Hacizden Sonra Satış İsteme Süresi Kaç Yıldır? İİK m.106 Bir Yıl
Kısa ve net cevap: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.106’ya göre alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacakları bakımından da aynı bir yıllık süre uygulanır. Satış istemek yalnız dilekçe vermekten ibaret değildir; kanunun güncel sisteminde satış talebiyle birlikte gerekli kıymet takdiri ve satış giderlerinin peşin yatırılması gerekir. Gerekli giderlerin hiç yatırılmaması veya verilen tamamlama süresinde eksikliğin giderilmemesi satış talebinin yapılmamış sayılmasına ve sonuçta haczin düşmesine yol açabilir.
İİK m.106 ne düzenler?
Haciz, alacaklıya borçlunun malını hemen mülkiyetine geçirmez. Hacizden sonra alacağın paraya çevrilmesi için satış aşamasına geçilmesi gerekir. İİK m.106, haczedilen malın satışının hangi süre içinde isteneceğini ve satış isteminin mali koşullarını düzenler.
Kanunun güncel resmî metnine Mevzuat Bilgi Sistemi – 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu üzerinden ulaşılabilir. Güncel sistemde temel süre hacizden itibaren bir yıldır. Eski mevzuattaki taşınır-taşınmaz bakımından farklı satış isteme süreleriyle güncel m.106 karıştırılmamalıdır.
Satış süresinin amacı, hacizlerin süresiz biçimde borçlunun malvarlığı üzerinde kalmasını önlemektir. Alacaklı haciz koydurduktan sonra dosyayı yıllarca hareketsiz bırakamaz; kanunun öngördüğü süre içinde satış aşamasına geçmelidir.
Bir yıllık satış isteme süresi ne zaman başlar?
Süre haciz tarihinden itibaren başlar. Takip talebi tarihi, ödeme emrinin tebliği, takibin kesinleşmesi veya kıymet takdiri tarihi satış isteme süresinin başlangıcı değildir. Hangi mal bakımından hangi tarihte haciz konulduğu icra dosyasındaki haciz tutanağı, tapu kaydı, araç kaydı veya elektronik haciz kayıtlarından belirlenmelidir.
Bir dosyada farklı mallar farklı tarihlerde haczedilmiş olabilir. Bu durumda satış isteme süresi her haciz bakımından kendi tarihine göre izlenir. Örneğin araç 10 Ocak’ta, taşınmaz 3 Mart’ta haczedilmişse iki mal için bir yıllık son gün aynı değildir.
Haczin yenilenmesi, aynı mal üzerine yeni haciz konulması veya haciz sırasının değişmesi gibi durumlarda hangi haczin satış yetkisi bakımından esas alınacağı ayrıca incelenmelidir. Yalnız dosyanın son işlem tarihine bakılarak süre hesabı yapılmamalıdır.
Satışı yalnız alacaklı mı isteyebilir?
Hayır. İİK m.106 açıkça alacaklı veya borçlunun haczedilen malın satışını isteyebileceğini düzenler. Borçlu da haciz altında kalan malın belirsiz süreyle değer kaybetmesini önlemek, borcun satış bedeliyle kapatılmasını sağlamak veya daha ağır muhafaza giderlerinden kaçınmak amacıyla satış talebinde bulunabilir.
Alacaklının satış istemesi için takip dosyasında haciz hakkının bulunması gerekir. Haczin sıra ve iştirak durumu, satış bedelinden pay almayı etkiler; fakat satış talebi bakımından icra dosyasındaki sıfat ve haciz kayıtları esas alınır.
Borçlunun satış talebi, borcu kabul ettiği anlamına gelen sınırsız bir maddi hukuk ikrarı olarak yorumlanmamalıdır. Borçlu bir yandan kanuni itiraz ve dava haklarını kullanırken, diğer yandan hacizli malın değer kaybını önlemek için satış sürecini yönetebilir.
Satış istemek için giderlerin peşin yatırılması gerekir mi?
Evet. İİK m.106’nın güncel sisteminde satış talebiyle birlikte kanunun öngördüğü kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması gerekir. Amaç, yalnız sembolik dilekçe verip gider yatırmadan satış süresinin korunmasını önlemektir.
