Grev Nasıl Sona Erer? Sendika Üyelerinin Dörtte Üçünün Ayrılması ve 6356 m.75
Kanuni grevi sona erdirme kararının alınması tek başına bütün bildirim ve ilan işlemlerinin tamamlandığı anlamına gelmez. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 75/1–2. maddesine göre karar, ertesi iş günü sonuna kadar karşı tarafa ve görevli makama yazılı bildirilir; kanuni grev, görevli makamın işyerinde yapacağı ilanla sona erer. Lokavt için de aynı temel bildirim ve ilan düzeni vardır.
M.75/6 ayrıca özel bir mahkeme yolunu düzenler: Grevi uygulayan sendikanın yetki tespitine başvurduğu tarihte işyerindeki üye işçilerinin dörtte üçünün sendika üyeliğinden ayrıldığı tespit edilmişse ilgililerden biri grevin sona erdirilmesini isteyebilir. Ölçüt, bütün güncel çalışanların yüzde yetmiş beşi değildir. Üyelik hesabı, mahkeme kararı ve sona erme tarihi birbirinden ayrı incelenir.
Sona erdirme kararı, bildirim ve ilan neden ayrı işlemlerdir?
6356 m.75/1’deki karar, grev veya lokavtı sona erdirme yönündeki iradedir. Bu kararı alan tarafın belirli süre içinde iki muhataba yazılı bildirim yapması gerekir. M.75/2 ise sona ermenin görevli makam tarafından işyerinde ilanını düzenler. Karar, bildirim ve ilan aynı belge veya aynı tarih olarak kabul edilmemelidir.
Tarafın kendi internet sitesinde yaptığı açıklama veya basına verdiği duyuru, görevli makamın kanunda düzenlenen işyeri ilanının yerine geçirilmez. Kamuoyunun grevin bittiğini öğrenmesiyle m.75/2’deki kanuni sonucun gerçekleşmesi farklıdır. Hangi işlemin hangi makamca yapıldığı dosyadaki kayıtlarla belirlenmelidir.
Bu ayrım çalışanların hangi dönem için grev veya lokavt kapsamında bulunduğunun değerlendirilmesinde önemlidir. Bitiş tarihinin yalnız taraf açıklamasına göre geriye çekilmesi, ücret ve iş görme borcu bakımından yanlış dönemlendirme oluşturur. İlanın tarihi, yeri ve kapsadığı işyerleri açık biçimde izlenmelidir.
Kanundaki farklı sona erme sebepleri de birbirine karıştırılmamalıdır. M.75/4–5 tüzel kişiliğin sona ermesiyle kendiliğinden sonuç doğuran hâlleri, altıncı fıkra ise mahkeme yolunu düzenler. Birinci ve ikinci fıkradaki iradi sona erme usulü bütün diğer fıkraların özel koşullarını ortadan kaldırmaz.
Ertesi iş günü sonuna kadar kime bildirim yapılır?
M.75/1’in iki muhatabı karşı taraf ve görevli makamdır. Bildirim yazılıdır ve kararın alındığı günü izleyen iş gününün sonuna kadar yapılır. Kararın yalnız karşı tarafa iletilmesiyle görevli makama ilişkin yükümlülük tamamlanmış olmaz. Benzer biçimde yalnız idari makama sunulan yazı da karşı taraf bildirimini karşılamaz.
Bildirimde sona erdirilen grev veya lokavtın karar tarihi, uygulandığı işyerleri ve karar alan taraf belirli olmalıdır. Aynı tarafın farklı işyerlerinde yürüttüğü birden fazla uyuşmazlık varsa hangi sürecin sona erdirildiği açıklanmalıdır. Başlıkta genel “grev sonu” ifadesi bulunması, kapsamı tek başına yeterli açıklıkla göstermeyebilir.
