Gürültü Şikâyeti 2026: Komşu, Belediye ve TCK 183
Gürültü Şikâyeti Nasıl Yapılır? TCK 183 ve Komşu Gürültüsü
Suçun açık tanımı: TCK 183 yalnız yüksek ses çıkarmayı değil, ilgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı biçimde ve başka kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli gürültüye kasten neden olmayı arar. Ölçülen desibel, süre, frekans, ortam standardı ve sağlık bakımından elverişlilik birlikte incelenir. Kabahatler Kanunu veya idari gürültü yaptırımı ceza suçundan daha düşük eşikte uygulanabilir.

Gürültüye Neden Olma Suçu: tanım ve kesin suç sınırı
İlgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı ve başka bir kişinin sağlığını bozacak nitelikte gürültü yaratmayı açıklar.
TCK 183 yalnız yüksek ses çıkarmayı değil, ilgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı biçimde ve başka kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli gürültüye kasten neden olmayı arar. Ölçülen desibel, süre, frekans, ortam standardı ve sağlık bakımından elverişlilik birlikte incelenir. Kabahatler Kanunu veya idari gürültü yaptırımı ceza suçundan daha düşük eşikte uygulanabilir.
Bu yazıya özgü üç kanuni inceleme
- 1. unsur: Mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık
- 2. unsur: Başka kişinin sağlığını bozma elverişliliği
- 3. unsur: Kasten gürültü oluşturma
Suçun oluştuğu somut örnek
İşletme, defalarca uyarılmasına rağmen gece sürekli ve standart üstü ses sistemi çalıştırır; uzman raporu bu gürültünün çevredeki kişilerin sağlığını bozmaya elverişli olduğunu saptarsa TCK 183 incelenir.
Bu suçun oluşmadığı veya başka maddeden ayrıldığı örnek
Tek seferlik kısa bir ev sesi rahatsızlık yaratmış olsa da mevzuata aykırılık ve sağlığı bozma elverişliliği kanıtlanmıyorsa ceza suçu kurulmaz; idari veya komşuluk hukuku ayrı olabilir.
Gürültüye Neden Olma Suçu için kanun metni, unsurlar ve değerlendirme şeması
Madde 183- (1) İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olan kişi, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Net anlamı: Mevzuattaki yükümlülüklere aykırı ve başkasının sağlığına zarar vermeye elverişli gürültü iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir.
Birlikte okunacak hükümler
- 5237/183: Mevzuattaki yükümlülüklere aykırı ve başkasının sağlığına zarar vermeye elverişli gürültü iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir.
Hukuki değerlendirme şeması
Gürültü Şikâyeti Nereye ve Nasıl Yapılır?
“Gürültü şikâyeti” tek bir başvuru türü değildir. Doğru merci, sesin kaynağına ve istenen hukuki sonuca göre belirlenir. O anda süren gece gürültüsünün durdurulması, işletmenin çevresel gürültü sınırlarına uyup uymadığının ölçülmesi, apartman düzeninin korunması, kira sözleşmesinin sona erdirilmesi ve bir ceza soruşturması başlatılması birbirinden farklı işlemlerdir. Aynı olay birden fazla hukuki yolu gündeme getirebilir; fakat her yolun unsuru ve delili ayrıdır.
1. Gürültü devam ederken olay kaydı oluşturun
Polis veya jandarma müdahalesi gerektiren güncel olayda 112’ye; açık adres, daire veya işletme bilgisi, sesin türü, başlama saati ve devam edip etmediği bildirilir. Amaç yalnız telefonla şikâyet etmek değil, müdahale saatini ve olayın tekrarını resmî kayda bağlamaktır. Kolluk tutanağı TCK 183’ün bütün unsurlarını tek başına kanıtlamaz; buna karşılık sesin kaynağını, zamanı, sürekliliği ve uyarıya rağmen devam edip etmediğini gösterebilir.
2. Sürekli işletme veya apartman gürültüsünü yazılı bildirin
Belediyeye yapılacak başvuruda yalnız “çok ses var” denilmemelidir. İşletmenin adı ve adresi, gürültünün kaynağı, tekrar günleri, başlangıç-bitiş saatleri ve konut içindeki etkisi yazılmalıdır. Başvuru numarası saklanmalı; yetkili birimden mahallinde denetim, gerekiyorsa mevzuata uygun ölçüm ve düzenlenen tutanağın bildirilmesi istenmelidir. Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği kapsamındaki yetki, gürültü kaynağına ve idari yetki devrine göre değişebilir. Başvuru yanlış birime ulaşırsa dilekçenin görevli idareye gönderilmesi açıkça talep edilmelidir.
