Hasar Tespiti Hiç Yapılmayan Bina İçin 30 Günlük Başvuru | 7269 m.13 (2026)

Bina için hiç hasar tespiti yapılmaması ne anlama gelir?

Afet bölgesinde hasar tespit ekiplerinin çok sayıda yapıyı kısa sürede incelemesi gerekir. Bazı binalar kapalı yol, adres uyuşmazlığı, numarataj problemi, sistemde bina kaydının bulunmaması veya saha organizasyonu nedeniyle ilk kesin hasar tespitinde hiç incelenmemiş olabilir. Böyle bir durumda binanın listede görünmemesi, yapının hukuken hasarsız kabul edildiği anlamına gelmez. Esas sorun, o bina hakkında resmî teknik tespitin hiç oluşturulmamış olmasıdır.

AFAD’ın resmî bilgilendirme belgelerinde bu ihtimal açıkça ele alınmıştır. Kesin hasar tespit sonuçları ilan edildikten sonra, binasının hasar tespiti hiç yapılmayan kişiler de 30 günlük itiraz kabul süresinde başvuru yaparak yapının incelenmesini istemelidir. Başvuru yapılmadığında idarenin binayı kendiliğinden ikinci kez programa alacağı varsayılmamalıdır.

Bu içerik, mevcut hasar derecesine itirazdan farklı bir arama niyetini ele almaktadır. Eğer bina incelenmiş fakat sonuç yanlışsa hasar tespit raporuna 30 günlük itiraz rehberi; bina hasarsız görünüyorsa hasarsız tespit edilen bina itirazı rehberi ayrıca incelenmelidir.

Hasar tespiti yapılmayan bina için 30 günlük süre ne zaman başlar?

AFAD uygulamasında kesin hasar tespit çalışmaları tamamlandıktan sonra sonuçlar ilan edilir ve 30 günlük itiraz kabul süreci başlar. Binası hiç incelenmemiş kişi de bu ilan dönemini takip etmelidir. Sürenin afet tarihinden veya kişinin listeye bakıp eksikliği fark ettiği günden başladığı kabul edilmez; resmî ilan süreci esas alınır.

Bu nedenle ilk yapılacak işlem, ilgili il veya ilçede kesin hasar tespit sonuçlarının hangi tarihte askıya çıkarıldığını tespit etmektir. Muhtarlık, kaymakamlık, AFAD il müdürlüğü veya resmî elektronik duyurudaki ilan başlangıç-bitiş tarihleri dosyalanmalıdır. Sürenin son gününe bırakmadan başvuru yapılması, sistem veya yoğunluk kaynaklı riskleri azaltır.

Resmî kaynak olarak AFAD duyuruları ve 7269 sayılı Kanun’un güncel metni kontrol edilmelidir. 2025 yılında yürürlüğe giren Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yapılmasına İlişkin Genel Kurallar Hakkında Yönetmelik de güncel teknik usulün temel düzenlemesidir.

Bu başvurunun 7269 m.13 ile bağlantısı nedir?

7269 sayılı Kanun m.13, afet sonrasında hasar tespit raporlarının düzenlenmesi, ilanı, yıkılması veya onarılması gereken yapılar ve hasar tespitine itiraz mekanizması bakımından temel kanun hükmüdür. Uygulamada 30 günlük hasar tespit itiraz dönemi, ilk tespitlerin eksik kaldığı yapıların incelenmesini istemek için de kullanılır. AFAD’ın resmî soru-cevap ve hasar tespit broşürleri bunu açık şekilde anlatmaktadır.

Burada hukuki talebin doğru kurulması önemlidir. Kişi mevcut bir hasar derecesinin yükseltilmesini veya düşürülmesini değil, hakkında hiç teknik tespit yapılmamış binanın resmî hasar tespit programına alınmasını istemektedir. Bu nedenle dilekçenin başlığında ve sonuç kısmında “binanın hasar tespitinin yapılması” talebi açıkça yazılmalıdır.

Bina listede hiç yoksa “itiraz edecek rapor yok” düşüncesiyle hareketsiz kalmak doğru değildir. AFAD’ın uygulama açıklaması tam olarak bu durumu kapsar ve 30 günlük sürede dilekçe verilmesini ister. Süresinde başvuru yapıldığını gösteren evrak kaydı sonraki aşamaların temel delilidir.

Hasar tespiti yapılmayan bina için nereye başvurulur?

Başvuru noktası ilgili afet için yayımlanan resmî duyuruda gösterilir. AFAD’ın hasar tespit bilgilendirmelerinde şehir merkezlerinde ilgili il müdürlüklerine, ilçe, belde ve köylerde kaymakamlıklara dilekçe verilebildiği açıklanmıştır. Güncel afette farklı elektronik başvuru kanalı açılmışsa o resmi kanal da kullanılabilir.

