Gemiadamı Nakdi İaşe Bedeli Talep Dilekçesi

Gemiadamı nakdi iaşe bedeli talep dilekçesi, 854 sayılı Deniz İş Kanunu kapsamında yemek sağlama yükümlülüğünün nakit ödeme yoluyla karşılanması gereken dönemlere ait ödenmemiş bedelin işverenden istenmesi için hazırlanır. Temel dayanak 854 sayılı Kanun m.33 hükmüdür. Talep, yalnız bir günlük tutarın çalışma günüyle çarpılmasından ibaret değildir: önce nakdi ödeme sebebi, ilgili hizmet günleri ve yapılmış ödemeler belirlenir; ardından kalan alacak hesaplanır.

27 Şubat 2026 tarihli Gemi Adamları İaşe Bedeli Tespit Kurulu kararı, 13 Mart 2026 tarihli ve 33195 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış; günlük nakdi iaşe bedeli net 430 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutar aylık ödeme değildir. Geçmiş dönemlerin hesabında o dönem için geçerli karar ve daha elverişli sözleşme hükümleri ayrıca incelenir. Aşağıdaki Word dosyası, işverene talep metninin yanında gün hesabı ve ödeme karşılaştırma sayfalarını içerir.

Önce 854 sayılı Kanunun kapsamı belirlenir

Denizde çalışan herkesin talebi yalnız meslek adı nedeniyle 854 sayılı Kanuna dayandırılmaz. M.1, Türk bayrağı taşıyan yüz ve üzeri grostonilatoluk gemilerde hizmet akdiyle çalışan gemiadamlarını ve işverenlerini düzenler. Aynı işverene ait gemilerin toplam tonajının yüz veya daha fazla olması yahut işverenin en az beş gemiadamı çalıştırması da maddede ayrıca yer alır. Bu nedenle geminin bayrağı, niteliği ve işveren bağlantısı başvuru hazırlığında incelenmelidir.

Dilekçede geminin adı ve ayırt edici sicil bilgisi, hizmete giriş tarihi, görev ve işverenin unvanı gösterilir. Yabancı bayraklı gemide çalışma veya farklı hukuka tabi sözleşme bulunması hâlinde bu örneği yalnız isimleri değiştirerek kullanmak yeterli değildir. Önce uygulanacak hukuk belirlenmelidir. İşverenin Türkiye’de adresinin bulunması, tek başına geminin ve hizmet ilişkisinin Kanun kapsamına girdiğini göstermez.

M.33 hangi durumlarda nakit ödemeyi düzenler?

Kanunun genel kuralı, gemide iaşe servisi kurulması ve gemiadamının hizmete başladığı günden hizmetten çıkışına kadar işveren tarafından bedelsiz beslenmesidir. İaşenin zorunlu sebeplerle uygulanamaması durumunda işveren veya vekili başka uygun bir iaşe imkânı sağlar ya da nakit ödeme yöntemini uygular. Dolayısıyla normal yemek hizmeti yerine mutlaka para ödenmesini istemek için yalnız kişisel tercih ileri sürülmez; somut nakdi ödeme dayanağı açıklanır.

M.33’ün ikinci fıkrası limanlar içinde, şehir hatlarında, körfezlerde, göllerde ve akarsularda yolcu ve yük taşıyan gemiler ile mavna, şat ve benzerlerinde iaşe servisi kurma zorunluluğuna istisna getirir. Bu durumda işveren veya işveren vekili iaşe yükümlülüğünü nakden ödeyerek yerine getirir. Başvuruda geminin hangi faaliyeti yaptığı ve nakdi uygulamanın bu hükümle bağlantısı açıkça belirtilmelidir; yalnız “küçük gemi” ifadesiyle yetinilmemelidir.

İlk fıkradaki zorunlu nedenle yemek sağlanamaması ile ikinci fıkradaki servis kurma istisnası farklı dayanaklardır. Dilekçede ikisi de gerçekleşmiş gibi yazılmaz. Somut çalışma düzenine uygun olan sebep seçilir ve belgelenir. İşverenin uygun başka iaşe hizmeti sunduğu bir dönemde bunun hiç sunulmadığı ileri sürülmemelidir. Talebin kapsamı, gerçekte hangi yükümlülüğün yerine getirilmediğine göre kurulmalıdır.

İşverene başvuruda hangi olaylar anlatılmalı?

İaşe uygulamasının hangi tarihte başladığı veya kesildiği, geminin o dönemde nerede ve hangi işte kullanıldığı, işverenin hangi ödeme yöntemini açıkladığı yazılır. Sözlü görüşmeler varsa görüşme tarihi ve bildirilen husus somut olarak belirtilir. Başvuranın bilmediği teknik arıza, zorunlu sebep veya işletme kararı varmış gibi metin kurulmaz. Bilinen olgu ile işverenden açıklanması istenen husus ayrı cümlelerde gösterilir.