Süre hükmü iş günü üzerinden kurulmuştur. Karar tarihi ve izleyen iş günü belirlenirken resmî takvim ve ilgili süre kuralları dikkate alınır. Bu düzenleme, belirsiz bir “en kısa zamanda bildirme” yükümlülüğü değildir. Kanuni son tarih, kararın verildiği günle bağlantılı olarak somutlaştırılır.
Yazının düzenlenme tarihi ile ilgili muhataba bildirim işleminin gerçekleşmesi ayrı kayıtlardır. Gönderim ve teslim kayıtları bu nedenle korunmalıdır. Taraf, yalnız iç yazışmanın tarihini göstererek dış bildirimlerin de aynı anda tamamlandığını varsaymamalıdır; iki muhatap bakımından işlem ayrı izlenir.
İlanı yapacak görevli makam nasıl belirlenir?
6356 m.2/1-c, görevli makamı toplu sözleşmenin düzeyine göre tanımlar. İşyeri sözleşmesinde işyerinin, işletme sözleşmesinde işletme merkezinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü esas alınır. Grup sözleşmelerinde işyerlerinin aynı veya farklı müdürlüklerin yetki alanında olması ayrıca belirleyicidir.
Birden fazla il müdürlüğünün yetki alanına giren işyerlerini kapsayan grup sözleşmesinde görevli makam Bakanlıktır. Bu nedenle yalnız sendika genel merkezinin veya işverenin yazışma adresinin bulunduğu şehir esas alınamaz. Grev veya lokavtın hangi toplu süreçte uygulandığı ile makamın görevi eşleştirilir.
M.75/2, sona ermenin görevli makam tarafından işyerinde ilan edileceğini düzenler. İlanın amacı, belirli toplu iş mücadelesinin sona erme durumunu işyerine yansıtmaktır. Kararın birden fazla işyerine ilişkin olması hâlinde hangi işyerlerinin kapsamda bulunduğu bildirimde ve ilan takibinde açık tutulmalıdır.
İşverenin insan kaynakları duyurusu veya sendikanın işyeri temsilcisine gönderdiği mesaj, idari makamın ilan işlemiyle aynı belge değildir. Fiili çalışma planlamasında bu ayrı kayıtların tamamı incelenir. Kanuni sona erme anı, m.75’te ilgili sebep için belirlenen hukuki işleme göre değerlendirilir.
Grev biterse lokavt da kendiliğinden kalkar mı?
M.75/3 açık bir ayrım kurar: Grevin uygulanmasına son verilmesi lokavtın, lokavtın uygulanmasına son verilmesi de grevin kaldırılmasını gerektirmez. İki karar birbirine bağlı tek bir düğme gibi çalışmaz. Bir tarafın uygulamayı sona erdirmesi diğer tarafın devam eden kararını otomatik ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle grevin bittiği bilgisi alınırken uygulanmakta olan bir lokavt bulunup bulunmadığı da belirlenmelidir. Grev bakımından ilan yapılmış olması, lokavtın sona erme işlemine ilişkin kayıtların incelenmesini gereksiz kılmaz. İşyerinde fiili çalışma düzenine geçiş bu iki hukuki durum birlikte değerlendirilerek ele alınır.
Aynı kural ters yönde de geçerlidir. İşveren tarafının lokavtı sona erdirmesi, devam eden grevin kaldırıldığı anlamına gelmez. İşçilerin toplu grev statüsü, grevin kendi sona erme sebebi ve usulü çerçevesinde belirlenir. Taraflardan birinin beyanı, diğerinin kararının yerine geçmez.
Bununla birlikte m.75/4, grevi uygulayan işçi sendikasının tüzel kişiliğinin belirli nedenlerle sona ermesine daha geniş özel sonuç bağlar. O fıkrada grev ve alınmış lokavt kararı bakımından kendiliğinden sona erme düzenlenmiştir. Genel üçüncü fıkra ile bu özel hâlin kapsamı birlikte okunmalıdır.
İşçi sendikası kapatılır veya sona ererse ne olur?