Yetkisiz birime verilen dilekçenin süresinde doğru makama ulaşacağı varsayılmamalıdır. Başvuru merkezi, AFAD il müdürlüğü veya valilik duyurusundan doğrulanmalıdır. Fiziki teslimde kaşeli/alındılı nüsha alınmalı; elektronik başvuruda tarih, başvuru numarası ve taşınmaz bilgilerini gösteren çıktı saklanmalıdır.

Vekil aracılığıyla başvuru yapılacaksa vekâletnamenin idari başvuru ve itiraz işlemlerini kapsaması gerekir. Miras bırakan adına kayıtlı taşınmazlarda mirasçılık belgesi, hisseli taşınmazlarda tapu kaydı başvurucunun ilgisini göstermeye yardımcı olur.

Başvuru dilekçesinde hangi bilgiler bulunmalıdır?

Dilekçede başvurucunun adı-soyadı, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri ve hukuki sıfatı yazılmalıdır. Binanın açık adresi, mahalle, cadde/sokak, dış kapı numarası, varsa site veya blok adı, ada-parsel bilgisi ve koordinat/numarataj verisi mümkün olduğunca eksiksiz gösterilmelidir. Binanın ilk hasar tespit listesinde neden bulunmadığı biliniyorsa bu durum da belirtilmelidir.

Talep açık olmalıdır: “7269 sayılı Kanun ve ilgili hasar tespit mevzuatı kapsamında binanın yerinde incelenerek resmî hasar tespitinin yapılması” istenmelidir. Dilekçeye tapu, numarataj belgesi, yapı ruhsatı, varsa yapı kullanma izin belgesi, binanın dış görünüşünü ve adresini gösteren fotoğraflar eklenebilir.

Binanın başka bir kayıt altında incelenmiş olabileceği düşünülüyorsa komşu yapıların numaraları ve kendi binasının ayırt edici bilgileri de yazılmalıdır. Amaç idarenin doğru yapıyı sahada bulmasını ve veri tabanında doğru bina kimliğiyle eşleştirmesini sağlamaktır.

Adres ve bina kimliği uyuşmazlığı nasıl çözülür?

Hasar tespiti yapılmayan yapıların bir bölümünde asıl sorun adres eşleştirmesidir. Belediyenin numarataj kaydı ile tapudaki ada-parsel bilgisi aynı binayı farklı biçimde tanımlayabilir. Özellikle kırsal yerleşimlerde kapı numarası değişikliği, eski köy adı, yeni mahalle düzenlemesi veya tapuda yapı kaydının eksik olması saha ekibinin binayı bulmasını güçleştirebilir.

Bu durumda belediyeden alınan numarataj belgesi, güncel tapu kaydı, parsel krokisi ve binayı çevresiyle gösteren fotoğraflar birlikte kullanılmalıdır. Google harita ekranı tek başına resmî taşınmaz kimliği değildir; yardımcı görsel olabilir ancak tapu ve belediye kayıtlarının yerini tutmaz.

İdare binayı başka bir tespit numarasıyla incelemişse, o kaydın doğru taşınmaza bağlanması istenmelidir. Yeni kayıt açılması yerine mevcut kaydın düzeltilmesi gerekiyorsa bu da dilekçede açıkça belirtilmelidir.

Başvurudan sonra ne olur?

30 günlük kabul süresi sona erdikten sonra itiraz hasar tespit çalışmaları başlar. AFAD’ın resmî açıklamasında, binasının tespiti hiç yapılmayan kişilerin taleplerinin de bu süreçte değerlendirileceği belirtilir. Yetkili teknik ekip bina mahalline giderek güncel hasar tespit kıstaslarına göre inceleme yapar ve resmî sonucu oluşturur.

İnceleme tarihinde binaya erişim sağlanması gerekiyorsa resmi ekiplerin güvenlik talimatlarına uyulmalıdır. Yapı tehlikeli durumdaysa malikin kendi başına binaya girmesi gerekmez. Teknik ekip gerekli güvenlik yöntemiyle incelemeyi yürütür.

Sonuç oluşturulduğunda bina kimliği, hasar derecesi ve kayıt numarası kontrol edilmelidir. Yeni tespit başka bir binaya ait görünüyorsa derhal yazılı düzeltme talebi verilmelidir. Oluşan belgenin bir örneği, hak sahipliği ve diğer afet işlemleri için saklanmalıdır.

İtiraz hasar tespiti neden nihai önem taşır?

