Hizmet Buluşu Bildirimindeki Eksikliklere İşveren Cevabı Dilekçesi | SMK 114

Hizmet buluşu bildirimindeki eksikliklere işveren cevabı dilekçesi, çalışanın işverene ilettiği hizmet buluşu bildiriminde hangi hususların düzeltilmesi gerektiğini açıklayan yazılı metindir. Doğrudan dayanak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.114/4 hükmüdür. İşveren, bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren iki ay içinde düzeltilecek hususları çalışana bildirmelidir. Metin, teknik problem, çözüm, gerçekleştirilme şekli ve katkı bilgileri bakımından gerçek eksiklikleri tek tek göstermelidir.

Hizmet buluşu bildirimine eksiklik cevabı hangi başvuru için verilir?

Bu metnin konusu, çalışanın işverene yaptığı hizmet buluşu bildirimidir. TÜRKPATENT’in patent başvurusundaki şekli eksiklik yazısına verilecek cevapla aynı değildir. Çalışan bildirimi şirket içindeki hukuki ilişkiyi, patent başvurusu ise Kurum nezdindeki koruma işlemini ilgilendirir. İşveren cevabının başlığında doğru çalışan, işveren unvanı ve bildirimin kayıt numarası bulunmalıdır. Patent başvurusu henüz yapılmamışsa var olmayan başvuru numarası yazılmaz.

SMK m.114/1, hizmet buluşunun yazılı ve gecikmeksizin bildirilmesini düzenler. Buluş birden çok çalışan tarafından gerçekleştirilmişse bildirim birlikte yapılabilir. İşveren, bildirimin kendisine ulaştığı tarihi bildirimde bulunan kişi veya kişilere gecikmeksizin ve yazılı olarak bildirir. Alındı yazısı ile eksiklik yazısı farklı işlevlere sahiptir. Birinci yazı teslim tarihini teyit eder; ikinci yazı ise tamamlanması gereken somut hususları gösterir.

Bildirimdeki buluşun kime ait olduğu veya hizmet buluşu sayılıp sayılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunması, her teknik bilginin eksik olduğu anlamına gelmez. Eksiklik cevabı, gerçekten verilmeyen veya anlaşılamayan bilgiler üzerinden hazırlanır. İşverenin sonucu beğenmemesi, mevcut bildirimin bütün bölümlerinin düzeltilmesini istemek için tek başına somut eksiklik değildir. Buluşun niteliği bakımından hizmet buluşu ve serbest buluş ayrımına ilişkin rehber ayrıca incelenebilir.

İki aylık süre nasıl takip edilir?

M.114/4’teki başlangıç, bildirimin işverene ulaştığı tarihtir. Çalışanın belgeyi hazırladığı tarih, şirket evrak kaydı ve yetkili birime iletilme günü birbirinden farklı olabilir. Dosya sorumlusu bu tarihleri kayıt üzerinden kontrol etmelidir. Alındı yazısında hangi bildirimin teslim alındığı ve varsa eklerin sayısı açıkça belirtilir. Ekte gönderildiği söylenen çizim sisteme yüklenmemişse bu durum ayrıca kaydedilir.

İki ay, altmış gün olarak değiştirilmez. Kanun takvim ayı üzerinden düzenleme yapmıştır. Cevap yazısı yalnız hazırlanmış taslak hâlinde bırakılmaz; çalışana yapılacak bildirimin tamamlanması ve ulaşma kaydının korunması gerekir. Şirket içi onay sürecinin uzaması veya teknik ekibin incelemeyi bitirmemesi, kanuni süreyi kendiliğinden uzatan olaylar gibi gösterilmemelidir. İnceleme süreci ilk alındı kaydından itibaren planlanır.