3. Apartman yönetimine yazılı ihtar verin
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.18 uyarınca kat malikleri; bağımsız bölümleri, eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak, birbirini rahatsız etmemek, diğer maliklerin haklarını çiğnememek ve yönetim planına uymakla yükümlüdür. Bu yükümlülük kiracıları ve bağımsız bölümden sürekli yararlananları da bağlar. Yöneticiye verilecek yazıda tarih-saat çizelgesi, önceki uyarılar ve mümkünse komşu tanıkları gösterilmeli; yönetim planındaki ilgili hükmün uygulanması ve kararın tutanağa geçirilmesi istenmelidir.
4. Savcılık veya kolluk başvurusunda TCK 183 unsurunu somutlaştırın
TCK 183 bakımından sırf rahatsızlık yeterli değildir. Başvuruda hangi kanuni veya idari gürültü yükümlülüğünün ihlal edildiği, sesin neden başka kişinin sağlığına zarar vermeye elverişli olduğu ve failin davranışının kasıtlı olduğuna ilişkin olgular gösterilmelidir. Sürekli yüksek ses sistemi, resmî uyarıya rağmen devam, mevzuata uygun ölçüm raporu, işyeri ruhsat ve denetim kayıtları, tanıklar ve tıbbi değerlendirmeler bu incelemede önem taşır. Suç şikâyete bağlı değildir; savcılık şartları görürse resen soruşturur.
5. Komşuluk hukukunda önleme ve zarar giderimi talebini ayırın
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.737, taşınmaz kullanılırken komşuları olumsuz etkileyecek taşkınlıktan kaçınma borcu getirir; özellikle yerel âdete göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan gürültü ve sarsıntı yasaktır. Gürültünün durdurulması, eski hâle getirme, tehlikenin giderilmesi veya şartları oluşmuşsa zararın tazmini talepleri somut olaya göre kurulabilir. Ceza soruşturmasında mahkûmiyet çıkmaması, komşuluk hukukundaki daha farklı ölçütlere dayanan bütün taleplerin kendiliğinden reddedileceği anlamına gelmez.
| Olay | İlk başvuru | Hukuki dayanak ve amaç |
|---|---|---|
| O anda devam eden yüksek ses | 112/kolluk | Olayın durdurulması ve resmî tutanak |
| Tekrarlayan işletme, eğlence yeri veya tesis gürültüsü | Belediye zabıta/çevre birimi veya kaynak bakımından yetkili idare | Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği kapsamında denetim ve ölçüm |
| Komşu daire veya ortak alan gürültüsü | Apartman yönetimi ve gerektiğinde sulh hukuk yolu | KMK 18, yönetim planı ve TMK 737 uyarınca rahatsızlığın önlenmesi |
| Sağlığa zarar vermeye elverişli, yükümlülüğe aykırı kasıtlı gürültü | Cumhuriyet başsavcılığı veya kolluk | TCK 183 kapsamında ceza soruşturması |
| Kiracının komşulara saygı borcunu ağır veya sürekli ihlali | Kiraya verenin kanuna uygun yazılı bildirimi | TBK 316’daki özen ve komşulara saygı borcu; fesih şartlarının değerlendirilmesi |
Gürültü şikâyeti dilekçesinde bulunması gerekenler
- Şikâyet edilen adres, bağımsız bölüm veya işletmenin açık tanımı.
- Her olayın tarihi, başlangıç ve bitiş saati ile sesin türü.
- Gürültünün hangi odada ve nasıl hissedildiği; uyku, çalışma veya sağlık üzerindeki somut etkisi.
- Önceki 112, belediye, yönetim veya CİMER başvuru numaraları ve verilen cevaplar.
- Tanıkların adı ve hangi olayı gördükleri veya duydukları.
- Varsa yetkili ölçüm tutanağı, kolluk tutanağı, işyeri denetim kaydı ve sağlık belgesi.
- Talep: denetim, ölçüm, tutanak, gürültünün önlenmesi, idari işlem veya ceza soruşturması seçeneklerinden hangisinin istendiği.
TCK 183, Kabahatler Kanunu 36 ve Komşuluk Hukuku Arasındaki Fark
5237 sayılı TCK m.183, daha yüksek bir ceza hukuku eşiği kurar: gürültü ilgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı olmalı ve başka kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli biçimde meydana getirilmelidir. Hüküm iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür. Bu suç şikâyete bağlı olmadığı için TCK m.73’teki altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz; ancak gecikme delilin kaybolmasına yol açabilir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.36, başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye neden olmayı idari yaptırıma bağlar. Madde, bu fiil ayrıca suç oluşturmuyorsa uygulanır. İdari para cezasına kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir. Yıllık tutarlar yeniden değerleme nedeniyle değiştiğinden, olay tarihindeki resmî tarife kontrol edilmeden sabit rakam kullanılmamalıdır.
