaya gündelik dilde “mobilya” denilmesi tek başına uygulanacak taşıma türünü belirlemez.

Özel hükümler öncelikle m.894–901’de bulunur; boşluk kalan konularda aynı Kanunun taşıma genel hükümleri ve eşya taşıma düzeni uygulanır. Bu nedenle sıradan kargo hasarındaki bildirim süresini evden eve taşınmaya aynen aktarmak doğru değildir. Taşınma eşyasında üç iş günü ve on dört günlük özel düzenin bulunması, genel kargo kurallarıyla ayrım yapılmasını zorunlu kılar. Uluslararası taşımalarda uygulanacak milletlerarası hükümler de ayrıca kontrol edilmelidir.

Taşınma hizmetini kişisel ihtiyacı için alan tüketici bakımından 6502 sayılı Kanun da önemlidir. Kanunun m.3’teki tüketici işlemi tanımı taşıma sözleşmelerini içerir. Tüketici sıfatı, kişinin mesleğiyle değil somut sözleşmenin amacıyla belirlenir. Şirketin ticari faaliyetindeki ofis taşınması ile bir çalışanın ailesiyle oturduğu evin taşınması aynı görev değerlendirmesine tabi tutulmaz. Firmanın tacir olması, müşterinin tüketici sıfatını ortadan kaldırmaz.

Eşyayı ambalajlamak, mobilyayı sökmek ve yeniden kurmak kimin görevidir?

TTK m.895, taşıyıcının yükümlülüğüne mobilyaların sökülüp kurulmasını ve eşyaların yüklenip boşaltılmasını dâhil eder. Gönderen tüketici ise ambalajlama ve işaretleme gibi taşıma işleri de taşıyıcının yükümlülüğündedir. Dolabın yeni adrese bırakılmış olması, üstlenilen kurulumun hiç yapılmamasını kendiliğinden doğru ifa haline getirmez. Sözleşmede hangi parçaların söküleceği, özel cihazların bağlantısının nasıl yapılacağı ve hizmet kapsamı açıkça gösterilmelidir.

Ambalajı fiilen kimin yaptığı ispat bakımından önemlidir. Firmanın çalışanları tarafından sarılan televizyonun kırılmasında yalnız “kırılacak eşya taşındı” açıklaması yeterli değildir. Buna karşılık tüketicinin kendi hazırladığı kapalı kolinin içindeki eşya için ambalajın durumu, firmanın kontrol imkânı ve verilen bilgi değerlendirilir. Kanuni yükümlülük, somut ambalajlama olgusu ve zararın nedeni birbirine karıştırılmamalıdır. Fotoğraf yalnız kırık ürünü değil, ambalajın nasıl bulunduğunu da göstermelidir.

Taşıyıcının kanuni sorumluluğunu önceden kaldıran veya hafifleten koşullar TTK m.854 yönünden denetlenir. Tüketici sözleşmesindeki matbu hükümler ayrıca 6502 m.5 kapsamında değerlendirilir. “Bütün kırılmalar müşteriye aittir” şeklindeki tek satırlık kayıt, kanunun yüklediği görevleri sınırsız biçimde ortadan kaldırmaz. Bu denetimin genel çerçevesi tüketici sözleşmesinde haksız şart rehberinde açıklanmıştır.

Nakliyat hasarında üç iş günü ve on dört gün nasıl ayrılır?

TTK m.900, açıkça görülen kayıp veya hasar için teslimi izleyen üç iş günlük bildirim süresi öngörür. Koltuğun ayağının kırık, buzdolabının kapısının belirgin göçük veya listelenen bir parçanın eksik olduğu teslim sırasında anlaşılıyorsa açık hasar değerlendirmesi yapılır. Hasarın açıkça görünmediği durumda süre teslimi izleyen on dört gündür. Kanun ikinci süreyi iş günü olarak yazmadığından on dört iş günü şeklinde uzatılmaz.

Gizli hasarda başlangıç kuralı, tüketicinin aylar sonra kutuyu açmayı tercih ettiği gün değildir; m.900 teslimi izleyen süreyi esas alır. Bu nedenle kolileri ve cihazları uygun zamanda kontrol etmek önemlidir. Dış ambalajın sağlam olması, cihazın iç hasarını mutlaka görünür hale getirmez; fakat her geç fark edilen eski arızayı da taşıma hasarı yapmaz. Teslim, ilk kontrol ve arızanın belirlenme tarihleri birbirinden ayrı yazılmalıdır.

