Güney Kore Çifte Vatandaşlık: Bir Yıl, 22 Yaş ve Evlilik İstisnası
Güney Kore çifte vatandaşlığında bir yıllık çıkış süresi, 22 yaşından önceki seçim ve erkek çocukların askerlikle bağlantılı takvimi üç farklı hükümdür. Bunları tek bir “çifte vatandaşlık serbesttir” açıklamasında toplamak yanlıştır. Ayrıca Kore vatandaşıyken kendi iradesiyle Türk vatandaşlığına geçmek ile Türk vatandaşıyken Kore vatandaşlığı kazanmak ters yönlerde işleyen, farklı sonuçlu işlemlerdir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Bu ayrımların dayanağı Kore Cumhuriyeti Vatandaşlık Kanunu’nun güncel metni ve Kore Mevzuat Araştırma Enstitüsünün m.2–15 çevirisidir. Vatandaşlığı kazanma, koruma ve kaybetme aşamaları dosyada ayrı tarihlerle gösterilmelidir.
Türk vatandaşlığından çıkışa alternatif taahhüt herkese açık değildir
Madde 10/1, Kore vatandaşlığını sonradan kazanan ve yabancı vatandaşlığı devam eden kişinin, kazanımdan itibaren bir yıl içinde yabancı vatandaşlığından çıkmasını ister. Madde 10/2’deki sınırlı kişi grupları ise aynı bir yıl içinde çıkmak yerine Kore’de yabancı vatandaşlıklarını kullanmayacaklarına ilişkin taahhüt verir. Bu taahhüt Türk vatandaşlığını sona erdirmez.
Evlilik bakımından kanunun atfı yalnız m.6/2’nin 1 ve 2 numaralı bentlerinedir. Eşin ölümü, kaybolması, başvurucuya yüklenemeyen nedenle evliliğin sürdürülememesi veya küçük çocuğun bakımı hakkındaki 3 ve 4 numaralı bentler aynı atıfta yer almaz. Bu nedenle evlilikle bağlantılı her kolaylaştırılmış kabulün Türk vatandaşlığını koruma hakkı verdiği söylenemez; kabul tarihinde hangi bentteki şartların mevcut olduğu belirlenmelidir.
Madde 10/2 ayrıca m.7/1-2 ve 3 kapsamındaki özel hizmet ve üstün yetenek dosyalarını, belirli yeniden kazanımları, çocukken yabancı tarafından evlat edinilerek yabancı vatandaşlık kazananları ve 65 yaşını doldurduktan sonra sürekli yerleşmek amacıyla Kore’ye dönüp vatandaşlığını yeniden kazananları kapsar. Yabancı devletin hukuk sistemi nedeniyle çıkışın kişinin iradesine rağmen yerine getirilemediği hallerde ise düzenlemede tanımlanan özel kapsam aranır.
Bir yıl içinde uygulanması gereken çıkış veya geçerli taahhüt tamamlanmazsa m.10/3 uyarınca Kore vatandaşlığı sürenin sonunda kaybedilir. Madde 11, bu kayıptan sonraki bir yıl içinde yabancı vatandaşlıktan çıkılması halinde bildirimle yeniden kazanım yolunu ayrıca düzenler. Bu sonradan telafi yolu, ilk süreyi kendiliğinden uzatmaz.
Kore vatandaşı sonradan Türk vatandaşlığına geçerse sonuç tersidir
Madde 15/1, kendi isteğiyle başka devletin vatandaşlığını kazanan Kore vatandaşının Kore vatandaşlığını yabancı kazanım anında kaybetmesini düzenler. Türk vatandaşlığının çok vatandaşlığa izin vermesi, bu Kore hükmünü ortadan kaldırmaz. Kişinin geçerli görünen eski Kore pasaportu, kanun gereği gerçekleşmiş kaybı önlemez.
Madde 15/2’de evlilik, evlat edinme, tanıma veya aileye bağlı birlikte kazanım gibi sayılan durumlarda altı ay içinde Kore vatandaşlığını koruma bildirimi için ayrı hüküm vardır. Bu istisna, kişinin olağan başvurusuyla kendi iradesiyle vatandaşlık edinmesine aynen uygulanamaz. Kazanımın yabancı kanundaki hukuki sebebi dosyadan anlaşılmalıdır.