İşverenin eksiklik talebinde bulunmaması hâlinde m.114/2’de belirtilen bildirimin geçerli sayılması kanunda açıkça düzenlenmiştir. Bu sonuç, her patentin yenilik veya buluş basamağı şartını sağladığı anlamına gelmez. Bildirimin geçerliliği ile patent verilebilirlik değerlendirmesi ayrı konulardır. İşveren eksiklik yazısını göndermekle buluşun korunabilir olmadığına dair bir Kurum kararı vermiş olmaz.

Teknik problem ve çözüm yönünden hangi eksiklikler gösterilir?

M.114/2, çalışanın teknik problemi, çözümünü ve hizmet buluşunu nasıl gerçekleştirdiğini açıklamasını ister. Bu üç başlık birbirinden ayrılarak okunur. Teknik problem alanında sadece ürünün pazarlama adı bulunuyorsa, çözülmek istenen teknik sorunun açıklanması istenir. Çözüm alanında yalnız sonuç veya performans artışı bildirilmişse, bu sonucu sağlayan düzenek, işlem veya teknik özellik hakkında eksik kalan bilgi belirlenir.

Düzeltme talebi, çalışanın bildirimindeki sayfa veya alan numarasıyla eşleştirilmelidir. “Teknik kısmı tamamlayın” cümlesi hangi soruya cevap verileceğini göstermez. Bunun yerine bildirimin ilgili bölümünde belirtilen parçaların birbiriyle bağlantısının açıklanması, işlem adımlarının sırasının yazılması veya belirtilen ölçümün hangi düzenekte yapıldığının gösterilmesi istenir. Her talep gerçek bildirimin içeriğine dayanır; hazır listedeki bütün maddeler dosya incelenmeden eklenmez.

Buluşu açıklamak bakımından varsa resim de işverene verilir. Bu düzenleme, her çalışan için mevcut olmayan bir çizimin varmış gibi kabul edilmesini gerektirmez. Metinde bir şekle atıf yapıldığı hâlde şekil gönderilmemişse eksik ek açık belirtilir. Çizimdeki numaralar açıklama metniyle uyuşmuyorsa uyumsuzluğun hangi numaralara ilişkin olduğu gösterilir. Teknik ek tamamlandığında eski ve yeni sürümlerin tarihleri korunur.

Gerçekleştirilme şekli ve katkı bilgileri nasıl denetlenir?

Buluşun gerçekleştirilme şekli, çalışmanın yalnız takvim tarihini söylemekten daha geniş bir açıklamadır. Kullanılan araştırma adımları, geliştirme süreci ve çözüme ulaşılma biçimi bildirimin anlaşılmasına yardımcı olur. İşveren, çalışanın hangi aşamayı kendisinin yürüttüğünü ve işletme kaynaklarının hangi aşamada kullanıldığını somutlaştırmasını ister. Teknik ekip kendi tahminini çalışan adına yazılmış kesin beyan gibi bildirim dosyasına eklememelidir.

M.114/3, yararlanılan işletme deneyim ve çalışmalarının, diğer çalışanların katkıları ve katkı şekillerinin, yapılan işle ilgili talimatların ve çalışanın kendi katkı payının belirtilmesini düzenler. Bu bilgiler ayrı alanlarla istenir. Başka çalışanın adı bildirilmiş fakat katkısı açıklanmamışsa hangi faaliyete katıldığı sorulur. Her ekip üyesinin aynı oranda buluşçu olduğu varsayılmaz. Normal idari destek ile teknik çözümün oluşturulmasına katkı aynı şekilde etiketlenmez.

Katkı oranları konusunda çalışanın görüşü ile işverenin değerlendirmesi farklıysa bu ayrılık dosyada görünür tutulur. Eksiklik cevabı, çalışana belirli bir oranı kabul ettiren feragat formu şeklinde kurulmaz. İşveren belgelerdeki proje talimatını veya laboratuvar kaydını göstererek açıklama ister. Bildirimde olmayan bir katkının varlığı kesin sonuç olarak yazılmaz; hangi belgenin hangi açıklamayı gerekli kıldığı açıkça belirtilir.