TTK m.889/4 uyarınca teslimden sonraki bildirim yazılı yapılır. Telekomünikasyon araçlarıyla bildirim de mümkündür; gönderenin kimliği anlaşılıyorsa imza aranmaz ve zamanında gönderim süreyi korur. E-posta veya kimliği belirli mesajda taşıma tarihi, eşya ve zarar açıkça anlatılmalıdır. Yalnız cevapsız arama kaydı, yazılı hasar açıklamasının yerini tutmaz. Teslim tutanağına çekince yazılması ve ayrıca yazılı bildirim gönderilmesi delil zincirini güçlendirir.

Firma süreleri ve sorumluluk sınırını açıklamamışsa ne olur?

TTK m.901 tüketiciyi koruyan iki ayrı sonuç düzenler. İlk olarak taşıyıcı, sözleşme yapılırken sorumluluk hükümlerini açıklamamış ve sorumluluğu genişleten sözleşme veya sigorta imkânlarına işaret etmemişse m.898 ve m.899’daki kurtuluş ve sınır hükümlerine, ayrıca belirtilen genel sınırlamalara dayanamaz. Dolayısıyla yalnız hasarın parasal tutarını hesaplamak yetmez; sözleşme öncesinde tüketiciye gerçekten hangi bilginin verildiği de incelenir.

İkinci olarak taşıyıcı, en geç teslim sırasında zarar bildiriminin şeklini, süresini ve yapılmamasının hukuki sonucunu gönderilene bildirmemişse m.900’e dayanamaz. Kanun bilgilendirmenin yazılı, kolay okunur ve anlaşılır olmasını şart koşar. Teslimden sonra gönderilen genel internet bağlantısı, zamanında verilmesi gereken bilginin yerine geçmiş sayılmaz. Küçük yazıyla yalnız “mevzuat uygulanır” denilmesi ile süre ve sonuçların açıkça anlatılması da aynı değildir.

Bu koruma, taşınma hasarının ve miktarının ispatını kaldırmaz. Süre savunmasına dayanamayan firma karşısında dahi tüketici hangi eşyanın hangi taşıma sırasında zarar gördüğünü açıklamalıdır. Ayrıca m.900 bildirim süresine ilişkin sonuç ile zamanaşımı birbirinden ayrıdır. Bilgilendirme eksikliği nedeniyle her türlü talebin süresiz hale geldiği söylenemez. Başvuruda hem bilgilendirme eksikliği hem somut zarar delilleri birlikte sunulmalıdır.

Kırılan veya kaybolan eşyanın taşımada zarar gördüğü nasıl ispatlanır?

Taşıma öncesi eşya listesi, fotoğraf ve teslim kayıtları başlangıç durumunu gösterir. Kolilere numara verilmesi, her kolinin hangi odaya ait olduğunun belirtilmesi ve değerli cihazların seri numaralarının kaydedilmesi eşleştirmeyi kolaylaştırır. Teslimde çekilen fotoğraflar aynı parçalara bağlanmalıdır. Sadece evin genel görüntüsü ile tek bir kırık parçanın yakın çekimi arasında bağlantı kurulamıyorsa ek açıklama gerekir. Eski hasar ve yeni hasar ayrımı özellikle önemlidir.

Hasar tutanağında genel olarak “eşyalar zarar gördü” demek yerine hangi eşyanın neresi, nasıl ve ne zaman hasarlı bulunduğu yazılır. Firmanın çalışanı tutanağı imzalamıyorsa bu durum kayda geçirilir; tüketicinin belgeleri saklama ve yazılı bildirim gönderme işlemleri bırakılmaz. Taşıyıcının kabulü güçlü bir delildir, fakat kabul bulunmaması tek başına bütün tazminat taleplerini sona erdirmez. Hukuka uygun fotoğraf, yazışma ve tanık kayıtları birlikte değerlendirilir.

Elektronik cihazlarda çalışmama sebebi servis incelemesiyle belirlenmelidir. Her bozuk cihaz için yalnız satın alma faturası sunulması, arızanın taşıma darbesinden doğduğunu kanıtlamaz. İncelemede darbe, bağlantı, parça kırığı ve önceki arıza belirtileri ayrı gösterilir. HMK m.199 kapsamındaki elektronik belgeler ile teknik rapor farklı işlev görür. Onarımdan önce durumun korunması, sonradan yapılacak inceleme için gereklidir.

Evden eve nakliyat hasarında tazminat nasıl hesaplanır?

TTK m.880, kayıp eşyada taşıma için teslim alındığı yer ve zamandaki değeri esas alır. Hasarda ise aynı zaman ve yerdeki hasarsız değer ile hasarlı değer arasındaki fark hesaplanır. Bu nedenle yıllardır kullanılan eşyanın yerine mağazadaki en pahalı yeni modelin bedeli otomatik olarak yazılmaz. Eşyanın yaşı, modeli, kullanım durumu ve gerçek piyasa değeri değerlendirilir. Satın alma faturası bu incelemeye yardımcıdır; tek başına her tarihteki değeri sabitlemez.