Satış giderleri her mal için aynı değildir. Taşınmaz, araç, makine, kıymetli eşya veya başka mal bakımından ilan, kıymet takdiri, tebligat, muhafaza ve satış organizasyonu giderleri farklı olabilir. Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan tarifedeki tutarlar işlem tarihinde kontrol edilmelidir.
Alacaklı yalnız “satış talep ediyoruz” dilekçesi verip gider avansını tamamlamazsa, kanundaki koşullara göre satış talebinin hukuki sonuç doğurmaması riski vardır. Bu nedenle UYAP’ta satış talebi verildiği kadar gider tahakkukunun ve ödemenin de tamamlandığı doğrulanmalıdır.
Satış gideri eksik yatırılırsa ne olur?
Kanunun güncel düzenlemesi, yatırılması gereken giderin tarifedeki tutarı karşılamaması hâlinde eksikliğin tamamlanması için icra müdürlüğünce süre verilmesini öngörür. Verilen süre içinde eksik gider tamamlanmazsa satış talebi yapılmamış sayılabilir.
Bu sonuç satış süresi bakımından kritiktir. Bir yıllık sürenin son günlerinde satış talebi verilmiş ancak gider eksikliği kanuni sürede tamamlanmamışsa, satış isteminin süreyi koruyup korumadığı doğrudan haczin devamını etkileyebilir.
Bu nedenle satış isteyen taraf yalnız dilekçe tarihini değil, satış gideri ödeme dekontunu, UYAP tahakkukunu ve icra müdürlüğünün olası eksik gider tamamlama ara kararını aynı dosyada saklamalıdır.
Gider avansı sonradan artırılırsa ne yapılır?
Satış hazırlığı sırasında tarife veya somut masraf nedeniyle ek gider ihtiyacı doğabilir. İcra müdürlüğü kanuni usulle ek gider talep etmişse verilen sürede ödeme yapılmalıdır. İlk yatırılan avansın varlığı, sonradan kanunen istenen eksik giderin görmezden gelinebileceği anlamına gelmez.
Özellikle taşınmaz ve araç satışlarında muhafaza, teslim, bilirkişi veya ilan maliyetleri değişebilir. Satış talebinden sonra dosya “talep verildi” diye bırakılmamalı; icra dairesinin sonraki ara kararları düzenli takip edilmelidir.
Motorlu araçların satışında özel kural var mı?
Evet. Sicile kayıtlı motorlu kara araçları bakımından İİK m.106 muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yürütülmesine ve bunlara ilişkin giderlerin kanuni usulde peşin yatırılmasına yönelik özel sistem içerir. Araç haczi yalnız trafik siciline elektronik şerh konulup dosyanın yıllarca bekletilmesi amacıyla kullanılmamalıdır.
Aracın fiilen yakalanması, muhafaza altına alınması, yediemin işlemleri ve kıymet takdiri satış sürecini etkiler. Satış isteyen alacaklı araç bilgilerini, plaka/şasi kayıtlarını ve varsa mevcut yakalama-muhafaza durumunu kontrol etmelidir.
Aracın değeri borca göre çok düşükse satış giderlerinin ekonomik olup olmadığı da değerlendirilmelidir. İcra hukukunda ölçülülük ve hacizde tertip ilkeleri somut dosyada önem taşır.
Süresinde satış istendiği hâlde mal satılamazsa ne olur?
Kanunun güncel sisteminde, bir yıllık süre içinde satışı istenmiş ancak artırma sonucunda satışı gerçekleştirilememiş hacizli mal bakımından satış isteme süresine ilişkin özel uzatma kuralı bulunmaktadır. Bu düzenleme, alacaklının süresinde bütün yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen ilk satış girişiminin sonuçsuz kalması nedeniyle haczini hemen kaybetmesini önlemeyi amaçlar.
Uzatmanın hangi alacaklı bakımından ve hangi tarihten itibaren uygulanacağı icra dosyasındaki satış talebi, artırma sonucu ve kanun metni birlikte incelenerek belirlenmelidir. Her başarısız satışın bütün hacizleri ve bütün alacaklıları otomatik olarak aynı süreyle uzattığı varsayılmamalıdır.