İşverenin servis kurulmadığı için düzenli nakdi ödeme yaptığı, ancak bazı dönemlerin eksik kaldığı dosyada önceki ödeme kayıtları önemlidir. Bu belgeler hem uygulanan günlük tutarı hem ödeme dönemini gösterir. Bununla birlikte geçmişte yapılan her ödeme otomatik olarak aynı hukuki nitelikte sayılmaz. Bordrodaki kalem adı, sözleşme hükmü ve banka açıklaması birlikte incelenir; avans veya yol gideri iaşe ödemesiyle karıştırılmaz.

2026 günlük bedeli dilekçeye nasıl aktarılır?

2026 Kurul kararında günlük nakdi iaşe bedeli net 430 TL’dir. Karar, bütün sahil mıntıkaları ve göller için belirlenen tutarı açıklar. Hesap tablosunda kullanılan günlük bedelin yanına karar tarihi ve Resmî Gazete bilgisi yazılır. Böylece rakamın bir yemek faturası, asgari ücretin günlük payı veya işverenin serbest tahmini olmadığı gösterilir. Tutarın net olduğu bilgisi de hesapta korunmalıdır.

Talep birden fazla bedel dönemini kapsıyorsa bütün günlere tek rakam uygulanmaz. Tarih aralığı, o aralıkta geçerli günlük bedel ve hak kazanılan gün sayısı ayrı satırlarda gösterilir. 13 Mart 2026’da yayımlanan kararı gerekçe göstermeden 1 Ocak’tan başlayan bütün geçmiş günlere taşımak doğru bir hesap açıklaması değildir. Dönem ayrımının dayanağı resmî kararlar ve uygulanabilir sözleşme hükümleriyle gösterilmelidir.

854 m.48, gemiadamına daha elverişli hak sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, hizmet akdi, örf ve âdetten doğan hakları korur. Sözleşmede daha yüksek bir iaşe bedeli varsa yalnız Kurul tutarını yazarak bu hakkın altında istem oluşturulmamalıdır. İlgili sözleşmenin yürürlük dönemi ve maddesi tabloya eklenir. Daha yüksek rakamın sadece söylentiye veya başka işyerindeki uygulamaya dayanması ise kendi sözleşmesinin yerine geçirilemez.

Gün ve bakiye hesabı nasıl hazırlanır?

Hesap için önce hizmete giriş ve çıkış kayıtları ile talep edilen tarihler eşleştirilir. İzin, rapor, gemiden ayrılma, başka gemiye geçiş ve hizmetin sona ermesi gibi dönemler tek bir toplam içinde gizlenmez. Her dönemin iaşe hakkına etkisi ilgili kayıtlar üzerinden belirlenir. Aylık bordroda otuz gün yazması, her ayın nakdi iaşe gününün araştırılmadan otuz kabul edileceği anlamına gelmez.

Günlük tutarla çarpılacak günler belirlendikten sonra, aynı dönem için yapılmış iaşe ödemeleri düşülür. Formül, hak kazanılan gün sayısı ile uygulanabilir günlük bedelin çarpımından o döneme ilişkin doğrulanmış ödemelerin çıkarılmasıdır. Farklı para birimindeki kayıtlar veya açıklamasız toplu ödemeler doğrudan aynı toplamdan çıkarılmaz; hangi alacağa ilişkin oldukları belirlenir. Net günlük tutarla brüt bordro kalemini açıklamasız karşılaştırmak da hesap hatasına yol açar.

Aynı günün iki ayrı gemi listesinde görünmesi iki günlük iaşe doğurduğu anlamına gelmez. Gemi değişikliği, vardiya devri ve geçici görevlendirme tarihleri birlikte okunur. Birden fazla hizmet kaydı aynı takvim gününe ilişkinse tabloda açıklama yapılır. Başvurunun denetlenebilir olması için bütün günler tekilleştirilir; diğer gemide karşılanan iaşe ve yapılan ödeme ayrıca gösterilir. Talep edilen tutar, hizmet kayıtları arasında oluşan tekrarlarla büyütülmez.

İşverene verilecek ödeme talebi örneği

Aşağıdaki metinde nakdi ödeme sebebi gerçek çalışma düzenine uygun biçimde doldurulur. Hesap tablosuna dayanmayan kesin bir toplam yazılmaz. Kullanılmayan ek satırları ve köşeli parantez açıklamaları son metinden çıkarılır. Talep yalnız nakdi iaşe alacağına yöneliktir; iş sözleşmesini sona erdiren bir bildirim olarak düzenlenmemiştir.

