Hasarsız Tespit Edilen Bina İçin Ne Yapılır? 7269 m.13 İtiraz Yolu (2026)

Afet sonrası hasarsız bina tespiti ne anlama gelir?

Afet sonrası hasar tespiti, yapının afet nedeniyle oluşan hasarının belirli teknik ölçütlere göre sınıflandırılmasıdır. Hasarsız kaydı, binada hiçbir çatlak, sıva dökülmesi veya kullanım izi bulunmadığı anlamına gelmez. İdari hasar tespitinde esas olan, afetin bina üzerindeki teknik etkisinin mevzuattaki sınıflandırmaya göre hangi düzeyde olduğudur. Bu nedenle vatandaşın gözle gördüğü her çatlak, resmî sınıflandırmada mutlaka hasarlı bina sonucuna yol açmaz.

Bunun tersi de mümkündür: İlk incelemede bina kimliği yanlış eşleştirilmiş, bazı taşıyıcı elemanlar görülememiş, aynı sokaktaki başka yapının kaydı sisteme işlenmiş veya inceleme sırasında sonradan görünür hâle gelen afet kaynaklı bulgular dikkate alınamamış olabilir. Bu durumda hasarsız tespit kesin ve değişmez değildir; 7269 sayılı Kanun m.13’teki kanuni itiraz yolu kullanılabilir.

Resmî hukukî dayanak için 7269 sayılı Kanun’un güncel metni, uygulama duyuruları için ise AFAD’ın resmî sayfası esas alınmalıdır. Hasar tespiti tekniğinde ayrıca 2025 yılında yürürlüğe giren afetler sonrası bina hasar tespitine ilişkin ikincil mevzuat uygulanır.

Hasarsız tespit edilen binaya nasıl itiraz edilir?

Hasarsız kaydın teknik olarak yanlış olduğu düşünülüyorsa itiraz yazılı yapılmalıdır. 7269 m.13, hasar tespit raporlarına karşı mahallî ilan tarihinden itibaren 30 günlük itiraz imkânı verir. Bu yol yalnız ağır hasarlı veya orta hasarlı binalar için değildir; hasar sınıfının yanlış olduğu iddia edilen dosyada da kullanılır.

Dilekçede binam hasarlıdır demek tek başına yeterli açıklama değildir. Taşınmazın açık adresi, ada-parseli, bina numarası, hasar tespit kayıt numarası ve mevcut resmî sınıflandırma yazılmalıdır. Ardından itirazın teknik nedeni gösterilmelidir. Örneğin belirli kolonlarda afet sonrası meydana gelen kesme çatlakları, kiriş birleşimindeki hasar, perde elemandaki ayrışma, taşıyıcı duvardaki ciddi çatlama veya yanlış bina eşleştirmesi somut olarak tarif edilmelidir.

İtirazın verildiği tarih ayrıca ispatlanmalıdır. Fiziki teslimde evrak kayıt numarası, elektronik başvuruda başvuru numarası ve tarihli çıktı saklanmalıdır. Telefonla alınan bilgi, çağrı merkezi görüşmesi veya sosyal medya mesajı kanuni itirazın yerine geçmez.

Hasarsız tespite karşı 30 günlük süre nasıl hesaplanır?

Sürenin başlangıcı deprem veya diğer afetin gerçekleştiği gün değildir. 7269 m.13, teknik hasar tespitine itiraz süresini raporların mahallî ilanına bağlar. Bu nedenle afet tarihi, inceleme tarihi, e-Devlet’te görüntüleme tarihi ve mahallî ilan tarihi birbirinden ayrılmalıdır.

Örneğin bina 10 Mart’ta incelenmiş, sonuç 15 Mart’ta sisteme girilmiş ve hasar tespit sonuçları 18 Mart’ta mahallî şekilde ilan edilmişse, kanundaki 30 günlük itiraz süresinin başlangıcında esas alınacak tarih 18 Mart’tır. Ancak somut afette ilan usulü ve tarihleri mutlaka resmî kayıttan teyit edilmelidir.

Bu konu genel hasar tespit itirazıyla aynı kanuni zemindedir. Ayrıntılı süre hesabı ve 3 günlük yıkım itirazından farkı için hasar tespit raporuna itiraz süresi rehberimizi inceleyebilirsiniz. Yıkım bildirimine ilişkin özel üç günlük süre ise yıkım tebligatına itiraz rehberinde ayrı ele alınmıştır.

Hasarsız tespit itirazında hangi teknik deliller sunulabilir?