Hizmet buluşu bildirimindeki eksikliklere işveren cevabı dilekçesi örneği

Bu örnek işveren tarafından çalışana iletilecek yazıdır. Mahkeme başlığı içermez. Gönderilecek metne yalnız bildirimin incelenmesiyle belirlenmiş eksiklikler alınır. Tamamlanması istenmeyen seçenekler silinir. Birden fazla çalışan ortak bildirimde bulunmuşsa muhataplar ve teslim kayıtları buna göre düzenlenir. Dosyada mevcut olmayan belge, numara veya tarih için örnek bilgi üretilmez.

Eksiklik cevabı kontrol tablosu

Eksiklik çizelgesi nasıl hazırlanır?

Çizelgede bildirimin bölüm adı, mevcut açıklama, eksik kalan husus ve istenen tamamlayıcı bilgi ayrı sütunlarda bulunur. Talep edilen ekin hangi soruyu cevapladığı yazılır. Bir çizim eksikse çizimin adı; deney kaydı gerekiyorsa ilgili deneyin tarihi ve bildirime bağlantısı belirtilir. Şirketin bütün bilgisayar kayıtlarının sınırsız teslimi gibi kapsamı belirsiz istekler bu teknik düzeltme çizelgesinin yerine geçirilmez.

Çalışan cevap verdiğinde aynı çizelge üzerinden karşılaştırma yapılır. Bir bölüm tamamlanmış, başka bölüm açıklanmamışsa bu durum ayrı kaydedilir. Yeni cevapta farklı bir teknik çözüm anlatılıyorsa ilk bildirimin değişip değişmediği incelenir. Her sürümü tek dosya adıyla üzerine yazmak yerine tarih ve sürüm bilgisi korunur. Sonradan ortaya çıkan uyuşmazlıkta hangi bilginin ilk bildirimde, hangisinin cevapta bulunduğu görülebilmelidir.

Bildirim birden fazla buluş içeriyorsa eksiklikler buluş bazında ayrılır. Birinci buluşun çiziminin tamamlanması, ikinci buluşun katkı bilgilerinin tamamlandığı anlamına gelmez. Ortak belgeler her buluşla doğru ilişkilendirilir. İşveren cevabının muhatabındaki çalışan, bildirimde yer almayan başka bir kişinin bütün teknik beyanlarını doğrulamış gibi gösterilmez. Her açıklamanın kaynağı ve onu veren kişi dosyada belirli tutulur.

İşverenin yardım yükümlülüğü cevaba nasıl yansıtılır?

M.114/5, çalışanın kanuna uygun bildirim yapabilmesi için işverenin gereken yardımı göstermesini düzenler. Bu yardım somut eksikliğe göre belirlenir. Çalışanın işveren sistemindeki proje kaydına erişmesi gerekiyorsa yetkili erişim düzeni açıklanır. Teknik problem ve çözümü anlaşılır hâle getirecek bir görüşme yapılacaksa sorumlu birim belirlenir. Yalnız eksiklik listesi gönderip erişimi kapalı bırakmak, yardım yükümlülüğünün yerine getirildiğini kendiliğinden göstermez.

İşverenin elinde bulunan talimat veya deney raporları çalışanla paylaşılacaksa hangi sürümün esas alınacağı belirtilir. Paylaşımın kapsamı, buluş bildirimi için gerekli bilgilerle sınırlı tutulur. Başka projelerin sırları veya ilgisiz kişilerin özel bilgileri teknik dosyaya eklenmez. Çalışanın cevabını şirket yerine yazıp onun imzasını istemekle, gerçek kayıtları açıklayabilmesi için yardım sağlamak farklı uygulamalardır.

Eksiklik cevabı tam veya kısmi hak talebi sayılır mı?