Gemiadamı nakdi iaşe bedeli talep dilekçesini Word olarak indir. İkinci sayfada hak kazanma ve hesap bilgileri, üçüncü sayfada teslim ve ödeme sonuçları kaydedilir. Birden çok bedel dönemi için hesap sayfası çoğaltılmalıdır.

Yetersiz yemek bildirimi bu dilekçeden neden farklıdır?

854 m.35, yönetmelikteki ölçülerden eksik iaşe verilmesi durumunda farkın, hiç verilmemesi durumunda ise tamamının bedelinin istenmesini ayrıca düzenler. Maddede, aksamanın meydana geldiği gün durumun işverene, işveren vekiline veya kaptana bildirilmesi şartı vardır. Bu nedenle bir yemek kalitesi veya miktarı uyuşmazlığını aylar sonra hazırlanan genel bir nakdi alacak talebiyle aynı işlem olarak göstermek doğru değildir.

Yetersiz yemek iddiasında hangi gün, hangi öğün ve hangi eksikliğin bildirildiği somutlaştırılır; bildirimin muhatabı ve zamanı korunur. M.36’da m.35’teki yönetmelik bakımından sayılan istisnalar da ayrıca değerlendirilir. Bu yazıdaki nakdi ödeme çizelgesi, yetersiz iaşenin farkını kendiliğinden hesaplayan bir araç değildir. Günlük net 430 TL’yi her türlü yemek kalitesi şikâyetinin otomatik tazminatı gibi kullanmak iki farklı düzenlemeyi karıştırır.

Yemek faturaları neyi gösterir, neyi göstermez?

Gemiadamının yaptığı kişisel yemek harcamasına ait belge, harcamanın tarihini ve tutarını gösterir. Bununla birlikte m.33 kapsamındaki nakdi iaşe bedelinin hesabı yalnız her restoran faturasını toplamak suretiyle kurulmaz. Kanuni nakdi bedel, gerçek harcama iadesi ve eksik iaşe farkı farklı istemlerdir. Başvuruda hangi yönteme dayanıldığı açıkça seçilir; aynı günün aynı beslenme gideri iki başlık altında mükerrer talep edilmez.

İşverenin iaşe tedarik faturası da tek başına her gemiadamına uygun iaşenin fiilen ulaştığını kanıtlayan günlük teslim listesi değildir. Faturanın hangi gemiye, hangi tarihe ve hangi hizmete ilişkin olduğu incelenir. Başvuran, kendi çalışma ve iaşe kayıtlarını bu bilgilerle karşılaştırır. Belgenin gösterdiği olgunun sınırı korunur; yalnız bir faturanın varlığından bütün ay için ödeme yapıldığı veya yemek verildiği sonucu çıkarılmaz.

Ücret defteri ve banka kayıtları birlikte okunmalıdır

854 m.31, gemide noterlikçe tasdikli ücret ödeme defteri tutulmasını; liman seferi yapan gemilerde defterin işveren bürosunda da tutulabilmesini düzenler. Hizmet akdinden doğan ödemeler deftere kaydedilir ve imza veya makbuzla belgelenir. Gemiadamı, kendisine ilişkin kayıtların tasdikli örneğini isteyebilir. Bu hak, iaşe ödemesi yapıldığı yönündeki açıklamanın dönem ve tutar bakımından incelenmesini sağlar.

Banka hesabına gelen tek bir toplam içinde ücret ve iaşe bulunduğu ileri sürülüyorsa kalemlerin dökümü istenir. Talep edilen döküm, daha önce yapılmış ödemenin yok sayılması için kullanılmaz; hangi alacağın ne ölçüde karşılandığını belirlemek içindir. Banka açıklaması, bordro ve ücret defteri birbiriyle eşleştirilir. Kayıt alma hakkının ayrıntıları sitedeki gemiadamının ücret defteri örneği istemesi rehberinde ayrıca açıklanmıştır.

Yazılı bildirimin teslimi nasıl belgelenir?

854 m.47, bildirimlerin ilgiliye yazılı ve imza karşılığında yapılmasını; muhatabın imzalamaması durumunda olay yerinde tutanak düzenlenmesini öngörür. Başvuranda kalacak nüshada teslim tarihi, alan kişinin adı ve sıfatı ile eklerin sayısı bulunmalıdır. Metnin yalnız personele dağıtılan bir listeye bırakılması, işverenin ilgili talebi teslim aldığını açıklamakta yetersiz kalır. Hangi muhataba hangi belgelerin verildiği açık tutulur.