İtirazın değerlendirilmesi idarenin resmî teknik incelemesiyle yapılır; buna rağmen başvurucunun somut delil sunması dosyanın doğru anlaşılmasını sağlar. Tarihli ve konumu belli fotoğraflar, statik proje, güçlendirme projesi, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, önceki tadilat kayıtları ve yetkin mühendis tarafından hazırlanan teknik görüş dosyaya eklenebilir.

Fotoğraflar yalnız yakın plan çatlak görüntülerinden oluşmamalıdır. Görüntünün binanın hangi katı ve hangi taşıyıcı elemanına ait olduğunu anlamaya yarayan geniş açı kayıtlar da bulunmalıdır. Kolon, kiriş veya perde üzerindeki çatlağın sonradan başka bir nedenden mi yoksa afetten mi kaynaklandığı teknik incelemenin konusudur. İtiraz dilekçesi bu konuda kesin mühendislik sonucu ilan etmek yerine, yeniden incelenmesi istenen somut bulguyu tarif etmelidir.

Özel teknik rapor resmî hasar tespitinin yerine geçmez. Ancak idarenin tekrar inceleme yapması gerektiğini göstermek bakımından destekleyici niteliktedir. Yapıya giriş tehlikeliyse sırf rapor hazırlamak veya fotoğraf çekmek için tahliye/giriş yasağı ihlal edilmemelidir.

İtirazdan sonra hasarsız bina yeniden incelenir mi?

Süresinde yapılan teknik itiraz, idarenin hasar tespitini yeniden değerlendirmesini sağlar. Dosya ve saha incelemesinin şekli, yürürlükteki teknik mevzuat ve afetin büyüklüğüne göre yürütülür. Sonuç değişebilir veya ilk hasarsız tespit korunabilir. İtirazın verilmiş olması kendiliğinden binanın hasarlı kabul edilmesi sonucunu doğurmaz.

Yeni inceleme sonucunda hasar seviyesi değişirse güncel kaydın ilgili sistemlere işlendiği kontrol edilmelidir. Özellikle hak sahipliği, yıkım, onarım, güçlendirme, belediye ve sigorta dosyalarında eski sınıflandırmanın kullanılmaya devam etmesi uygulamada sorun yaratabilir. Yeni sonucu gösteren resmi belge alınmalı ve gerektiğinde diğer ilgili birimlere sunulmalıdır.

İtiraz reddedilmişse ret sonucu ve gerekçe dosyalanmalıdır. Kesin ve icrai idari işlemin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa idari yargı yolu ayrıca değerlendirilir.

Hasarsız tespit afet hak sahipliğini nasıl etkiler?

Hak sahipliği, yalnız hasar derecesinden ibaret değildir. 7269 m.28-30 kapsamında başvuru, mülkiyet ilişkisi, aynı yerde hasarsız başka taşınmaz bulunup bulunmadığı ve diğer kanuni şartlar ayrıca değerlendirilir. Buna karşılık binanın resmî hasar tespiti hak sahipliği dosyasının temel unsurlarından biridir.

Kanun m.28 ayrıca önemli bir ayrım yapar: hak sahipliği talebinin alınması aşamasında hasar tespit raporundaki hasar oranına bakılmaz. Bu nedenle hasar itirazının sonuçlanmasını bekleyerek iki aylık hak sahipliği başvuru süresini geçirmek doğru değildir. Hak sahipliği ilanı açılmışsa başvuru süresi ayrıca korunmalıdır.

İki aylık süre ve talep-taahhüt sistemi için afet hak sahipliği başvuru süresi rehberimizi inceleyebilirsiniz. Teknik hasar itirazı ve hak sahipliği birbirine bağlı olabilse de iki ayrı idari işlemdir.

DASK eksperi hasarlı dediğinde AFAD’ın hasarsız kaydı değişir mi?

Hayır. DASK sigorta tazminatı için kendi hasar inceleme sürecini yürütür. AFAD’ın veya yetkili idarenin afet mevzuatına dayalı hasar tespiti ise kamu hukuku kapsamında farklı amaçla yapılır. Bir sigorta eksperinin belirli zarar kalemleri tespit etmesi, idari hasar sınıfını otomatik olarak değiştirmez.

Tersine, AFAD’ın hasarsız veya az hasarlı kaydı da sigorta sözleşmesi kapsamında ödenmesi gereken her zarar kaleminin yok sayılacağı anlamına gelmez. Sigorta tazminatı poliçe, teminat ve 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. DASK ödeme süreci için DASK tazminatı kaç günde ödenir rehberimize bakılabilir.

Hasarsız tespit itirazı reddedilirse hangi dava açılır?