M.115/1, işverenin hizmet buluşu üzerinde tam veya kısmi hak talep edebilmesini ve bunun yazılı bildirimini düzenler. M.114/4’teki cevap ise bildirimde düzeltilecek hususları açıklar. Örnek yazıda hak talebinin ayrıca yapılacağı belirtilmiştir. İşveren yalnız bu örneği gönderip buluş üzerindeki tüm hakların kendisine geçtiğini kabul etmemelidir. Her işlemin içerdiği irade ve dayandığı hüküm açık tutulur.

Eksiklik cevabındaki iki ay ile m.115’teki dört aylık hak talebi birbirine karıştırılmaz. Düzeltme yazısının herhangi bir hak talebi süresini otomatik olarak baştan başlattığı yönünde genel bir cümle kurulmaz. İlk bildirimin niteliği, eksiklik bildiriminin içeriği, tamamlayıcı cevabın kapsamı ve ilgili mevzuat birlikte incelenir. Bu yazının amacı hak talebi takvimini yeniden hesaplayan bir görüş vermek değil, eksiklik cevabını doğru hazırlamaktır.

Hak talebinin sonuçları için işverenin hizmet buluşunda tam veya kısmi hak talebi rehberi, bedel ve bildirim ilişkisinin genel çerçevesi için çalışan buluşlarında bildirim ve bedel hakkı yazısı kullanılabilir. Eksiklik cevabına bedel alacağından feragat veya bütün hakların devri cümlesi eklemek, farklı hukuki sonuçlar doğuran ayrı beyanlar oluşturur.

Cevabın teslimi ve çalışanın açıklaması nasıl kaydedilir?

Cevap yazısı, imzalayan kişinin yetkisi ve çalışan muhatabı kontrol edilerek gönderilir. Yazının sadece şirket yönetiminde onaylanması, çalışana bildirim yapılmış olması değildir. Elden teslimde tam nüsha ve eklerin teslim kaydı saklanır. Elektronik iletimde gönderilen metin, ekler ve ulaşma bilgileri birlikte korunur. Teknik dosya paylaşımları, teslim bilgisi bulunmayan bir bağlantıya bırakılıp tamamlanmış bildirim gibi kaydedilmez.

Çalışanın cevabında kullanılan tarih, dosya numarası ve buluş başlığı ilk bildirimle eşleştirilir. Bir teknik görüşmede verilen sözlü açıklama yazılı cevaba dönüştürülecekse çalışan tarafından doğrulanmış gerçek içerik esas alınır. Çalışan henüz cevap vermediyse sistemdeki işlem “tamamlandı” olarak işaretlenmez. Cevap kısmen gelmişse eksik kalan başlıklar ve sağlanan bilgiler ayrı kaydedilir.

M.114/6 uyarınca çalışan hizmet buluşunu serbest buluş niteliği kazanmadığı sürece gizli tutmakla yükümlüdür. Eksiklik görüşmelerinde teknik bilginin dışarıya açıklanması, şirket içi bildirim işleminin zorunlu sonucu değildir. Dosyanın hangi personel veya danışman tarafından inceleneceği belirlenir. Çalışanın bildirim yapmasını sağlamak için patent konusu teknik ayrıntılar herkese açık bir internet sayfasında paylaşılmaz.

Üniversite buluşu ve hak talebi bakımından kapsam

Yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilen buluşlar SMK m.121 özel düzenlemesine göre incelenir. M.121/5, bu buluşlarda m.115, m.116 ve m.118 ile m.119/4 hükümlerini uygulama dışında bırakır. Bu yazıdaki şirket işverenine ilişkin hak talebi bağlantıları üniversite dosyasına otomatik taşınmaz. Buluş bildirimi ve eksiklik incelemesi, ilgili özel düzenleme ve kurum ilişkisiyle birlikte değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

İşveren bildirimin ulaştığı tarihi yazılı bildirmeli mi?

Evet. SMK m.114/1, bildirimin işverene ulaştığı tarihin bildirimde bulunan kişi veya kişilere gecikmeksizin ve yazılı olarak bildirilmesini düzenler. Bu alındı kaydı, eksiklik talebinden ayrı işlev görür.

Eksiklik cevabı için süre iki ay mı dört ay mı?

M.114/4 kapsamındaki düzeltilecek hususları bildirme süresi iki aydır. M.115 kapsamındaki hak talebi ise başka bir işlemdir. İki düzenleme aynı başvuru formu gibi ele alınmaz.

“Bildiriminiz eksik” yazılması yeterli mi?

Kanun düzeltilecek hususların bildirilmesini ister. Hangi bölümün ne yönünden tamamlanacağı gösterilmelidir. Örnek metin her eksikliği ilgili alanla ve istenen açıklamayla eşleştirmek için hazırlanmıştır.

İşveren eksiklik istemezse patent kesin verilir mi?

Hayır. M.114/4’teki sonuç bildirim geçerliliğine ilişkindir. Patent verilmesi için gereken koruma koşulları ve Kurum incelemesi ayrıca yürütülür. Bildirim geçerliliği patent kararının yerine geçmez.

Çalışanın bütün çizimleri sunması zorunlu mu?

M.114/2, buluşun daha iyi açıklanması bakımından varsa resmin verilmesini düzenler. Dosyada mevcut olmayan her çizim varmış gibi talep edilmez. Metindeki teknik atıfların anlaşılması için gerekli ekler somut belirtilir.

Birden fazla çalışan ortak bildirim yapabilir mi?

Evet. M.114/1 ortak bildirime izin verir. Katkılar ise m.114/3 kapsamında kişi ve katkı şekli bakımından açıklanır. Eksiklik cevabı ilgili muhataplara doğru kayıtlarla iletilir.

İşveren belirli katkı oranını kabul ettirebilir mi?

Eksiklik cevabı açıklama istemeye yöneliktir. Mevcut verilerin tamamlanması ile önceden belirlenmiş oranı kabul veya haktan feragat farklı beyanlardır. Örnek metin böyle bir kabul içermez.

Bu yazı TÜRKPATENT’e gönderilir mi?

Bu örnek işverenin çalışana vereceği cevaptır. Kurumun patent başvurusuna ilişkin eksiklik yazısına cevap, dosyanın kendi işlem ve sürelerine göre ayrıca hazırlanır. Muhataplar birbirinin yerine yazılmaz.

İşverenin yardım göstermesi gerekiyor mu?

Evet. M.114/5, çalışanın kanuna uygun bildirim yapabilmesi için gereken yardımın gösterilmesini düzenler. Dilekçede sağlanacak kayıt, erişim veya teknik görüşme desteği gerçek kapsamıyla açıklanabilir.

Eksiklik yazısıyla patent hakkı devralınır mı?

Hayır. Bu metin tek başına m.115 kapsamında hak talebi değildir. Tam veya kısmi hak talep edilecekse ilgili irade ve kanuni işlem ayrıca değerlendirilir. Teknik açıklama istemi devir sözleşmesi gibi kullanılmaz.

Resmî kaynak ve son kontrol

Dayanak TÜRKPATENT’in sunduğu 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.114’tür. İşverenin hak talebi yönünden m.115 ayrı kontrol edilir. Konunun genel çerçevesi fikri mülkiyet hukuku rehberinde yer alır. Bu yazı, hizmet buluşu bildirimi hakkında işverenin göndereceği somut eksiklik cevabına odaklanır.

Gönderimden önce işveren unvanı, imza yetkisi, çalışan muhatapları, ilk bildirimin ulaştığı tarih, buluşun başlığı, düzeltme istenen bölümler ve ek numaraları karşılaştırılır. Daha önce gelen belgeler eksikmiş gibi yeniden listelenmez. Bir talep yalnız çalışma kolaylığı için yapılıyorsa bunun kanunun zorunlu unsuru olduğu ileri sürülmez. İlk bildirim, cevap ve tamamlayıcı belge sürümleri birlikte saklanır.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki hukuki dosya ve süreçler Mersin merkezli olarak yönetilir. Ofis adresi: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.