Ceza Hukuku • TCK 183 • Güncel 2026
Gürültüye Neden Olma Suçu: TCK 183
Özet
Suçun açık tanımı: TCK 183 yalnız yüksek ses çıkarmayı değil, ilgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı biçimde ve başka kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli gürültüye kasten neden olmayı arar. Ölçülen desibel, süre, frekans, ortam standardı ve sağlık bakımından elverişlilik birlikte incelenir. Kabahatler Kanunu veya idari gürültü yaptırımı ceza suçundan daha düşük eşikte uygulanabilir.
Gürültüye Neden Olma Suçu: TCK 183
Suçun açık tanımı: TCK 183 yalnız yüksek ses çıkarmayı değil, ilgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı biçimde ve başka kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli gürültüye kasten neden olmayı arar. Ölçülen desibel, süre, frekans, ortam standardı ve sağlık bakımından elverişlilik birlikte incelenir. Kabahatler Kanunu veya idari gürültü yaptırımı ceza suçundan daha düşük eşikte uygulanabilir.
Gürültüye Neden Olma Suçu: tanım ve kesin suç sınırı
İlgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı ve başka bir kişinin sağlığını bozacak nitelikte gürültü yaratmayı açıklar.
TCK 183 yalnız yüksek ses çıkarmayı değil, ilgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı biçimde ve başka kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli gürültüye kasten neden olmayı arar. Ölçülen desibel, süre, frekans, ortam standardı ve sağlık bakımından elverişlilik birlikte incelenir. Kabahatler Kanunu veya idari gürültü yaptırımı ceza suçundan daha düşük eşikte uygulanabilir.
Bu yazıya özgü üç kanuni inceleme
- 1. unsur: Mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık
- 2. unsur: Başka kişinin sağlığını bozma elverişliliği
- 3. unsur: Kasten gürültü oluşturma
Suçun oluştuğu somut örnek
İşletme, defalarca uyarılmasına rağmen gece sürekli ve standart üstü ses sistemi çalıştırır; uzman raporu bu gürültünün çevredeki kişilerin sağlığını bozmaya elverişli olduğunu saptarsa TCK 183 incelenir.
Bu suçun oluşmadığı veya başka maddeden ayrıldığı örnek
Tek seferlik kısa bir ev sesi rahatsızlık yaratmış olsa da mevzuata aykırılık ve sağlığı bozma elverişliliği kanıtlanmıyorsa ceza suçu kurulmaz; idari veya komşuluk hukuku ayrı olabilir.
Gürültüye Neden Olma Suçu için kanun metni, unsurlar ve değerlendirme şeması
Madde 183- (1) İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olan kişi, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Net anlamı: Mevzuattaki yükümlülüklere aykırı ve başkasının sağlığına zarar vermeye elverişli gürültü iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir.
Birlikte okunacak hükümler
- 5237/183: Mevzuattaki yükümlülüklere aykırı ve başkasının sağlığına zarar vermeye elverişli gürültü iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir.
Hukuki değerlendirme şeması
Gürültüye Neden Olma Suçu: ceza, şikâyet, uzlaştırma ve özel sonuç
| Konu | Net cevap | Kanuni açıklama |
|---|---|---|
| Ceza | Gürültüye neden olma | Mevzuattaki yükümlülüklere aykırı ve başkasının sağlığına zarar vermeye elverişli gürültü iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir. |
| Şikâyet | Hayır | Suç savcılık tarafından resen soruşturulur. |
| Uzlaştırma | Hayır | Suç CMK 253 kapsamındaki uzlaştırma suçlarından değildir. |
| Etkin pişmanlık / özel sonuç | Yok | Bu suç için TCK’da özel etkin pişmanlık hükmü yoktur. |
Gürültüye Neden Olma Suçu için konuya özgü deliller ve yapılacak işlemler
Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm, ölçüm yeri ve saati, arka plan gürültüsü, faaliyet ruhsatı, tekrar çizelgesi, hekim değerlendirmesi, tanık ve ses kaydının aslı korunur. Ölçümü yapan uzmanın yetkinliği raporda belirtilir.
| İncelenecek kayıt | Bağlı olduğu kanuni unsur |
|---|---|
| Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm | mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık |
| ölçüm yeri | başka kişinin sağlığını bozma elverişliliği |
| saati | kasten gürültü oluşturma |
Başvuru veya savunma sırası
- 1. adım: Mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık: Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin.
- 2. adım: Başka kişinin sağlığını bozma elverişliliği: ölçüm yeri kaydının aslını koruyup mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık ile zaman bağını kurun.
- 3. adım: Kasten gürültü oluşturma: saati içeriğini başka kişinin sağlığını bozma elverişliliği yönünden lehe ve aleyhe birlikte okuyun.
Bu dosyada özellikle kaçınılacak hatalar
- Telefon uygulaması ölçümünü kalibre cihaz raporu sanmak
- Sağlığa zarar elverişliliğini açıklamamak
- İdari kabahat ile TCK 183’ü aynı eşikte değerlendirmek
Gürültüye Neden Olma Suçunda Uygulama ve Dosya Stratejisi
TCK 183 yönünden rahatsız edici her ses ceza suçu oluşturmaz. Gürültünün ilgili mevzuattaki yükümlülüklere aykırı olması, kasten meydana getirilmesi ve başka bir kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli nitelik taşıması gerekir. Komşuluk gürültüsü, işyeri veya eğlence faaliyeti, inşaat ve endüstriyel kaynaklar bakımından uygulanacak ölçüm standardı ile izin koşulları farklı olabilir. Tek seferlik kısa bir ses ile süreklilik gösteren, yüksek düzeyli ve sağlık riski yaratan kaynak aynı eşikte değerlendirilmez. İdari kabahat ve özel hukuk uyuşmazlığı ceza soruşturmasından ayrıca ele alınır.
Ölçümün kalibre edilmiş cihazla, yetkin personel tarafından, doğru noktada ve uygun zaman aralığında yapılması önemlidir. Rapor; cihaz bilgisi, kalibrasyon tarihi, arka plan gürültüsü, meteorolojik koşul, ölçüm süresi ve standart sınır değerini içermelidir. Telefon uygulaması veya kesilmiş ses kaydı, tek başına bilimsel ölçüm yerine geçmez; ancak kaynağın zamanı ve sürekliliği için destekleyici olabilir. Başvuruda tekrar çizelgesi, belediye tutanakları, ruhsat, tanık ve sağlık değerlendirmeleri sunulur. Savunmada sesin kaynağı, ölçüm hatası, izin şartları, alınan yalıtım tedbirleri ve failin kastı somut kayıtlarla açıklanır.
Gürültüye Neden Olma Suçu: TCK 183 Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gürültüye Neden Olma Suçu nedir?
İlgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı ve başka bir kişinin sağlığını bozacak nitelikte gürültü yaratmayı açıklar. Mevzuattaki yükümlülüklere aykırı ve başkasının sağlığına zarar vermeye elverişli gürültü iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir.
Gürültüye Neden Olma Suçu için kanuni yaptırım nedir?
Mevzuattaki yükümlülüklere aykırı ve başkasının sağlığına zarar vermeye elverişli gürültü iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir.
Gürültüye Neden Olma Suçu şikâyete bağlı mıdır?
Hayır. Suç savcılık tarafından resen soruşturulur.
Gürültüye Neden Olma Suçu uzlaştırma kapsamında mıdır?
Hayır. Suç CMK 253 kapsamındaki uzlaştırma suçlarından değildir.
Gürültüye Neden Olma Suçu için etkin pişmanlık veya özel sonuç var mıdır?
Yok. Bu suç için TCK’da özel etkin pişmanlık hükmü yoktur.
Gürültüye Neden Olma Suçu hangi maddelerde düzenlenir?
5237/183 hükümleri birlikte incelenir. Ana yaptırım ve suç tanımı 5237/183 hükmündedir.
Gürültüye Neden Olma Suçu oluşurken hangi unsurlar aranır?
mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık, başka kişinin sağlığını bozma elverişliliği, kasten gürültü oluşturma birlikte incelenir; kanunun zorunlu tuttuğu unsur eksikse bu suçtan mahkûmiyet kurulmaz.
mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık ile gürültüye neden olma hükmündeki kanuni fiil arasındaki bağ ayrımı neden önemlidir?
mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık ile gürültüye neden olma hükmündeki kanuni fiil arasındaki bağ sınırı, gürültüye neden olma hükmünün uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Olaydaki hareket bu ayrımın hangi tarafında kaldığı gösterilerek anlatılır.
Gürültüye Neden Olma Suçu hangi kayıtlarla araştırılır?
Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm, ölçüm yeri, saati birlikte korunur ve her kaydın hangi unsuru açıkladığı belirtilir.
Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm tek başına yeterli midir?
Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm dosyadaki diğer kayıtlarla birlikte incelenir; kaynağı, zamanı ve kişiyle bağlantısı doğrulanmadan kesin sonuç kurulmaz.
Mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık: Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin işlemi dosyada neden önemlidir?
Mevzuattaki gürültü yükümlülüğüne aykırılık: Kalibre edilmiş cihazla standartlara uygun ölçüm üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin işlemi, gürültüye neden olma iddiasının tarih ve içerik bakımından denetlenebilmesini sağlar.
gündelik rahatsızlık ile sağlığa zarar vermeye elverişli gürültü ayrımı hangi sonucu değiştirir?
gündelik rahatsızlık ile sağlığa zarar vermeye elverişli gürültü ayrımı temel fiilin 5237/183 kapsamında kalıp kalmadığını değiştirir; maddi olgu ve ilgili kayıt birlikte okunur.
Resmî Kaynaklar
Hukuki Değerlendirme ve İletişim
Belgeler, süreler, görev ve yetki kuralları somut olayın özellikleriyle birlikte incelenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuİhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