İkinci satış talebi veya yeniden artırma işlemleri yapılacaksa yeni gider ve tarife yükümlülükleri de dosya üzerinden kontrol edilmelidir.
Bir yıl içinde satış istenmezse haciz kalkar mı?
İİK m.110, bir malın satılması kanuni süre içinde istenmez veya satış talebi kanundaki koşullarda geri alındıktan sonra süresinde yenilenmezse o mal üzerindeki haczin kalkmasına ilişkin sonucu düzenler. Bu nedenle m.106’daki bir yıllık süre, yalnız “satış hakkı” değil haczin devamı bakımından da belirleyicidir.
Haczin kalkması icra takibinin ve maddi hukuk alacağının kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Alacaklı takip dosyasındaki koşullara ve zamanaşımı durumuna göre yeniden haciz isteyebilir; ancak önceki haczin sıra ve öncelik avantajını kaybedebilir.
Özellikle taşınmaz veya araç üzerinde birden fazla haciz varsa satış süresinin kaçırılması alacaklının sıra bakımından önemli kayıp yaşamasına neden olabilir.
Satış talebi geri alınabilir mi?
Satış talebinin geri alınması İİK’nın satış ve haczin kalkması hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Alacaklı satış talebini geri alırsa kanuni süre içinde yeniden satış talebi yapması gerekebilir. Geri alma işlemi, haczin süresiz korunmasını sağlayan bir yöntem değildir.
Dosyada borçlu ile yapılandırma görüşmesi yapılıyorsa “satış talebini geri çekelim, haciz aynen kalır” varsayımıyla hareket edilmemelidir. Geri alma tarihi, kalan kanuni süre ve yeniden satış isteme koşulları yazılı olarak hesaplanmalıdır.
Ödeme protokolünde satış talebinin geri alınması kararlaştırılıyorsa temerrüt hâlinde yeniden satış isteme süresi ve hacizlerin durumu açıkça değerlendirilmelidir.
Borçlunun üçüncü kişideki alacağı için de satış süresi var mı?
Evet. İİK m.106, borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağı bakımından da satış isteme süresinin uygulanacağını düzenler. Ancak her üçüncü kişi alacağı klasik artırma yoluyla satılmaz; alacağın niteliğine göre tahsil, devir veya paraya çevirme yöntemi farklı olabilir.
İİK m.89 haciz ihbarnamesiyle üçüncü kişideki alacağın haczedilmesi, satış isteme süresinden farklı bir aşamadır. Birinci haciz ihbarnamesi ve üçüncü kişinin yedi günlük itirazı için İİK m.89/1 haciz ihbarnamesi rehberi incelenebilir.
Alacağın tahsili mümkünse icra müdürlüğünün tahsil yetkisi, çekişmeli alacaklarda dava ve devrin hukuki niteliği ayrıca incelenmelidir.
Satış talebi UYAP’tan yapılabilir mi?
Avukatlar icra dosyasında UYAP Avukat Portal üzerinden satış talebini ve ilgili evrakı elektronik olarak gönderebilir. Ancak elektronik dilekçenin gönderilmiş olması satış giderinin otomatik ödendiği anlamına gelmez. Tahakkuk, gider avansı ve varsa muhafaza/kıymet takdiri giderleri ayrıca tamamlanmalıdır.
İcra satışları elektronik satış sistemi üzerinden yürütülebilir. Güncel e-satış uygulaması, ilan ve artırma süreçleri için UYAP e-Satış Portalı kullanılabilir. Satış ilanındaki artırma başlangıç-bitiş tarihleri ve teminat koşulları dosyaya göre değişir.
Satış isteyen alacaklı UYAP dosya hareketlerinde “satış talebi”, “gider tahakkuku”, “ödeme” ve “satış kararı” adımlarının gerçekten oluştuğunu kontrol etmelidir. Taslakta kalan veya yanlış dosyaya gönderilen talep süreyi korumayabilir.
Satış isteme süresi zamanaşımı mıdır?