KMK m.18 ve TMK m.737 ise ceza vermekten çok kat mülkiyeti ve komşuluk ilişkisindeki rahatsızlığın önlenmesine yöneliktir. Kiracı bakımından TBK m.316 ayrıca önemlidir: kiracı kiralananı özenle kullanmak ve aynı taşınmazda oturanlarla komşulara gerekli saygıyı göstermek zorundadır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında ihlalin giderilmesi için kural olarak en az otuz günlük yazılı süre verilir; kasıtlı ağır zarar, sürenin yararsız kalacağının anlaşılması veya devamın kiraya veren ya da komşular için çekilmez olması hâllerinde kanundaki şartlarla yazılı fesih gündeme gelebilir.
| Dayanak | Aranan eşik | Temel sonuç |
|---|---|---|
| TCK 183 | Yükümlülüğe aykırı ve sağlığa zarar vermeye elverişli kasıtlı gürültü | İki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| Kabahatler Kanunu 36 | Başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak gürültü; fiilin ayrıca suç oluşturmaması | İdari para cezası; karar kolluk veya belediye zabıtasınca verilir |
| KMK 18 | Kat maliklerini rahatsız etme veya yönetim planına aykırılık | Yönetim ve kat mülkiyeti hukukundaki önleme yolları |
| TMK 737 | Yerel âdete göre hoş görülebilecek dereceyi aşan gürültü veya sarsıntı | Taşkın etkinin önlenmesi ve şartları varsa diğer özel hukuk talepleri |
| TBK 316 | Kiracının özen ve komşulara saygı borcuna aykırılığı | Yazılı ihtar ve kanuni şartları oluşursa fesih |
Gürültüye Neden Olma Suçu: ceza, şikâyet, uzlaştırma ve özel sonuç
| Konu | Net cevap | Kanuni açıklama |
|---|---|---|
| Ceza | Gürültüye neden olma | Mevzuattaki yükümlülüklere aykırı ve başkasının sağlığına zarar vermeye elverişli gürültü iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir. |
| Şikâyet | Hayır | Suç savcılık tarafından resen soruşturulur. |
| Uzlaştırma | Hayır | Suç CMK 253 kapsamındaki uzlaştırma suçlarından değildir. |
| Etkin pişmanlık / özel sonuç | Yok | Bu suç için TCK’da özel etkin pişmanlık hükmü yoktur. |
Gürültüye Neden Olma Suçu için konuya özgü deliller ve yapılacak işlemler
Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm, ölçüm yeri ve saati, arka plan gürültüsü, faaliyet ruhsatı, tekrar çizelgesi, hekim değerlendirmesi, tanık ve ses kaydının aslı korunur. Ölçümü yapan uzmanın yetkinliği raporda belirtilir.
| İncelenecek kayıt | Bağlı olduğu kanuni unsur |
|---|---|
| Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm | mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık |
| ölçüm yeri | başka kişinin sağlığını bozma elverişliliği |
| saati | kasten gürültü oluşturma |
Başvuru veya savunma sırası
- 1. adım: Mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık: Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin.
- 2. adım: Başka kişinin sağlığını bozma elverişliliği: ölçüm yeri kaydının aslını koruyup mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık ile zaman bağını kurun.
- 3. adım: Kasten gürültü oluşturma: saati içeriğini başka kişinin sağlığını bozma elverişliliği yönünden lehe ve aleyhe birlikte okuyun.
Bu dosyada özellikle kaçınılacak hatalar
- Telefon uygulaması ölçümünü kalibre cihaz raporu sanmak
- Sağlığa zarar elverişliliğini açıklamamak
- İdari kabahat ile TCK 183’ü aynı eşikte değerlendirmek
Gürültüye Neden Olma Suçunda Uygulama ve Dosya Stratejisi
TCK 183 yönünden rahatsız edici her ses ceza suçu oluşturmaz. Gürültünün ilgili mevzuattaki yükümlülüklere aykırı olması, kasten meydana getirilmesi ve başka bir kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli nitelik taşıması gerekir. Komşuluk gürültüsü, işyeri veya eğlence faaliyeti, inşaat ve endüstriyel kaynaklar bakımından uygulanacak ölçüm standardı ile izin koşulları farklı olabilir. Tek seferlik kısa bir ses ile süreklilik gösteren, yüksek düzeyli ve sağlık riski yaratan kaynak aynı eşikte değerlendirilmez. İdari kabahat ve özel hukuk uyuşmazlığı ceza soruşturmasından ayrıca ele alınır.