AFAD’ın hasar tespit bilgilendirmesinde, itiraz hasar tespitlerinin nihai tespit olduğu ve bu aşamadan sonra yeni bir idari hasar tespitinin kanunen mümkün olmadığı açıklanmaktadır. Bu nedenle binanın ilk aşamada hiç incelenmemesi, 30 günlük başvuru döneminde mutlaka gündeme getirilmelidir.

Nihai tespit aşamasında da binanın hiç incelenmemesi veya açık veri hatası bulunması halinde idari işlem ve yargı yolları ayrı değerlendirilir. Fakat “daha sonra yeni bir tespit açılır” varsayımıyla 30 günlük dönemin geçirilmesi ciddi hak kaybı doğurabilir.

İtiraz hasar tespiti sonucunun yanlış olduğu düşünülüyorsa aynı idari itirazın sonsuz kez tekrarlanması yerine, kesin işlemin hukuka uygunluğu idari yargıda denetlenir. Bu aşamada teknik rapor, ilan kayıtları ve ilk başvurunun evrak numarası kritik önem taşır.

Hasar tespiti başvurusu hak sahipliği başvurusu yerine geçer mi?

Hayır. Hasar tespitinin yapılmasını istemek ile 7269 m.28 uyarınca hak sahipliği talep ve taahhütnamesi vermek farklı işlemlerdir. Hak sahipliği ilanı açılmışsa, binanın hasar tespiti eksik olsa bile iki aylık hak sahipliği süresi ayrıca takip edilmelidir.

Kanun m.28, hak sahipliği başvurusunun alınması aşamasında hasar tespit raporundaki hasar oranına bakılmayacağını düzenler. Bu nedenle “önce binamın hasar derecesi kesinleşsin, sonra hak sahipliği başvurusu yaparım” yaklaşımı süre kaybı yaratabilir. Afet hak sahipliği başvuru süresi ayrı takvimde korunmalıdır.

DASK eksper incelemesi de bu başvuruların yerine geçmez. Sigorta hasar tespiti özel sigorta ilişkisine, AFAD hasar tespiti ise afet mevzuatına dayanır.

Hasar tespiti yapılmaması halinde idari yargı yolu

Süresinde yapılan başvuruya rağmen bina incelenmez veya idare açıkça talebi reddederse, oluşan kesin ve icrai işlem idari yargı bakımından değerlendirilir. 2577 sayılı İYUK m.10, ilgililerin idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilmesini; m.7 ise özel süre bulunmayan iptal davalarında genel olarak 60 günlük dava süresini düzenler.

Hangi hükmün hangi tarihten itibaren uygulanacağı somut dosyadaki cevap, zımni ret veya özel afet ilanı dikkate alınarak belirlenir. Bu nedenle başvuru dilekçesinin evrak kayıt tarihi, idarenin yazılı cevabı ve varsa elektronik sistem hareketleri dosyada tutulmalıdır.

Dava, teknik tespitin mahkeme tarafından masa başında yapılması anlamına gelmez. Mahkeme idari işlemin hukuka uygunluğunu denetler ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırabilir. Taşınmazın doğru kimliği ve başvurunun süresinde yapıldığını gösteren belgeler bu nedenle önemlidir.

30 günlük başvuruda uygulama kontrol listesi

Aynı parselde birden fazla bina varsa başvuru nasıl yapılır?

Aynı ada-parsel üzerinde birden fazla yapı bulunması, hasar tespitinde bina kimliği karışıklığına yol açabilir. Özellikle kırsal yerleşimlerde ana konut, ek yapı, ahır ve depo aynı parselde bulunabilir; belediye numaratajında ise bunların tamamı tek kapı numarasıyla görülebilir. Bu durumda dilekçede yalnız parsel numarası yazmak yeterli değildir. Hangi yapının incelenmediği açıkça tarif edilmeli; kullanım amacı, kat sayısı, yaklaşık konum ve mümkünse fotoğrafla gösterilmelidir.

Bir yapının incelenmiş olması aynı parseldeki diğer yapının da incelendiği anlamına gelmez. Resmî hasar tespit kayıtlarında her yapının kendi kimliği ve sonucu kontrol edilmelidir. İdare tek kayıt altında farklı yapıları birleştirmişse düzeltme talebiyle birlikte her yapının ayrı değerlendirilmesi istenmelidir. Bu ayrım hak sahipliği aşamasında konut, işyeri ve ahır taleplerinin birbirinden ayrılabilmesi bakımından da önem taşır.

Başvurunun kaybolması veya sistemde görünmemesi halinde ne yapılır?

Başvuru süresinde yapılmış olmasına rağmen daha sonra sistemde görünmüyorsa ilk delil evrak kayıt numarasıdır. Fiziki dilekçenin kaşeli örneği, elektronik başvuru PDF’si veya resmi alındı belgesiyle kuruma yazılı düzeltme başvurusu yapılmalıdır. Yeni bir başvuru tarihi üzerinden işlem kurulmasına izin vermeden, ilk başvurunun tarih ve numarasına açıkça atıf yapılmalıdır.