Kayıp gerçekleşmişse m.16 uyarınca bunun bildirilmesi gerekir. Bildirim tarihi ile kaybın doğduğu tarih aynı olmak zorunda değildir. Kaybedilmiş Kore vatandaşlığını Türkiye’de “çifte vatandaş” açıklamasıyla kaydettirmek, yabancı hukuktaki statüyü yeniden yaratmaz.
Beş yıllık olağan yol ile Koreli eş için iki alternatif
Madde 5 olağan başvuruda en az beş yıllık kesintisiz yerleşim, daimi ikamet niteliği, Kore Medeni Kanunu’na göre erginlik, iyi hâl, kişinin kendisi veya birlikte yaşadığı aile üzerinden geçim, Korece ve toplumsal geleneklere ilişkin temel bilgi ile kamu güvenliği koşullarını birlikte arar. Hi Korea’nın olağan vatandaşlık açıklaması da beş yıl ile daimi ikameti ayrı şartlar olarak gösterir.
Madde 6/2-1, Kore vatandaşıyla evliyken ülkede en az iki yıllık kesintisiz yerleşimi; ikinci bent, evlilikten itibaren üç yıl geçmiş olması ve evlilik sürerken Kore’de en az bir yıl yerleşimi esas alır. Bu özel başvuruda m.5’in beş yıl ve daimi ikamet şartları uygulanmaz. Buna karşılık erginlik, iyi hâl, geçim, dil ve temel bilgi ile güvenlik koşulları devam eder. Nikâh, dil bilgisinin yerine geçmez.
Evliliğin başvurucuya yüklenemeyen sebeple sürdürülememesi veya küçük çocuğun bakımı hallerinde m.6/2-3 ve 4, ilgili ikamet süresinin tamamlanmasını ve Bakanın uygun değerlendirmesini arar. Ölüm ya da boşanma tek başına süreleri ve diğer koşulları kaldırmaz. Bu dosyanın vatandaşlığa kabulü ile m.10’daki Türk vatandaşlığını koruma taahhüdü ayrı incelenmelidir.
Koreli eski ebeveyn, iki kuşak Kore doğumu veya ergin yaşta evlat edinilme gibi bağlantılar için m.6/1’de üç yıllık ayrı kolaylaştırılmış yol vardır. Madde 7’deki özel kazanım ise m.6 ile aynı kişi grubunu kapsamaz. “Kore kökeni” ifadesi, hangi ebeveynlik veya doğum şartının mevcut olduğunu açıklamadan kullanılmamalıdır.
İzin kararı ile vatandaşlığın kazanıldığı gün aynı aşama değildir
Madde 4/3, vatandaşlığa kabul izninden sonra vatandaşlık yemini edilmesini ve vatandaşlık belgesinin verilmesini kazanım anına bağlar. Yaş veya sağlık nedeniyle yeminin anlamının kavranamadığı ya da ifade edilemediği hallerde Bakanın yemin muafiyeti yetkisi saklıdır. Sadece başvurunun uygun bulunduğunu bildiren yazıdan hareketle m.10’daki bir yıl başlatılmamalıdır.
Madde 9’daki eski vatandaşın yeniden kazanımında da yemin ve yeniden kazanım belgesi ayrı düzenlenmiştir. Askerlikten kaçınmak amacıyla önceki vatandaşlığını kaybeden veya terk eden kişiye ilişkin ret hükmü m.9/2’de bulunur. Madde 8, ebeveynle birlikte başvuran küçük çocuğun eş zamanlı kazanımını düzenler; yalnız ebeveyn başvuru formunun verilmesi çocuğun dosyaya dahil olduğunu göstermez.
Doğumla iki vatandaşlık: 22 yaşından önce ne yapılır?
Madde 2, doğum sırasında annesi veya babası Kore vatandaşı olan çocuğun doğumla vatandaşlığını düzenler. Türk ebeveyne bağlı Türk vatandaşlığı ise 5901 sayılı Kanun m.7 kapsamında ayrıca belirlenir. İki yabancı ebeveynin Kore’de doğan çocuğu için genel bir doğum yeri vatandaşlığı yoktur; ebeveynlerin bilinmemesi veya vatansız olması hakkında özel hüküm vardır.