İtiraz sonrasında tesis edilen kesin ve icrai idari işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülüyorsa idare mahkemesinde iptal davası açılır. 2577 sayılı İYUK m.7, özel kanunda farklı süre gösterilmeyen idari uyuşmazlıklarda idare mahkemeleri için genel olarak 60 günlük dava açma süresi düzenler. Dava süresinin başlangıcı somut işlemdeki yazılı bildirim veya ilan usulüne göre belirlenir.

Dava dilekçesinde yalnız binam hasarlı denilmesi yeterli değildir. İdari işlemin hangi yönlerden hukuka aykırı olduğu gösterilmelidir. Yanlış bina kimliği, teknik incelemenin eksikliği, itirazda sunulan belirli bulguların değerlendirilmemesi veya gerekçe eksikliği gibi hususlar somutlaştırılmalıdır. Mahkeme gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırabilir.

Yıkım gibi acil ve geri dönülmesi güç sonuç doğuran ayrı bir işlem varsa, 7269 m.13’teki özel üç günlük itiraz süresi ayrıca takip edilmelidir. İptal davası açılmış olması tek başına tüm idari işlemleri otomatik olarak durdurmaz; yürütmenin durdurulması şartları İYUK m.27’de düzenlenmiştir.

Hasarsız tespit itirazı için uygulama kontrol listesi

Bu kontrol, itirazın yalnız süresinde değil doğru bina ve doğru teknik gerekçeyle yapılmasını sağlar. Özellikle afet bölgelerinde aynı sokakta benzer bina numaralarının bulunması ve toplu veri girişleri nedeniyle kimlik eşleştirmesinin ayrıca kontrol edilmesi önemlidir.

İtirazdan önce yapılmaması gerekenler

İdari hasar kaydını değiştirmek amacıyla binada onarım, sıva kapatma veya çatlak gizleme yapılmamalıdır. Teknik inceleme tamamlanmadan taşıyıcı sisteme müdahale etmek hem güvenliği hem de delil durumunu bozabilir. İzin gerektiren güçlendirme veya onarım işlemleri ilgili ruhsat ve proje süreci olmadan başlatılmamalıdır.

Ayrıca sosyal medyada paylaşılan genel görseller başka bir binanın hasarını ispatlamaz. Deliller kendi binasına özgü, tarihli ve mümkün olduğunca konumu belirlenebilir nitelikte tutulmalıdır. İdari başvuru yerine yalnız belediye çağrı merkezi, CİMER veya sosyal medya mesajı kullanmak da kanuni 30 günlük itirazı garanti etmez; yetkili birime resmî başvuru yapılmalıdır.

Hasarsız kayıtta açık maddi hata nasıl düzeltilir?

Bina numarası, ada-parsel veya malik bilgilerinde açık veri hatası bulunuyorsa teknik itirazla birlikte maddi hata düzeltme talebi de açıkça yazılmalıdır. Örneğin komşu binanın hasar kaydının yanlışlıkla sizin taşınmazınıza bağlandığı görülüyorsa iki yapının açık adresleri, fotoğrafları ve tapu bilgileri karşılaştırmalı sunulmalıdır. İdarenin düzeltme cevabı alındığında yeni kayıt yalnız AFAD ekranında değil, ilgili diğer işlem dosyalarında da kontrol edilmelidir.

Maddi hata başvurusu, süresi içinde kullanılabilecek teknik itiraz hakkını erteleme gerekçesi değildir. Otuz günlük süre devam ediyorsa itiraz aynı dilekçede korunmalı, ayrıca veri düzeltmesi istenmelidir. Böylece idarenin başvuruyu yalnız bilgi güncellemesi olarak değerlendirip teknik itiraz süresinin kaçırıldığı sonucuna varmasının önüne geçilir.

İtiraz sonrası güvenli kullanım kararı ayrı mıdır?

Hasarsız veya az hasarlı kaydın bulunması, binanın her özel teknik problem bakımından sınırsız güvence altında olduğu anlamına gelmez. Afetten bağımsız mevcut yapı kusurları, sonradan meydana gelen hasar veya belediye tarafından tespit edilen başka tehlikeler ayrı mevzuat çerçevesinde değerlendirilebilir. Malik, gözle görülür ciddi taşıyıcı problem varsa yalnız ekran kaydına dayanarak müdahaleyi ertelememeli; yetkili mühendislik incelemesi ve gerekli belediye süreçlerini işletmelidir.

Buna karşılık idari hasar tespitine itirazın amacı, afet kaynaklı hasar sınıfının doğru belirlenmesidir. Özel güçlendirme ihtiyacı, deprem performans analizi veya 6306 sayılı Kanun kapsamındaki riskli yapı tespiti farklı hukuki ve teknik işlemlerdir. Bu ayrım, aynı binada birden fazla rapor bulunması halinde raporların birbirinin yerine kullanılmasını önler.