M.75/4, grevi uygulayan işçi sendikasının herhangi bir nedenle kapatılması, feshedilmesi veya infisah etmesi hâllerini düzenler. Bu durumda grev kendiliğinden sona erer. Ayrıca alınmış bir lokavt kararı varsa o da sona erer ve yetki belgesi hükümsüz olur. Kanun üç ayrı sonucu aynı özel sebebe bağlamıştır.
Fıkranın konusu sendikanın tüzel kişiliğinin sayılan yollarla sona ermesidir. Şube yönetimindeki değişiklik, belirli yöneticinin görevden ayrılması veya sendika içi tartışma aynı olay değildir. Hangi hukuki işlemle tüzel kişiliğin sona erdiği ve işlemin hangi kuruluşa ait olduğu açıkça belirlenmelidir.
Burada kendiliğinden sona erme sonucu, işçi sendikasının yalnız belirli sayıda üye kaybetmesiyle karıştırılmamalıdır. Üye kaybı için altıncı fıkrada farklı eşik ve mahkeme mekanizması vardır. Üye sayısındaki azalmayı doğrudan tüzel kişiliğin sona ermesi olarak adlandırmak, bu iki fıkrayı yanlış birleştirir.
Yetki belgesinin hükümsüzlüğü de dördüncü fıkrada açıkça düzenlenmiştir. Aynı sonucu m.75’teki her sona erme sebebine otomatik yaymak doğru değildir. İşlemin hangi fıkraya dayandığı belirlenmeden bütün yetki ve toplu sözleşme sonuçları tek cümleyle çözülemez.
İşveren sendikasının sona ermesinde sonuç neden farklıdır?
M.75/5, lokavtı uygulayan işveren sendikasının kapatılması, feshedilmesi veya infisahı hâlinde lokavtın kendiliğinden sona ereceğini düzenler. Fıkra, işçi sendikasına ilişkin dördüncü fıkrayla aynı kapsamda yazılmamıştır. İşveren sendikasının sona ermesi nedeniyle grevin de otomatik bittiği hükümde belirtilmez.
İşveren sendikasının tüzel kişiliği ile üye işverenin tüzel kişiliği ayrı kurumlardır. İşyerinin sahibi şirketin unvanı veya ortakları değiştiğinde sendikanın sona erdiği kabul edilemez. Hangi tüzel kişinin hangi hukuki sebeple sona erdiği belirlenmeden m.75/5 sonucu uygulanmamalıdır.
İşverenin sendika üyeliğinden ayrılması da sendikanın kapatılmasıyla aynı değildir. M.37/2, toplu görüşmeye çağrı tarihinde işveren sendikası üyesi olan işverenin üyeliği sona erse dahi yapılmış çağrıyla bağlı kalacağını düzenler. Üyelik ilişkisinin değişmesi ile kuruluşun kendisinin ortadan kalkması farklı olaylardır.
Bu ayrımlar, toplu süreci hangi tarafın sürdürdüğünün değerlendirilmesini sağlar. Her organizasyon değişikliği grev ve lokavtın tamamını bitirmez. Kanun, kuruluşun türüne ve sona erme sebebine göre farklı sonuçlar belirlediğinden somut işlemin maddede sayılan hâlle ilişkisi açıklanmalıdır.
Dörtte üç hesabında hangi tarihteki hangi kişiler esas alınır?
M.75/6’nın başlangıç grubu, grevi uygulayan sendikanın yetki tespiti için başvurduğu tarihte işyerindeki üye işçileridir. Hesap güncel toplam çalışan sayısından başlamaz. Yetki başvuru tarihindeki sendika üyesi işçilerin kimliği ve sayısı belirlenmeden dörtte üç eşiğinin sağlandığı gösterilemez.
Kanun bu başlangıç grubundaki üyelerin dörtte üçünün sendika üyeliğinden ayrılmış olmasını arar. Bu oran yüzde yetmiş beştir; dörtte birinin ayrılması değildir. Çalışanların sayısı, grev oylamasına katılanların sayısı veya o gün greve fiilen katılanların sayısı aynı payda olarak kullanılamaz.