Madde 12/1’e göre 20 yaşını doldurmadan çok vatandaş olan kişi 22 yaşını doldurmadan; 20 yaşından sonra çok vatandaş olan kişi iki yıl içinde seçim işlemini yapar. Madde 10/2 uyarınca yabancı vatandaşlığı kullanmama taahhüdünü vermiş kişiler için kanunda istisna bulunur. Seçim süresi ile pasaportun geçerlilik süresi aynı değildir.
Madde 13/1, süresindeki Kore vatandaşlığını seçme işleminin yabancı vatandaşlıktan çıkışla veya Kore içinde yabancı vatandaşlığı kullanmama taahhüdüyle yapılmasını düzenler. Bu nedenle “seçim” kelimesi her durumda iki pasaporttan birinin mutlaka kaybedilmesi anlamına gelmez. Ancak annenin çocuğa yabancı vatandaşlık kazandırmak amacıyla yurt dışında bulunduğu kabul edilen doğumlar için m.13/3 farklıdır: yabancı vatandaşlıktan çıkış aranır. Bütün yurt dışı doğumları bu istisnaya sokmak da doğru değildir.
Erkek çocukta 31 Mart ve geç başvuru izni
Madde 12/2 ile Askerlik Hizmeti Kanunu m.8 bağlantısı, erkek çok vatandaşın askerlik hazırlık statüsüne alındığı yılın ilk üç ayını esas alır. Uygulamadaki temel tarih 18 yaşının doldurulduğu yılın 31 Mart günüdür. Kore vatandaşlığından çıkışı seçen kişi, yabancı ülkede yerleşim şartıyla dış temsilcilik üzerinden m.14 bildirimini yapar. Kore vatandaşlığını koruma seçimi ile bu çıkış işlemi birbirine karıştırılmamalıdır.
Süre geçirilmişse yalnız “askerlik bitene kadar hiçbir yol yok” demek eksiktir. Madde 14-2, yurt dışında doğup sürekli orada yaşayan veya altı yaşından önce yurt dışına taşınıp yaşam merkezini orada koruyan kişi için, süreyi kaçırmada haklı neden bulunması halinde özel çıkış izni başvurusu tanır. Geçici doğum amaçlı yurt dışı kalışa ilişkin istisna saklıdır.
Resmî hukuk bilgilendirmesi, bu özel izin için doğum ve ikamet geçmişi, Kore’de kalışlar, yalnız vatandaşlara tanınan hakların kullanımı, yabancı ülkedeki meslek seçimine etkisi ve askerlik yükümlülüğünde eşitlik değerlendirmesini açıklar. Bu bir otomatik af değildir; kayıp, Bakanın izniyle gerçekleşir. Türkiye bakımından ayrı yükümlülükler çifte vatandaşlık ve askerlik rehberinde ele alınmaktadır.
Taahhüdün ihlali ile bildirimsiz vatandaşlık kaybı farklıdır
Madde 11-2, Kore mevzuatının uygulanmasında çok vatandaş kişinin yalnız Kore vatandaşı olarak işlem görmesini düzenler. Yabancı vatandaşlığı kullanmama taahhüdünün açık ihlalinde ise doğru yaptırım dayanağı m.14-3/2’dir: Bakan altı ay içinde vatandaşlık seçimi emri verebilir. Bu emir sonrasında Kore vatandaşlığı seçilecekse yabancı vatandaşlıktan çıkış gerekir; emre uyulmazsa sürenin sonunda Kore vatandaşlığı kaybedilir.
Türk vatandaşlığı korunarak Kore vatandaşlığı kazanılmışsa, 5901 sayılı Kanun m.44 çerçevesinde Türk nüfusuna bildirim yapılır. Çıkış zorunlu olan dosyada ise Türk vatandaşlığından izinle çıkma işlemleri uygulanır. Aynı kişi için bu iki sonuç, vatandaşlıkların hukuken devam edip etmediği görülmeden birlikte varsayılamaz.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