İİK m.106’daki bir yıllık süre, maddi hukuk alacağının zamanaşımı süresi değildir. Bu süre haczedilen mal üzerindeki haczin devamı ve paraya çevirme talebi bakımından takip hukukuna özgü süredir. Alacağın kendisi TBK, TTK veya özel kanundaki zamanaşımına tabi olabilir.
Bu nedenle satış isteme süresinin kaçırılması “borç tamamen silindi” anlamına gelmez. Buna karşılık haczin kalkması, alacaklının elde ettiği sıra ve teminat avantajını kaybetmesine yol açabilir.
Satış istemeden kıymet takdiri yaptırmak süreyi korur mu?
Hayır. Kıymet takdiri satış sürecinin hazırlık işlemlerinden biridir; satış isteminin yerini tutmaz. Kanuni süre içinde açık satış talebi ve gerekli gider işlemleri yerine getirilmelidir.
Aynı şekilde yalnız muhafaza talebi, yakalama talebi veya haciz yenileme işlemi de m.106 anlamında satış istemi değildir. Dosya hareketlerinin hukuki niteliği birbirinden ayrılmalıdır.
Satış bedeli borcu karşılamazsa ne olur?
Hacizli mal satılıp satış bedeli takip borcu, faiz ve giderleri tamamen karşılamazsa alacaklının bakiye alacağı devam eder. İcra dosyasında başka hacizli mal veya haklar varsa bunların paraya çevrilmesi istenebilir.
Birden fazla alacaklı varsa satış bedelinin paylaştırılması, haciz sırası, iştirak ve sıra cetveli hükümlerine göre yapılır. Satışı isteyen alacaklı satış bedelinin tamamını otomatik olarak tek başına alamaz.
Sık Sorulan Sorular
Hacizden sonra satış isteme süresi kaç yıldır?
İİK m.106’ya göre hacizden itibaren bir yıldır.
Süre ödeme emrinin tebliğinden mi başlar?
Hayır. İlgili malın haczedildiği tarihten itibaren başlar.
Satışı borçlu da isteyebilir mi?
Evet. Kanun alacaklı veya borçlunun satış istemesine izin verir.
Yalnız satış dilekçesi vermek yeterli mi?
Hayır. Güncel sistemde gerekli kıymet takdiri ve satış giderlerinin kanuni usulde peşin yatırılması gerekir.
Gider eksik yatırılırsa ne olur?
İcra müdürlüğünün verdiği kanuni tamamlama süresinde eksiklik giderilmezse satış talebi yapılmamış sayılabilir.
Araç satışında farklı kural var mı?
Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza, kıymet takdiri ve satış işlemlerine ilişkin özel gider ve birlikte talep sistemi vardır.
Bir yıl içinde satış istenmezse borç silinir mi?
Hayır. Haciz m.110 uyarınca kalkabilir; maddi hukuk alacağı ve takip dosyasının diğer sonuçları ayrıca değerlendirilir.
Mal ilk artırmada satılmazsa haciz hemen düşer mi?
Hayır. Güncel m.106’da süresinde satış istenip artırmada satılamayan mal için özel süre uzatma sistemi bulunmaktadır.
Kıymet takdiri yaptırmak tek başına satış talebi sayılır mı?
Hayır. Kanuni satış istemi ve gider işlemleri ayrıca yerine getirilmelidir.
Üçüncü kişideki alacak için de bir yıllık süre uygulanır mı?
Evet. M.106 borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağını da kapsar.
Sonuç
İİK m.106’da temel takvim haciz tarihinden itibaren bir yıldır. Alacaklı veya borçlu bu sürede satış isteyebilir; ancak güncel sistemde dilekçeyle birlikte gerekli kıymet takdiri ve satış giderleri de kanuni usulde yatırılmalıdır. Eksik giderin verilen sürede tamamlanmaması satış talebinin yapılmamış sayılmasına, satışın süresinde istenmemesi ise İİK m.110 uyarınca haczin kalkmasına yol açabilir. Haciz tarihi, satış talebi, gider ödemesi ve satış sonucu her mal için ayrı takip edilmelidir.
Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. İçerik 15 Eylül 2026 tarihindeki yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