Ölçümün kalibre edilmiş cihazla, yetkin personel tarafından, doğru noktada ve uygun zaman aralığında yapılması önemlidir. Rapor; cihaz bilgisi, kalibrasyon tarihi, arka plan gürültüsü, meteorolojik koşul, ölçüm süresi ve standart sınır değerini içermelidir. Telefon uygulaması veya kesilmiş ses kaydı, tek başına bilimsel ölçüm yerine geçmez; ancak kaynağın zamanı ve sürekliliği için destekleyici olabilir. Başvuruda tekrar çizelgesi, belediye tutanakları, ruhsat, tanık ve sağlık değerlendirmeleri sunulur. Savunmada sesin kaynağı, ölçüm hatası, izin şartları, alınan yalıtım tedbirleri ve failin kastı somut kayıtlarla açıklanır.
Türkiye Geneli Uygulama
Gürültü ölçümü ve işyeri kayıtları olayın gerçekleştiği yerde toplanır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, dosya kabulü ve vekâlet koşulları oluştuğunda Türkiye’nin herhangi bir il veya ilçesindeki TCK 183 süreçlerinde hukuki yardım sunabilir. Ölçüm ve sağlık elverişliliği dosyaya göre incelenir; sonuç taahhüt edilmez.
Mersin Uygulaması
Mersin’de konut, işyeri, eğlence alanı, sanayi veya inşaat kaynaklı olaylarda belediye ve çevre birimi kayıtları önem taşır. Ölçüm raporu, tutanak, ruhsat veya ses kaydı bulunan kişiler Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilir. Başvuru veya savunma kapsamı somut dosya incelendikten sonra belirlenir.
Gürültü Şikâyeti Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gürültü şikâyeti nereye yapılır?
Devam eden olay için 112/kolluk; sürekli işletme veya apartman gürültüsü için kaynağa göre belediye zabıta ya da çevre birimi; TCK 183 şartları varsa savcılık veya kolluk; komşuluk uyuşmazlığında yönetim ve hukuk mahkemesi yolları gündeme gelir.
Komşunun gürültüsü için 112 aranır mı?
O anda devam eden ve kolluk müdahalesi gerektiren yüksek ses 112’ye bildirilebilir. Açık adres, ses kaynağı ve başlama saati verilmelidir. Sürekli sorun için yazılı belediye ve apartman yönetimi başvurusu da yapılmalıdır.
Her yüksek ses TCK 183 suçunu oluşturur mu?
Hayır. TCK 183 için gürültünün ilgili yükümlülüklere aykırı ve başka kişinin sağlığına zarar vermeye elverişli olması gerekir. Gündelik rahatsızlık Kabahatler Kanunu veya komşuluk hukuku kapsamında kalabilir.
TCK 183 cezası nedir?
TCK 183 uyarınca iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Hükümde iki yaptırım seçenekli düzenlenmiştir.
Gürültüye neden olma suçu şikâyete bağlı mı?
Hayır. TCK 183 şikâyete bağlı değildir ve savcılık şartları gördüğünde resen soruşturur. Altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz; delillerin korunması için gecikmeden başvurulmalıdır.
Kabahatler Kanunu 36 ne zaman uygulanır?
Fiil ayrıca suç oluşturmuyorsa, başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak gürültü Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında idari para cezasına konu olabilir. Kararı kolluk veya belediye zabıta görevlileri verir.
Telefonla desibel ölçümü yeterli delil mi?
Tek başına mevzuata uygun yetkili ölçüm raporu değildir. Orijinal ses/video kaydı ve tarih-saat çizelgesiyle birlikte yardımcı bilgi olabilir; resmî ölçüm yetkili usulle yapılmalıdır.
Apartman yönetimi gürültüye karşı ne yapabilir?
Yönetim planı ve KMK 18 uygulanır. Şikâyet yazılı kayda alınmalı, olay çizelgesi ve deliller eklenmeli; yönetim karar ve ihtar süreçlerini usulüne uygun yürütmelidir.
Gürültü yapan kiracı tahliye edilebilir mi?
TBK 316’daki özen ve komşulara saygı borcunun ihlali kanundaki yazılı ihtar ve fesih şartlarını doğurabilir. Konut ve çatılı işyerinde kural olarak en az otuz günlük giderim süresi verilir; kanundaki ağır hâllerde yazılı fesih mümkündür.
Gürültü şikâyeti için hangi deliller saklanmalıdır?
112 ve belediye başvuru numaraları, kolluk/denetim tutanakları, özgün ses-video dosyaları, tarih-saat çizelgesi, tanıklar, yönetim yazışmaları, yetkili ölçüm raporu ve varsa sağlık belgeleri saklanmalıdır.
Somut dosya incelemesi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu · İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
+90 552 224 43 66E-postaİletişimBilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Somut dosyada uygulanacak hüküm; olay tarihi, belge, taraf sıfatı ve usul aşaması birlikte incelenerek belirlenir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
Resmî Kaynaklar
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