İmza verilmezse hazırlanacak tutanak gerçek olayı anlatmalıdır. Teslim edilmeyen bir dilekçe teslim edilmiş gibi kaydedilmez; tutanakta bulunan kişilerin görmediği bir olay onlara doğrulatılmaz. İmzadan kaçınmanın zamanı ve yeri ile sunulan metnin kimliği belirtilir. Kanunun 7201 sayılı Kanun kapsamındaki tebligata ilişkin ayrımı saklıdır. Başvurunun teslimi ile alacağın ödenmesi takip çizelgesinde farklı tarihler olarak işlenir.

İşverenin cevabından sonra yapılacak karşılaştırma

Cevapta hesap reddedilmişse önce uyuşmazlığın nedeni ayrılır: Kanunun kapsamına, nakdi ödeme sebebine, gün sayısına, günlük bedele veya yapılan ödemeye mi itiraz edilmektedir? Her itiraz ilgili kayıtla karşılaştırılır. Bütün cevabı tek bir “ödeme yapılmadı” başlığı altında bırakmak, asıl uyuşmazlığın görünmesini engeller. Eksik kaydın adı ve istenen açıklama somutlaştırılarak tamamlayıcı başvuru hazırlanır.

Kısmi ödeme gelirse tutar, açıklamadaki dönemle eşleştirilir ve kalan bakiye yeniden hesaplanır. İlk dilekçenin rakamı ödeme yapılmamış gibi aynen tekrarlanmaz. Ödemenin hangi kaleme ait olduğu açıklanmamışsa işverenden döküm istenir; başvuran tahminle bütün alacağın sona erdiğini kabul etmez. Bordro imzası veya toplu ödeme belgesi incelenirken belgenin gerçek içeriği korunmalı; basit teslim kaydı ile haklardan vazgeçme beyanı birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Gemide yemek veriliyorsa ayrıca 430 TL istenir mi?

Kanunun genel kuralı bedelsiz iaşedir; nakdi bedelin doğduğu hukuki durum ayrıca belirlenir. Aynı yükümlülüğün uygun biçimde yerine getirildiği gün için otomatik olarak tam nakdi bedel de doğduğu söylenemez. Daha elverişli sözleşmesel hak varsa ilgili hüküm ayrıca değerlendirilir. Talepte kanuni nakdi ödeme ile sözleşmenin verdiği ek menfaat birbirinden ayrılır.

2026 bedeli her yıl kendiliğinden aynı oranda artar mı?

Bu dilekçede esas alınan 430 TL, 2026 Kurul kararındaki tutardır. Sonraki dönem için aynı tutarı veya tahminî bir enflasyon artışını kullanmak doğru değildir. Talep dönemine uygulanacak karar belirlenmeli; daha yüksek sözleşme hakkı varsa ayrıca gösterilmelidir. Word dosyasındaki tutar alanı bu nedenle sabit bir rakamla doldurulmamıştır.

İşverene bu dilekçeyi vermek işten ayrılma anlamına gelir mi?

Örnek metin nakdi iaşe bakiyesinin ödenmesini istemektedir; fesih iradesi içermez. İşten ayrılmak isteniyorsa fesih sebebi, süreler ve bildirim ayrıca değerlendirilir. Ödeme talebine düşünmeden “iş akdimi feshediyorum” cümlesi eklemek başvurunun hukuki sonucunu değiştirir. Çalışma devam ediyorsa bu durum hizmet dönemi alanında açıkça belirtilir.

Talebe karşı idari ceza uygulanması alacağı karşılar mı?

İşveren hakkında idari işlem yapılması ile gemiadamına ödeme yapılması farklı sonuçlardır. Bir denetim veya yaptırım kaydı, talep edilen iaşe bedelinin banka hesabına yatırıldığı anlamına gelmez. Başvuran tahsilatı gerçek ödeme belgesiyle doğrular. Talep edilen günler, dönemler ve kalan bakiye ödeme gerçekleşene kadar ayrı kayıtlar üzerinden izlenir.

Resmî kaynaklar ve dosya kontrolü

Kanuni çerçeve için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 854 sayılı Deniz İş Kanunu metnindeki m.1, m.31, m.33, m.35, m.36, m.47 ve m.48 hükümleri esas alınır. 2026 tutarı Bakanlığın Gemi Adamları İaşe Bedeli Tespit Kurulu duyurusunda ve 13 Mart 2026 tarihli kararı içeren Deniz Ticaret Odası sirkülerinde doğrulanabilir.

Nakdi uygulamanın genel çerçevesi için gemiadamının nakdi iaşe hakkı rehberine bakılabilir. Dilekçeyi imzalamadan önce gemi ve işveren bilgilerini, ödeme sebebini, gün listesini, ilgili dönem bedelini ve mahsup edilen ödemeleri karşılaştırın. Bakiye hesabı ile ek belgeler aynı dönemi göstermeli; başka ücret ve giderler iaşe alacağına karıştırılmamalıdır.