Sonradan işe girenlerin veya başka tarihte sendikaya katılanların varlığı, kanunun tarif ettiği başlangıç grubunu değiştiren yeni bir payda oluşturmaz. İlgili kişilerin üyelik kronolojisi üzerinden başlangıç listesi ile ayrılma kayıtları karşılaştırılır. Yalnız iki farklı tarihteki toplam üye sayısının çıkarılması bütün hukuki koşulları göstermeyebilir.
Üyelikten ayrılmanın hangi tarihte hukuken sonuç doğurduğu ayrıca önemlidir. Bildirim yapılmış fakat geçerlilik süresi tamamlanmamış kişi doğrudan üyelikten ayrılmış sayılmaz. Eşik hesabı, kişi listesi ile üyeliğin sona erme tarihinin birlikte incelenmesine dayanmalıdır.
e-Devlet’te çekilme bildirimi yapan üye hemen hesaptan düşer mi?
M.19/2–3, üyelikten çekilmenin e-Devlet üzerinden bildirilmesini ve sendikaya bildirim tarihinden bir ay sonra geçerli olmasını düzenler. Elektronik bildirim Bakanlığa ve sendikaya eş zamanlı ulaşır. Ancak bildirim günüyle üyeliğin sona erdiği gün aynı değildir; dörtte üç hesabında bu fark korunmalıdır.
Sendikadan çekilmede bir aylık süre, üyelik işleminin genel ayrıntılarını açıklar. M.75/6 açısından önemli olan, başlangıç grubundaki işçinin üyeliğinin incelenen tarih itibarıyla gerçekten sona erip ermediğidir. Yalnız ekrandaki işlem tarihi kullanılarak bütün çekilmeler hemen kesinleşmiş gibi gösterilemez.
M.19/4’teki üyelikten çıkarılma ise başka bir usuldür. Kararı genel kurul verir; üyenin tebliğden itibaren otuz gün içinde mahkemeye itiraz hakkı vardır ve üyelik çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar sürer. Çekilme ile çıkarılma kayıtlarını aynı tarih kuralıyla değerlendirmek bu özel korumayı gözden kaçırır.
İşten ayrılma da otomatik olarak her durumda sendika üyeliğinin bitmesi değildir. M.19/9 bir yılı geçmeyen işsizliğin işçi sendikası üyeliğini etkilemediğini düzenler. İşyerinden çıkış kaydını doğrudan üyelikten ayrılma kaydı saymak, m.75/6’nın üyelik ölçütünü çalışan sayısı ölçütüne dönüştürür.
Dörtte üç kayıp varsa grev otomatik biter mi?
M.75/6, ilgili eşiğin tespiti hâlinde ilgililerden birinin grevin sona erdirilmesi için mahkemeye başvurabileceğini düzenler. Bu yapı otomatik sona erme değildir. Sendika üye sayısının azaldığının açıklanması veya işverenin kendi hesabını bildirmesi, mahkemenin vereceği kararın yerine geçmez.
Talepte başlangıçtaki üye grubu, hangi kişilerin üyelikten ayrıldığı ve ayrılmaların geçerlilik tarihleri ortaya konulur. Dava açan ayrıca ilgili sıfatını ve sona erdirilmesi istenen grevi açıklamalıdır. Bir başka işyerindeki veya başka toplu pazarlık dönemindeki üyelik kayıtları aynı eşik hesabının yerine kullanılmamalıdır.
Mahkemece belirlenecek tarihte grevin sona ereceği, ikinci fıkradaki usule göre ilan edilir. Dolayısıyla kanun mahkemece belirlenen tarih ile görevli makamın ilanını birlikte düzenler. Davacının dilekçesine yazdığı tarih veya hesabı hazırladığı gün otomatik sona erme tarihi hâline gelmez.