Onarım gideri, zararın azaltılması ve giderilmesiyle ilişkisi içinde incelenir. Parça değişimiyle tamamen giderilen küçük çizik ile ekonomik olarak onarılamayan ekran aynı hesap değildir. Teknik raporda gerekli işçilik ve parçalar ayrı gösterilmelidir. Varsayımsal olarak hasarsız değeri 20.000 TL olan eşyanın hasarlı değeri 14.000 TL ise değer farkı 6.000 TL’dir; ancak somut onarım, piyasa ve diğer deliller bu başlangıç hesabının doğruluğunu belirler.

TTK m.881 zorunlu zarar tespit giderlerini ayrıca düzenler. Taşıma ücreti ve ilgili giderlerin iadesi ise m.883’teki koşul ve oranlara bağlıdır; kısmi hasarda her durumda bütün taşıma ücretinin geri verileceği sonucu çıkarılmaz. Aynı onarım gideri hem değer kaybı içinde hem ayrıca ikinci kez istenmez. Ödenmiş sigorta bedeli, firma tarafından yapılan onarım ve kısmi iadeler dosyanın toplam hesabında gösterilmelidir.

Metreküp başına 1.500 Özel Çekme Hakkı ne demektir?

TTK m.899, taşınma eşyasında kayıp veya hasar sorumluluğunu taşıma sözleşmesinin yerine getirilmesi için gerekli yükleme hacminin metreküpü başına 1.500 Özel Çekme Hakkı ile sınırlar. Bu birimi 1.500 TL şeklinde okumak yanlıştır. Özel Çekme Hakkı, döviz değeri Türk lirasına çevrilen ayrı bir hesap birimidir. Taşınma eşyasına genel kargodaki kilogram başına 8,33 ÖÇH sınırı doğrudan uygulanmaz.

Hacim de rastgele seçilmez. Aracın ruhsattaki veya reklamındaki bütün kapasitesi ile somut taşınma için gerekli yükleme hacmi aynı olmak zorunda değildir. Teklif formu, eşya listesi ve gerektiğinde teknik inceleme bu hesabı belirler. Varsayımsal olarak gerekli hacim 20 metreküp ise sınır hesabı 20 çarpı 1.500, yani 30.000 ÖÇH üzerinden başlar. Bu örnek bir kur tahmini veya o tutarda kesin ödeme vaadi değildir.

Sınırın uygulanması için taşıyıcının ona dayanma hakkı da bulunmalıdır. TTK m.901’deki tüketiciye bilgilendirme koşulları sağlanmamışsa firma sınır savunmasını kullanamaz. Ayrıca kast veya zararın meydana gelme ihtimalinin bilinciyle yapılan pervasız davranış bakımından TTK m.886 incelenir. Her basit dikkatsizlik bu ağır davranışla eşitlenmez. Sınır, kusurun niteliği ve bilgilendirme delilleri birlikte değerlendirilmeden yalnız hesap makinesiyle kesin tazminat tutarı çıkarılamaz.

Firma “eşya zaten eskiydi” veya “siz paketlediniz” diyerek sorumluluktan kurtulur mu?

TTK m.898 bazı özel riskleri sayar: gönderenin yetersiz ambalajı, kendi yükleme veya boşaltması, eşyanın doğal yapısı ve maddede belirtilen diğer durumlar bunlar arasındadır. Ancak m.898/3, taşıyıcının üzerine düşeni yapmasını, gerekli önlemleri almasını ve talimatlara uymasını arar. Bu nedenle savunmanın adı ile kanuni koşulların gerçekten gerçekleşmesi ayrılmalıdır. “Cam olduğu için kırıldı” ifadesi, koruma önlemlerinin hiç alınmamasını kendiliğinden haklılaştırmaz.

Eşyanın eski olması tazminat hesabındaki değeri etkiler; taşımadan önce sağlam bulunan her eski eşyanın kırılmasını kusursuz olay yapmaz. Tersine, taşıma öncesinde zaten kırık olan parçanın tüm zararı firmaya yüklenemez. Dar merdivenden geçmeye uygun olmayan eşya konusunda önceden yapılan uyarı ve müşterinin ısrarı da m.898’deki özel koşullar yönünden incelenir. Uyarının içeriği ve hasarın bu riskle bağlantısı belgelenmelidir.

Sigorta ve başka nakliyeci kullanılması müşterinin başvurusunu değiştirir mi?

“Sigortalı taşıma” ilanı, hangi poliçenin hangi eşyayı ve rizikoyu kapsadığını tek başına göstermez. Poliçe numarası, sigortacı, teminat kapsamı, sigorta bedeli ve hasar bildirim bilgileri istenir. Firmanın sorumluluk sigortası ile eşyanın taşıma sigortası farklı sözleşmelerdir. Sigortacının kendi incelemesi sürerken taşıyıcıya yapılması gereken yazılı bildirim ihmal edilmez. Sigorta talebinin reddi de firmanın kanuni sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Taşıyıcı, işte kullandığı yardımcıların görev sırasındaki fiil ve ihmallerinden TTK m.879 uyarınca kendi davranışı gibi sorumludur. Taşımanın başka bir fiilî taşıyıcıya bırakılmasında m.888’deki koşullar ve müteselsil sorumluluk incelenir. Bu nedenle sözleşmeyi alan firmanın “kamyon bizim değildi” demesi tek başına yeterli değildir. Sözleşme, fatura, aracı kullanan firma ve çalışanların kimliği doğru muhatapları belirlemeye yardımcı olur.

Bildirim süresi ile zamanaşımı aynı şey midir?

TTK m.900’deki üç iş günü ve on dört günlük süreler zarar bildirimine ilişkindir. TTK m.855/1 ise bu taşıma hükümlerine tabi eşya zararlarında bir yıllık zamanaşımı düzenler. Süre, eşyanın tesliminden; tamamen kayıpta teslim edilmesi gereken tarihten başlar. Kast veya zararı bilerek göze alan pervasız davranış koşulları gerçekleşirse m.855/5’te üç yıllık süre öngörülür. Tüketicinin genel hizmet rehberindeki iki yıllık süreye güvenerek taşımanın özel bir yıllık süresini geçirmemesi gerekir.

Yalnız gecikmeden doğan haklar için TTK m.889/3’te teslimden itibaren yirmi bir günlük ayrı bildirim bulunur. Kayıp, hasar ve gecikme talepleri bu nedenle aynı cümleyle ve tek süre varsayımıyla takip edilmemelidir. Şirkete defalarca telefon etmek, zamanaşımını her durumda kesen bir işlem değildir. Dava, takip, arabuluculuk ve diğer başvuruların süre üzerindeki etkisi kendi usul hükümlerine göre hesaplanır.

2026 yılında nakliyat hasarı için nereye başvurulur?

Hizmet tüketici işlemi niteliğindeyse 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Bu tutar ve üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında kanuni istisnalar dışında arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu izlenir. Firma ile sözleşme, hasar bildirimi, teslim kayıtları ve zarar hesabı sunulur. Tüketici hakem heyeti başvurusu rehberi başvuru kanallarını açıklar.

Teknik durum değişmeden incelenmeli; delilin kaybolması riski varsa HMK m.400–403 kapsamında delil tespiti değerlendirilmelidir. Başvuruda “bütün eşyalar zarar gördü” şeklindeki toplam beyan yerine her eşya için hasar ve tutar gösterilir. Süresinde gönderilen bildirimin örneği eklenir; taşıyıcı usulüne uygun bilgilendirme yapmamışsa m.901’e açıkça dayanılır. Ticari ofis taşınmasında tüketici sıfatı yoksa görev ve arabuluculuk incelemesi ticari dava kurallarına göre yapılır.

Sıkça sorulan sorular

Türkiye geneli dosya takibi ve Mersin uygulaması

Mersin içindeki veya Mersin’den başka ile yapılan ev taşımalarında aynı kanuni esaslar uygulanır. Eski ve yeni adres, yükleme ve teslim zamanı, eşyayı fiilen taşıyan firma ile sözleşmenin tarafı belirlenir. Yer yönünden yetki ve tüketici başvuru yeri, olayın bu kayıtlarına göre seçilir. İl değişmesi, taşıyıcının bildirim ve sorumluluk kurallarını ortadan kaldırmaz.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda Türkiye geneli dosya takibi Mersin’den yönetilir. Bu metin genel hukuki bilgilendirmedir; eşyanın durumu, sözleşme ve bildirim belgeleri görülmeden belirli miktarda tazminat garantisi verilmez.

Resmî kaynaklar ve ilgili maddeler

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.854–855, 879–883, 886, 888–889 ve 894–901. İlgili hükümler İstanbul Ticaret Odasının kanun metninde de yer alır. Bildirim ve tüketici bilgilendirmesi birlikte okunmalıdır.

6502 sayılı Kanun: m.3, 5, 68 ve 73/A; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.199 ve 400–403. Ticaret Bakanlığı 2026 tüketici hakem heyeti bilgilendirmesi. Kaynak kontrol tarihi: 5 Eylül 2026.