Hasarsız tespit ile az hasarlı tespit arasındaki fark neden önemlidir?

Hasarsız ve az hasarlı sınıfları günlük dilde birbirine yakın görünse de idari kayıtta aynı değildir. Hasar sınıfı, afet sonrasında binanın kullanımına ve diğer idari süreçlere aktarılacak resmi veriyi oluşturur. Bu nedenle malik, itirazının amacını doğru belirlemelidir: talep yalnız “hasarsız kaydın kaldırılması” değil, teknik bulguların mevzuata uygun biçimde yeniden değerlendirilmesi olmalıdır. İdarenin yeni incelemesi sonucunda hasar seviyesi teknik ölçütlere göre belirlenir; başvurucunun talep ettiği sınıfa otomatik geçiş yapılmaz.

Bu ayrım, sonraki uyuşmazlıklarda da önemlidir. Belediye kayıtları, güçlendirme ihtiyacı, sigorta dosyası ve hak sahipliği işlemleri farklı mevzuatlara tabi olsa da resmî afet hasar kaydı bu dosyalarda referans olarak kullanılabilir. Bu nedenle yeni rapor verildiğinde yalnız sonucu öğrenmek değil, eski kaydın hangi tarihte ve hangi gerekçeyle değiştirildiğini gösteren belgenin de alınması gerekir.

Başka bir binanın hasar kaydı yanlışlıkla sizin binanıza işlendiğinde izlenecek yol

Toplu hasar tespiti yapılan bölgelerde adres, kapı numarası veya koordinat eşleştirme hatası ortaya çıkabilir. Böyle bir durumda yalnız fotoğraf göndererek düzeltme beklemek yerine, iki yapıyı birbirinden ayıran resmi bilgilerin birlikte sunulması gerekir. Tapu kaydı, belediye numarataj belgesi, ada-parsel bilgisi, yapı ruhsatı ve binayı çevresiyle birlikte gösteren fotoğraflar dosyaya eklenebilir. Varsa hasar tespit numarası ile bina koordinatı da karşılaştırılmalıdır.

Yanlış eşleştirme açık olsa bile 30 günlük itiraz süresi devam ediyorsa teknik itiraz hakkı ayrıca kullanılmalıdır. Dilekçede hem “bina kimliği hatası” hem “hasar tespitinin yeniden yapılması” talepleri açıkça yazılmalıdır. Böylece başvurunun yalnız idari veri düzeltmesi olarak değerlendirilmesi ve teknik itiraz talebinin gözden kaçması engellenir. Düzeltme yapıldığında yeni kayıt, hak sahipliği veya yıkım gibi diğer dosyalara da yansıtılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

1. Hasarsız tespit edilen binaya itiraz edilebilir mi?

Evet. 7269 m.13 uyarınca hasar tespit raporunun mahallî ilanından itibaren 30 gün içinde itiraz edilebilir.

2. Binada çatlak olması otomatik olarak hasarlı sınıfı gerektirir mi?

Hayır. Hasar sınıfı teknik mevzuata göre belirlenir; her yüzeysel çatlak taşıyıcı hasar anlamına gelmez.

3. Süre deprem gününden mi başlar?

Hayır. Kanundaki başlangıç hasar tespit raporlarının mahallî ilanıdır.

4. Özel mühendis raporu sonucu otomatik değiştirir mi?

Hayır. Destekleyici delildir; resmî hasar tespitini yetkili idare yeniden değerlendirir.

5. İtiraz ederken binaya girmek zorunlu mu?

Hayır. Giriş güvenli değilse veya yasaklanmışsa izinsiz girilmemelidir.

6. DASK raporu AFAD kaydını değiştirir mi?

Hayır. Sigorta hasar incelemesi ile idari hasar tespiti farklı süreçlerdir.

7. Hasar itirazı sonuçlanmadan hak sahipliği başvurusu yapılabilir mi?

Evet. Hak sahipliği ilanı açılmışsa m.28’deki iki aylık süre ayrıca takip edilmelidir.

8. İtiraz reddedilirse nereye dava açılır?

Kesin ve icrai idari işlemin iptali için idare mahkemesinde dava açılır.

9. İtirazın yapıldığını nasıl ispatlarım?

Evrak kayıt fişi veya resmî elektronik başvuru numarası saklanmalıdır.

10. Yanlış binanın kaydı bana işlenmişse ne yapmalıyım?

30 günlük itirazda bina kimliği karışıklığını ada-parsel, adres ve fotoğrafla açıkça göstererek düzeltme talep edilmelidir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →