Gemi Adamı Yurt Dışı Borçlanması Nasıl Yapılır? Hizmet Belgesi, Bonservis ve Pasaport | 2026
Kısa ve Net Cevap: Gemi adamı olarak yurt dışında geçen uygun süreler, 3201 sayılı Kanun şartları sağlandığında borçlandırılabilir. SGK’nın 2026 açıklaması gemi adamları için üç ayrı belge yolu tanır ve bunlardan en az birinin Kuruma sunulmasını ister: geminin bayrak ülkesinin Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi varsa o ülke sigorta kurumundan hizmet belgesi + usulüne uygun Türkçe tercüme; bayrak ülkesindeki Türk konsolosluğu/çalışma müşavirliği/ataşeliğinden çalışma başlangıç-bitiş tarihlerini gösteren hizmet belgesi; veya gemi/geminin bağlı olduğu işyerinden alınan bonservis ile gemi adamı çalışma süresiyle örtüşen pasaport ya da emniyet giriş-çıkış kayıtları. Belge seçimi geminin bayrağı, işveren ve hizmet dönemine göre yapılmalıdır.
- Kimler gemi adamı olarak borçlanabilir?
- SGK’nın üç belge yolu
- Bayrak ülkesi neden önemlidir?
- Yabancı sigorta kurumu belgesi
- Türk temsilciliği hizmet belgesi
- Bonservis + pasaport yolu
- Giriş-çıkış kayıtları nasıl eşleştirilir?
- Türkiye limanında bulunan günler
- Türkiye sigortasıyla çakışma
- Birden fazla gemi veya işveren
- Başvuru usulü
- 2026 maliyeti
- Kontrol listesi
- Sık sorulan sorular
Kimler Gemi Adamı Olarak Yurt Dışı Borçlanması Yapabilir?
3201 sayılı Kanun, 18 yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelenen sigortalılık sürelerinin borçlandırılmasına imkân verir. Gemi adamlarının çalışma düzeni, karada çalışan işçilerden farklı olduğu için SGK ispat bakımından özel belge seçenekleri belirlemiştir.
Gemi adamının hangi ülke sosyal güvenlik sistemine tabi olduğu, geminin bayrağı, geminin bağlı bulunduğu işyeri ve fiilî çalışma tarihleri birlikte incelenmelidir. Yabancı bayraklı gemide çalışmak tek başına otomatik borçlanma hakkı oluşturmaz; çalışma süresi 3201 bakımından sigortalılık niteliğinde olmalı ve SGK’nın kabul ettiği belge yollarından biriyle ispatlanmalıdır.
Türk bayraklı gemide Türkiye sosyal güvenlik mevzuatına göre uzun vadeli prim ödenmişse aynı günlerin 3201 kapsamında yeniden borçlandırılması mümkün değildir. Bu nedenle ilk adım, Türkiye SGK hizmet dökümünü ve gemi adamı hizmet kayıtlarını karşılaştırmaktır.
SGK Gemi Adamları İçin Hangi Üç Belge Yolunu Kabul Ediyor?
SGK’nın 2026 açıklamasında gemi adamı olarak geçen sürelerin borçlandırılması için üç alternatif sayılmıştır ve bunlardan en az birinin Kuruma sunulması yeterlidir. Birinci alternatif, geminin bayrak ülkesinin Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi bulunması hâlinde o ülkenin sigorta kurumundan alınan hizmet belgesi ve uygun Türkçe tercümedir.
İkinci alternatif, sözleşmeli ülke olup olmadığına bakılmaksızın geminin bayrak ülkesinde bulunan Türk konsolosluğu, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirliği veya ataşeliği gibi temsilciliklerden alınan, çalışma başlangıç ve bitiş tarihlerini gösteren hizmet belgesidir.
Üçüncü alternatif ise gemiden veya geminin bağlı bulunduğu işyerinden alınan sigortalılık sürelerini gösterir bonservis ile bu çalışma süreleriyle örtüşen yurda giriş-çıkış tarihlerini gösteren pasaport sayfaları veya emniyet müdürlüğünden alınacak giriş-çıkış belgesidir.
Bu üç yol aynı anda zorunlu değildir. Ancak bir belgede tarih eksikliği veya kimlik uyuşmazlığı varsa ikinci bir belgeyle desteklemek uyuşmazlığı azaltır.
Geminin Bayrak Ülkesi Neden Önemlidir?
Deniz işlerinde geminin bayrağı, geminin hangi devletle hukuki bağ kurduğunu ve sosyal güvenlik değerlendirmesinde hangi ülke kurumunun devreye girebileceğini etkileyebilir. SGK da belge sistemini bayrak ülkesine göre kurmuştur.
Eğer geminin bayrak ülkesi Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamış bir ülkeyse, o ülke sigorta kurumundan alınan hizmet belgesi ve uygun tercüme borçlanma dosyasında kullanılabilir. Bayrak ülkesi sözleşmesiz olsa bile Türk temsilciliğinden alınan hizmet belgesi veya bonservis + giriş-çıkış yolu kullanılabilir.
Bir denizci çalışma hayatı boyunca farklı bayraklı gemilerde çalışmışsa bütün yıllar tek belge mantığıyla değerlendirilmemelidir. Her gemi/dönem için bayrak ülkesi ve o dönem geçerli sosyal güvenlik statüsü belirlenmelidir.
Bayrak Ülkesi Sigorta Kurumundan Alınan Belge Nasıl Kullanılır?
Bayrak ülkesi Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olan bir ülkeyse ilgili yabancı sigorta kurumundan alınan hizmet belgesi kullanılabilir. SGK, belgenin aslının yanında Türkiye’de yeminli tercüman tarafından yapılmış Türkçe tercümesini veya yurt dışındaki Türk temsilciliğince akredite tercüman tarafından yapılıp temsilcilikçe onaylanmış tercümesini kabul eder.
Belgede gemi adamının sigorta numarası, hizmet tarihleri ve mümkünse sigortalılık niteliği açık olmalıdır. Birden fazla gemide aynı sigorta sistemi altında çalışılmışsa bütün dönemlerin belgede görünmesi gerekir.
Yabancı kurum belgesinin yalnız toplam hizmet gününü göstermesi, belirli tarih aralıklarının seçileceği kısmi borçlanmalarda yetersiz kalabilir. Başlangıç ve bitiş tarihleri mümkün olduğunca net olmalıdır.
Türk Konsolosluğu veya Çalışma Ataşeliğinden Hizmet Belgesi Alınabilir mi?
Evet. SGK, geminin bayrağını taşıdığı ülkede bulunan Türk konsolosluğu, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirliği veya ataşelik gibi temsilciliklerden alınacak hizmet belgesini, ülkenin sosyal güvenlik sözleşmeli olup olmadığına bakmaksızın kabul edilen alternatiflerden biri olarak sayar.
Bu hizmet belgesinin gemi adamı çalışma süresinin başlangıç ve bitiş tarihlerini göstermesi gerekir. Temsilcilik, belgeyi düzenlerken iş sözleşmesi, gemi adamı cüzdanı, bonservis, bordro veya yabancı kayıtlar isteyebilir. Güncel evrak listesi ilgili temsilcilikten kontrol edilmelidir.
Temsilcilik belgesinin avantajı, yabancı dildeki çok sayıda evrakın SGK açısından tek hizmet kronolojisine dönüştürülmesini sağlamasıdır. Ancak belge eksik gemi veya dönem içeriyorsa kalan hizmet ayrıca ispatlanmalıdır.
Bonservis ve Pasaport Kayıtlarıyla Borçlanma Nasıl Yapılır?
SGK’nın üçüncü yolu, gemi veya geminin bağlı olduğu işyerinden alınan sigortalılık sürelerini gösterir bonservis ile gemi adamı olarak çalışılan sürelerle örtüşen yurda giriş-çıkış kayıtlarının birlikte sunulmasıdır. Giriş-çıkış, pasaport sayfalarından veya emniyet müdürlüğünden alınacak kayıtla gösterilebilir.
Burada bonservis tek başına değil, çalışma döneminin yurt dışındaki fiilî durumla örtüştüğünü gösteren giriş-çıkış belgesiyle birlikte değerlendirilir. Özellikle gemiye yabancı limandan katılan veya uzun süre yurt dışında kalan gemi adamlarında kronoloji önemlidir.
Bonserviste geminin adı, işveren/işyeri, gemi adamının görevi ve işe giriş-çıkış tarihleri açık olmalıdır. Birden fazla sefer veya kesintili çalışma varsa dönemler ayrı yazılmalıdır.
Pasaport veya Emniyet Giriş-Çıkış Kayıtları Nasıl Eşleştirilir?
Gemi adamı çalışma süresi ile Türkiye’den çıkış ve Türkiye’ye giriş tarihleri yan yana konulmalıdır. Örneğin bonservis 1 Mart–30 Eylül dönemini gösteriyor, kişi 10 Mart’ta Türkiye’den çıkıp 20 Eylül’de dönmüşse aradaki tarih farkının sebebi açıklanmalıdır. İşe yabancı ülkede başlama veya gemiden yabancı limanda ayrılma gibi durumlar ek belge gerektirebilir.
Pasaportta eski mühürlerin okunmaması hâlinde emniyet müdürlüğünden giriş-çıkış kayıtlarının alınması daha güvenli olabilir. Çok eski dönemlerde arşiv kaydı bulunmuyorsa alternatif resmî kayıtlar değerlendirilmelidir.
SGK’nın amacı, bonserviste yazılı yurt dışı çalışma süresinin gerçek seyahat kronolojisiyle uyumlu olup olmadığını görebilmektir. Tarih uyuşmazlığı başvuru öncesinde açıklanmalıdır.
Geminin Türkiye Limanında Bulunduğu Günler Borçlanılır mı?
Bu sorunun cevabı yalnız geminin fiziksel konumuna bakılarak verilmez. Esas olan kişinin o dönemde hangi sosyal güvenlik mevzuatına tabi olduğu ve 3201 kapsamındaki yurt dışı sigortalılık süresinin bulunup bulunmadığıdır. Türkiye sosyal güvenlik mevzuatına göre uzun vadeli prim ödenen günler 3201 kapsamında ikinci kez borçlandırılamaz.
Gemi yabancı bayraklı olsa bile gemi adamı Türkiye’de başka bir iş veya sigortalılık nedeniyle uzun vadeli prim ödüyorsa tarih çakışması çıkarılmalıdır. Aynı gün için çift prim günü yaratılamaz.
Türkiye limanlarına kısa uğrakların çalışma statüsüne etkisi, bonservis, bayrak ve sigorta kaydıyla birlikte değerlendirilmelidir. Salt liman ziyareti üzerinden bütün dönem borçlanma dışı sayılmaz; hukuki sigortalılık statüsü belirlenir.
Türkiye SGK Hizmetiyle Çakışan Gemi Adamı Süreleri Ne Olur?
SGK’nın genel kuralına göre Türkiye’de malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında prim veya kesenek ödenen günlerle çakışan yurt dışı süreleri borçlandırılamaz. Gemi adamı dosyalarında da bu kural aynen uygulanır.
Özellikle Türkiye’de şirket ortaklığı, isteğe bağlı sigorta veya başka işveren bildirimi bulunan denizcilerde çakışma gözden kaçabilir. e-Devlet SGK hizmet dökümü bütün çalışma dönemi için incelenmelidir.
Çakışma yalnız bazı günlerdeyse uygun kalan yabancı süreler ayrıca borçlanılabilir. Bütün hizmetin reddi sonucu doğması gerekmez.
Birden Fazla Gemi veya İşveren Varsa Dosya Nasıl Kurulur?
Uzun denizcilik kariyerlerinde farklı şirketler ve farklı bayraklı gemiler olağandır. Her gemi için gemi adı, IMO numarası biliniyorsa bu bilgi, bayrak ülkesi, işveren, göreve başlama ve bitiş tarihi ayrı satırda tutulmalıdır.
Sözleşmeli bayrak ülkesi dönemleri için yabancı sigorta kurumu belgesi, diğer dönemler için temsilcilik hizmet belgesi veya bonservis + giriş-çıkış yöntemi birlikte kullanılabilir. 3201, bütün kariyer için tek belge türünü zorunlu kılmaz; SGK’nın kabul ettiği yollar her dönem bakımından uygulanabilir.
Belgeler kronolojik sıralanmalı ve aynı tarihte iki gemide çalışma görünüyorsa hata/örtüşme açıklanmalıdır. Kayıtların birbiriyle çelişmesi tahakkuku geciktirebilir.
Gemi Adamı Cüzdanı Tek Başına SGK Borçlanması İçin Yeterli midir?
SGK’nın 2026 açıklamasında gemi adamları için kabul edilen üç belge alternatifi arasında gemi adamı cüzdanı tek başına bağımsız bir ispat yolu olarak sayılmamıştır. Cüzdan; kişinin denizcilik mesleğini, yeterlik veya bazı gemi hareketlerini destekleyebilir, ancak borçlanılacak sigortalılık süresinin başlangıç ve bitişini SGK’nın aradığı biçimde her zaman göstermez.
Bu nedenle yalnız gemi adamı cüzdanıyla başvuru yapmak yerine SGK’nın saydığı yollardan biri kurulmalıdır: sözleşmeli bayrak ülkesinin sigorta kurumu hizmet belgesi + tercüme, Türk temsilciliği hizmet belgesi veya bonservis + çalışma süresiyle örtüşen giriş-çıkış kayıtları. Gemi adamı cüzdanı bu ana belge setini destekleyen ek delil olarak dosyada tutulabilir.
Cüzdandaki gemiye katılma/ayrılma kayıtları ile bonservis veya yabancı sigorta belgesindeki tarihler farklıysa bu fark başvuru öncesinde açıklanmalıdır. Liman kayıtları, işveren yazısı veya temsilcilik belgesiyle kronoloji netleştirilebilir.
Çalışma Sırasında Geminin Bayrağı Değişirse Borçlanma Belgesi Nasıl Seçilir?
Bir geminin işletme hayatında bayrağı değişebilir. Gemi adamının aynı gemide kesintisiz çalışması, bütün dönemin tek bayrak ülkesine göre belgelendirileceği anlamına gelmez. Bayrak değişiklik tarihi belirlenmeli ve çalışma dönemi bu tarihe göre iki ayrı hukuki kesit olarak incelenmelidir.
Örneğin gemi 1 Ocak–30 Haziran arasında sosyal güvenlik sözleşmeli bir ülke bayrağı, 1 Temmuz’dan itibaren sözleşmesiz bir ülke bayrağı taşıyorsa; yabancı sigorta kurumu belgesinin hangi dönemi kapsadığı ve ikinci dönemde Türk temsilciliği/bonservis yoluna ihtiyaç bulunup bulunmadığı ayrı kontrol edilir. Tek bir belgenin bütün dönemi kapsaması mümkünse bu belgenin bayrak değişikliğini ve hizmetin devamını açıkça göstermesi gerekir.
Bayrak değişikliği aynı zamanda sigorta kurumunun veya işveren kayıt sisteminin değişmesine yol açmışsa iki kurumdan ayrı kayıt alınması gerekebilir. Amaç aynı günleri iki kez borçlandırmak değil, kesintisiz hizmetin her parçasını geçerli belgeyle ispatlamaktır.
Gemi Adamı Yurt Dışı Borçlanma Başvurusu Nasıl Yapılır?
Usulüne uygun doldurulmuş ve imzalanmış Yurt Dışı Süreleri Borçlanma Talep Dilekçesi, SGK’nın kabul ettiği gemi adamı belgelerinden en az biriyle birlikte yetkili SGİM/SGM’ye sunulur. Yurt dışından posta yoluyla başvuru mümkündür.
Belge YBBS’de mevcutsa şartları dahilinde e-Devlet başvurusu da gündeme gelebilir. E-posta ve faks başvuruları SGK tarafından kabul edilmez. Vekil başvurusunda vekâletnamede borçlanma/yurt dışı borçlanma yetkisi bulunmalıdır.
Kısmi gün seçilecekse talep edilen gün sayısı açık yazılmalıdır. SGK, kısmi borçlanmada belgedeki son tarihten geriye doğru işlem yapar.
2026 Gemi Adamı Yurt Dışı Borçlanma Maliyeti
Gemi adamları için farklı bir günlük borçlanma tarifesi yoktur. 3201 m.4 genel kuralı uygulanır: başvuru tarihindeki 5510 m.82 prime esas kazanç alt ve üst sınırları arasında seçilen günlük kazancın %45’i.
SGK’nın 2026 için açıkladığı günlük alt tutar 495,45 TL, üst tutar 4.459,05 TL’dir. 1.000 gün alt sınırdan 495.450 TL, 1.500 gün 743.175 TL, 2.500 gün 1.238.625 TL tutarındadır.
Bütün gemi adamı hizmetini borçlanmak zorunlu değildir. Emekliliğe yetecek veya seçilen kadar gün alınabilir. Tahakkuk tebliğinden itibaren üç ay içinde ödeme SGK hesabına geçmelidir.