Kurum, başvurunun başka bir birime yönlendirildiğini bildirirse sevk kayıtları istenmelidir. Başvuru yanlış birim tarafından alınmışsa dilekçenin yetkili birime hangi tarihte gönderildiği önem kazanır. Bu nedenle yalnız telefon görüşmesine güvenilmemeli; yazılı cevap veya kayıt talep edilmelidir. Süre uyuşmazlığı yargıya taşınırsa, başvurunun süresinde yapıldığını gösteren bu idari izler belirleyici olabilir.

Binanın yıkılmış olması hasar tespiti talebini ortadan kaldırır mı?

Afet nedeniyle bina tamamen çökmüş veya acil güvenlik nedeniyle yıkılmışsa da taşınmazın hangi yapı olduğu ve afetten gördüğü hasarın resmî kayda bağlanması önemini korur. Enkaz kaldırılmışsa önceki fotoğraflar, drone kayıtları, tapu ve numarataj bilgileri, acil yıkım tutanağı ve resmi saha kayıtları birlikte değerlendirilir. Kişi, binanın artık ayakta olmamasını gerekçe göstererek başvuru yapmaktan vazgeçmemelidir.

Ancak hasar tespiti ile hak sahipliği aynı işlem değildir. Yıkılmış yapının resmî kayda alınması, 7269 m.29’daki hak sahipliği şartlarının tamamının kendiliğinden gerçekleştiği anlamına gelmez. Mülkiyet, eşe ait hasarsız konut, ruhsat/mülkiyet ilişkisi ve diğer şartlar hak sahipliği komisyonunca ayrıca incelenir.

İtiraz döneminde yeni afet veya artçı hasar oluşursa ne yapılır?

İlk tespit sonrasında meydana gelen yeni deprem, artçı sarsıntı, heyelan veya başka afet yapıda ek hasar oluşturmuşsa bu durum mevcut dosyaya açıkça bildirilmelidir. İlk afetin hasarı ile sonradan oluşan hasarın birbirine karıştırılmaması için tarihli fotoğraf ve resmi olay kayıtları önemlidir. Yetkili idarenin yeni olay için ayrıca hasar tespit programı açıp açmadığı AFAD duyurularından kontrol edilmelidir.

Yeni olay, ilk 30 günlük başvurunun kullanılmaması için gerekçe değildir. İlk afet bakımından süre devam ediyorsa eksik tespit talebi süresinde verilmelidir; yeni afet için açılan ayrı süreç varsa o da kendi ilan ve süreleriyle takip edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

1. Binam hasar tespit listesinde hiç yok; ne yapmalıyım?

Kesin hasar tespit sonuçlarının ilanından başlayan 30 günlük sürede binanın incelenmesi için resmî başvuru yapmalısınız.

2. Listede olmamak binanın hasarsız olduğu anlamına gelir mi?

Hayır. Hiç tespit yapılmamış bina ile hasarsız tespit edilmiş bina farklıdır.

3. Süre deprem tarihinden mi başlar?

Hayır. İtiraz kabul süresi kesin hasar tespit sonuçlarının ilanından sonra başlar.

4. Dilekçeyi CİMER’e vermek yeterli mi?

İlgili afet için ilan edilen yetkili başvuru birimine resmî başvuru yapılmalıdır; yalnız genel şikâyet kanalıyla yetinilmemelidir.

5. Binanın adresi sistemde yanlışsa ne eklemeliyim?

Tapu, belediye numarataj belgesi, ada-parsel ve binayı ayırt eden fotoğraflar eklenmelidir.

6. Başvurudan sonra ekip gelir mi?

İtiraz hasar tespit çalışmaları kapsamında yetkili teknik ekip binayı inceleyerek resmî tespit oluşturur.

7. İtiraz hasar tespitine tekrar itiraz edilir mi?

AFAD uygulamasında itiraz hasar tespiti nihai idari tespittir; sonuca karşı hukuki denetim idari yargıda yürütülür.

8. Bu başvuru hak sahipliği başvurusu sayılır mı?

Hayır. 7269 m.28 kapsamındaki hak sahipliği talep-taahhüdü ayrıca yapılır.

9. DASK eksperi binayı incelemişse AFAD tespitine gerek var mı?

Evet. Sigorta hasar incelemesi ile afet mevzuatındaki idari hasar tespiti farklı süreçlerdir.

10. Başvurumu nasıl ispatlarım?

Evrak kayıt fişi veya resmî elektronik başvuru numarası ve başvuru metninin tam kopyası saklanmalıdır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →