Gıyabi Yabancı Mahkeme Kararı Türkiye’de Tenfiz Edilir mi? | MÖHUK m.54/ç | 2026
Kısa ve net cevap: Yabancı mahkeme kararının davalının yokluğunda verilmiş olması tek başına tenfiz engeli değildir. Ancak 5718 sayılı MÖHUK m.54/ç uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişi kararın verildiği yer kanunlarına göre hükmü veren mahkemeye usulüne uygun şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemişse ya da bu kanunlara aykırı biçimde gıyabında hüküm verilmişse ve kişi bu hususa dayanarak tenfize itiraz ederse, tenfiz şartı oluşmaz.
Bu nedenle gıyabi/default kararın dosyasında yalnız karar ve kesinleşme şerhi değil, yabancı dava dilekçesi, duruşma çağrısı, tebligat kayıtları ve varsa vekil/temsil belgeleri de önemlidir. Türk tenfiz mahkemesi yabancı usul hukukunu yeniden yargılama yaparak uygulamaz; fakat m.54/ç’deki savunma hakkı şartının gerçekleşip gerçekleşmediğini denetler.
- MÖHUK m.54/ç
- Gıyabi karar nedir?
- Usulüne uygun çağrı
- Temsil edilmemiş olma
- İtiraz şartı
- Yabancı tebligat
- Lahey Tebligat Sözleşmesi
- Kesinleşme ile fark
- İspat belgeleri
- Kamu düzeniyle ilişki
- Dava hazırlığı
- SSS
1. MÖHUK m.54/ç Hangi Durumu Düzenler?
MÖHUK m.54/ç yabancı yargılamadaki savunma hakkına ilişkin özel tenfiz şartıdır. Kanun, tenfiz edilen yabancı kararın davalısının o ülke usul hukukuna göre mahkemeye çağrılmış, temsil edilmiş ve gıyapta karar verilmesine ilişkin usule uyulmuş olmasını arar.
Bu bent, yabancı kararın her usul hatasını Türk tenfiz mahkemesinde tartışmaya açmaz. İnceleme özellikle davalının yargılamadan haberdar edilmesi ve savunma imkânının bulunmasına odaklanır.
Güncel m.54 metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir.
2. Gıyabi veya Default Karar Otomatik Olarak Tenfiz Edilemez mi?
Hayır. Birçok hukuk sistemi, usulüne uygun tebligata rağmen davalının cevap vermemesi veya duruşmaya katılmaması hâlinde default/gıyabi karar verilmesine izin verir. Bu karar yabancı hukukta geçerli ve kesinleşmişse Türkiye’de de tenfiz edilebilir.
Esas soru, davalının yargılamaya katılma fırsatına sahip olup olmadığıdır. Usulüne uygun tebligata rağmen kişinin kendi tercihiyle katılmaması m.54/ç ile, hiç haberdar edilmemesi aynı değildir.
Bu nedenle yabancı kararda “defendant did not appear” yazması tek başına ret sonucu doğurmaz.
3. “Usulüne Uygun Çağrılma” Hangi Hukuka Göre Belirlenir?
M.54/ç, çağrının kararın verildiği yer kanunlarına uygun olmasını esas alır. Yabancı mahkemenin kendi usul hukukuna göre dava dilekçesini, duruşma bilgisini veya gerekli çağrıyı davalıya geçerli biçimde ulaştırmış olması gerekir.
Davalı Türkiye’de bulunuyorsa tebligatın uluslararası tebligat kurallarına uygun yapılması gerekir. Türkiye ile karar devleti arasında Lahey Tebligat Sözleşmesi, ikili adli yardım anlaşması veya diplomatik/konsüler tebligat kanalları uygulanabilir.
Doğrudan posta yoluyla yapılan tebligatın geçerliliği, ilgili sözleşmeye taraf devletlerin çekince ve beyanlarına göre ayrıca incelenmelidir.
4. Davalının Avukatla Temsil Edilmiş Olması Neden Önemlidir?
Davalı yabancı yargılamada usulüne uygun vekil tarafından temsil edilmişse, savunma hakkı bakımından önemli bir bağlantı kurulmuş olur. Vekilin dava dosyasına katılması, cevap sunması veya duruşmada bulunması m.54/ç itirazını zayıflatabilir.
Ancak temsil yetkisinin kapsamı ve geçerliliği yabancı hukuk bakımından değerlendirilir. Sahte veya yetkisiz vekâlet, kişinin hiç haberi olmadığı bir temsil kaydı gibi istisnai durumlar ayrıca incelenebilir.
Yalnız aynı şirket grubundaki başka bir avukatın farklı dosyada görev yapmış olması, somut davada temsil sayılmaz.
5. m.54/ç İtirazını Mahkeme Kendiliğinden mi İnceler?
M.54/ç metni, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin bu hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı itiraz etmesini öngörür. Bu yönüyle kamu düzeni bendinden farklı bir yapı gösterir.
Davalı, usulsüz çağrı/temsil sorununu somut olarak ileri sürmeli; hangi tebligatın neden geçersiz olduğunu ve yargılamadan ne zaman haberdar olduğunu açıklamalıdır.
Genel “haberim yoktu” savunması yerine yabancı dava adresi, tebliğ belgesi, ikamet kayıtları ve ilgili usul hükmü ortaya konulmalıdır.
6. Türkiye’deki Davalıya Yabancı Mahkeme Tebligatı Nasıl Yapılır?
Yabancı mahkeme evrakının Türkiye’deki kişiye tebliği, ilgili devletle Türkiye arasındaki uluslararası sözleşmeler ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu bağlantısında yürütülür. Merkezi makam, adli yardım, konsolosluk ve diğer kabul edilen kanallar kullanılabilir.
Tebligatın yalnız yabancı dilde gönderilmesi, muhatabın tercüme hakkı ve ilgili sözleşme kuralları bakımından sorun yaratabilir. Lahey sistemi kapsamında standart formlar ve dil şartları ayrıca önemlidir.
Tenfiz davasına hazırlanırken yabancı tebligatın “delivered” ekran çıktısı yerine resmî teslim/tebliğ sertifikası temin edilmelidir.
7. Lahey Tebligat Sözleşmesi Neden Önemlidir?
1965 tarihli Hukuki veya Ticari Konularda Adli ve Gayriadli Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi, taraf devletler arasında uluslararası tebligatın temel mekanizmalarından biridir.
Türkiye ve kararın verildiği devlet sözleşmeye tarafsa, merkezi makam kanalı ve devletlerin beyan/çekinceleri kontrol edilir. Her taraf devlet aynı alternatif tebligat yöntemlerini kabul etmek zorunda değildir.
Bu nedenle yabancı avukatın kendi ülkesinde geçerli sayılan posta tebligatını kullanmış olması, Türkiye’deki muhatap bakımından sözleşme ve Türkiye’nin beyanlarıyla uyumlu olup olmadığı incelenmeden yeterli kabul edilmemelidir.
8. Kararın Kesinleşmiş Olması Usulsüz Tebligatı Ortadan Kaldırır mı?
Hayır. Kesinleşme, yabancı kararın o ülke hukukunda artık olağan kanun yolu bakımından nihai olduğunu gösterir. m.54/ç ise davalının yargılamaya çağrılma ve temsil şartına ilişkin ayrı tenfiz koşuludur.
Bir karar yabancı ülkede kesinleşmiş olsa bile davalı usulüne uygun çağrılmamışsa ve bu nedenle m.54/ç itirazında bulunuyorsa Türk mahkemesi bu özel tenfiz şartını inceler.
MÖHUK m.53 gereği kesinleşme belgesi yine zorunludur. Ayrıntılar için Tenfiz Davasında Zorunlu Belgeler rehberi kullanılabilir.
9. m.54/ç İncelemesinde Hangi Belgeler Kullanılır?
Özellikle şu belgeler önemlidir:
- Yabancı dava dilekçesi ve ekleri,
- Duruşma çağrısı,
- Uluslararası tebligat talebi ve teslim sertifikası,
- Muhatabın tebliğ tarihindeki adres kaydı,
- Varsa yabancı davadaki vekâletname ve vekil beyanları,
- Yabancı mahkeme kararının gıyap/default açıklamaları,
- Kesinleşme belgesi ve karar tebliği kayıtları.
Belgelerin onaylı tercümeleri hazırlanmalıdır. Adres farkı varsa kişinin o tarihte nerede yaşadığını gösteren resmî kayıtlar önem kazanır.
10. Savunma Hakkı İhlali Kamu Düzeniyle de İleri Sürülebilir mi?
Savunma hakkı temel bir yargılama güvencesidir ve ağır ihlaller kamu düzeniyle de bağlantılı olabilir. Ancak MÖHUK m.54/ç konuya özel düzenleme getirdiğinden, somut itiraz öncelikle bu bentteki şartlarla kurulmalıdır.
Kamu düzeni m.54/c daha genel ve mahkemenin açık aykırılığı denetlediği filtredir. İki bent aynı olayı farklı yönleriyle etkileyebilir; fakat özel düzenleme göz ardı edilmemelidir.
Kamu düzeni ayrıntıları için Tenfizde Kamu Düzeni Ret Sebebi rehberi incelenebilir.
11. Gıyabi Kararın Tenfizi İçin Dava Açmadan Önce Ne Yapılmalıdır?
Davacı yabancı kararın gıyabi olduğunu görüyorsa, karşı taraf itiraz etmeden önce tebligat dosyasını yabancı avukat veya mahkemeden istemelidir. Sadece karar ve kesinleşme belgesiyle dava açmak, m.54/ç tartışmasında gecikmeye neden olabilir.
Karar ülkesindeki tebligat yöntemi, Türkiye’deki muhatap açısından uluslararası sözleşmeye uygun değilse tenfiz riski baştan değerlendirilmelidir.
Davalının yabancı davada fiilen cevap sunduğu veya vekille temsil edildiği kanıtlanabiliyorsa bu belgeler de dosyaya eklenmelidir.
12. Kontrol Listesi
- Kararın gıyabi/default olup olmadığını kontrol edin.
- Davalının yabancı dava tebligat adresini tespit edin.
- Dava dilekçesi ve çağrı evrakının resmî tebliğ kayıtlarını alın.
- Karar devleti ile Türkiye arasındaki tebligat sözleşmesini kontrol edin.
- Lahey Sözleşmesi beyan/çekincelerini inceleyin.
- Vekil temsili varsa yetki belgesini alın.
- Kesinleşme ile tebligat şartını birbirinden ayırın.
- Tüm kritik belgelerin onaylı Türkçe tercümesini hazırlayın.
Resmî Kaynaklar
- 5718 sayılı MÖHUK m.54/ç
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu
- Adalet Bakanlığı – Uluslararası Tebligat ve Adli Yardım
Sık Sorulan Sorular
1. Davalı duruşmaya gitmediyse yabancı karar tenfiz edilemez mi?
Hayır. Usulüne uygun çağrılmış olup kendi tercihiyle katılmamışsa gıyabi karar tenfiz edilebilir.
2. Bana yabancı dava hiç tebliğ edilmedi; ne yapabilirim?
Tenfiz davasında MÖHUK m.54/ç kapsamında usulsüz çağrı/temsil itirazını belgeleriyle ileri sürebilirsiniz.
3. Karar kesinleşmişse tebligat itirazı yapılamaz mı?
Yapılabilir. Kesinleşme ve m.54/ç savunma hakkı şartı farklıdır.
4. Tebligat e-posta ile yapıldıysa geçerli mi?
Karar ülkesinin hukuku ve Türkiye’ye uluslararası tebligat kuralları birlikte incelenmelidir; salt e-posta her durumda yeterli değildir.
5. Avukatım yabancı davaya katıldıysa?
Geçerli temsil ve savunma yapılmış olması m.54/ç itirazını etkiler.
6. Lahey Tebligat Sözleşmesi her ülkeye uygulanır mı?
Hayır. Taraf devletler ve bunların beyan/çekinceleri kontrol edilmelidir.
7. Usulsüz tebligatı mahkeme kendiliğinden inceler mi?
m.54/ç metni karşı tarafın bu hususa dayanarak tenfize itirazını öngörür.
8. Gıyabi kararın tam tercümesi gerekir mi?
Evet. MÖHUK m.53 kapsamında kararın onaylı tercümesi sunulmalıdır.
9. Yabancı kararın tebligat belgesi apostilli olmalı mı?
Belgenin düzenlendiği ülke ve uygulanabilir uluslararası sözleşme/tasdik rejimine göre belirlenir.
10. Savunma hakkı ihlali kamu düzeni de olabilir mi?
Ağır ihlal kamu düzeniyle bağlantılı olabilir; ancak MÖHUK m.54/ç savunma hakkına ilişkin özel tenfiz şartıdır.
Hukuki Değerlendirme ve E‑E‑A‑T
Gıyabi yabancı karar otomatik olarak tenfiz dışı değildir. MÖHUK m.54/ç’nin odağı, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin yabancı yargılamaya usulüne uygun çağrılması, temsil imkânı ve gıyabi karar usulüdür. Tenfiz öncesinde yabancı tebligat dosyası mutlaka temin edilmelidir.
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Son mevzuat ve resmî uygulama kontrolü: 15 Eylül 2026
Yabancı kararların Türkiye’de tanıma, tenfiz ve icrası için Yurt Dışındaki Müvekkiller konu merkezini inceleyebilirsiniz.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