Gemi Adamları İçin 15 Maddelik Başvuru Kontrol Listesi
- Her geminin adını ve bayrak ülkesini belirleyin.
- Bayrak ülkesinin Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olup olmadığını kontrol edin.
- Yabancı sigorta kurumu hizmet belgesini araştırın.
- Gerekirse Türk temsilciliğinden hizmet belgesi alın.
- Alternatif olarak gemi/işyerinden bonservis alın.
- Bonserviste başlangıç-bitiş tarihlerini kontrol edin.
- Pasaport veya emniyet giriş-çıkış kayıtlarını çıkarın.
- Bonservis tarihleriyle seyahat kayıtlarını eşleştirin.
- Türkiye SGK hizmet dökümünü kontrol edin.
- Çakışan uzun vadeli prim günlerini ayırın.
- 18 yaş öncesi süreleri ayırın.
- Türk vatandaşlığı dışında kalan dönemleri ayırın.
- Birden fazla gemiyi kronolojik tabloya koyun.
- İhtiyaç duyulan gün sayısını emeklilik hesabıyla belirleyin.
- Tahakkuk ve üç aylık ödeme süresini takip edin.
Türkiye’den ve Mersin’den Dosya Takibi
Yabancı bayraklı gemilerde çalışan denizcilerin SGK borçlanma dosyaları Türkiye’ye gelmeden hazırlanabilir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir; belge analizi, vekâletname, SGK başvurusu ve ret uyuşmazlıkları Mersin’den koordine edilebilir.
Denizci dosyalarında en önemli çalışma, her gemi dönemini bayrak ülkesi, belge türü ve Türkiye giriş-çıkışıyla aynı tabloda eşleştirmektir. Bu yöntem hem çakışmayı hem belge eksikliğini başvuru öncesinde görünür kılar.
Sık Sorulan Sorular
Yabancı bayraklı gemide çalışma borçlanılır mı?
3201 şartları sağlanıp SGK’nın kabul ettiği belgelerle ispatlanıyorsa evet.
Kaç farklı belge seçeneği var?
SGK gemi adamları için üç temel alternatif sayar ve bunlardan en az birini ister.
Bayrak ülkesi sigorta belgesi ne zaman kullanılabilir?
Bayrak ülkesinin Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi bulunduğu durumda, uygun tercümeyle kullanılabilir.
Konsolosluk hizmet belgesi sözleşmesiz ülkede de olur mu?
Evet. SGK bu alternatifi ülkenin sözleşmeli olup olmadığına bakmaksızın sayar.
Bonservis tek başına yeterli mi?
SGK’nın üçüncü yolunda bonservis, çalışma süresiyle örtüşen pasaport veya emniyet giriş-çıkış kayıtlarıyla birlikte kullanılır.
Pasaport kaybolduysa ne yapılır?
Emniyet müdürlüğünden yurda giriş-çıkış tarihlerini gösteren belge alınabilir.
Türkiye’de prim ödenen günler ayrıca borçlanılır mı?
Hayır. Uzun vadeli Türkiye primiyle çakışan yabancı süre borçlandırılmaz.
Birden fazla gemide çalışma tek başvuruda olabilir mi?
Evet; ancak her dönemin belge ve bayrak durumu ayrı doğrulanmalıdır.
2026 günlük alt tutar ne kadar?
495,45 TL.
Türkiye’ye gelmeden başvuru yapılabilir mi?
Evet. Usulüne uygun imzalı dilekçe ve belgeler posta yoluyla gönderilebilir.
Resmî Kaynaklar ve İlgili İçerikler
İlgili içerikler: sözleşmeli ülkede hizmet belgesi, sözleşmesiz ülkede hizmet belgesi, SGK ret kararına itiraz.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik SGK’nın 2026 yurt dışı borçlanması açıklamasındaki gemi adamlarına özgü üç belge alternatifi esas alınarak hazırlanmıştır. Bayrak ülkesi sigorta kurumu belgesi, Türk temsilciliği hizmet belgesi ve bonservis + giriş-çıkış yolu birbirinden ayrılmış; Türkiye uzun vadeli sigorta çakışması ayrıca açıklanmıştır.
Yayın tarihi: 15 Eylül 2026
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026
(E-İMZALIDIR)
Gemi adamı dosyasında bayrak, işveren, sosyal güvenlik statüsü ve çalışma tarihleri her dönem için ayrı kontrol edilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