Kararın ve ilanın kapsamı uygulanırken hangi işyerinin ve hangi grev kararının ele alındığı kontrol edilir. Sürecin başlatılması, devam eden uygulamanın statüsünü tek taraflı değiştirmenin dayanağı değildir. Tarafların fiili davranışlarını mahkeme işlemi ve ilan kaydıyla uyumlu değerlendirmesi gerekir.
Sona erdirme başvurusunda görev ve ispat nasıl değerlendirilir?
M.79, Kanundan doğan uyuşmazlıkları iş davalarına bakmakla görevli mahkemelere verir. M.75’in yer aldığı bölüm için görevli makamın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Bu makam m.2/1-c’ye göre belirlenir. Mahkeme yeri, yalnız başvuranın genel merkezine veya tercih ettiği adrese göre seçilmez.
HMK m.190 uyarınca özel düzenleme bulunmadıkça lehine sonuç çıkaran taraf, dayandığı vakıaların ispat yükünü taşır. Dörtte üç hesabında hukuki sonuç talebiyle matematiksel oran arasında somut kayıt bağlantısı kurulmalıdır. Başlangıç listesi ve geçerli ayrılma tarihleri bu bağlantının temelidir.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.7/1, iş mahkemelerinde basit yargılama usulünü düzenler. Başvurunun toplu uyuşmazlıkla ilgili olması delillerin açık gösterilmesini gereksiz kılmaz. Kişi listesi, üyelik değişikliği ve tarih bilgisi, mahkemenin inceleyebileceği açıklıkta sunulmalıdır.
M.75/6, m.71’deki kanun dışılık tespiti için yazılı bir aylık karar süresini kendi metnine almamıştır. Farklı dava türündeki özel süre veya kesinlik hükmü buraya otomatik taşınmamalıdır. Başvuru, doğru madde üzerinden kurulmalı; ilgili usul ve kanun yolu kendi hükümleriyle değerlendirilmelidir.
Dörtte üç eşiğine ulaşmak için üyeler ayrılmaya zorlanabilir mi?
Hayır. M.19/1 işçinin veya işverenin sendikada üye kalmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamayacağını düzenler. M.75/6’nın grevi sona erdirme imkânı, bu özgürlüğü ortadan kaldırmaz. Mahkeme yolunun bulunması, sendika üyeliğine müdahale edilmesi için hukuki izin değildir.
M.25, sendika özgürlüğünün iş ilişkisindeki güvencelerini düzenler. İşçinin sendikal tercihi üzerinden çalışma koşullarında veya fesihte ayrım yapılması kendi hukuki sonuçlarına tabidir. Üye sayısını azaltmayı amaçlayan işlemler, yalnız sonuçta dörtte üç oranı hesabına yaradığı için hukuka uygun kabul edilemez.
Sendikal tazminatın koşulları bu ayrı uyuşmazlığın çerçevesini açıklar. Grevin sona erdirilmesi istemi ile işçinin sendikal baskıya ilişkin talebi aynı değildir. Bir dosyada üyelikten ayrılma kaydı bulunması, ayrılmanın serbest iradeyle gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin bütün tartışmaları ortadan kaldırmaz.
Üyelik bilgileriyle işlem yapılırken yalnız somut hukuki inceleme için gereken kayıtlar kullanılmalıdır. Başlangıç grubu ve hukuki ayrılma tarihinin belirlenmesi, çalışanların sendikal tercihlerinin işyeri içinde baskı aracına dönüştürülmesini gerektirmez. Başvurunun dayanağı, kanuni koşulun delille ortaya konulmasıdır.
Grevin bitişi ücret ve iş sözleşmesi bakımından neden önemlidir?
M.67, kanuni greve katılan veya lokavta uğrayan işçilerin iş sözleşmelerinin ilgili süre boyunca askıda kalmasını ve ücret sonuçlarını düzenler. Bu nedenle grev veya lokavtın hangi tarihte sona erdiği, askı döneminin sınırının belirlenmesinde önem taşır. Bitiş işlemi yalnız sembolik bir duyuru değildir.
Grev bitmiş fakat lokavt devam ediyorsa işçinin hukuki durumu yalnız grevin sona erme tarihine göre belirlenmez. M.75/3’teki bağımsızlık burada doğrudan önem kazanır. İki sürecin kayıtları birlikte incelenerek iş sözleşmesinin hangi hukuki sebeple ve hangi tarihlerde askıda olduğu değerlendirilir.
Sona erme, geçmiş grev dönemindeki bütün ücretlerin otomatik olarak çalışma ücreti hâline gelmesi anlamına gelmez. İlgili dönemin kanuni statüsü ve m.67 hükümleri ayrıca uygulanır. Yeni çalışma dönemine geçiş ile geçmiş dönemin alacak hesabı aynı işlem olarak ele alınmamalıdır.
Aynı şekilde grevin bitişi bütün çalışanların iş sözleşmesini sona erdirmez. Toplu eylemin sona ermesi, bireysel iş ilişkisinin feshi değildir. İşçinin işe dönüşü, çalışma düzeni ve mevcut sözleşmesinin durumu ilgili kanuni çerçevede incelenir; yalnız ilan metninden bütün bireysel sonuçlar çıkarılmaz.
Grevin veya sendikanın sona ermesi TİS’i de ortadan kaldırır mı?
Grev, yetki belgesi ve toplu iş sözleşmesi farklı hukuki kurumlardır. M.75 belirli grev ve lokavt sona erme sebeplerini düzenlerken m.37/1, TİS’e taraf sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesinin sözleşmeyi sona erdirmeyeceğini açıkça belirtir. Bu nedenle aynı olayın farklı kurumlara etkisi ayrı okunmalıdır.
M.37/1 ayrıca sendikanın faaliyetinin durdurulmasını, işçi sendikasının yetkiyi kaybetmesini, işverenin veya işkolunun değişmesini TİS’i sona erdiren nedenler arasında saymaz. M.75/4’ün yetki belgesini hükümsüz kılması, mevcut sözleşme hakkında m.37’nin açık hükmünü yok saymayı gerektirmez.
Toplu iş sözleşmesinin süresi ve devam eden hükümleri, sözleşmenin kendi hukuki dönemine ilişkindir. Grevin son bulmasıyla sözleşmenin süresinin bitmesi aynı tarih veya aynı işlem değildir. Sözleşmenin varlığı, yürürlük dönemi ve grevin sona erme nedeni birlikte fakat ayrı başlıklar altında değerlendirilir.
M.75 uygulamasında doğru sonuca ulaşmak için hangi sebebin gerçekleştiği belirlenir: taraf kararı, kuruluşun sona ermesi veya dörtte üç üye kaybına dayalı mahkeme kararı. Sonra o sebebin bildirim, ilan, lokavt ve yetki üzerindeki sonucu ayrı uygulanır. Bütün sebepleri “grev bitti” şeklinde tekleştirmek kanundaki ayrıntıları kaybettirir.
Sık sorulan sorular
Sendikanın grevi bitirdiğini açıklaması tek başına yeterli mi?
M.75/1–2’ye göre sona erdirme kararı ertesi iş günü sonuna kadar karşı tarafa ve görevli makama yazılı bildirilir. Görevli makam işyerinde ilan yapar; kanuni grev ilanla sona erer. Basın açıklaması veya sendikanın internet duyurusu bu işlemlerle aynı değildir.
Sona erdirme bildirimi hangi süre içinde yapılır?
Kararı alan taraf, ertesi iş günü sonuna kadar karşı tarafa ve görevli makama yazılı bildirim yapar. İki muhatap ayrı dikkate alınmalıdır. Yalnız idari makama veya yalnız karşı tarafa yazı gönderilmesi, diğer bildirim yükümlülüğünün de tamamlandığı anlamına gelmez.
Grev sona erince lokavt da kendiliğinden kalkar mı?
Genel olarak hayır. M.75/3, grevin uygulanmasına son verilmesinin lokavtın kaldırılmasını gerektirmediğini düzenler; ters yönde de aynı kural vardır. İşçi sendikasının tüzel kişiliğinin sona ermesine ilişkin m.75/4 ise grev ve alınmış lokavt için özel sonuç içerir.
Dörtte üç oranı işyerindeki bütün işçilerden mi hesaplanır?
Hayır. M.75/6, grevi uygulayan sendikanın yetki tespitine başvurduğu tarihte işyerindeki üye işçilerini başlangıç grubu olarak alır. Bu grubun dörtte üçünün üyelikten ayrılması aranır. Güncel toplam çalışan veya greve katılan kişi sayısı kanundaki paydanın yerine kullanılamaz.
Üyelerin dörtte üçü ayrılınca grev otomatik sona erer mi?
Hayır. M.75/6, koşulun tespiti üzerine ilgililerden birinin mahkemeye başvurmasını düzenler. Mahkemece belirlenecek sona erme tarihi, ikinci fıkradaki usulle ilan edilir. İşverenin veya sendikanın kendi oran hesabı mahkeme kararı ve ilan işleminin yerine geçmez.
e-Devlet’te çekilme bildirimi veren kişi aynı gün ayrılmış sayılır mı?
M.19/3 gereğince çekilme, sendikaya bildirimden bir ay sonra geçerli olur. Bu nedenle m.75/6 hesabında işlem günüyle hukuki ayrılma günü ayrılır. Süresi henüz tamamlanmamış bildirimler, sırf sistemde görünüyor diye hemen sona ermiş üyelik olarak sayılmamalıdır.
İşten ayrılan bütün işçiler üyelik hesabından çıkarılır mı?
İşten çıkış kaydı ile sendika üyeliğinin sona ermesi aynı değildir. M.19/9, bir yılı geçmeyen işsizliğin üyeliği etkilemediğini düzenler. Üyeliğin sona erme nedeni ve tarihi ayrıca belirlenir; yalnız çalışan sayısındaki azalma m.75/6’daki üye ayrılma eşiğini ispatlamaz.
İşçi sendikası kapanırsa yetki belgesi ne olur?
M.75/4 kapsamında grevi uygulayan işçi sendikasının kapatılması, feshi veya infisahında grev ve alınmış lokavt kararı kendiliğinden sona erer; yetki belgesi hükümsüz olur. Bu açık sonuç, farklı sebeple grevin sona erdiği her olaya otomatik aktarılmamalıdır.
İşveren sendikası kapanınca grev de biter mi?
M.75/5, lokavtı uygulayan işveren sendikasının kapatılması, feshi veya infisahında lokavtın kendiliğinden sona ermesini düzenler. Aynı fıkrada grevin de kendiliğinden sona ereceği yazılı değildir. İşçi sendikasının sona ermesine ilişkin daha geniş sonuçla karıştırılmamalıdır.
Sendikanın sona ermesi mevcut toplu iş sözleşmesini bitirir mi?
M.37/1, TİS’e taraf sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesinin sözleşmeyi sona erdirmeyeceğini düzenler. Grevin sona ermesi, yetki belgesinin durumu ve mevcut TİS’in devamı ayrı konulardır. M.75’teki sonuçlar, sözleşmenin hukuki süresini ortadan kaldıran genel kural olarak okunmamalıdır.
Başvuru ve dosya hazırlığı
Grevin sona erdirilmesi incelemesinde karar ve ilan kayıtları, yetki başvuru tarihindeki üye listesi, geçerli ayrılma tarihleri ve devam eden lokavt birlikte değerlendirilir. Bakırcı Avukatlık, İstanbul ve Mersin ofisleri üzerinden Mersin merkezli Türkiye geneli toplu iş hukuku dosyalarını takip eder. Kapsam ve süre incelemesi için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar ve mevzuat
- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu
Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.
İlgili hukuk rehberleri
İstanbul ve Mersin ofisleri
İstanbul · Polaris Plaza
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbulMersin · Profit İş Merkezi
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/MersinHukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
